၆-၇. ကုဏ္ဍလိယသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၈၇-၁၈၈. နိဗဒ္ဓဝါသဝသေန အာရာမေ နိသီဒနသီလောတိ အာရာမနိသာဒီ. ပရိသံ ဩဂါဠှော ဟုတွာ စရတီတိ ပရိသာဝစရောတိ အာဟ – ‘‘ယော ပနာ’’တိအာဒိ. ဧဝန္တိ ဣမိနာကာရေန. ဂဟဏန္တိ နိဂ္ဂဟဏံ. တေန ပုစ္ဆာပဒဿ အတ္ထံ ဝိဝရတိ. နိဗ္ဗေဌနန္တိ နိဂ္ဂဟနိဗ္ဗေဌနံ. တေန ဝိဿဇ္ဇနပဒဿ အတ္ထံ ဝိဝရတိ. ဣမိနာ နယေနာတိ ဧတေန ‘‘ဣတိဝါဒေါ’’တိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒဿ အတ္ထံ ဒဿေတိ. ဥပါရမ္ဘာဓိပ္ပါယော ဝဒတိ ဧတေနာတိ ဝါဒေါ၊ ဒေါသော. ဣတိဝါဒေါ ဟောတီတိ ဧဝံ ဣမဿ ဥပရိ ဝါဒါရောပနံ ဟောတိ. ဣတိဝါဒပ္ပမောက္ခောတိ ဧဝံ တတော ပမောက္ခော ဟောတိ. ဧဝံ ဝါဒပ္ပမောက္ခာနိသံသံ ပရေဟိ အာရောပိတဒေါသဿ နိဗ္ဗေဌနဝသေန ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဒေါသပဝေဒနဝသေန ဒဿေတုံ ‘‘အယံ ပုစ္ဆာယ ဒေါသော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ဧတ္တကံ ဌာနန္တိအာဒိတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ‘‘တီဏိ သုစရိတာနီ’’တိ ဧတ္တကံ ဌာနံ. ဣမံ ဒေသနန္တိ ‘‘ဣန္ဒြိယသံဝရော ခေါ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တံ ဣမံ ဒေသနံ. နာဘိဇ္ဈာယတီတိ န အဘိဇ္ဈာယတိ. နာဘိဟံသတီတိ န အဘိတုဿတိ. ဂေါစရဇ္ဈတ္တေ ဌိတံ ဟောတီတိ ကမ္မဋ္ဌာနာရမ္မဏေ သမာဓာနဝသေန ဌိတံ ဟောတိ အဝဋ္ဌိတံ. တေနာဟ ‘‘သုသဏ္ဌိတ’’န္တိ. သုသဏ္ဌိတန္တိ သမ္မာ အဝိက္ခေပဝသေန ဌိတံ. ကမ္မဋ္ဌာနဝိမုတ္တိယာတိ ကမ္မဋ္ဌာနာနုယုဉ္ဇနဝသေန ပဋိပက္ခတော နီဝရဏတော ဝိမုတ္တိယာ. သုဋ္ဌု ဝိမုတ္တန္တိ သုဝိမုတ္တံ. တသ္မိံ အမနာပရူပဒဿနေ န မင်္ကု ဝိလက္ခော န ဟောတိ. ကိလေသဝသေန ဒေါသဝသေန. အဋ္ဌိတစိတ္တော အထဒ္ဓစိတ္တော. ကောဝေသေန ဟိ စိတ္တံ ထဒ္ဓံ ဟောတိ၊ န မုဒုကံ. အဒီနမာနသောတိ ဒေါမနဿဝသေန ယော ဒီနဘာဝေါ၊ တဒဘာဝေန နိဒ္ဒေါသမာနသော. အပူတိစိတ္တောတိ ဗျာပဇ္ဇာဘာဝေန သီတိဘူတစိတ္တော.

ဣမေသု ဆသု ဒွါရေသု အဋ္ဌာရသ ဒုစ္စရိတာနိ ဟောန္တိ ပစ္စေကံ ကာယဝစီမနောဒုစ္စရိတဘေဒေန. တာနိ ဝိဘာဂေန ဒဿေတုံ ‘‘ကထ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ အာပါထဂတေတိ နယဒါနမတ္တမေတံ. တေန ‘‘အနိဋ္ဌာရမ္မဏေ အာပါထဂတေ ဒေါသံ ဥပ္ပါဒေန္တဿာ’’တိအာဒိနာ တိဝိဓဒုစ္စရိတံ နီဟရိတွာ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တထာ ‘‘မဇ္ဈတ္တာရမ္မဏေ မောဟံ ဥပ္ပါဒေန္တဿာ’’တိအာဒိနာ စ. မနောဒုစ္စရိတာဒိသာမညေန ပန တီဏိယေဝ ဒုစ္စရိတာနိ ဟောန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ပညတ္တိဝသေနာတိ ဝတ္ထုံ အနာမသိတွာ ပိဏ္ဍဂဟဏမုခေန ကေဝလံ ပညတ္တိဝသေနေဝ. ဘာဝနာပဋိသင်္ခါနေတိ ဘာဝနာသိဒ္ဓေ ပဋိသင်္ခါနေ၊ ဘာဝနာယ ပဋိသင်္ခါနေ ဝါတိ အတ္ထော. ဣမာနီတိ ယထာဝုတ္တာနိ ဆဒွါရာရမ္မဏာနိ. ဒုစ္စရိတာနီတိ ဒုစ္စရိတကာရဏာနိ. အပ္ပဋိသင်္ခါနေ ဌိတဿ ဒုစ္စရိတာနိ သုစရိတာနိ ကတွာ. ပရိဏာမေတီတိ ပရိဝတ္တေတိ ဒုစ္စရိတာနိ တတ္ထ အနုပ္ပါဒေတွာ သုစရိတာနိ ဥပ္ပါဒေန္တော. ဧဝန္တိ ဝုတ္တပ္ပကာရေန. ဣန္ဒြိယသံဝရော။ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗော ဣန္ဒြိယသံဝရသမ္ပာဒနဝသေန တိဏ္ဏံ သုစရိတာနံ သိဇ္ဈနတော. တေနာဟ ‘‘ဧတ္တာဝတာ’’တိအာဒိ. ဧတ္တာဝတာတိ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ‘‘တီဏိ သုစရိတာနိ ပရိပူရေန္တီ’’တိ ပဒံ၊ ဧတ္တာဝတာ. သီလာနုရက္ခကံ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလန္တိ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလဿ အနုရက္ခကံ ဣန္ဒြိယသံဝရသီလံ ကထိကံ. ကထံ ပန တဒေဝ တဿ အနုရက္ခကံ ဟောတီတိ? အပရာပရုပ္ပတ္တိယာ ဥပနိဿယဘာဝတော.

တီဏိ သီလာနီတိ ဣန္ဒြိယသံဝရ-အာဇီဝပါရိသုဒ္ဓိ-ပစ္စယသန္နိဿိတ-သီလာနိ. လောကုတ္တရမိဿကာတိ လောကိယာပိ လောကုတ္တရာပိ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနန္တိ လောကုတ္တရာနံ သတ္တန္နံ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ. မူလဘူတာ သတိပဋ္ဌာနာ ပုဗ္ဗဘာဂါ၊ တေ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘စတ္တာရော ခေါ၊ ကုဏ္ဍလိယ၊ သတိပဋ္ဌာနာ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ သတ္တ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ ပရိပူရေန္တီ’’တိ. တေပီတိ ယထာဝုတ္တသတိပဋ္ဌာနာ. သတိပဋ္ဌာနမူလကာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါတိ လောကိယသတိပဋ္ဌာနမူလကာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါဝ. ပုဗ္ဗဘာဂါဝါတိ ဧတ္ထ ကေစိ ‘‘ပုဗ္ဗဘာဂါ စာ’’တိ ပါဌံ ကတွာ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ လောကုတ္တရာ ပုဗ္ဗဘာဂါ စာ’’တိ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိမူလကာတိ ‘‘သတ္တ ခေါ၊ ကုဏ္ဍလိယ၊ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိံ ပရိပူရေန္တီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာ ဗောဇ္ဈင်္ဂါ လောကုတ္တရာဝ ဝိဇ္ဇာဝိမုတ္တိသဟဂတဘာဝတော.

ကုဏ္ဍလိယသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.