၆. သေနာသနက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာ
ဝိဟာရာနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ
၂၉၄. နိလီယန္တိ ဘိက္ခူ ဧတ္ထာတိ ဝိဟာရာဒယော လေဏာနိ နာမ. အာဂတ-ဝစနေန တဿာဂတသံဃောဝ သာမီ၊ န အနာဂတောတိ ကေစိ၊ တံ န ယုဇ္ဇတိ သမာနလာဘကတိကာယ သိဒ္ဓတ္တာ.
၂၉၆-၇. ဒီပိနင်္ဂုဋ္ဌေနာတိ ဧတ္ထ ‘‘ဒီပိနာ အကပ္ပိယစမ္မံ ဒဿေတီ’’တိ လိခိတံ. ထမ္ဘကဝါတပါနံ နာမ တိရိယံ ဒါရူနိ အဒတွာ ဥဇုကံ ဌိတေဟေဝ ဒါရူဟိ ကတ္တဗ္ဗံ. ဘိသီနံ အနုညာတံ ဝဋ္ဋတီတိ ဗိမ္ဗောဟနေ ဝဋ္ဋတီတိ အတ္ထော. တူလပူရိတံ ဘိသိံ အပဿယိတုံ န ဝဋ္ဋတိ ဥဏ္ဏာဒီနံယေဝ အနုညာတတ္တာ. နိသီဒနနိပဇ္ဇနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ အပဿယိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ စေ? အကပ္ပိယန္တိ န ဝဋ္ဋတီတိ ကေစိ. ယဒိ ဧဝံ အကပ္ပိယမဉ္စဉ္စ အပဿယိတုံ န ဝဋ္ဋေယျ. ယသ္မာ ဝဋ္ဋတိ၊ တသ္မာ ဒေါသော နတ္ထိ. အပိစ ဂိလာနဿ ဗိမ္ဗောဟနံ နိပဇ္ဇိတုမ္ပိ အနုညာတံ၊ တသ္မာ ဘိသိပိ ဝဋ္ဋတိ အပဿယိတုံ. အာစရိယာ စ အနုဇာနန္တိ၊ ဝဠဉ္ဇေန္တိ စာတိ ဧကေ. သိမ္ဗလိတူလသုတ္တေန သိဗ္ဗိတံ စီဝရံ ဝဋ္ဋတိ. ကသ္မာ? ကပ္ပါသဿ အနုလောမတော. ‘‘အက္ကဖလသုတ္တမယမ္ပိ အက္ကဝါကမယမေဝ ပဋိက္ခိတ္တ’’န္တိ တေ ဧဝ ဝဒန္တိ.
၂၉၈. အနိဗန္ဓနီယော အလဂ္ဂေါ. ပဋိဗာဟေတွာတိ မဋ္ဌံ ကတွာ. ‘‘သေတဝဏ္ဏာဒီနံ ယထာသင်္ချံ ဣက္ကာသာဒယော ဗန္ဓနတ္ထံ ဝုတ္တာ’’တိ လိခိတံ.
၃၀၀. ပကုဋ္ဋံ သမန္တတော အာဝိဒ္ဓပမုခံ.
၃၀၃. သုဓာလေပေါတိ သုဓာမတ္တိကာလေပေါ.
၃၀၅. အာသတ္တိ တဏှာ. သန္တိံ အဒရံ.
၃၀၇. ကေတုန္တိ ကယေန ဂဟေတုံ.
၃၀၈. စိတာတိ ဣဋ္ဌကာယော ကဗဠေန နိဒ္ဓမနဝသေန ဆိန္ဒိတွာ ကတာတိ အတ္ထော.
၃၁၀. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခူနံ အန္တေဝါသိကာတိ ဧတ္ထ ဝီသတိဝဿံ အတိက္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဥပ္ပန္နာ. ‘‘အာရာဓယိံသု မေ ဘိက္ခူ စိတ္တ’’န္တိ (မ. နိ. ၁.၂၂၅) ဝုတ္တတ္တာ အညသ္မိံ ကာလေ သာဝတ္ထိဂမနေ ဥပ္ပန္နံ ဝတ္ထုံ ဣဓ အာပတ္တိဒဿနတ္ထံ အာဟရိတွာ ဝုတ္တန္တိ ယုတ္တံ ဝိယ၊ ဝိစာရေတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဝုဒ္ဓန္တိ ဝုဒ္ဓတရံ.
၃၁၃. သန္ထရေတိ တိဏသန္ထရာဒယော.
သေနာသနဂ္ဂါဟကထာဝဏ္ဏနာ
၃၁၈. ‘‘သေယျဂ္ဂေနာတိ မဉ္စဋ္ဌာနပရိစ္ဆေဒေန. ဝိဟာရဂ္ဂေနာတိ ဩဝရကဂ္ဂေနာ’’တိ လိခိတံ. ထာဝရာတိ နိယတာ. ပစ္စယေနေဝ ဟိ တန္တိ တသ္မိံ သေနာသနေ မဟာထေရာ တဿ ပစ္စယဿ ကာရဏာ အညတ္ထ အဂန္တွာ ဝသန္တာယေဝ နံ ပဋိဇဂ္ဂိဿန္တီတိ အတ္ထော. အဃဋ္ဋနကမ္မံ ဒဿေတုံ ‘‘န တတ္ထ မနုဿာ’’တိအာဒိမာဟ. ‘‘ဝိတက္ကံ ဆိန္ဒိတွာ သုဒ္ဓစိတ္တေန ဂမနဝတ္တေနေဝ ဂန္တဗ္ဗ’’န္တိ ပါဌော. မုဒ္ဒဝေဒိကာ နာမ စေတိယဿ ဟမ္မိယဝေဒိကာ. ပဋိက္ကမ္မာတိ အပသက္ကိတွာ. သမာနလာဘကတိကာ မူလာဝါသေ သတိ သိယာ၊ မူလာဝါသဝိနာသေန ကတိကာပိ ဝိနဿတိ. သမာနလာဘ-ဝစနံ သတိ ဒွီသု၊ ဗဟူသု ဝါ ယုဇ္ဇတိ၊ တေနေဝ ဧကသ္မိံ အဝသိဋ္ဌေတိ နော မတိ. တာဝကာလိကံ ကာလေန မူလစ္ဆေဒနဝသေန ဝါ အညေသံ ဝါ ကမ္မံ အညဿ သိယာ နာဝါယံ သင်္ဂမောတိ အာစရိယော. ပုဂ္ဂလဝသေနေဝ ကာတဗ္ဗန္တိ အပလောကနကာလေ သံဃော ဝဿံဝုတ္ထဘိက္ခူနံ ပါဋေက္ကံ ‘‘ဧတ္တကံ ဝဿာဝါသိကံ ဝတ္ထံ ဒေတိ၊ ရုစ္စတိ သံဃဿာ’’တိ ပုဂ္ဂလမေဝ ပရာမသိတွာ ဒါတဗ္ဗံ၊ န သံဃဝသေန ကာတဗ္ဗံ. န သံဃော သံဃဿ ဧတ္တကံ ဒေတီတိ. ‘‘ဧကသ္မိံ အာဝါသေ သံဃဿ ကမ္မံ ကရောတီ’တိ ဝစနတော သံဃဝသေန ကာတဗ္ဗ’’န္တိ လိခိတံ. န ဟိ တထာ ဝုတ္တေ သံဃဿ ကိဉ္စိ ကမ္မံ ကတံ နာမ ဟောတိ. ‘‘သမ္မတသေနာသနဂ္ဂါဟာပကတော အညေန ဂါဟိတေပိ ဂါဟော ရုဟတိ အဂ္ဂဟိတုပဇ္ဈာယဿ ဥပသမ္ပဒါ ဝိယာ’’တိ လိခိတံ. ‘‘ကမ္မဝါစာယပိ သမ္မုတိ ဝဋ္ဋတီ’’တိ လိခိတံ.
အဋ္ဌပိ သောဠသပိ ဇနေတိ ဧတ္ထ ကိံ ဝိသုံ ဝိသုံ၊ ဥဒါဟု ဧကတောတိ? ဧကတောပိ ဝဋ္ဋတိ. န ဟိ တေ တထာ သမ္မတာ သံဃေန ကမ္မကတာ နာမ ဟောန္တိ၊ တေနေဝ သတ္တသတိကက္ခန္ဓကေ ဧကတော အဋ္ဌ ဇနာ သမ္မတာတိ. တေသံ သမ္မုတိ ကမ္မဝါစာယပီတိ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဝါစာယပိ. အပလောကနကမ္မဿ ဝတ္ထူဟိ သာ ဧဝ ကမ္မဝါစာ လဗ္ဘမာနာ လဗ္ဘတိ၊ တဿာ စ ဝတ္ထူဟိ အပလောကနကမ္မမေဝ လဗ္ဘမာနံ လဗ္ဘတိ၊ န အညန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣမံ နယံ မိစ္ဆာ ဂဏှန္တော ‘‘အပလောကနကမ္မံ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မံ ကာတုံ၊ ဉတ္တိဒုတိယကမ္မဉ္စ အပလောကနကမ္မံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဂဏှာတိ၊ ဧဝဉ္စ သတိ ကမ္မသင်္ကရဒေါသော အာပဇ္ဇတိ. မဂ္ဂေါ ပေါက္ခရဏီတိ ဧတ္ထ မဂ္ဂေါ နာမ မဂ္ဂေ ကတဒီဃသာလာ၊ ပေါက္ခရဏီတိ နဟာယိတုံ ကတပေါက္ခရဏီ. ဧတာနိ ဟိ အသေနာသနာနီတိ ဧတ္ထ ဘတ္တသာလာ န အာဂတာ၊ တသ္မာ တံ သေနာသနန္တိ စေ? သာပိ ဧတ္ထေဝ ပဝိဋ္ဌာ ဝါသတ္ထာယ အကတတ္တာ. ဘောဇနသာလာ ပန ဥဘယတ္ထ နာဂတာ. ကိဉ္စာပိ နာဂတာ၊ ဥပရိ ‘‘ဘောဇနသာလာ ပန သေနာသနမေဝါ’’တိ (စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၃၁၈) ဝုတ္တတ္တာ သေနာသနံ. ‘‘ကပ္ပိယကုဋိ စ ဧတ္ထ ကာတဗ္ဗာ’’တိ ဝဒန္တိ၊ တံ နေတိ ဧကေ. ရုက္ခမူလဝေဠုဂုမ္ဗာ ဆန္နာ ကဝါဋဗဒ္ဓါဝ သေနာသနံ. ‘‘အလာဘကေသု အာဝါသေသူတိ အလာဘကေသု သေနာသနေသူ’’တိ လိခိတံ၊ တံ ယုတ္တံ. န ဟိ ပါဋေက္ကံ သေနာသနံ ဟောတိ. တံ သညာပေတွာတိ ဧတ္ထ ပညတ္တိံ အဂစ္ဆန္တေ ဗလက္ကာရေနပိ ဝဋ္ဋတိ. အယမ္ပီတိ ပစ္စယောပိ.
ဥပနိဗန္ဓိတွာတိ တဿ သမီပေ ရုက္ခမူလာဒီသု ဝသိတွာ တတ္ထ ဝတ္တံ ကတွာတိ အဓိပ္ပါယော. ပရိယတ္တိပဋိပတ္တိပဋိဝေဓဝသေန တိဝိဓမ္ပိ. ‘‘ဒသကထာဝတ္ထုကံ ဒသအသုဘံ ဒသအနုဿတိ’’န္တိ ပါဌော. ‘‘ပဌမဘာဂံ မုဉ္စိတွာတိ ဣဒံ စေ ပဌမဂါဟိတဝတ္ထုတော မဟဂ္ဃံ ဟောတီ’’တိ လိခိတံ. ဆိန္နဝဿာနံ ဝဿာဝါသိကံ နာမ ပုဗ္ဗေ ဂဟိတဝဿာဝါသိကာနံ ပစ္ဆာ ဆိန္နဝဿာနံ. ဘတိနိဝိဋ္ဌန္တိ ဘတိံ ကတွာ ဝိယ နိဝိဋ္ဌံ ပရိယိဋ္ဌံ. ‘‘သံဃိကံ ပန။ပေ။ ဝိဗ္ဘန္တောပိ လဘတေဝါ’’တိ ဣဒံ တတြုပ္ပါဒံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဣမိနာ အပလောကနမေဝ ပမာဏံ၊ န ဂါဟာပနန္တိ ကေစိ. ဝိနယဓရာ ပန ‘‘အမှာကံ ဝိဟာရေ ဝဿံ ဥပဂတာနံ ဧကေကဿ တိစီဝရံ သံဃော ဒဿတီ’တိအာဒိနာ အပလောကိတေပိ အဘာဇိတံ ဝိဗ္ဘန္တကော န လဘတိ. ‘အပလောကနကမ္မံ ကတွာ ဂါဟိတ’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ ‘အဘာဇိတေ ဝိဗ္ဘမတီ’တိ ဧဝံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တတ္တာ စာ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ပစ္စယဝသေနာတိ ဂဟပတိကံ ဝါ အညံ ဝါ ဝဿာဝါသိကံ ပစ္စယဝသေန ဂါဟိတ’’န္တိ လိခိတံ. ‘‘ဧကမေဝ ဝတ္ထံ ဒါတဗ္ဗန္တိ တတ္ထ နိသိန္နာနံ ဧကမေကံ ဝတ္ထံ ပါပုဏာတီ’’တိ လိခိတံ. ဒုတိယော ထေရာသနေတိ အနုဘာဂေါ. ပဌမဘာဂေါ အညထာ ထေရေန ဂဟိတောတိ ဇာနိတဗ္ဗံ.
ဥပနန္ဒဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ
၃၂၀. တိဝဿန္တရေနာတိ တိဏ္ဏံ ဝဿာနံ အန္တော ဌိတေန. ဟတ္ထိမှိ နခေါ အဿာတိ ဟတ္ထိနခေါ. ပါသာဒဿ နခေါ နာမ ဟေဋ္ဌိမပရိစ္ဆေဒေါ. ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနာတိ ဂိဟီဟိ ကတနီဟာရေနေဝ. ‘‘တေဟိ အတ္ထရိတွာ ဒိန္နာနေဝ နိသီဒိတုံ လဗ္ဘန္တိ၊ န ဘိက္ခုနာ သယံ အတ္ထရိတွာ ဝိဿဇ္ဇိတဗ္ဗံ သံဃေန အတ္ထရာပေတွာ ဝါ’’တိ လိခိတံ.
အဝိဿဇ္ဇိယဝတ္ထုကထာဝဏ္ဏနာ
၃၂၁. ‘‘န ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗံ သံဃေန ဝါ ဂဏေန ဝါ ပုဂ္ဂလေန ဝါ’’တိ ဝစနံ ‘‘ယံ အဂရုဘဏ္ဍံ ဝိဿဇ္ဇိယံ ဝေဘင်္ဂိယံ သံဃိကံ၊ တံ ဂဏော စေ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝသတိ ပုဂ္ဂလောပိ ဝါ၊ ဂဏေန ဝါ ပုဂ္ဂလေန ဝါ ဝိဿဇ္ဇိတံ သံဃေန ဝိဿဇ္ဇိတသဒိသမေဝ ဟောတီ’’တိ အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တဝစနံ သာဓေတိ၊ အညထာ ဧတ္ထ ဂဏပုဂ္ဂလဂ္ဂဟဏံ နိရတ္ထကံ. အရဉ္ဇရော ဥဒကစာဋိ၊ အလဉ္ဇလော၊ ဗဟုဥဒကဂဏှနကောတိ အတ္ထော. ‘‘ဝဋ္ဋစာဋိ ဝိယ ဟုတွာ ထောကံ ဒီဃမုခေါ မဇ္ဈေ ပရိစ္ဆေဒံ ဒဿေတွာ ကတော’’တိ လိခိတံ. မံသဒိဗ္ဗဓမ္မဗုဒ္ဓသမန္တစက္ခုဝသေန ပဉ္စ.
ဂရုဘဏ္ဍေန စ ဂရုဘဏ္ဍန္တိ သံဟာရိမံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ပတ္တစီဝရံ နိက္ခိပိတုန္တိ အဋ္ဋကစ္ဆန္နေန ကတေ မဉ္စေ. ဝဋ္ဋလောဟံ နာမ ပီတဝဏ္ဏံ. ပါရိဟာရိယံ န ဝဋ္ဋတီတိ အာဂန္တုကဿ အဒတွာ ပရိစာရိကဟတ္ထတော အတ္တနော နာမံ လိခါပေတွာ ဂဟေတွာ ယထာသုခံ ပရိဟရိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ‘‘ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနေဝါတိ ယာဝ အတ္တနော ကမ္မနိဗ္ဗတ္တိ၊ တာဝ ဂဟေတွာ ဒေတီ’’တိ လိခိတံ. သိခရံ နာမ ယေန ပရိဗ္ဘမန္တာ ဆိန္ဒန္တိ. ပတ္တဗန္ဓကော နာမ ပတ္တဿ ဂဏ္ဌိအာဒိကာရကော. ‘‘ပဋိမာနံ သုဝဏ္ဏာဒိပတ္တကာရကော’’တိပိ ဝဒန္တိ. ‘‘အဍ္ဎဗာဟူတိ ကပ္ပရတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ အံသကူဋ’’န္တိ လိခိတံ. ဣတော ပဋ္ဌာယာတိ ဣမံ ပါဠိံ အာဒိံ ကတွာ. ဒဏ္ဍမုဂ္ဂရော နာမ ယေန ရဇိတစီဝရံ ပေါထေန္တိ. ‘ပစ္စတ္ထရဏဂတိက’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ ‘‘တမ္ပိ ဂရုဘဏ္ဍမေဝါတိ ဝုတ္တတ္တာ စ အပိ-သဒ္ဒေန ပါဝါရာဒိပစ္စတ္ထရဏံ သဗ္ဗံ ဂရုဘဏ္ဍမေဝါ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧတေနေဝ သုတ္တေန အညထာ အတ္ထံ ဝတွာ ‘‘ပါဝါရာဒိပစ္စတ္ထရဏံ န ဂရုဘဏ္ဍံ၊ ဘာဇနီယမေဝ၊ သေနာသနတ္ထာယ ဒိန္နပစ္စတ္ထရဏမေဝ ဂရုဘဏ္ဍ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ ဥပပရိက္ခိတဗ္ဗံ. ဂဏ္ဌိကာတိ စီဝရဂဏ္ဌိကာ. ဘဉ္စကော နာမ သရကော.
နဝကမ္မဒါနကထာဝဏ္ဏနာ
၃၂၃-၄. အဂ္ဂဠဗန္ဓသူစိဒွါရကရဏမတ္တေနပိ. ‘‘ကပေါတဘဏ္ဍိကာ နာမ ဝဠဘိယာ ဥပရိ ဌပေတဗ္ဗဝလယံ ဝါ တိဏစ္ဆဒနဂေဟဿ ပိဋ္ဌိဝံသဿ ဟေဋ္ဌာ ဌပေတဗ္ဗံ ဝါ ဥဘယမဿ ဂတာ ဒါရူ’’တိ လိခိတံ. ကာရန္တရာတိ တဒါ ပုန ပဝိသဋ္ဌံ ပုဗ္ဗပယောဇိတာနာနံ ဝစနပါတသေနာသနဝါသော. န ပန ပတိသဋ္ဌတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သဗ္ဗတ္ထ ဝိနဋ္ဌဝါသော န စ ပဋိသေဓကော ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဒွါရဝါတပါနာဒီနိ အပဟရိတွာ ဒါတုံ အသက္ကုဏေယျတော ‘‘ပဋိဒါတဗ္ဗာနိယေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ဂေါပါနသိအာဒယော ဒေန္တဿ ဝိဟာရော ပလုဇ္ဇတီတိ ‘‘မူလံ ဝါ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဧကေ. ‘‘နေဝါသိကာ ပကတိယာ အနတ္ထတာယ ဘူမိယာ ဌပေန္တိ စေ၊ တေသမ္ပိ အနာပတ္တိယေဝါ’’တိ လိခိတံ. ‘‘ဒွါရဝါတပါနာဒယော အပရိကမ္မကတာပိ အပဋိစ္ဆာဒေတွာ န အပဿယိတဗ္ဗာ’’တိ လိခိတံ.
သံဃဘတ္တာဒိအနုဇာနနကထာဝဏ္ဏနာ
ဥဒ္ဒေသဘတ္တကထာဝဏ္ဏနာ
၃၂၅. ယာ ဘတ္တုဒ္ဒေသဋ္ဌာနဘူတာယ ဘောဇနသာလာယ ပကတိဌိတိကာ. ဒိန္နံ ပနာတိ ယထာ သော ဒါယကော ဒေတိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘သင်္ဃတော ဘန္တေ’’တိအာဒိမာဟ. ဧကဝဠဉ္ဇန္တိ ဧကဒွါရေန ဝဠဉ္ဇိတဗ္ဗံ. တိစီဝရပရိဝါရန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ဥဒကမတ္တလာဘီ ဝိယ အညောပိ ဥဒ္ဒေသဘတ္တံ အလဘိတွာ ဝတ္ထာဒိမနေကပ္ပကာရံ လဘတိ စေ၊ တဿေဝ တ’’န္တိ လိခိတံ. ‘‘ဥဒ္ဒေသပတ္တေ ဒေထာ’တိ ဝတွာ ဂဟေတွာ အာဂတဘာဝေန သံဃဿ ပရိစ္စတ္တံ န ဟောတိယေဝ တဿေဝ ဟတ္ထေ ဂတတ္တာ၊ တသ္မာ တေဟိ ဝုတ္တက္ကမေန သဗ္ဗေဟိ ဘာဇေတွာ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ပဋိပါဋိပတ္တံ ဝါ ဌိတိကာယ ဌိတပတ္တံ ဝါ. ‘‘ကူဋဋ္ဌိတိကာ နာမ အဂ္ဂဟေတဗ္ဗာနမ္ပိ ဂါဟိတတ္တာ’’တိ လိခိတံ၊ ‘‘ပဏီတဘတ္တဋ္ဌိတိကဉ္စ အဇာနိတွာ မိဿေတွာ ဂါဟိတေပိ ဧဝမေဝ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ စ လိခိတံ. တဉ္စေ ထေယျာယ ဟရန္တိ ပတ္တဟာရကာ၊ အာဏာပကဿ ဂီဝါ ဟောတိ. အတိက္ကန္တမ္ပိ ဌိတိကံ ဌပေတွာတိ ဧတ္ထ ‘‘တံဒိဝသမေဝ စေ ဘိက္ခာ လဗ္ဘတိ၊ အပရဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ န လဗ္ဘတိ ကိရာ’’တိ လိခိတံ. ပစ္ဆာ ‘‘သဗ္ဗော သံဃော ပရိဘုဉ္ဇတူ’’တိ အဝုတ္တေပိ ဘာဇေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ. ‘‘ဧတ္တကေ ဘိက္ခူ သင်္ဃတော ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒေထာ’တိ အဝတွာ ‘ဧတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဘတ္တံ ဂဏှထာ’တိ ဒိန္နံ သံဃိကနိမန္တနံ နာမာ’’တိ လိခိတံ.
နိမန္တနဘတ္တကထာဝဏ္ဏနာ
ပဋိပါဋိယာတိ ယထာလဒ္ဓပဋိပါဋိယာ. ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာတိ ဘတ္တံ ဂဏှထာတိ ပဒံ အဝတွာ. အာလောပသင်္ခေပေနာတိ အယံ နယော နိမန္တနာယမေဝ၊ ဥဒ္ဒေသဘတ္တေ ပန ဧကဿ ပဟောနကပ္ပမာဏေ ဧဝ ဌိတိကာ တိဋ္ဌတိ. ‘‘ဧကဝါရန္တိ ယာဝ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝသန္တိ ဘိက္ခူ၊ သဗ္ဗေဝ လဘန္တီ’’တိ လိခိတံ.
သလာကဘတ္တကထာဝဏ္ဏနာ
န ဟိ ဗဟိသီမာယ သံဃလာဘောတိ ဧတ္ထ ‘‘ဥဒ္ဒေသဘတ္တာဒီသု ဗဟိသီမာယ ဌိတဿပိ စေ ဥပါသကာ ဒေန္တိ၊ ဂဟေတုံ လဘန္တိ၊ အတ္တနောပိ ပါပေတွာ ဂဟဏံ အနုညာတံ၊ တထာ ဣဓ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ ဝုတ္တံ. န ပါပုဏန္တီတိ ဥဒ္ဒိသိတွာပိ. ဝါရဂါမန္တိ ဒူရတ္တာ ဝါရေန နိဂ္ဂဟေန ဂန္တဗ္ဗဂါမေ. ဖာတိကမ္မမေဝါတိ အတိရေကလာဘာ စ ဘဝန္တိ. သမ္မုခီဘူတဿာတိ ယေဘုယျေန စေ ဘိက္ခူ ဗဟိသီမံ ဂတာ၊ သမ္မုခီဘူတဿ ပါပေတဗ္ဗံ. သဘာဂတ္တာ ဟိ ဧကေန လဒ္ဓံ သဗ္ဗေသံ ပဟောတိ၊ တသ္မိမ္ပိ အသတိ အတ္တနော ပါပေတွာ ဒါတဗ္ဗံ. ‘‘လဒ္ဓါ ဝါ အလဒ္ဓါ ဝါ’’တိ ဝစနသိလိဋ္ဌဝသေန ဝုတ္တံ. ဝိဟာရေ အပါပိတံ ပန။ပေ။ န ဝဋ္ဋတီတိ သလာကဘတ္တံ ဝိဟာရေ ဥဒ္ဒိသိယတိ. တေန ပန ဒိန္နသလာကေန. တဿာတိ ဂဟေတွာ ဂတဿ. သလာကာ ဂဟေတဗ္ဗာတိ ယုတ္တံ ဝိယ. သဗ္ဗပေါတ္ထကေသု ‘‘ဂါဟေတဗ္ဗာ’’တိ ပါဌော၊ တသ္မာ တေနာတိ သလာကဂ္ဂါဟာပကေနာတိ အတ္ထော. ‘‘စောရိကာယ ဂဟိတတ္တာ န ပါပုဏာတီ’’တိ ဝစနတော ‘‘ကုဋိသောဓနံ ဝဋ္ဋတီ’’တိ စ ဒီပဝါသိနော ဝဒန္တိ ကိရ. ဧကံ မဟာထေရဿာတိ မဟာထေရော ဝိဟာရတော ယေဘုယျေန န ဂစ္ဆတိ၊ ဣတရေ ကဒါစိ ဂစ္ဆတိ၊ တသ္မာ သဘာဂါ စေ၊ အတ္တနော ပါပေတွာ ပုန ဣတရေသံ ဒိယျတိ. ဝိဟာရေ ထေရဿ ပတ္တသလာကဘတ္တန္တိ မဟာထေရော ဧကကောဝ ဝိဟာရေ ဩဟီနော၊ ‘‘အဝဿံ သဗ္ဗသလာကာ အတ္တနော ပါပေတွာ ဌိတော’’တိ ပဋိဿယံ ဂန္တွာ အာဂန္တုကဘိက္ခူနမ္ပိ အဒဿနတော ကုက္ကုစ္စံ အကတွာ ဘုဉ္ဇန္တိ.
ပက္ခိကဘတ္တကထာဝဏ္ဏနာ
ဥပေါသထဒိဝသေ အာပတ္တိဒေသနံ သန္ဓာယ ‘‘ပရိသုဒ္ဓသီလာန’’န္တိ အာဟ. လေခံ ကတွာ နိဗဒ္ဓါပိတံ. ‘‘အာဂန္တုကဘတ္တမ္ပိ ဂမိကဘတ္တမ္ပီ’’တိ အာဂန္တုကောဝ ဟုတွာ ဂစ္ဆန္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. အနာထဂိလာနုပဋ္ဌာကောပိ တေန ဒိန္နံ ဘုဉ္ဇတိ စေ၊ တဿပိ ပါပေတဗ္ဗမေဝ. ဂုဠပိဏ္ဍံ တာလပက္ကမတ္တံ.
သေနာသနက္ခန္ဓကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.