၁. အနိစ္စဝဂ္ဂေါ

၁. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁. စက္ခတီတိ စက္ခု၊ ဉာဏံ၊ ယထာသဘာဝတော အာရမ္မဏဿ ဇာနနေန သမဝိသမံ အာစိက္ခန္တံ ဝိယ ပဝတ္တတီတိ အတ္ထော. တထာ မံသစက္ခု. တမ္ပိ ဟိ ရူပဒဿနေ စက္ခတီတိ စက္ခု. ဗုဒ္ဓါနံယေဝ စက္ခူတိ ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ အသာဓာရဏတော ဟိ သတ္တသန္တာနေသု သဿတုစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ အနုလောမိကဉာဏယထာဘူတဉာဏာနဉ္စေဝ ကာမရာဂါနုသယာဒီနဉ္စ ယာထာဝတော ဝိဘာဝိတဉာဏံ အာသယာနုသယဉာဏံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏဉ္စ. ဟေဋ္ဌိမာ တယော မဂ္ဂါ စတုသစ္စဓမ္မေသု ဝုတ္တာကာရေန ပဝတ္တိယာ ဓမ္မေ စက္ခူတိ ဓမ္မစက္ခု၊ တထာ တေသံ ဖလာနိ တံတံပဋိပက္ခေသု ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိပဟာနဝသေန ပဝတ္တနတော. သမန္တတော သဗ္ဗဓမ္မေသု စက္ခုကိစ္စသာဓနတော သမန္တစက္ခု၊ သဗ္ဗညုတညာဏံ. ဒိဗ္ဗဝိဟာရသန္နိဿယေန လဒ္ဓဗ္ဗတော ဒေဝါနံ ဒိဗ္ဗစက္ခု ဝိယာတိ တံ ဒိဗ္ဗစက္ခု၊ အဘိညာဝိသေသော. အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ ရူပဒဿနတော ‘‘အာလောကဖရဏေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စန္တိ မေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဗ္ဗေ အနနုဿုတေသု ဓမ္မေသု စက္ခုံ ဥဒပါဒီ’’တိအာဒိနာ (သံ. နိ. ၅.၁၀၈၁၊ မဟာဝ. ၁၅) နယေန အာဂတတ္တာ စတုသစ္စပရိစ္ဆေဒကဉာဏံ ‘‘ပညာစက္ခူ’’တိ ဝုတ္တံ. တဒိဒံ ‘‘ဝိပဿနာဉာဏ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ ‘‘ဝိပဿနာမဂ္ဂဖလပစ္စဝေက္ခဏဉာဏာနီ’’တိ အပရေ.

ပစ္စယဘူတေဟိ ဧတေဟိ အဘိသမ္ဘရီယန္တီတိ သမ္ဘာရာ၊ ဥပတ္ထမ္ဘဘူတာ စတုသမုဋ္ဌာနိကရူပါ. သဟ သမ္ဘာရေဟီတိ သသမ္ဘာရံ. မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ပသီဒတီတိ ပသာဒေါ. အက္ခိကူပကေ အက္ခိပဋလေဟီတိ ဥဘောဟိ အက္ခိဒလေဟိ. သမ္ဘဝေါတိ အာပေါဓာတုမေဝ သမ္ဘဝဘူတမာဟ. ဣဓ ‘‘တေရသ သမ္ဘာရာ’’တိ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌသာလိနိယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ၅၉၆) ပန သဏ္ဌာနေန သဒ္ဓိံ ‘‘စုဒ္ဒသ သမ္ဘာရာ’’တိ အာဂတံ. တတ္ထ သဏ္ဌာနန္တိ ဝဏ္ဏာယတနမေဝ ပရိမဏ္ဍလာဒိသဏ္ဌာနဘူတံ. ဝိသုံ ဝစနံ ပန နေသံ တထာဘူတာနံ အတထာဘူတာနဉ္စ အာပေါဓာတုဝဏ္ဏာယတနာနံ ယထာဝုတ္တေ မံသပိဏ္ဍေ ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ. သမ္ဘဝဿ စတုဓာတုနိဿိတေဟိ သဟ ဝုတ္တဿ ဓာတုတ္တယနိဿိတတာ ယောဇေတဗ္ဗာ. ဒိဋ္ဌိမဏ္ဍလေတိ အဘိမုခံ ဌိတာနံ ပဋိဗိမ္ဗပညာယနဋ္ဌာနဘူတေ စက္ခုသညိတာယ ဒိဋ္ဌိယာ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတေ မဏ္ဍလေ. သန္နိဝိဋ္ဌန္တိ ဧတေန စက္ခုပသာဒဿ အနေကကလာပဂတဘာဝေါ ဒဿိတော. တထာ ဟိ သော သတ္တ အက္ခိပဋလာနိ အဘိဗျာပေတွာ ဝတ္တတိ. ယသ္မာ သော သတ္တ အက္ခိပဋလာနိ ဗျာပေတွာ ဌိတေဟိ အတ္တနော နိဿယဘူတေဟိ ကတူပကာရံ တံနိဿိတေဟေဝ အာယုဝဏ္ဏာဒီဟိ အနုပါလိတပရိဝါရိတံ တိသန္တတိရူပသမုဋ္ဌာပကေဟိ ဥတုစိတ္တာဟာရေဟိ ဥပတ္ထမ္ဘိယမာနံ ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. ရူပဒဿနသမတ္ထန္တိ အတ္တာနံ နိဿာယ ပဝတ္တဝိညာဏဿ ဝသေန ရူပါယတနဒဿနသမတ္ထံ. ဝိတ္ထာရကထာတိ တဿ စက္ခုနော သောတာဒီနဉ္စ ဟေတုပစ္စယာဒိဝသေန စေဝ လက္ခဏာဒိဝသေန စ ဝိတ္ထာရကထာ.

သမ္မသနစာရစိတ္တန္တိ ဝိပဿနာယ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတံ ဝိပဿိတဗ္ဗံ စိတ္တံ. ကေစိ ‘‘ဝိပဿနုပဂတကိရိယမယစိတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ၊ တံ တေသံ မတိမတ္တံ. တီဏိ လက္ခဏာနိ ဒဿေတွာ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တဿ ပါပနဝသေန ဒေသနာယ ပဝတ္တတ္တာ.

အဇ္ဈတ္တာနိစ္စသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂-၃. အဇ္ဈတ္တဒုက္ခသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၂-၃. ဒွေ လက္ခဏာနီတိ ဒုက္ခာနတ္တလက္ခဏာနိ. ဧကံ လက္ခဏန္တိ အနတ္တလက္ခဏံ. သေသာနီတိ ဝုတ္တာဝသေသာနိ လက္ခဏာနိ. တေဟီတိ ယေဟိ ဒုတိယတတိယာနိ သုတ္တာနိ ဒေသိတာနိ၊ တေဟိ. သလ္လက္ခိတာနီတိ သမ္မဒေဝ ဥပဓာရိတာနိ. ဧတ္တကေနာတိ ဒွိန္နံ ဧကဿေဝ ဝါ လက္ခဏဿ ကထနေန.

အဇ္ဈတ္တဒုက္ခသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄-၆. ဗာဟိရာနိစ္စသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၄-၆. ဝုတ္တသဒိသောဝါတိ ‘‘ဒွေ လက္ခဏာနီ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တသဒိသော ဧဝ. နယောတိ အတိဒေသနယော.

ဗာဟိရာနိစ္စသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၁၂. အဇ္ဈတ္တာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၇-၁၂. သလ္လက္ခေတွာတိ အတီတာနာဂတာနံ အဝိဇ္ဇမာနတ္တာ ဂါဟဿ ဒဠှတာယ သလ္လက္ခေတွာ. ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဝိဇ္ဇမာနတ္တာ ဗလဝတာ တဏှာဒိဂါဟေန ဝိပဿနာဝီထိံ ပဋိပါဒေတုံ ကိလမန္တာနံ ဝိနေယျာနံ ဝသေန.

အဇ္ဈတ္တာနိစ္စာတီတာနာဂတသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အနိစ္စဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.