ပဉ္စဝဂ္ဂေါ

ကမ္မဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၄၈၃. ‘‘ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိံ ဥမ္မတ္တကေ ယာစိတွာ ဂတေ အသမ္မုခါပိ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နိသိန္နေပိ န ကုပ္ပတိ နိယမာဘာဝါ. အသမ္မုခါ ကတေ ဒေါသာဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘အသမ္မုခါကတံ သုကတံ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒူတေန ဥပသမ္ပဒါ ပနေတ္ထ သမ္မုခါ ကာတုံ န သက္ကာ. ကမ္မဝါစာနာနတ္တသဘာဝါ ပတ္တနိက္ကုဇ္ဇနာဒယော ဟတ္ထပါသတော အပနေတွာ ကာတဗ္ဗာ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘အသမ္မုခါ ကတံ သုကတံ ဟောတီ’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆိတွာ စောဒေတွာ သာရေတွာ ကာတဗ္ဗံ အပုစ္ဆိတွာ အစောဒေတွာ အသာရေတွာ ကရောတီ’’တိ အယံ ဝစနတ္ထော. ဌပေတွာ ကတ္တိကမာသန္တိ သော ပဝါရဏာမာသော၊ ဒွေ စ ပုဏ္ဏမာသိယောတိ ပဌမဒုတိယဝဿူပဂတာနံ ပဝါရဏာ ပုဏ္ဏမာသာ ဒွေ.

၄၈၅. ပဒံ ဝါ ဆဍ္ဍေတီတိ အတ္ထော. က-ဝဂ္ဂါဒီသု ပဉ္စသု. ဂရုကန္တိ ဒီဃံ၊ သံယောဂပရဉ္စ. ‘‘ဗုဒ္ဓရက္ခိတတ္ထေရဿ ယဿ နက္ခမတီ’’တိ ဧတ္ထ တ-ကာရက-ကာရာ သံယောဂပရာ. ဒီဃေ ဝတ္တဗ္ဗေ ရဿန္တိ ‘‘သော တုဏှီ အဿာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ သော တုဏှိ အဿာတိ ဝစနံ.

၄၈၆. သေသဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တဝစနံ ကုရုန္ဒိယံ ပါကဋံ ကတွာ ‘‘နိသီဒိတုံ န သက္ကောန္တီ’’တိ ဝုတ္တံ.

၄၈၇-၈. ပရိသုဒ္ဓသီလာ စတ္တာရော ဘိက္ခူတိ ပါရာဇိကံ အနာပန္နာ. န တေသံ ဆန္ဒော ဝါ ပါရိသုဒ္ဓိ ဝါ ဧတီတိ တီသု၊ ဒွီသု ဝါ နိသိန္နေသု ဧကဿ၊ ဒွိန္နံ ဝါ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ အာဟဋာပိ အနာဟဋာဝ.

အပလောကနကမ္မကထာဝဏ္ဏနာ

၄၉၅-၆. ကာယသမ္ဘောဂသာမဂ္ဂိဒါနသဟသေယျပဋိဂ္ဂဟဏာဒိ ဣမဿ အပလောကနကမ္မဿ ဌာနံ ဟောတီတိ ဧဝမ္ပိ အပလောကနကမ္မံ ပဝတ္တတီတိ အတ္ထော. ကမ္မညေဝ လက္ခဏန္တိ ကမ္မလက္ခဏံ. ဩသာရဏနိဿာရဏဘဏ္ဍုကမ္မာဒယော ဝိယ ကမ္မဉ္စ ဟုတွာ အညဉ္စ နာမံ န လဘတိ၊ ကမ္မမေဝ ဟုတွာ ဥပလက္ခီယတီတိ ကမ္မလက္ခဏံ ဥပနိဿယော ဝိယ. ဟေတုပစ္စယာဒိလက္ခဏဝိမုတ္တော ဟိ သဗ္ဗော ပစ္စယဝိသေသော တတ္ထ သင်္ဂယှတိ၊ ဧဝမ္ပိ ‘‘ကမ္မလက္ခဏမေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ကမ္မလက္ခဏံ ဒဿေတုံ ‘‘အစ္ဆိန္နစီဝရဇိဏ္ဏစီဝရနဋ္ဌစီဝရာန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘တတော အတိရေကံ ဒေန္တေန အပလောကေတွာ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ အပလောကနံ ကမ္မလက္ခဏမေဝ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ လက္ခဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣဏပလိဗောဓမ္ပီတိ သစေ တာဒိသံ ဘိက္ခုံ ဣဏာယိကာ ပလိဗုဇ္ဈန္တိ. တတြုပ္ပါဒတော ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. အန္တရသန္နိပါတောတိ ဥပေါသထပ္ပဝါရဏာဒိမဟာသန္နိပါတေ ဌပေတွာ အန္တရာ မင်္ဂလုစ္စာရဏာဒိ. ဥပနိက္ခေပတောတိ စေတိယဿ အာပဒတ္ထာယ နိက္ခိတ္တတော. ‘‘အညာ ကတိကာ ကာတဗ္ဗာ’’တိ ယေ ရုက္ခေ ဥဒ္ဒိဿ ပုဗ္ဗေ ကတိကာ ကတာ၊ တေဟိ ဣမေသံ အညတ္တာတိ ဝုတ္တံ. ‘‘သစေ တတ္ထ မူလေ’’တိ ပုဗ္ဗေ ‘‘ဣတော ပဋ္ဌာယ ဘာဇေတွာ ခါဒန္တူ’’တိ ဝစနေန ပုဂ္ဂလိကပရိဘောဂေါ ပဋိက္ခိတ္တော ဟောတိ. အနုဝိစရိတွာတိ ပစ္ဆတော ပစ္ဆတော ဂန္တွာ. တေသံ သန္တိကာ ပစ္စယံ ပစ္စာသီသန္တေနာတိ အတ္ထော. မူလဘာဂန္တိ ဒသမဘာဂံ ကတွာ. ပုဗ္ဗကာလေ ဒသမဘာဂံ ကတွာ အဒံသု၊ တသ္မာ ‘‘မူလဘာဂေါ’’တိ ဝုတ္တံ. အကတာဝါသံ ဝါ ကတွာတိ ဥပ္ပန္နအာယေန. ဇဂ္ဂိတကာလေယေဝ န ဝါရေတဗ္ဗာတိ ဇဂ္ဂိတာ ဟုတွာ ပုပ္ဖဖလဘရိတကာလေတိ အတ္ထော. ဇဂ္ဂနကာလေတိ ဇဂ္ဂိတုံ အာရဒ္ဓကာလေ. ဉတ္တိကမ္မဋ္ဌာနဘေဒေ ပနာတိ ဉတ္တိကမ္မဿ ဌာနဘေဒေ.

ဣဒံ ပနေတ္ထ ပကိဏ္ဏကံ – အတ္ထိ သံဃကမ္မံ သံဃော ဧဝ ကရောတိ၊ န ဂဏော၊ န ပုဂ္ဂလော၊ တံ အပလောကနကမ္မဿ ကမ္မလက္ခဏေကဒေသံ ဌပေတွာ ဣတရံ စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ ကမ္မံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အတ္ထိ သံဃကမ္မံ သံဃော စ ကရောတိ၊ ဂဏော စ ကရောတိ၊ ပုဂ္ဂလော စ ကရောတိ၊ တံ ပုဗ္ဗေ ဌပိတံ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ယသ္မိံ ဝိဟာရေ ဒွေ တယော ဇနာ ဝသန္တိ၊ တေဟိ နိသီဒိတွာ ကတမ္ပိ သံဃေန ကတသဒိသမေဝ. ယသ္မိံ ပန ဝိဟာရေ ဧကော ဘိက္ခု ဟောတိ၊ တေန ဘိက္ခုနာ’’တိအာဒိ (ပရိ. အဋ္ဌ. ၄၉၅-၄၉၆). အတ္ထိ ဂဏကမ္မံ သံဃော စ ကရောတိ၊ ဂဏော စ ကရောတိ၊ ပုဂ္ဂလော စ ကရောတိ၊ တံ ယော ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထော အညေသံ သန္တိကေ ကရီယတိ၊ တဿ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. အတ္ထိ ဂဏကမ္မံ ဂဏောဝ ကရောတိ၊ န သံဃော၊ န ပုဂ္ဂလော၊ တံ ယော ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထော အညမညံ အာရောစနဝသေန ကရီယတိ၊ တဿ ဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. အတ္ထိ ပုဂ္ဂလကမ္မံ ပုဂ္ဂလောဝ ကရောတိ၊ န သံဃော၊ န ဂဏော၊ တံ အဓိဋ္ဌာနုပေါသထဝသေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. အတ္ထိ ဂဏကမ္မံ ဧကစ္စောဝ ဂဏော ကရောတိ၊ ဧကစ္စော န ကရောတိ၊ တတ္ထ အဉတ္တိကံ ဒွေယေဝ ကရောန္တိ၊ န တယော. သဉတ္တိကံ တယောဝ ကရောန္တိ၊ န တတော ဦနာ ဝါ အဓိကာ ဝါတိ.

အပညတ္တေပညတ္တဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၅၀၀. ကကုသန္ဓကောဏာဂမနကဿပါ ဧဝ ဟိ သတ္တ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ ပညပေသုံ. ဝိပဿီအာဒယော ပန ဩဝါဒပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိံသု၊ န သိက္ခာပဒံ ပညပေသုံ.

နိဂမနကထာဝဏ္ဏနာ

ဥဘတောဝိဘင်္ဂခန္ဓကပရိဝါရေဟိ ဝိဘတ္တံ ဒေသနံ အတ္ထိ တဿ ဝိနယပိဋကဿ၊ နာမေန သမန္တပါသာဒိကာ နာမ သံဝဏ္ဏနာ ‘‘သမန္တပါသာဒိကာ နာမာ’’တိ ဝုတ္တဝစနသံဝဏ္ဏနာ သမတ္တာတိ အာဟ. တတ္ထ ပဓာနဃရေ. ဣဒ္ဓါ အတ္ထဝိနိစ္ဆယာဒီဟိ.

သမ္မာ ဥဒိတော သမုဒိတော၊ တေ ဂုဏေ အကိစ္ဆေန အဓိဂတော အဓိကပ္ပမာဏဂုဏေဟိ ဝါ သမုဒိတော၊ တေန သမုဒိတေန ‘‘ဂတာနံ ဓမ္မာနံ ဂတိယော သမန္နေသတီ’’တိ ဝုတ္တာယ သတိယာ ဥပ္ပါဒိတာ သဒ္ဓါဒယော ပရမဝိသုဒ္ဓါ နာမ သမန္နာရက္ခတ္တာ. ဣတိ သတိပိ သဒ္ဓါဒီဟိ ဝုတ္တာ ဟောတိ. ဧဝံ သန္တေ ဧတ္ထ ဝုတ္တေ စတုဗ္ဗိဓေ သီလေ ပါတိမောက္ခသံဝရသီလံ သဒ္ဓါ မဏ္ဍေတိ. သဒ္ဓါသာဓနဉှိ တံ. ဣန္ဒြိယသံဝရာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိပစ္စယပရိဘောဂသီလာနိ ပဋိမဏ္ဍေန္တိ သတိဝီရိယပညာယောတိ ယထာယောဂံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အပိစ သဒ္ဓါ စ ဗုဒ္ဓိရဟိတာ အဝိသုဒ္ဓါ ဟောတိ ဗုဒ္ဓိယာ ပသာဒဟေတုတ္တာ. ဗုဒ္ဓိယော ပန တဿာနုဘာဝေန ပရမဝိသုဒ္ဓါ နာမ ဟောန္တိ. ပညာ သဒ္ဓါရဟိတာ ကေရာဋိကပက္ခံ ဘဇတိ၊ သဒ္ဓါယုတ္တာ ဧဝ ဝိသုဒ္ဓါ ဟောတိ. ဝီရိယဉ္စ သမာဓိရဟိတံ ဥဒ္ဓစ္စာယ သံဝတ္တတိ၊ န သမာဓိယုတ္တန္တိ ဝီရိယဿ သုဒ္ဓဝစနတော သမာဓိပိ ဝုတ္တော ဟောတိ၊ ဧဝံ ပရမဝိသုဒ္ဓါ သဒ္ဓါဒယောပိ ပါတိမောက္ခံ ပဋိမဏ္ဍေန္တီတိ ဉာတဗ္ဗံ. ကထံ? ပဋိပတ္တိဒေသကေ သတ္ထရိ စ ပဋိပတ္တိယဉ္စ ပဋိပတ္တိဖလေ စ သဒ္ဓါယ ဝိနာ သီလသမာဒါနံ၊ သမာဒိန္နဝိသောဓနဉ္စ ကာတုံ န သက္ကာတိ သဒ္ဓါ ပါတိမောက္ခံ ပဋိမဏ္ဍေတိ. တတ္ထ ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ’’တိအာဒိနာ (ဒီ. နိ. ၁.၂၅၅၊ မ. နိ. ၁.၇၄၊ သံ. နိ. ၁.၂၄၉) သတ္ထရိ စ ပူဇေတုံ သက္ကောတိ. ပဋိပတ္တိယံ သီလဝိပတ္တိသမ္ပတ္တိမူလကေ သန္ဒိဋ္ဌိကသမ္ပရာယိကဖလေ စ သဒ္ဓါပဝတ္တိ ဝိတ္ထာရတော ဉာတဗ္ဗာ၊ သီလဝိပတ္တိသမ္ပတ္တိနိမိတ္တံ အာဒီနဝမာနိသံသဉ္စ အာဒီနဝပရိစ္စာဂေ၊ အာနိသံသသမ္ပာဒနေ စ ဥပါယံ ဒိသွာ တထာ ပဝတ္တမာနာ ပညာ ပါတိမောက္ခသံဝရံ ပဋိမဏ္ဍေတိ. ‘‘အတိသီတ’’န္တိအာဒိနာ အပ္ပဝတ္တနာရဟံ ကောသဇ္ဇံ ‘‘ယော စ သီတဉ္စ ဥဏှဉ္စာ’’တိ ဝုတ္တာနုသာရေန ပဇဟိတွာ အနုပ္ပန္နုပ္ပန္နာနံ အသံဝရသံဝရာနံ အနုပ္ပါဒနပဇဟနဥပ္ပါဒနဝဍ္ဎနဝသေန ပဝတ္တမာနဝီရိယံ ပါတိမောက္ခံ ပဋိမဏ္ဍေတိ၊ ဣမိနာ နယေန ဣန္ဒြိယသံဝရာဒီသုပိ ယောဇေတဗ္ဗံ. စတုန္နမ္ပိ သင်္ဂဟဝတ္ထူနံ အနုကူလသမုဒါစာရော ဣဓ အာစာရောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. အဇ္ဇဝ-ဝစနေန လာဘသက္ကာရဟေတု ကာယဒုစ္စရိတာဒိကုဋိလကရမာယာသာဌေယျပဋိပက္ခအဇ္ဇဝဓမ္မသမာယောဂဒီပနေန အလောဘဇ္ဈာသယတာ ဒီပိတာ. မဒ္ဒဝ-ဝစနေန ကက္ခဠဘာဝကရပဋိဃာဒိပဋိပက္ခဘူတမေတ္တာဒိမဒ္ဒဝဓမ္မသမာယောဂဒီပနေန ဟိတဇ္ဈာသယာဒီနိ ဒီပိတာနိ ဟောန္တိ. အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘ခန္တိ စ သောရစ္စဉ္စ သာခလျဉ္စ ပဋိသန္ထာရော စာ’’တိအာဒိနာ (ဓ. သ. ဒုကမာတိကာ ၁၂၅-၁၂၆) ဝုတ္တဓမ္မေဟိ သမာယောဂေါ ဒီပိတော ဟောတိ. ဣဓ ဝုတ္တာ အဇ္ဇဝမဒ္ဒဝါဒယော ဂုဏာ သီလသမ္ပတ္တိယာ ဟေတူ စ ဟောန္တိ သီလသမ္ပတ္တိဖလဉ္စ တံသမ္ပာဒနတော. သကသမယောတိ စတုပရိသာ. ဧတေန သဘာဂဒုက္ခဘာဝါဘာဝေါ သူစိတော. အထ ဝါ သကသမယောတိ သောဂတံ ပိဋကတ္တယံ သကသမယော ဧဝ ဂဟနံ ဒုဒ္ဒီပနတ္တာ၊ သကသမယဿ သန္နိဋ္ဌာနံ သကသမယဂဟနံ –

‘‘သစ္စံ သတ္တော ပဋိသန္ဓိ၊ ပစ္စယာကာရမေဝ စ၊

ဒုဒ္ဒသာ စတုရော ဓမ္မာ၊ ဒေသေတုဉ္စ သုဒုက္ကရာ’’တိ. (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၂၂၅) –

ဝုတ္တတ္တာ ယထာ သကသမယဿ ဂဟနပဒေန ယောဇနာ ဝုတ္တာ၊ တထာ ပရသမယဿပိ. ပညာဝေယျတ္တိယေနာတိ အနေန တိခိဏေန ဉာဏေန ကတသိလာနိသိတသတ္ထသဒိသသဘာဝပညာ ဝုတ္တာ. တိပိဋကသင်္ခါတာယ ပရိယတ္တိယာ ပဘေဒေါ တိပိဋကပရိယတ္တိပ္ပဘေဒေါ. တသ္မိံ ပဘေဒေ. တန္တိ စ တန္တိအတ္ထော စ သာသနံ နာမ. ဣဓ ‘‘တန္တိ ဧဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. ယသ္မိံ အယံ သံဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌာပိတာ၊ တသ္မိံ ကာလေ ပဋိဝေဓဉာဏာဘာဝတော သုတမယံ သန္ဓာယ ‘‘အပ္ပဋိဟတဉာဏပ္ပဘာဝေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ကရဏသမ္ပတ္တိယာ ဇနိတတ္တာ သုခဝိနိဂ္ဂတံ. သုခဝိနိဂ္ဂတတ္တာ မဓုရောဒါတဝစနလာဝဏ္ဏယုတ္တေနာပိ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ဤဒိသံ ဝစနံ သောတသုခဉ္စ သန္နိဝေသသမ္ပတ္တိသုခဉ္စ ဟောတိ. ‘‘ဝေယျာကရဏေနာ’’တိ အဝတွာ ‘‘မဟာဝေယျာကရဏေနာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ သိက္ခာနိရုတ္တိဆန္ဒောဝိစိတျာဒိပဋိမဏ္ဍိတပါဏိနိယနျာသာဓာရဏဓာရဏသဘာဝေါ သူစိတော ဘဝတိ. ယုတ္တဝါဒိနာတိအာဒီသု ယုတ္တမုတ္တဝါဒိနာ ဌာနုပ္ပတ္တိယပညာယ သမန္နာဂတေနာတိ အတ္ထော. ဩဇာဘေဒေပိ အာယုသတ္တိကရဏတာဒိသာမတ္ထယောဂါနံ မဟာကဝိနာ ရစိတဂန္ထဿ မဟန္တတ္တာ ဝါ ‘‘တိပိဋကပရိယတ္တိပ္ပဘေဒေ’’တိအာဒီဟိ သာသနေ၊ ဟေတုဝိသယေ၊ သဒ္ဒေ စာတိ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ပါဋဝဘာဝံ ဒီပေန္တော ဝေနယိကဗုဒ္ဓိသမ္ပတ္တိသဗ္ဘာဝမဿ သူစေတိ. ယေသံ ပုဂ္ဂလာနံ ပဘိန္နာ ပဋိသမ္ဘိဒါဒိ၊ တေ ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒါဒယော ဓမ္မာ. တေဟိ ပရိဝါရိတော ဥက္ခိတ္တသန္တတိဥပစ္ဆေဒမကတွာ အတ္တနော သန္တာနေ ဥပ္ပါဒနဝဍ္ဎနဝသေန ဝါရိတော သော ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒါပရိဝါရော. တသ္မိံ ပဘိန္နပဋိသမ္ဘိဒါပရိဝါရေ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မေတိ အတ္ထော. ဆဠဘိညစတုပဋိသမ္ဘိဒါဒိပ္ပဘေဒဂုဏပဋိမဏ္ဍိတေ ပန ဆဠဘိညာ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ ဧဝ. စတူသု ပဋိသမ္ဘိဒါသု အတ္ထပဋိသမ္ဘိဒါယ ဧကဒေသောဝ. တဒုဘယံ သယံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မပရိယာပန္နံ ကထံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ပဋိမဏ္ဍေတီတိ စေ? ရုက္ခံ ရုက္ခဿ အဝယဝဘူတပုပ္ဖါဒယော ဝိယ သယဉ္စ ယေသံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာနံ အဝယဝတ္တာတိ. ကာမာဝစရဓမ္မပရိယာပန္နပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာနံ အနဝယဝဘူတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ ပဋိမဏ္ဍေတိ၊ ပုရိသဿ အနဝယဝဘူတော အလင်္ကာရော ဝိယ ပုရိသံ. အထ ဝါ ကာမာဝစရပအသမ္ဘိဒါပရိဝါရော ဆဠဘိညာပဋိသမ္ဘိဒါဒိပ္ပဘေဒဂုဏေ ပဋိမဏ္ဍေတိ. လောကုတ္တရပဋိသမ္ဘိဒံ သန္ဓာယ ပုန ပဋိသမ္ဘိဒါဝစနဉ္စ. သာသနေ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ သာသနဿ အလင်္ကာရဘူတေန၊ ယသ္မိံ ဝံသေ ဥပ္ပန္နော၊ တဿေဝ ဝါ အလင်္ကာရဘူတေန. သင်္ခေပဝိတ္ထာရေသု ဣတရီတရကရဏံ၊ အပ္ပသန္နပသန္နာနံ ပသာဒုပ္ပါဒနာဘိဝုဍ္ဎိကရဏံ၊ ဝုတ္တာနံ ဂမ္ဘီရာနံ ဂမ္ဘီရုတ္တာနဘာဝကရဏန္တိ ဧဝံ ဆဗ္ဗိဓာစရိယဂုဏယောဂတော ဝိပုလဗုဒ္ဓိ နာမ. ယေ ဓမ္မစိန္တနံ အတိဓာဝန္တာ ကေစိ ဥစ္ဆေဒါဒိနာနပ္ပကာရံ အန္တံ ဝါ ဂဏှန္တိ၊ ‘‘သဗ္ဗံ ဉေယျံ ပညတ္တိ ဧဝါ’’တိ ဝါ ‘‘ပရမတ္ထော ဧဝါ’’တိ ဝါ ဂဏှန္တိ၊ တေသံ ဗုဒ္ဓိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပစ္စယတ္တာ သမလာ နာမ ဟောတိ၊ ဣမဿ ပန ဗုဒ္ဓိ ဓမ္မစိန္တာတိဓာဝနရဟိတတ္တာ ဝိသုဒ္ဓါ နာမ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဝိပုလဝိသုဒ္ဓဗုဒ္ဓိနာ’’တိ. ဂရူဟိ ‘‘ပိယော ဂရု ဘာဝနီယော’’တိအာဒိနာ (အ. နိ. ၇.၃၇၊ နေတ္တိ. ၁၁၃) ဝုတ္တဂုဏေဟိ ယုတ္တဂရူဟိ. ဂုဏေဟိ ထိရဘာဝံ ဂတတ္တာ ထေရေန.

သီလေန သီလဿ ဝါ ဝိသုဒ္ဓိယာ သီလဝိသုဒ္ဓိယာ. အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ပဒါလေတွာ ပဌမံ အဘိနိဗ္ဗတ္တတ္တာ လောကဇေဋ္ဌဿ. လောကဿ ဝါ ဂမ္ဘီရေ မဟန္တေ သီလာဒိက္ခန္ဓေ ဧသိ ဂဝေသီတိ မဟေသီတိ.

ဧတ္တာဝတာ သမဓိကသတ္တဝီသတိသဟဿပရိမာဏာယ သမန္တပါသာဒိကသညိတာယ ဝိနယဋ္ဌကထာယ သဗ္ဗပဒေသု ဝိနိစ္ဆယဇာတံ သင်္ခိပိတွာ ဂဏ္ဌိဋ္ဌာနဝိကာသနာ ကတာ ဟောတိ၊ တထာပိ ယံ ဧတ္ထ လိခိတံ၊ တံ သုဋ္ဌု ဝိစာရေတွာ ပါဠိဉ္စ အဋ္ဌကထဉ္စ သလ္လက္ခေတွာ ယေ အာစရိယာ ဗုဒ္ဓဿ ဘဂဝတော မဟာနုဘာဝံ၊ ဝိနယပိဋကဿ စ ဝိစိတြနယဂမ္ဘီရတ္ထတံ သလ္လက္ခေတွာ ပေါရာဏာနံ ကထာမဂ္ဂံ အဝိနာသေတွာ အတ္တနော မတိံ ပဟာယ ကေဝလံ သဒ္ဓမ္မဋ္ဌိတိယာ၊ ပရာနုဂ္ဂဟကာမတာယ စ ဝိနယပိဋကံ ပကာသေန္တာ ဌိတာ၊ တေသံ ပါဒမူလေ ဝန္ဒိတွာ ခန္တိသောရစ္စာဒိဂုဏသမန္နာဂတေန ဟုတွာ ဝတ္တသမ္ပတ္တိယာ တေသံ စိတ္တံ အာရာဓေတွာ ပဝေဏိယာ အာဂတံ ဝိနိစ္ဆယံ ကထာပေတွာ ဥပဓာရေတွာ ယံ တေန သံသန္ဒတိ၊ တံ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ဣတရံ ဆဍ္ဍေတဗ္ဗံ. ဣတရထာ တုဏှီဘူတေန ဘဝိတဗ္ဗံ. ဝိနိစ္ဆယသင်္ကရကရေန ပန န ဘဝိတဗ္ဗမေဝ. ကသ္မာ? သာသနဿ နာသဟေတုတ္တာ. ဟောတိ စေတ္ထ –

‘‘အသမ္ဗုဓံ ဗုဒ္ဓမဟာနုဘာဝံ၊

ဓမ္မဿ ဂမ္ဘီရနယတ္ထတဉ္စ၊

ယော ဝဏ္ဏယေ တံ ဝိနယံ အဝိညူ၊

သော ဒုဒ္ဒသော သာသနနာသဟေတု.

ပါဠိံ တဒတ္ထဉ္စ အသမ္ဗုဓဉှိ၊

နာသေတိ ယော အဋ္ဌကထာနယဉ္စ၊

အနိစ္ဆယံ နိစ္ဆယတော ပရေဟိ၊

ဂါဟေတိ တေဟေဝ ပုရက္ခတော သော.

အနုက္ကမေနေဝ မဟာဇနေန၊

ပုရက္ခတော ပဏ္ဍိတမာနိဘိက္ခု၊

အပဏ္ဍိတာနံ ဝိမတိံ အကတွာ၊

အာစရိယလီဠံ ပုရတော ကရောတီ’’တိ.

သမန္တပါသာဒိကာယ ဂဏ္ဌိပဒါဓိပ္ပါယပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.

ဝဇိရဗုဒ္ဓိဋီကာ နိဋ္ဌိတာ.