၁. အဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၀၂. အာယသ္မာ စ လက္ခဏောတိအာဒီသု ‘‘ကော နာမာယသ္မာ လက္ခဏော၊ ကသ္မာ စ ‘လက္ခဏော’တိ နာမံ အဟောသိ၊ ကော စာယသ္မာ မောဂ္ဂလ္လာနော၊ ကသ္မာ စ သိတံ ပါတွာကာသီ’’တိ တံ သဗ္ဗံ ပကာသေတုံ ‘‘ယွာယ’’န္တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. လက္ခဏသမ္ပန္နေနာတိ ပုရိသလက္ခဏသမ္ပန္နေန.

ဤသံ ဟသိတံ ‘‘သိတ’’န္တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘မန္ဒဟသိတ’’န္တိ. အဋ္ဌိသင်္ခလိကန္တိ နယိဒံ အဝိညာဏကံ အဋ္ဌိသင်္ခလိကမတ္တံ၊ အထ ခေါ ဧကော ပေတောတိ အာဟ ‘‘ပေတလောကေ နိဗ္ဗတ္တ’’န္တိ. ဧတေ အတ္တဘာဝါတိ ပေတတ္တဘာဝါ. န အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တီတိ ဒေဝတ္တဘာဝါ ဝိယ န အာပါထံ အာဂစ္ဆန္တိ ပကတိယာ. တေသံ ပန ရုစိယာ အာပါထံ အာဂစ္ဆေယျုံ မနုဿာနံ. ဒုက္ခာဘိဘူတာနံ အနာထဘာဝဒဿနပဒဋ္ဌာနာ ကရုဏာတိ အာဟ ‘‘ကာရုညေ ကတ္တဗ္ဗေ’’တိ. အတ္တနော စ သမ္ပတ္တိံ ဗုဒ္ဓဉာဏဿ စ သမ္ပတ္တိန္တိ ပစ္စေကံ သမ္ပတ္တိသဒ္ဒေါ ယောဇေတဗ္ဗော. တဒုဘယံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘တံ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အတ္တနော သမ္ပတ္တိံ အနုဿရိတွာ သိတံ ပါတွာကာသီတိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ဓမ္မဓာတူတိ သဗ္ဗညုတညာဏံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. ဓမ္မဓာတူတိ ဝါ ဓမ္မာနံ သဘာဝေါ.

ဣတရောတိ လက္ခဏတ္ထေရော. ဥပပတ္တီတိ ဇာတိ. ဥပပတ္တိသီသေန ဟိ တထာရူပံ အတ္တဘာဝံ ဝဒတိ. လောဟတုဏ္ဍကေဟီတိ လောဟမယေဟေဝ တုဏ္ဍကေဟိ. စရန္တီတိ အာကာသေန ဂစ္ဆန္တိ. အစ္ဆရိယံ ဝတာတိ ဂရဟစ္ဆရိယံ နာမေတံ. စက္ခုဘူတာတိ သမ္ပတ္တဒိဗ္ဗစက္ခုကာ၊ လောကဿ စက္ခုဘူတာတိ ဧဝံ ဝါ ဧတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

ယတြာတိ ဟေတုအတ္ထေ နိပါတောတိ အာဟ ‘‘ယတြာတိ ကာရဏဝစန’’န္တိ. အညတြ ဟိ ‘‘ယတြ ဟိ နာမာ’’တိ အတ္ထော ဝုစ္စတိ. အပ္ပမာဏေ သတ္တနိကာယေ တေ စ ခေါ ဝိဘာဂေန ကာမဘဝါဒိဘေဒေ ဘဝေ၊ နိရယာဒိဘေဒါ ဂတိယော၊ နာနတ္တကာယနာနတ္တသညိအာဒိဝိညာဏဋ္ဌိတိယော၊ တထာရူပေ သတ္တာဝါသေ စ သဗ္ဗညုတညာဏဉ္စ မေ ဥပနေတုံ ပစ္စက္ခံ ကရောန္တေန.

ဂေါဃာတကောတိ ဂုန္နံ အဘိဏှံ ဟနနကော. တေနာဟ ‘‘ဝဓိတွာ ဝဓိတွာ’’တိ. တဿာတိ ဂုန္နံ ဝဓကကမ္မဿ. အပရာပရိယကမ္မဿာတိ အပရာပရိယဝေဒနီယကမ္မဿ. ဗလဝတာ ဂေါဃာတကကမ္မေန ဝိပါကေ ဒီယမာနေ အလဒ္ဓေါကာသံ အပရာပရိယဝေဒနီယံ တသ္မိံ ဝိပက္ကဝိပါကေ ဣဒါနိ လဒ္ဓေါကာသံ ‘‘အဝသေသကမ္မ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ပဋိသန္ဓီတိ ပါပကမ္မဇနိတာ ပဋိသန္ဓိ. ကမ္မသဘာဂတာယာတိ ကမ္မသဒိသဘာဝေန. အာရမ္မဏသဘာဂတာယာတိ အာရမ္မဏဿ သဘာဂဘာဝေန သဒိသဘာဝေန. ယာဒိသေ ဟိ အာရမ္မဏေ ပုဗ္ဗေ တံ ကမ္မံ တဿ စ ဝိပါကော ပဝတ္တော၊ တာဒိသေယေဝ အာရမ္မဏေ ဣဒံ ကမ္မံ ဣမဿ ဝိပါကော စ ပဝတ္တောတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေနာ’’တိ. ဘဝတိ ဟိ တံသဒိသေပိ တဗ္ဗောဟာရော ယထာ ‘‘သော ဧဝ တိတ္တိရော၊ တာနိယေဝ ဩသဓာနီ’’တိ. နိမိတ္တံ အဟောသီတိ ပုဗ္ဗေ ကတူပစိတဿ ပေတူပပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနဝသေန ကတောကာသဿ တဿ ကမ္မဿ နိမိတ္တဘူတံ ဣဒါနိ တထာ ဥပဋ္ဌဟန္တံ တဿ ဝိပါကဿ နိမိတ္တံ အာရမ္မဏံ အဟောသိ. သောတိ ဂေါဃာတကော. အဋ္ဌိသင်္ခလိကပေတော ဇာတော ကမ္မသရိက္ခကဝိပါကတာဝသေန.

အဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.