၄. အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၂၉၀. စတုတ္ထေ ပရေဟိ ပတ္တေ ပါတိယမာနာနံ ဘိက္ခာပိဏ္ဍာနံ ပါတော သန္နိပါတောတိ ပိဏ္ဍပါတောတိ ဘိက္ခာဟာရော ဝုစ္စတိ၊ တံသဒိသတာယ အညောပိ ယော ကောစိ ဘိက္ခာစရိယံ ဝိနာ ဘိက္ခူဟိ လဒ္ဓေါ ပိဏ္ဍပါတောတွေဝ ဝုစ္စတိ. ပတိ ဧတိ ဧတသ္မာတိ ပစ္စယောတိ အာဟ ‘‘ပတိကရဏဋ္ဌေန ပစ္စယော’’တိ. ရောဂဒုက္ခာနံ ဝါ ပဋိပက္ခဘာဝေန အယတိ ပဝတ္တတီတိ ပစ္စယော. သပ္ပါယဿာတိ ဟိတဿ. နဂရပရိက္ခာရေဟီတိ နဂရံ ပရိဝါရေတွာ ရက္ခဏကေဟိ. ရာဇူနံ ဂေဟပရိက္ခေပေါ ပရိခါ ဥဒ္ဒါပေါ ပါကာရော ဧသိကာ ပလိဃော အဋ္ဋောတိ ဣမေ သတ္တ နဂရပရိက္ခာရာတိ ဝဒန္တိ. သေတပရိက္ခာရောတိ ဝိသုဒ္ဓိသီလာလင်္ကာရော. အရိယမဂ္ဂေါ ဟိ ဣဓ ‘‘ရထော’’တိ အဓိပ္ပေတော၊ တဿ စ သမ္မာဝါစာဒယော အလင်္ကာရဋ္ဌေန ‘‘ပရိက္ခာရာ’’တိ ဝုတ္တာ. စက္ကဝီရိယောတိ ဝီရိယစက္ကော. ဇီဝိတပရိက္ခာရာတိ ဇီဝိတဿ ပဝတ္တိကာရဏာနိ. သမုဒါနေတဗ္ဗာတိ သမ္မာ ဥဒ္ဓံ အာနေတဗ္ဗာ ပရိယေသိတဗ္ဗာ.

၂၉၁. ဥပစာရေတိ ယတ္ထ ဌိတော ဝိညာပေတုံ သက္ကောတိ၊ တာဒိသေ ဌာနေ. ကာမော စေဝ ဟေတု စ ပါရိစရိယာ စ အတ္ထောတိ ပါဠိယံ ‘‘အတ္တနော ကာမံ၊ အတ္တနော ဟေတုံ၊ အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ၊ အတ္တနော ပါရိစရိယ’’န္တိ (ပါရာ. ၂၉၂) ဝုတ္တေသု ဣမေသု စတူသု ပဒေသု ကာမော၊ ဟေတု၊ ပါရိစရိယာ စ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တေ ပဌမေ အတ္ထဝိကပ္ပေ ဝိဂ္ဂဟဝါကျာဓိပ္ပါယသူစနတော အတ္ထော. သေသန္တိ အဓိပ္ပါယပဒမေကံ. ဗျဉ္ဇနန္တိ ဗျဉ္ဇနမတ္တံ၊ ပဌမဝိကပ္ပါနုပယောဂိတာယ ဝစနမတ္တန္တိ အတ္ထော. ဒုတိယေ အတ္ထဝိကပ္ပေပိ ဧသေဝ နယော.

ယထာဝုတ္တမေဝ အတ္ထံ ပဒဘာဇနေန သံသန္ဒိတွာ ဒဿေတုံ ‘‘အတ္တနော ကာမံ အတ္တနော ဟေတုံ အတ္တနော ပါရိစရိယန္တိ ဟိ ဝုတ္တေ ဇာနိဿန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ‘‘အတ္တနော ဟေတု’’န္တိ ဝုတ္တေ အတ္တနော အတ္ထာယာတိ အယမတ္ထော ဝိညာယတိ၊ ‘‘အတ္တနော ကာမံ အတ္တနော ပါရိစရိယ’’န္တိ ဝုတ္တေ ကာမေန ပါရိစရိယာတိ အယမတ္ထော ဝိညာယတိ. တသ္မာ ဣမေဟိ တီဟိ ပဒေဟိ အတ္တနော အတ္ထာယ ကာမေန ပါရိစရိယာ အတ္တကာမပါရိစရိယာတိ ဣမံ အတ္ထဝိကပ္ပံ ဝိညူ ဇာနိဿန္တိ. ‘‘အတ္တနော အဓိပ္ပါယ’’န္တိ ဝုတ္တေ ပန အဓိပ္ပါယ-သဒ္ဒဿ ကာမိတ-သဒ္ဒေန သမာနတ္ထဘာဝတော အတ္တနာ အဓိပ္ပေတကာမိတဋ္ဌေန အတ္တကာမပါရိစရိယာတိ ဣမမတ္ထံ ဝိကပ္ပံ ဝိညူ ဇာနိဿန္တိ.

ဧတဒဂ္ဂန္တိ ဧသာ အဂ္ဂါ. ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပဒေပိ (ပါရာ. ၂၈၅) ကာမံ ‘‘ယာစတိပိ အာယာစတိပီ’’တိ ဧဝံ မေထုနယာစနံ အာဂတံ၊ တံ ပန ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစဿာဒရာဂဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ပန အတ္တနော မေထုနဿာဒရာဂဝသေနာတိ အယံ ဝိသေသော.

ဝိနီတဝတ္ထူသု ‘‘အဂ္ဂဒါနံ ဒေဟီ’’တိ ဣဒံ အတ္တနော အတ္ထာယ ဝုတ္တံ၊ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပဒေ ပန ပရတ္ထာယပိ ဝုတ္တေ သီသံ ဧတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သုဘဂါတိ ဣဿရိယာဒီဟိ သုန္ဒရေဟိ ဘဂေဟိ သမန္နာဂတာ. မနုဿိတ္ထီ၊ တထာသညိတာ၊ အတ္တကာမပါရိစရိယာယ ရာဂေါ၊ တေန ကာမပါရိစရိယယာစနံ၊ တင်္ခဏဝိဇာနနန္တိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ.

အတ္တကာမပါရိစရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.