၄. စတုတ္ထဝဂ္ဂေါ

၁. စတုဓာတုသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၄. ပတိဋ္ဌာဓာတူတိ သဟဇာတာနံ ဓမ္မာနံ ပတိဋ္ဌာဘူတာ ဓာတု. အာဗန္ဓနဓာတူတိ နဟာနိယစုဏ္ဏဿ ဥဒကံ ဝိယ သဟဇာတဓမ္မာနံ အာဗန္ဓနဘူတာ ဓာတု. ပရိပါစနဓာတူတိ သူရိယော ဖလာဒီနံ ဝိယ သဟဇာတဓမ္မာနံ ပရိပါစနဘူတာ ဓာတု. ဝိတ္ထမ္ဘနဓာတူတိ ဒုတိယော ဝိယ သဟဇာတဓမ္မာနံ ဝိတ္ထမ္ဘနဘူတာ ဓာတု. ကေသာဒယော ဝီသတိ ကောဋ္ဌာသာ. အာဒိ-သဒ္ဒေန ပိတ္တာဒယော သန္တပ္ပနာဒယော ဥဒ္ဓင်္ဂမာ ဝါတာဒယော ဂဟိတာ. ဧတာတိ ဓာတုယော.

စတုဓာတုသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၅. အယံ ပထဝီဓာတုံ နိဿာယ တံ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တော အဿာဒေါ. ဧဝံ ပဝတ္တာနန္တိ ဧဝံ ကာယေ ပဘာဝဿ ပဝေဒနဝသေနေဝ ပဝတ္တာနံ. ဟုတွာ အဘာဝါကာရေနာတိ ပုဗ္ဗေ အဝိဇ္ဇမာနာ ပစ္စယသာမဂ္ဂိယာ ဟုတွာ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ပုန ဘင်္ဂုပဂမနတော ဥဒ္ဓံ အဘာဝါကာရေန. န နိစ္စာတိ အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝတ္တာ၊ ဓုဝံ နိစ္စံ. ပဋိပီဠနာကာရေနာတိ ဥဒယဗ္ဗယဝသေန အဘိဏှံ ပီဠနာကာရေန ဒုက္ခဋ္ဌေန. သဘာဝဝိဂမာကာရေနာတိ အတ္တနော သဘာဝဿ ဝိဂစ္ဆနာကာရေန. သဘာဝဓမ္မာ ဟိ အပ္ပမတ္တံ ခဏံ ပတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ. တသ္မာ တေ ‘‘ဇရာယ မရဏေန စာ’’တိ ဒွေဓာ ဝိပရိဏမန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဝိပရိဏာမဓမ္မာ’’တိ. အာဒီနံ ဝါတိ ပဝတ္တေတီတိ အာဒီနဝေါ၊ ပရမကာပညတာ. ဝိနီယတီတိ ဝူပသမီယတိ. အစ္စန္တပ္ပဟာနဝသေန နိဿရတိ ဧတေနာတိ နိဿရဏံ.

သာယံ နိပန္နာ သဗ္ဗရတ္တိံ ခေပေတွာ ပါတော ဥဋ္ဌဟာမ၊ မာသပုဏ္ဏဃဋော ဝိယ နော သရီရံ နိဿန္ဒာဘာဝတော.

ဖုသိတမတ္တေသုပီတိ ဥဒကဿ ဖုသိတမတ္တေသုပိ.

အတိနာမေန္တိ ကာလံ. ဧဝံ ဝုတ္တနယေန ပဝတ္တာ ပုဂ္ဂလာ ဧတာ ပထဝီဓာတုအာဒယော အဿာဒေန္တိ နာမ အဘိရတိဝသေန တတ္ထ အာကင်္ခုပ္ပါဒနတော.

အဘိဝိသိဋ္ဌေန ဉာဏေနာတိ အဂ္ဂမဂ္ဂဉာဏေန. ရုက္ခော ဗောဓိ ‘‘ဗုဇ္ဈတိ ဧတ္ထာ’’တိ ကတွာ. မဂ္ဂေါ ဗောဓိ ‘‘ဗုဇ္ဈတိ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ. သဗ္ဗညုတညာဏံ ဗောဓိ သမ္မာ သာမဉ္စ သဗ္ဗဓမ္မာနံ ဗုဇ္ဈနတော. နိဗ္ဗာနံ ဗောဓိ ဗုဇ္ဈိတဗ္ဗတော. တေသန္တိ နိဒ္ဓါရဏေ သာမိဝစနံ. သာဝကပါရမီဉာဏန္တိ သာဝကပါရမီဉာဏံ ယာထာဝတော ဒဿနဝတ္ထု.

အကုပ္ပါတိ ပဋိပက္ခေဟိ အကောပေတဗ္ဗော. ကာရဏတောတိ အရိယမဂ္ဂတော. တတော ဟိဿ အကုပ္ပတာ. တေနာဟ ‘‘သာ ဟီ’’တိအာဒီ. အာရမ္မဏတောတိ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတော နိဗ္ဗာနာရမ္မဏာနံ လောကိယသမာပတ္တီနံ အဘာဝတော.

ဝိတ္ထာရဝသေနာတိ ဧကေကဓာတုဝသေနာတိ ဝဒန္တိ၊ ဧကေကိဿာ ပန ဓာတုယာ လက္ခဏဝိဘတ္တိဒဿနဝသေန. ယန္တိ ဟေတုအတ္ထေ နိပါတော၊ ယံ နိမိတ္တန္တိ အတ္ထော. အဿာဒေတိ ဧတေနာတိ အဿာဒေါ၊ တဏှာ. အယံ ပထဝီဓာတုယာ အဿာဒေါတိ ဧတ္ထ အယံ-သဒ္ဒေါ ‘‘ပဟာနပဋိဝေဓော’’တိ ဧတ္ထာပိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗော ‘‘အယံ ပဟာနပဋိဝေဓော ပဋိဝိဇ္ဈိတဗ္ဗဋ္ဌေန သမုဒယသစ္စ’’န္တိ. ဧသ နယော သေသသစ္စေသုပိ. ယာတိ ယထာဝုတ္တေသု အဿာဒေါ အာဒီနဝေါ နိဿရဏန္တိ ဣမေသု တီသု ဌာနေသု ပဝတ္တာ ယာ ဒိဋ္ဌိ။ပေ။ ယော သမာဓိ၊ အယံ ဘာဝနာပဋိဝေဓော မဂ္ဂသစ္စန္တိ ဝုတ္တနယေနေဝ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ပုဗ္ဗေသမ္ဗောဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. အစရိံသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၆. ယထာ ယာဝတာ နိဿရဏပရိယေသနဋ္ဌာနေ အာဒီနဝပရိယေသနာ၊ ဧဝံ ယာဝတာ အာဒီနဝပရိယေသနဋ္ဌာနေ အဿာဒပရိယေသနာ သမ္မာပဋိပန္နဿာတိ ဝုတ္တံ ‘‘အစရိန္တိ ဉာဏစာရေန အစရိံ၊ အနုဘဝနစာရေနာ’’တိ.

အစရိံသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. နောစေဒံသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၇. နိဿဋာတိအာဒီနိ ပဒါနိ၊ အာဒိတော ဝုတ္တပဋိသေဓေနာတိ ‘‘နေဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တေန နကာရေန. တေနာဟ ‘‘န နိဿဋာ’’တိအာဒိ. ဝိမရိယာဒိကတေနာတိအာဒိ စ ဧတ္ထ ဝိဟရဏပေက္ခဏေ ကရဏဝစနံ. ဒုတိယနယေတိ ‘‘ယတော စ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တနယေ. ကိလေသဝဋ္ဋမရိယာဒါယ သဗ္ဗသော အဘာဝတော နိမ္မရိယာဒိကတေန စိတ္တေန. တေနာဟ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ. တီသူတိ ဒုတိယာဒီသု တီသု.

နောစေဒံသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ဧကန္တဒုက္ခသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၈. ဧကန္တေနေဝ ဒုက္ခာတိ အဝီစိမဟာနိရယော ဝိယ ဧကန္တတော ဒုက္ခာ ဧဝ သုခေန အဝေါမိဿာ. ဒုက္ခေန အနုပတိတာတိ ဒုက္ခေနေဝ သဗ္ဗသော ဥပဂတာ. ဒုက္ခေန ဩက္ကန္တာတိ ဗဟိဒ္ဓါ ဝိယ အန္တောပိ ဒုက္ခေန အဝက္ကန္တာ အနုပဝိဋ္ဌာ. သုခဝေဒနာပစ္စယတာယ ဣမာသံ ဓာတူနံ သုခတာ ဝိယ ဒုက္ခဝေဒနာပစ္စယတာပိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သင်္ခါရဒုက္ခတာ ပန သဗ္ဗတ္ထ စရိတာ ဧဝ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗာသု ဓာတူသု၊ သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု ဝါ. ပဌမံ သုခံ ဒဿေတွာပိ ပစ္ဆာ ဒုက္ခဿ ကထိတတ္တာ ‘‘ဒုက္ခလက္ခဏံ ကထိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

ဧကန္တဒုက္ခသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆-၁၀. အဘိနန္ဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၁၉-၁၂၃. ဆဋ္ဌသတ္တမေသု ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိတံ. အဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘ဝိဝဋ္ဋံ ကထိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တီသု သုတ္တေသု. စတုသစ္စမေဝါတိ စတ္တာရိ သစ္စာနိ သမာဟဋာနိ စတုသစ္စန္တိ တေသံ ဧကဇ္ဈံ ဂဟဏံ၊ နိယမော ပန တဗ္ဗိနိမုတ္တဿ ပရမတ္ထဿ အဘာဝတော.

အဘိနန္ဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

စတုတ္ထဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ

ဓာတုသံယုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.