၁၃. ဂဟပတိဝဂ္ဂေါ

၁-၃. ဝေသာလီသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၂၄-၁၂၆. ဒွီသူတိ ဣမသ္မိံ ဂဟပတိဝဂ္ဂေ ပဌမဒုတိယေသု တတိယေ စ ဝုတ္တတ္ထမေဝ ပါဌဇာတံ အပုဗ္ဗံ နတ္ထီတိ အတ္ထော.

၄-၅. ဘာရဒွါဇသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၂၇-၁၂၈. ကာမံ အညေပိ ပဗ္ဗဇိတာ ယုတ္တကာလေ ပိဏ္ဍံ ဥလမာနာ စရန္တိယေဝ၊ အယံ ပန ဩဒရိတော၊ တေနေဝ ကာရဏေန ပဗ္ဗဇိတောတိ ဒဿေန္တော ‘‘ပိဏ္ဍံ ဥလမာနော’’တိအာဒိမာဟ. ဃံသန္တောဝါတိ ဘူမိယံ ဃံသန္တော ဧဝ ပတ္တံ ဌပေတိ. ပရိက္ခီဏန္တိ သမန္တတော ပရိက္ခီဏံ. နာဠိကော ။ပေ။ ဇာတံ၊ အတိရေကပတ္တဋ္ဌပနဿ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ အညံ န ဂဏှာတိ. ‘‘ဣန္ဒြိယဘာဝနန္တိ စက္ခာဒိပဉ္စိန္ဒြိယဘာဝန’’န္တိ ကေစိ ဝဒန္တိ၊ တထာ ဝိပဿနာဘိနိဝေသံ ကတွာ ဥပရိဝိပဿနံ ဝဍ္ဎိတွာတိ အဓိပ္ပါယော. အပရေ ပန ‘‘သဒ္ဓါပဉ္စမာနံ ဣန္ဒြိယာနံ ဝသေန ဝိပဿနာဘိနိဝေသံ ကတွာ တေန သုခေန အဘိညာပဟာနာနံ သမ္ပာဒနဝသေန ဣန္ဒြိယံ ဘာဝေတွာ’’တိ ဝဒန္တိ.

ဥပသင်္ကမတီတိ ဧတ္ထ ယထာ သော ရာဇာ ဥပသင်္ကမိ၊ တံ အာဂမနတော ပဋ္ဌာယ ဒဿေတုံ ‘‘ထေရော ကိရာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. မဟာပါနံ နာမ အညံ ကမ္မံ အကတွာ ပါနပသုတော ဟုတွာ သတ္တာဟံ တဒနုရူပပရိဇနဿ သုရာပိဝနံ. တေနာဟ ‘‘မဟာပါနံ နာမ ပိဝိတွာ’’တိ. သာလိထုသေဟီတိ ရတ္တသာလိထုသေဟိ. ဍယှမာနံ ဝိယ ကိပိလ္လိကဒံသနဇာတာဟိ ဒုက္ခဝေဒနာဟိ. မုခသတ္တီဟိ ဝိဇ္ဈိံသု ဝလ္လဘတာယ. ဣတ္ထိလောလော ဟိ သော ရာဇာ.

ပဝေဏိန္တိ တေသံ သမာဒါနပဝေဏိံ ဗြဟ္မစရိယပဗန္ဓံ. ပဋိပါဒေန္တီတိ သမ္ပာဒေန္တိ. ဂရုကာရမ္မဏန္တိ ဂရုကာတဗ္ဗအာရမ္မဏံ၊ အဝီတိက္ကမိတဗ္ဗာရမ္မဏန္တိ အတ္ထော. အဿာတိ ရညော. စိတ္တံ အနောတရန္တန္တိ ပသာဒဝီထိံ အနောတရန္တံ အနုပဂစ္ဆန္တံ. ဝိဟေဌေတုန္တိ ဝိဗာဓိတုံ.

လောဘဿ အပရာပရုပ္ပတ္တိယာ ဗဟုဝစနဝသေန ‘‘လောဘဓမ္မာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိပိ အတ္ထော ယေဝ၊ ယသ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော လောဘဓမ္မော အတ္တနော ဟေတုပစ္စယေ ပရိဂ္ဂဟာပေန္တော ဇာနာပေန္တော ဝိယ သဟတိ ပဝတ္တတီတိ. ဣမမေဝ ကာယန္တိ ဧတ္ထ သမူဟတ္ထေ ဧဝ ကာယ-သဒ္ဒေါ ဂဗ္ဘာသယာဒိဋ္ဌာနေသု ဥပ္ပဇ္ဇနဓမ္မသမူဟဝိသယတ္တာ၊ ဣတရေ ပန ကာယူပလက္ခိတတာယ ‘‘ကာယော’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဥတ္တာနမေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ.

ဘာရဒွါဇသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဃောသိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၉. ရူပါ စ မနာပါတိ နီလာဒိဘေဒါ ရူပဓမ္မာ စ မနသာ မနုညာ ပိယရူပါ သံဝိဇ္ဇန္တိ၊ ဣဒဉ္စ သုခဝေဒနီယဿ ဖဿဿ သဘာဝဒဿနတ္ထံ. ဧဝံ ‘‘ရူပါ စ မနာပါ ဥပေက္ခာဝေဒနိယာ’’တိ ဧတ္ထာပိ ယထာရဟံ ဝတ္တဗ္ဗံ. စက္ခုဝိညာဏ။ပေ။ ဖဿန္တိ ဝုတ္တံ. ဥပနိဿယကောဋိယာ ဟိ စက္ခုဝိညာဏသမ္ပယုတ္တဖဿော သုခဝေဒနီယော၊ န သဟဇာတကောဋိယာ. တေနာဟ – ‘‘ဧကံ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဇဝနဝသေန သုခဝေဒနာ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ. သေသပဒေသူတိ ‘‘သံဝိဇ္ဇတိ ခေါ၊ ဂဟပတိ၊ သောတဓာတူ’’တိ အာဂတေသု ပဉ္စသု ကောဋ္ဌာသေသု.

တေဝီသတိ ဓာတုယော ကထိတာ ဆန္နံ ဒွါရာနံ ဝသေန ဝိဘဇ္ဇဂဟဏေန. ဝတ္ထုနိဿိတန္တိ ဟဒယဝတ္ထုနိဿိတံ. ပဉ္စဒွါရေ ဝီသတိ၊ မနောဒွါရေ တိဿော ဧဝံ တေဝီသတိ.

ဃောသိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၈. ဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၃၀-၁၃၁. တံ ဣတ္ထေတန္တိ စက္ခုနာ ယံ ရူပံ ဒိဋ္ဌံ၊ တံ ဣတ္ထန္တိ အတ္ထော. တံ သုခဝေဒနိယန္တိ တံ သုခဝေဒနာယ ဥပနိဿယကောဋိယာ ပစ္စယဘူတံ စက္ခုဝိညာဏဉ္စေဝ၊ ယော စ ယထာရဟံ ဥပနိဿယကောဋိယာ ဝါ၊ အနန္တရော စေ အနန္တရကောဋိယာ ဝါ၊ သဟဇာတော စေ သမ္ပယုတ္တကောဋိယာ ဝါ၊ သုခဝေဒနာယ ပစ္စယော ဖဿော. တံ သုခဝေဒနိယဉ္စ ဖဿံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခဝေဒနာတိ ယောဇနာ. ဧသ နယော သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗေသု သေသေသု သတ္တသု ဝါရေသု. မနောဓာတုယေဝ ဝါ သမာနာတိ အဘိဓမ္မနယေန. သုတ္တန္တနယေန ပန သုညတဋ္ဌေန နိဿတ္တနိဇ္ဇီဝဋ္ဌေန စ မနောဓာတုသမညံ လဘတေဝ. အဋ္ဌမံ ဥတ္တာနမေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ.

ဟာလိဒ္ဒိကာနိသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. လောဟိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၂. တေပိ မာဏဝကာတွေဝ ဝုတ္တာ၊ န ဗြာဟ္မဏကုမာရာ ဧဝ. သေလေယျကာနီတိ အညမညံ သိလိဿနလင်္ဃနကီဠနာနိ.

ဥပဋ္ဌာနဝသေန ဣဘံ ဟရန္တီတိ ဣဗ္ဘာ၊ ဟတ္ထိဂေါပကာ. တေ ပန နိဟီနကုဋုမ္ဗဿ ဘောဂ္ဂံ ဥပါဒါယ ဂဟပတိဘာဝံ ဥပါဒါယ ‘‘ဂဟပတိကာ’’တိပိ ဝုစ္စန္တီတိ အာဟ ‘‘ဂဟပတိကာ’’တိ. ကဏှာတိ ကဏှာဘိဇာတိကာ. ရဋ္ဌံ ဘရန္တီတိ ယသ္မိံ ရဋ္ဌေ ဝသန္တိ၊ တဿ ရဋ္ဌဿ ဗလိံ ဘရဏေန၊ အတ္တနော ဝါ ကုဋုမ္ဗဿ ဘရဏေန ဘရတာ. ပရိယာယန္တာတိ ပရိတော သံစရန္တာ ကီဠန္တိ.

သီလဇေဋ္ဌကာတိ သီလပ္ပဓာနာ. ယေ ပုရာဏံ သရန္တိ၊ တေ သီလုတ္တမာ အဟေသုံ. ဒွါရာနိ စက္ခာဒိဒွါရာနိ.

အပက္ကမိတွာ အပေတာ ဝိရဟိတာ ဟုတွာ. ဝိသမာနီတိ ဝိဂတသမာနိ ဒုစ္စရိတသဘာဝါနိ. နာနာဝိဓဒဏ္ဍာ နာနာဝိဓဒဏ္ဍနိပါတာ.

အနာဟာရကာတိ ကိဉ္စိ အဘုဉ္ဇနကာ. ပင်္ကော ဝိယ ပင်္ကော၊ မလံ. ဒန္တပင်္ကော ပုရိမပဒလောပေန ပင်္ကောတိ ဝုတ္တောတိ ‘‘ပင်္ကော နာမ ဒန္တမလ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အဇေဟိ ကာတဗ္ဗကာနံ အကောပေတွာ ကရဏံ သမာဒါနဝသေန ဝတံ. ဧသ နယော သေသေသုပိ. ကောဟညံ နာမ အတ္တနိ ဝိဇ္ဇမာနဒေါသံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အသန္တဂုဏပကာသနာတိ အာဟ – ‘‘ပဋိစ္ဆန္န။ပေ။ ကောဟညဉ္စေဝါ’’တိ. ပရိက္ခာရဘဏ္ဍကဝဏ္ဏာတိ ပရိက္ခာရဘဏ္ဍာ ကပ္ပကာတိ. တေ စ ခေါ အတ္တနော ဇီဝိကတ္ထာယ အာမိသကိဉ္ဇက္ခဿ အတ္တနိဗန္ဓနတ္ထာယ အမောစနတ္ထာယ ကတာ.

အခိလန္တိ စေတောခိလရဟိတံ ဗြဟ္မဝိဟာရဝသေန. တေနာဟ ‘‘မုဒု အထဒ္ဓ’’န္တိ.

အဓိမုတ္တောတိ အဘိရတိဝသေန ယုတ္တပယုတ္တော. ပရိတ္တစိတ္တောတိ ပရိတော ခဏ္ဍိတစိတ္တော. အပ္ပမာဏစိတ္တောတိ ဧတ္ထ ‘‘ကော အယ’’န္တိ ပဋိက္ခိတုံ သက္ကုဏေယျစိတ္တော.

လောဟိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ဝေရဟစ္စာနိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၃၃. ဗြာဟ္မဏိံ ဓမ္မသဝနာယ စောဒေန္တော မာဏဝကော ‘‘ယဂ္ဃေ’’တိ အဝေါစ. တေနာဟ ‘‘ယဂ္ဃေတိ စောဒနတ္ထေ နိပါတော’’တိ.

ဝေရဟစ္စာနိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဂဟပတိဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.