သမထဘေဒဝဏ္ဏနာ
အဓိကရဏပရိယာယဝါရာဒိဝဏ္ဏနာ
၂၉၃-၄. လောဘကာရဏာ ဝိဝါဒနတော ‘‘လောဘော ပုဗ္ဗင်္ဂမော’’တိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ သေသေသု. ဌာနာနီတိအာဒီနိ ကာရဏဝေဝစနာနိ. ကာရဏဉှိ တိဋ္ဌန္တိ ဧတ္ထာတိ ဌာနံ၊ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝတ္ထု၊ ဘဝန္တိ ဧတ္ထာတိ ဘူမီတိ ဝုစ္စတိ. ကေ တိဋ္ဌန္တိ ဝသန္တိ ဘဝန္တိ စာတိ? ဝိဝါဒါဓိကရဏာဒယော. ကုသလာကုသလာဗျာကတစိတ္တော ဟုတွာ ဝိဝဒနတော ‘‘နဝ ဟေတူ’’တိ ဝုတ္တံ. ကောဓနော ဟောတိ ဥပနာဟီတိအာဒီနိ ဒွါဒသ မူလာနိ. အက္ကောသန္တေန ဟိ စတူသု ဝိပတ္တီသု ဧကေန အနုဝဒနတော ‘‘စတဿော ဝိပတ္တိယော ဌာနာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. စုဒ္ဒသ မူလာနီတိ ဝိဝါဒါဓိကရဏေ ဝုတ္တာ ဒွါဒသ၊ ကာယော၊ ဝါစာ စ.
၂၉၅-၆. သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓာ ဌာနာနီတိ ဧတ္ထ ‘‘အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ ပဋိစ္ဆာဒေန္တဿ ယာ အာပတ္တိ ဟောတိ၊ တဿာ အာပတ္တိယာ ပုဗ္ဗေ အာပန္နာ အာပတ္တိ ဌာနံ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘နတ္ထိ အာပတ္တာဓိကရဏံ ကုသလန္တိ ဝစနတော နတ္ထိ အာပတ္တာဓိကရဏဿ ကုသလဟေတု၊ ကုသလစိတ္တံ ပန အင်္ဂံ ဟောတီ’’တိ လိခိတံ. စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ဌာနာနီတိ ဧတ္ထ ‘‘ဧဝံ ကတ္တဗ္ဗန္တိ ဌိတပါဠိ ကမ္မံ နာမ. ‘ယထာဌိတပါဠိဝသေန ကရောန္တာနံ ကိရိယာ ကိစ္စာဓိကရဏံ နာမာ’’’တိ ဝုတ္တံ၊ ‘‘ပါဠိအနုသာရေန ပဋိကာတဗ္ဗလက္ခဏံ ဝါ ကမ္မံ. တထေဝ ကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏ’’န္တိ စ. ဉတ္တိဉတ္တိဒုတိယဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မာနိ ဉတ္တိတော ဇာယန္တိ၊ အပလောကနကမ္မံ အပလောကနတော၊ ‘‘ကိစ္စာဓိကရဏံ ဧကေန သမထေန သမ္မတိ သမ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော’’တိ လိခိတံ. သိယုန္တိ ဟောန္တိ. ကထဉ္စ သိယာတိ ကထံ ဟောတိ. ဝိဝါဒါဓိကရဏဿ ဒွေတိ တေ ဒွေ ဌပေတွာ အညေဟိ န သမ္မတိ.
၂၉၇. သာဓာရဏာတိ တံ သမေတဗ္ဗာ.
၂၉၈. တဗ္ဘာဂိယာတိ တံကောဋ္ဌာသာ.
၂၉၉. ဧကာဓိကရဏံ သဗ္ဗေ သမထာ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ သမေတုံ ဘဗ္ဗာတိ ပုစ္ဆန္တော ‘‘သမထာ သမထဿ သာဓာရဏာ’’တိ အာဟ. သမထာ သမထဿာ သိယာ သာဓာရဏာ သိယာ အသာဓာရဏာ.
၃၀၀. သမထာ သမထဿ တဗ္ဘာဂိယဝါရေပိ ဧသေဝ နယော.
၃၀၁. ဣမေ သမထာ သမထာ၊ န သမ္မုခါဝိနယောတိ အတ္ထော.
၃၀၂. ‘‘သမထာ ဝိနယော’’တိပိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ ဝိနယော သမ္မုခါဝိနယောတိ ဝိနယဝါရော ဥဒ္ဓဋော သိယာ. န သမ္မုခါဝိနယောတိ သမ္မုခါဝိနယံ ဌပေတွာ သတိဝိနယာဒယော သေသသမထာ.
၃၀၃. သံဃဿ သမ္မုခါ ပဋိညာတေ တံ ပဋိဇာနနံ သံဃဿ သမ္မုခတာ နာမ ဟောတီတိ ‘‘တဿ ပဋိဇာနနစိတ္တံ သန္ဓာယ ‘သမ္မုခါဝိနယော ကုသလော’တိအာဒိ ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. နတ္ထိ သမ္မုခါဝိနယော အကုသလောတိ ‘‘ဓမ္မဝိနယပုဂ္ဂလသမ္မုခတာဟိ တိဝင်္ဂိကော သမ္မုခါဝိနယော ဧတေဟိ ဝိနာ နတ္ထိ. တတ္ထ ကုသလစိတ္တေဟိ ကရဏကာလေ ကုသလော၊ အရဟန္တာနံ ကရဏကာလေ အဗျာကတော၊ ဧတေသံ အကုသလပဋိပက္ခတ္တာ အကုသလဿ သမ္ဘဝေါ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘နတ္ထိ သမ္မုခါဝိနယော အကုသလော’တိ ဝုတ္တ’’န္တိ လိခိတံ. ‘‘ယေဘုယျသိကာ အဓမ္မဝါဒီဟိ ဝူပသမနကာလေ သလာကဂ္ဂါဟာပကေ ဓမ္မဝါဒိမှိ ကုသလာ၊ ဓမ္မဝါဒီနမ္ပိ အဓမ္မဝါဒိမှိ သလာကဂ္ဂါဟာပကေ ဇာတေ အကုသလာ၊ သဗ္ဗတ္ထ အရဟတော ဝသေနေဝ အဗျာကတတာ၊ အနရဟတော သဉ္စိစ္စ သတိဝိနယဒါနေ သတိဝိနယော အကုသလော၊ အမူဠှဝိနယော အနုမ္မတ္တကဿ ဒါနေ၊ ပဋိညာတကရဏံ မူဠှဿ အဇာနနတော ပဋိညာယကရဏေ၊ တဿပါပိယသိကာ သုဒ္ဓဿ ကရဏေ၊ တိဏဝတ္ထာရကံ မဟာကလဟေ၊ သဉ္စိစ္စ ကရဏေ စ အကုသလ’’န္တိ လိခိတံ.
ယတ္ထဝါရပုစ္ဆာဝါရဝဏ္ဏနာ
၃၀၄. လဗ္ဘတီတိ ပုစ္ဆာ.
သမထဝါရဝိဿဇ္ဇနာဝါရဝဏ္ဏနာ
၃၀၅. ယသ္မိံ သမယေ သမ္မုခါဝိနယေန စာတိအာဒိ တဿာ ဝိဿဇ္ဇနံ. ယသ္မိံ သမယေ သမ္မုခါဝိနယေန စ ယေဘုယျသိကာယ စ အဓိကရဏံ ဝူပသမ္မတိ၊ တသ္မိံ သမယေ ယတ္ထ ယေဘုယျသိကာ လဗ္ဘတိ၊ တတ္ထ သမ္မုခါဝိနယော လဗ္ဘတီတိ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ သမ္ဗန္ဓော. ယတ္ထ ပဋိညာတကရဏံ လဗ္ဘတိ၊ တတ္ထ သမ္မုခါဝိနယော လဗ္ဘတီတိ ဧတ္ထ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ ဗဟူ ဝါ အာပတ္တိယော အာပန္နော ဘိက္ခု ‘‘ဣမံ နာမ အာပတ္တိံ အာပန္နောသီ’’တိ ပုစ္ဆိတော ‘‘အာမာ’’တိ အာပတ္တိံ ပဋိဇာနာတိ၊ ဒွေပိ လဗ္ဘန္တိ. တတ္ထ သံဃသမ္မုခတာ ဓမ္မဝိနယပုဂ္ဂလသမ္မုခတာတိ ဧဝံ ဝုတ္တသမ္မုခါဝိနယေ သံဃဿ ပုရတော ပဋိညာတံ ကတံ စေ၊ သံဃသမ္မုခတာ. တတ္ထေဝ ဒေသိတံ စေ၊ ဓမ္မဝိနယသမ္မုခတာယောပိ လဒ္ဓါ ဟောန္တိ. အဝိဝဒန္တာ အညမညံ ပဋိဇာနန္တိ စေ၊ ပုဂ္ဂလသမ္မုခတာ. တဿေဝ သန္တိကေ ဒေသိတံ စေ၊ ဓမ္မဝိနယသမ္မုခတာယောပိ လဒ္ဓါ ဟောန္တိ. ဧကဿေဝ ဝါ ဧကဿ သန္တိကေ အာပတ္တိဒေသနကာလေ ‘‘ပဿသိ၊ ပဿာမီ’’တိ ဝုတ္တေ တတ္ထ ဓမ္မဝိနယပုဂ္ဂလသမ္မုခတာသညိတော သမ္မုခါဝိနယော စ ပဋိညာတကရဏဉ္စ လဒ္ဓံ ဟောတိ.
သံသဋ္ဌဝါရာဒိဝဏ္ဏနာ
၃၀၆. အဓိကရဏာနံ ဝူပသမောဝ သမထော နာမ၊ သော အဓိကရဏံ ဝိနာ နတ္ထိ၊ တသ္မာ န စ လဗ္ဘာ ဝိနိဘုဇ္ဇိတွာ နာနာကရဏံ ကာတုံ.
၃၀၉-၃၁၀. သမထာ သမထေဟိ သမ္မန္တီတိ ဧတ္ထ သမ္မန္တီတိ သမ္ပဇ္ဇန္တိ. အဓိကရဏာ ဝါ ပန သမ္မန္တိ ဝူပသမ္မန္တီတိ အတ္ထော၊ တသ္မာ ‘‘ယေဘုယျသိကာ သမ္မုခါဝိနယေန သမ္မတီ’’တိ ဣမာယ သမ္မုခါဝိနယေန သဒ္ဓိံ သမ္ပဇ္ဇတိ၊ န သတိဝိနယာဒီဟိ တေသံ တဿာ အနုပကာရတ္တာတိ အတ္ထော. သမထာ အဓိကရဏေဟိ သမ္မန္တီတိ ဧတ္ထ သမထာ အဘာဝံ ဂစ္ဆန္တီတိ အတ္ထော.
၃၁၁. ‘‘သမ္မုခါဝိနယော ဝိဝါဒါဓိကရဏေန န သမ္မတီ’’တိ ပါဌော. ယေဘုယျသိကာယ သမာနဘာဝတော စ အဝသာနေ ‘‘သမ္မုခါဝိနယော န ကေနစိ သမ္မတီ’’တိ (ပရိ. ၃၁၃) ဝုတ္တတ္တာ စ သမ္မုခါဝိနယော သယံ သမထေန ဝါ အဓိကရဏေန ဝါ သမေတဗ္ဗော န ဟောတီတိ ကတွာ ဝုတ္တော. သတိဝိနယော ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မတိ. အမူဠှဝိနယတဿပါပိယသိကတိဏဝတ္ထာရကာပိ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မန္တိ.
၃၁၃. ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မတီတိ ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ။ပေ။ ပဌမံ သလာကံ နိက္ခိပါမီ’’တိ ဧဝံ ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မတိ. အနုဝါဒါဓိကရဏအာပတ္တာဓိကရဏာပိ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မန္တိ. ‘‘‘အကတံ ကမ္မံ ဒုက္ကဋံ ကမ္မ’န္တိ ဧဝံ ကိစ္စာဓိကရဏမ္ပိ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မတီတိ ဧဝံ ပါဌော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ လိခိတံ. အညတရသ္မိံ ပန ဂဏ္ဌိပဒေ ‘‘‘သမထာ အဓိကရဏေဟိ သမ္မန္တီ’တိ ဧတ္ထ ယသ္မာ သဗ္ဗေ သမထာ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မန္တိ၊ တသ္မာ ‘သမထာ ကိစ္စာဓိကရဏေန သမ္မန္တီ’တိ ပါဌော ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ ဝုတ္တံ.
၃၁၄. ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ကတမံ အဓိကရဏံ သမုဋ္ဌာပေတီတိ ‘‘နာယံ ဓမ္မော’’တိ ဝုတ္တမတ္တေန ကိဉ္စိ အဓိကရဏံ န သမုဋ္ဌာပေတိ.
၃၁၈-၉. ‘‘ကတမာဓိကရဏပရိယာပန္န’’န္တိ ပါဌော. ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဘဇတီတိ ပဌမုပ္ပန္နဝိဝါဒံ ပစ္ဆာ ဥပ္ပန္နော ဘဇတိ. ဝိဝါဒါဓိကရဏံ ဒွေ သမထေ ဘဇတီတိ ‘‘ဣမံ ဝူပသမေတုံ သမတ္ထာ တုမှေ’’တိ ဝဒန္တံ ဝိယ ဘဇတိ ‘‘မယံ တံ ဝူပသမေဿာမာ’’တိ ဝဒန္တေဟိ ဝိယ ဒွီဟိ သမထေဟိ သင်္ဂဟိတံ.
သမထဘေဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.