၆. သုရာပါနဝဂ္ဂေါ
၁. သုရာပါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
အာယသ္မတော ယံ မုနိ သာဂတဿ၊
မဟိဒ္ဓိကတ္တဿ နိဒဿနေန၊
ပါနဿ ဒေါသော တဿ ဒဿနတ္ထံ၊
ပုဗ္ဗေဝ သော ဘဒ္ဒဝတိံ ပယာတော.
တသ္မာ ပဿံ နာဂမပေါထယိတွာ၊
ဝိနိဿဋံ သာဂတံ ဣဒ္ဓိယာ စ၊
နတော သုရာပါနနိသေဓနတ္ထံ၊
ကောသမ္ဗိမေဝဇ္ဈဂမာတိ ဉေယျံ.
၃၂၆-၈. ပသုပါလကာတိ အဇပါလကာ. ယေန မဇ္ဇတိ၊ တဿ ဗီဇတော ပဋ္ဌာယ. ကေစိ ‘‘သစိတ္တကပက္ခေ စိတ္တံ အကုသလမေဝါတိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ပဌမပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တတ္တာ ဝတ္ထုံ ဇာနိတွာ ပိဝတော အကုသလ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ဧဝံ သတိ ‘‘အကုသလေနေဝ ပါတဗ္ဗတာယာတိ န ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တေ ‘‘သစိတ္တကပက္ခမေဝ သန္ဓာယာ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧဝံ သတိ ‘‘ကုသလာကုသလာဗျာကတစိတ္တန္တိ ဝတ္တဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တေ တမ္ပိ ‘‘တဗ္ဗဟုလနယေန ဝုတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ကင်္ခါဝိတရဏိယမ္ပိ အဝိသေသေတွာ ‘‘အကုသလစိတ္တ’’န္တိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. သုရာပါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ‘‘တံ အကုသလေနေဝ ပိဝတီ’’တိ ဝဒန္တီတိ.
သုရာပါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၃၀. အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပဒံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၃. ဟသဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၃၆. တတိယေ ကထံ တိဝေဒနံ? ဟသာဓိပ္ပါယေနေဝ ‘‘ပရဿ ဒုက္ခံ ဥပ္ပါဒေဿာမီ’’တိ ဥဒကံ ခိပန္တဿ ဒုက္ခဝေဒနံ. သေသံ ဥတ္တာနံ.
ဣဒံ သညာဝိမောက္ခဉ္စေ၊ တိကပါစိတ္တိယံ ကထံ၊
ကီဠိတံဝ အကီဠာတိ၊ မိစ္ဆာဂါဟေန တံ သိယာ.
ဧတ္တာဝတာ ကထံ ကီဠာ၊ ဣတိ ကီဠာယံ ဧဝါယံ၊
အကီဠာသညီ ဟောတေတ္ထ၊ ဝိနယတ္ထံ သမာဒယေ.
ဧကန္တာကုသလော ယသ္မာ၊ ကီဠာယာဘိရတမနော၊
တသ္မာ အကုသလံ စိတ္တံ၊ ဧကမေဝေတ္ထ လဗ္ဘတီတိ.
ဟသဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. အနာဒရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၄၄. ‘‘လောကဝဇ္ဇံ အတိက္ကမိတွာ ‘ဣဒံ အမှာကံ အာစရိယုဂ္ဂဟော’တိ ဝဒန္တဿ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ လိခိတံ. ယံ သံကိလိဋ္ဌေနေဝ စိတ္တေန အာပဇ္ဇတိ၊ ယံ ဝါ အရိယပုဂ္ဂလော အပညတ္တေ သိက္ခာပဒေ အဇ္ဈာစရတိ၊ ဣဒံ လောကဝဇ္ဇန္တိ သဗ္ဗတ္ထိကဝါဒီအာဒီနိ အာစရိယကုလာနိ. တတ္ထ ဒုတိယတတိယဝိကပ္ပေါ ဣဓ န အဓိပ္ပေတော သေခိယာနံ လောကဝဇ္ဇတ္တာ.
ဂါရယှော အာစရိယုဂ္ဂဟောတိ ဧတ္ထ ‘‘ယသ္မာ ဥစ္ဆုရသော သတ္တာဟကာလိကော၊ တဿ ကသဋော ယာဝဇီဝိကော၊ ဒွိန္နံယေဝ သမဝါယော ဥစ္ဆုယဋ္ဌိ၊ တသ္မာ ဝိကာလေ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိံ ခါဒိတုံ ဝဋ္ဋတိ ဂုဠဟရီဋကံ ဝိယာ’တိ ဧဝမာဒိကော သမ္ပတိ နိဗ္ဗတ္တော ဂါရယှာစရိယဝါဒေါ န ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ စ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇေ ပန ဝဋ္ဋတီတိ ‘‘န ပတ္တဟတ္ထေန ကဝါဋော ပဏာမေတဗ္ဗော’တိ ဣမဿ ‘ယေန ဟတ္ထေန ပတ္တော ဂဟိတော၊ တေန ဟတ္ထေန န ပဏာမေတဗ္ဗော၊ ဣတရေန ပဏာမေတဗ္ဗော’တိ အတ္ထံ ဂဟေတွာ တထာ အာစရန္တော န အာပတ္တိယာ ကာရေတဗ္ဗော. ‘တထာ ဗုဒ္ဓဗောဓိစေတိယာနံ ပုပ္ဖံ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ တထာ အာစရန္တော’’တိ စ. တထာ အာစရတိ အဘယဂိရိဝါသိကော. မဟာဝိဟာရဝါသိနော စေ ဧဝံ ဝဒန္တိ၊ ‘‘မာ ဧဝံ ဝဒါ’’တိ အပသာဒေတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘သုတ္တံ သုတ္တာနုလောမဉ္စ ဥဂ္ဂဟိတကာနံယေဝါ’’တိအာဒိ. ‘‘ဣဒံ သဗ္ဗံ ဥပတိဿတ္ထေရော အာဟာ’’တိ စ ဝုတ္တံ. ‘‘သုတ္တာနုလောမံ အဋ္ဌကထာ’’တိ လိခိတံ.
အနာဒရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. ဘိံသာပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၄၅. ဘိံသာပနသိက္ခာပဒံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၆. ဇောတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၅၄. ‘‘ဝိသိဗ္ဗနာပေက္ခော’’တိ ဝစနတော ယဿ အပေက္ခာ နတ္ထိ၊ တဿ အနာပတ္တိ.
ဇောတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. နဟာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၆၄. နဟာနသိက္ခာပဒံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.
၈. ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၆၈. အလဘီတိ လဘော. ယထာ ‘‘ပစတီတိ ပစော၊ ပထတီတိ ပထော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ‘‘လဘတီတိ လဘော’’တိ ကသ္မာ န ဝုတ္တံ? ပရိနိဋ္ဌိတလာဘဿေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတတ္တာ. မဂ္ဂေတိ သိဗ္ဗိနိမဂ္ဂေ. ကပ္ပကတေန သဒ္ဓိံ အကပ္ပကတံ သိဗ္ဗေတိ. ယာဝတာ အဓိဋ္ဌာနံ န ဝိဇဟတိ၊ တာဝတာ ပုဗ္ဗံ ကပ္ပမေဝ. ကပ္ပံ န ဝိဇဟတိ စေ၊ ပုန ကပ္ပံ ဒါတဗ္ဗန္တိ အာစရိယဿ တက္ကော.
ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၉. ဝိကပ္ပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၇၄. ပရိဘောဂေါ ဧတ္ထ ကာယကမ္မံ. အပစ္စုဒ္ဓါရဏံ ဝစီကမ္မံ.
ဝိကပ္ပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၀. စီဝရာပနိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၇၉. ဒသမေ ယသ္မာ နိသီဒနသန္ထတံ စီဝရနိသီဒနမ္ပီတိ ဥဘယမ္ပိ သဒသမေဝ၊ တသ္မာ တံ ဥဘယမ္ပိ ဧကတော ကတွာ ‘‘နိသီဒနံ နာမ သဒသံ ဝုစ္စတီ’’တိ အာဟ. တတ္ထာပိ စီဝရဂ္ဂဟဏေန စီဝရနိသီဒနံ ဂဟိတမေဝါတိ အတ္ထတော သန္ထတနိသီဒနမေဝ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘နိသီဒနသန္ထတံ နာမ သဒသံ ဝုစ္စတီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗန္တိ? န၊ ဣတရဿ အနိသီဒနအဒသဘာဝပ္ပသင်္ဂတော. ဧတ္ထ နိသီဒနသန္ထတဿ ပါစိတ္တိယဝတ္ထုတ္တာ ဣတရမ္ပိ ပါစိတ္တိယဝတ္ထုမေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ တဇ္ဇာတိကတ္တာ. သဿာမိကေ သူစိဃရေ သူစိဂဏနာယ အာပတ္တိယောတိ ပေါရာဏာ.
စီဝရာပနိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သမတ္တော ဝဏ္ဏနာက္ကမေန သုရာပါနဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.