၄. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၆၂၈. စတုတ္ထေ ဇေဋ္ဌမူလပုဏ္ဏမာသိယာ။ပေ။ ကရဏက္ခေတ္တဉ္စာတိ ပဌမဒ္ဓမာသမ္ပိ ကရဏက္ခေတ္တံ ဝုတ္တံ. တံ ‘‘ကတွာ နိဝါသေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမဿ ပုရိမဒ္ဓမာသေ ဝါ ပစ္ဆိမဒ္ဓမာသေ ဝါ ကတွာ ပစ္ဆိမမာသေဝ နိဝါသေတဗ္ဗန္တိ ဧဝမတ္ထံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တံ နိဝါသနေယေဝ အာပတ္တိယာ ဝုတ္တတ္တာတိ. ယံ ပန မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမော မာသော ပရိယေသနက္ခေတ္တံ၊ ပစ္ဆိမော အဒ္ဓမာသော ကရဏနိဝါသနက္ခေတ္တမ္ပီ’’တိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တံ၊ တံ တသ္မိံယေဝ အဒ္ဓမာသေ ကတွာ နိဝါသေတဗ္ဗန္တိ ဧဝမတ္ထံ ဂဟေတွာ ဝုတ္တံ. ဣဓ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထေ ဂဟိတေ ဝိရောဓော နတ္ထိ.

‘‘ဝတ္တဘေဒေ ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဣဒံ ဝဿိကသာဋိကအဒိန္နပုဗ္ဗေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ယေ မနုဿာ’’တိအာဒိ. ပကတိယာ ဝဿိကသာဋိကဒါယကာ နာမ သံဃံ ဝါ အတ္တာနံ ဝါ အပ္ပဝါရေတွာဝ အနုသံဝစ္ဆရံ ဒါယကာ.

၆၃၀. ‘‘ဆ မာသေ ပရိဟာရံ လဘတီ’’တိ ဧတေန အန္တောဝဿေပိ ယာဝ ဝဿာနဿ ပစ္ဆိမဒိဝသာ အကတာ ပရိဟာရံ လဘတီတိ ဒီပိတံ ဟောတိ. ဧကမာသန္တိ ဟေမန္တဿ ပစ္ဆိမုပေါသထေန သဟ ဂဏေတွာ ဝုတ္တံ. တသ္မိံ ဥပေါသထဒိဝသေ ဧဝ ဟိ တံ မူလစီဝရံ ကာတဗ္ဗံ၊ ဣတရထာ ဟိ နိဿဂ္ဂိယတော. ဧကာဟဒွီဟာဒိဝသေန။ပေ။ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စာတိ ဧတ္ထ ဧကာဟာနာဂတာယ ဝဿူပနာယိကာယ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စ ဒွီဟာနာဂတာယ။ပေ။ ဒသာဟာနာဂတာယ ဝဿူပနာယိကာယ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စ၊ အန္တောဝဿေ ဝါ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စာတိ ဧဝမတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တတ္ထ အာသဠှီမာသဿ ဇုဏှပက္ခပုဏ္ဏမိယံ လဒ္ဓါ၊ တဒဟေဝ ရဇနကပ္ပပရိယောသာနေဟိ နိဋ္ဌိတာ စ ဝဿိကသာဋိကာ ‘‘ဧကာဟာနာဂတာယ ဝဿူပနာယိကာယ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ဧတေနေဝ နယေန ဇုဏှပက္ခဿ ဆဋ္ဌိယံ လဒ္ဓါ၊ နိဋ္ဌိတာ စ ‘‘ဒသာဟာနာဂတာယ ဝဿူပနာယိကာယ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ယာဝ ပဌမကတ္တိကတေမာသိပုဏ္ဏမာ၊ တာဝ လဒ္ဓါ၊ နိဋ္ဌိတာ စ ‘‘အန္တောဝဿေ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စာ’’တိ ဝုစ္စတိ. ပဌမကတ္တိကတေမာသိပုဏ္ဏမိတော ပရံ လဒ္ဓါ စေဝ နိဋ္ဌိတာ စ ယာဝ စီဝရကာလော နာတိက္ကမတိ၊ တာဝ အနဓိဋ္ဌဟိတွာပိ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော.

ဧတ္ထ စ ‘‘တသ္မိံယေဝ အန္တောဒသာဟေ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ’’တိ အဝိသေသေန ဝုတ္တေပိ ဝဿာနတော ပုဗ္ဗေ ဧကာဟဒွီဟာဒိဝသေန အနာဂတာယ ဝဿူပနာယိကာယ လဒ္ဓါ တေဟိ ဒိဝသေဟိ ဒသာဟံ အနတိက္ကမန္တေန ဝဿူပနာယိကဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ အဓိဋ္ဌာနက္ခေတ္တံ သမ္ပတ္တာ ဧဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ၊ တတော ပန ပုဗ္ဗေ ဒသာဟာတိက္ကမေန နိဋ္ဌိတာပိ န အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ အဓိဋ္ဌာနဿ အခေတ္တတ္တာ. တာဒိသာ ပန ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဧဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ၊ အနဓိဋ္ဌဟတော အရုဏုဂ္ဂမနေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘ဒသာဟာနာဂတာယာ’’တိ ဣမိနာ ကိံ ပယောဇနန္တိ စေ? ဝဿာနတော ပုဗ္ဗေ ဧဝ ဒသာဟေ အတိက္ကန္တေ နိဋ္ဌိတာ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ ဧဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာတိ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တေနေဝါဟ ‘‘ဒသာဟာတိက္ကမေ နိဋ္ဌိတာ တဒဟေဝ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ’’တိ.

ဒသာဟေ အပ္ပဟောန္တေ စီဝရကာလံ နာတိက္ကမေတဗ္ဗာတိ တေမာသဗ္ဘန္တရေ ဒသာဟေ အပ္ပဟောန္တေ နဝါဟာနာဂတာယ ကတ္တိကတေမာသိပုဏ္ဏမာယ သတ္တမိတော ပဋ္ဌာယ လဒ္ဓါ၊ နိဋ္ဌိတာ စ စီဝရကာလံ နာတိက္ကမေတဗ္ဗာတိ အတ္ထော. တထာ ဟိ ‘‘မာသော သေသော ဂိမှာနန္တိ ဘိက္ခုနာ ဝဿိကသာဋိကစီဝရံ ပရိယေသိတဗ္ဗ’’န္တိ ပရိယေသနက္ခေတ္တံ ဝတွာ ‘‘ဝဿိကသာဋိကံ ဝဿာနံ စာတုမာသံ အဓိဋ္ဌာတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၃၅၈) ဝုတ္တတ္တာ ကတာယပိ အကတာယပိ မာသမတ္တံ အနဓိဋ္ဌာတဗ္ဗတာ သိဒ္ဓါ. ယသ္မာ စ အကတာ ဝဿိကသာဋိကသင်္ချံ န ဂစ္ဆတိ၊ အကရဏဉ္စ ကေနစိ ဝေကလ္လေန၊ န အနာဒရေန၊ တသ္မာ စာတုမာသံ အကတတ္တာ ဧဝ ပရိဟာရံ လဘတိ၊ ကတာ ပန အဓိဋ္ဌာနက္ခေတ္တေ၊ အကတာ စ စီဝရကာလေ ဒသာဟပရမသိက္ခာပဒေနေဝ ပရိဟာရံ လဘတီတိ အယမတ္ထော လဗ္ဘတိ. ကသ္မာတိ အတ္တနော မတိယာ ကာရဏပုစ္ဆာ. တသ္မာတိ ဝဿာနေယေဝ ဝဿိကသာဋိကာယ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗတာဝစနတော. ‘‘တိစီဝရံ အဓိဋ္ဌာတု’’န္တိ သုတ္တံ ပနေတ္ထ သေသစီဝရာနံ ဧဝံ ကာလနိယမာဘာဝံ သာဓေတုံ ဥဒ္ဓဋံ. န ဟိ တေနေတ္ထ အညံ ပယောဇနံ အတ္ထိ.

ကဒါ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာတိအာဒိကုရုန္ဒိဝစနေနာပိ ‘‘ယဒါ ဝါ တဒါ ဝါ အဓိဋ္ဌာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဣဒံ ပဋိက္ခိပိတွာ ဒသာဟဗ္ဘန္တရေ ဧဝ ကတာယ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗတံ ဒဿေတိ.

ပါဠိယံ အစ္ဆိန္နစီဝရဿာတိအာဒီသု အစ္ဆိန္နသေသစီဝရဿ နဋ္ဌသေသစီဝရဿ. ဧတေသဉှိ အသမယေ ပရိယေသနနိဝါသနာပတ္တိယာ ဧဝ အနာပတ္တိ ဝုတ္တာ. တေနေဝ မာတိကာဋ္ဌကထာယံ ‘‘အစ္ဆိန္နစီဝရဿ ဝါ နဋ္ဌစီဝရဿ ဝါ အနိဝတ္ထံ စောရာ ဟရန္တီတိ ဧဝံ အာပဒါသု ဝါ နိဝါသယတော ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တီ’’တိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ပန သမန္တပါသာဒိကာယံ အယံ နိဿဂ္ဂိယာ အနာပတ္တိ ပါဠိတော သယမေဝ သိဇ္ဈတီတိ ဣမံ အဒဿေတွာ အသိဇ္ဈမာနံ နဂ္ဂဿ နှာယတော ဒုက္ကဋာပတ္တိယာ ဧဝ အနာပတ္တိံ ဒဿေတုံ ‘‘အစ္ဆိန္နစီဝရဿာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဂဟေတဗ္ဗံ. န ဟိ ဧသာ အနာပတ္တိ အဝုတ္တေ သိဇ္ဈတီတိ. ဝဿိကသာဋိကာယ အတ္တုဒ္ဒေသိကတာ၊ အသမယေ ပရိယေသနတာ၊ တာယ စ ပဋိလာဘောတိ ဣမာနိ တာဝ ပရိယေသနာပတ္တိယာ တီဏိ အင်္ဂါနိ. နိဝါသနာပတ္တိယာ ပန သစီဝရတာ၊ အာပဒါဘာဝေါ၊ ဝဿိကသာဋိကာယ သကဘာဝေါ၊ အသမယေ နိဝါသနန္တိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ.

ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.