၁. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၆၀၂. တတိယဝဂ္ဂဿ ပဌမေ အဍ္ဎတေရသပလာတိ မာဂဓိကာယ မာနတုလာယ အဍ္ဎတေရသပလပရိမိတံ ဥဒကံ ဂဏှန္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တထာ ပရိမိတံ ယဝမာသာဒိံ ဂဏှန္တိံ သန္ဓာယာတိ ကေစိ. အာစရိယဓမ္မပါလတ္ထေရေန ပန ‘‘ပကတိစတုမုဋ္ဌိကံ ကုဍုဝံ၊ စတုကုဍုဝံ နာဠိ၊ တာယ နာဠိယာ သောဠသ နာဠိယော ဒေါဏံ၊ တံ ပန မဂဓနာဠိယာ ဒွါဒသ နာဠိယော ဟောန္တီတိ ဝဒန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒမိဠနာဠီတိ ပုရာဏနာဠိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သာ စ စတုမုဋ္ဌိကေဟိ ကုဍုဝေဟိ အဋ္ဌ ကုဍုဝါ၊ တာယ နာဠိယာ ဒွေ နာဠိယော မဂဓနာဠိံ ဂဏှာတိ. ပုရာဏာ ပန ‘‘သီဟဠနာဠိ တိဿော နာဠိယော ဂဏှာတီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တေသံ မတေန မဂဓနာဠိ ဣဒါနိ ပဝတ္တမာနာယ စတုကုဍုဝါယ ဒမိဠနာဠိယာ စတုနာဠိကာ ဟောတိ၊ တတော မဂဓနာဠိတော ဥပဍ္ဎဉ္စ ပုရာဏဒမိဠနာဠိသင်္ခါတံ ပတ္ထံ နာမ ဟောတိ၊ ဧတေန စ ‘‘ဩမကော နာမ ပတ္တော ပတ္ထောဒနံ ဂဏှာတီ’’တိ ပါဠိဝစနဉ္စ သမေတိ၊ လောကိယေဟိပိ –

‘‘လောကိယံ မဂဓဉ္စေတိ၊ ပတ္ထဒွယမုဒါဟဋံ၊

လောကိယံ သောဠသပလံ၊ မာဂဓံ ဒိဂုဏံ မတ’’န္တိ. –

ဧဝံ လောကေ နာဠိယာ မဂဓနာဠိ ဒိဂုဏာတိ ဒဿိတာ၊ ဧဝဉ္စ ဂယှမာနေ ဩမကပတ္တဿ စ ယာပနမတ္တောဒနဂါဟိကာ စ သိဒ္ဓါ ဟောတိ. န ဟိ သက္ကာ အဋ္ဌကုဍုဝတော ဦနောဒနဂါဟိနာ ပတ္တေန အထူပီကတံ ပိဏ္ဍပါတံ ပရိယေသိတွာ ယာပေတုံ. တေနေဝ ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဋ္ဌကထာယံ ‘‘ပတ္ထော နာမ နာဠိမတ္တံ ဟောတိ ဧကဿ ပုရိသဿ အလံ ယာပနာယ. ဝုတ္တမ္ပိ ဟေတံ ‘ပတ္ထောဒနော နာလမယံ ဒုဝိန္န’’’န္တိ (ဇာ. ၂.၂၁.၁၉၂) ဝုတ္တံ၊ ‘‘ဧကေကဿ ဒွိန္နံ တိဏ္ဏံ ပဟောတီ’’တိ စ အာဂဟံ၊ တသ္မာ ဣဓ ဝုတ္တနယာနုသာရေနေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ.

အာလောပဿ အနုရူပန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဗျဉ္ဇနဿ မတ္တာ နာမ ဩဒနတော စတုတ္ထဘာဂေါ’’တိ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၃၈၇) ဗြဟ္မာယုသုတ္တဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တတ္တာ အာလောပဿ စတုတ္ထဘာဂမေဝ ဗျဉ္ဇနံ အနုရူပန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဩဒနဂတိကာနေဝါတိ ဩဒနဿ အန္တော ဧဝ ပဝိသနသီလာနိ သိယုံ၊ အတ္တနော ဩကာသံ န ဂဝေသန္တီတိ အတ္ထော. နာမမတ္တေတိ ‘‘မဇ္ဈိမော ပတ္တော မဇ္ဈိမောမကော’’တိအာဒိနာမမတ္တေ.

၆၀၇-၈. ဧဝံ ပယောဂေ ပယောဂေတိ ပရိယောသာနာလောပဇ္ဈောဟရဏပယောဂေ ပယောဂေ၊ အာလောပေ အာလောပေတိ အတ္ထော. ကတွာတိ ပါကပရိယောသာနံ ကတွာ. ပစိတွာ ဌပေဿာမီတိ ကာဠဝဏ္ဏပါကံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဆိဒ္ဒန္တိ မုခဝဋ္ဋိတော ဒွင်္ဂုလဿ ဟေဋ္ဌာဆိဒ္ဒံ ဝုတ္တံ. သေသံ ပဌမကထိနေ ဝုတ္တနယမေဝ.

ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.