၅. မာရဓီတုသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၆၁. စိန္တေသီတိ သောကဝသိကော ဟုတွာ စိန္တယိ. ဂဏိကာရဟတ္ထိနိယောတိ ဒီပကကရေဏုယော. ဧကသတံ ဧကသတန္တိ ဧကသတံ ဧကသတံ ပစ္စေကံ သတံ သတန္တိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ဧကေကံ သတံ သတံ ကတွာ’’တိ. ကုမာရိဝဏ္ဏသတန္တိ ကုမာရိတ္ထီနံ အတ္တဘာဝါနံ သတံ. တာ ကိရ ပဌမံ ကညာရူပေန အတ္တာနံ ဒဿေသုံ. အနုပဂတပုပ္ဖါနဉှိ သမညာ ကညာတိ. ပုန ယထာဝုတ္တကုမာရိရူပေန ဥပဂတပုပ္ဖါ ဟိ ကုမာရီ. ပုန ဝဓုကာရူပေန. တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဝိဇာတဝဏ္ဏသတ’’န္တိ. တတိယဝါရေ ယုဝတိရူပေန. ဝိဇာတာ ဟိ ဣတ္ထီ အနတိက္ကန္တမဇ္ဈိမဝယာ ယုဝတီ. ဧတ္တာဝတာ ဗာလာ တရုဏီ ပေါရီတိ တိဝိဓာသု ဣတ္ထီသု ပုရိမာ ဒွေ ဒဿိတာ၊ ပရိယောသာနဝါရေသု မနုဿဇာတိကာနံ မနုဿိတ္ထိယောဝ ရုစ္စန္တီတိ တေန မနုဿရူပေန တာ အတ္တာနံ ဒဿေသုံ.

အတ္ထဿ ပတ္တိန္တိ ဧကန္တတော ဟိတာနုပ္ပတ္တိံ. ဟဒယဿ သန္တိန္တိ ပရမစိတ္တုပသမံ. ကိလေသသေနန္တိ ကာမဂုဏသင်္ခါတံ ပဌမံ ကိလေသသေနံ. သာ ဟိ ကိလေသသေနာ အစ္ဆရာသင်္ဃာတသဘာဝါပိ ပဋိပတ္ထယမာနာ ပိယာယိတဗ္ဗဣစ္ဆိတဗ္ဗရူပဘာဝတော ပိယရူပသာတရူပါ နာမ အတ္တနော ကိစ္စဝသေန. ဧကော အဟံ ဈာယန္တောတိ ဂဏသင်္ဂဏိကာယ ကိလေသသင်္ဂဏိကာယ စ အဘာဝတော ဧကော အသဟာယော အဟံ လက္ခဏူပနိဇ္ဈာနေန နိဇ္ဈာယန္တော. အနုဗုဇ္ဈိန္တိ အနုက္ကမေန မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ ဗုဇ္ဈိံ ပဋိဗုဇ္ဈိံ. တသ္မာတိ ယထာဝုတ္တဝိဝေကသုခသမဓိဂမနိမိတ္တံ. အကရဏေနာတိ မိတ္တသန္ထဝဿ အကရဏေန. သက္ခီတိ သက္ခိဘာဝေါ.

ကတမေန ဝိဟာရေနာတိ ဈာနသမာပတ္တီနံ ကတမေန ဝိဟာရေန. ဣဓ ဒုတိယပဒဿ အတ္ထော ဝိဿဇ္ဇနဂါထာဝဏ္ဏနာယမေဝ အာဝိ ဘဝိဿတိ. အနာမန္တေန ‘‘တံ ပုဂ္ဂလ’’န္တိ သမ္မုခါ ဌိတမ္ပိ ဘဂဝန္တံ အသမ္မုခါ ဝိယ ကတွာ ဝဒတိ၊ ကထံ တွန္တိ အတ္ထော.

‘‘အဝိတက္ကဈာယီ’’တိ ဝက္ခမာနတ္တာ အယမေဝေတ္ထ ကာယပဿဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘စတုတ္ထဇ္ဈာနေန အဿာသပဿာသကာယဿ ပဿဒ္ဓတ္တာ ပဿဒ္ဓကာယော’’တိ. ပုညာဘိသင်္ခါရာဒိကေ ကမ္မာဘိသင်္ခါရေ. ကာမာလယာဒီနံ အဘာဝတော အနာလယော. န သရတီတိ န သဝတိ. ရာဂဝသေန ဟိ သတ္တာ သံသာရမနုသဝန္တိ. န ထိနောတိ န ထိနမိဒ္ဓစိတ္တော. မောဟဝသေန ဟိ သတ္တာ ထိနမိဒ္ဓံ အာပဇ္ဇန္တီတိ. ဒိယဍ္ဎကိလေသသဟဿန္တိ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုဝိဘင်္ဂေ (ဝိဘ. ၈၄၂၊ ၉၇၆) အာဂတေသု အဋ္ဌသု ကိလေသသတေသု အဋ္ဌသတံ တဏှာဝိစရိတာနိ အပနေတွာ သေသာ ပညာသာဓိကံ သတံ ကိလေသာ၊ တေ ဗြဟ္မဇာလေ (ဒီ. နိ. ၁.၃၁) အာဂတာဟိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဒိဋ္ဌီဟိ သဟ ပဉ္စပညာသာဓိကံ သတ္တသတံ ဟောတိ၊ တာ စ ဥပ္ပန္နာနုပ္ပန္နဘာဝေန ဒိဂုဏိတာ ဒိယဍ္ဎကိလေသသဟဿံ ဒသာဓိကံ ဟောတိ၊ တံ အပ္ပကံ ပန ဦနမဓိကံ ဝါ ဂဏနုပဂံ န ဟောတီတိ ‘‘ဒိယဍ္ဎကိလေသသဟဿ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဣတရေသံ အတီတာဒိဘာဝါမသနတော အဂ္ဂဟဏံ ပဟာနဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန အဘိဓမ္မဋီကာယံ (ဓ. သ. အနုဋီ. နိဒါနကထာဝဏ္ဏနာ) ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. ပဌမပဒေနာတိ ‘‘န ကုပ္ပတီ’’တိ ဣမိနာ ပဒေန. ဒုတိယေနာတိ ‘‘န သရတီ’’တိ ပဒေန. တတိယေနာတိ ‘‘န ထိနော’’တိ ပဒေန. နီဝရဏပ္ပဟာနေန ခီဏာသဝတံ ဒဿေတိ၊ အနဝသေသတော နီဝရဏာနံ အစ္စန္တပ္ပဟာနံ အဓိပ္ပေတံ.

ပဉ္စဒွါရိကကိလေသောဃံ တိဏ္ဏောတိ ဆန္နံ ဒွါရာနံ ဝသေန ပဝတ္တနကိလေသောဃံ တရိတွာ ဌိတော. ကာမောဃဒိဋ္ဌောဃဘဝေါဃဋ္ဌကိလေသဘာဝတော ‘‘ပဉ္စောဃဂ္ဂဟဏေန ဝါ ပဉ္စောရမ္ဘာဂိယာနိ သံယောဇနာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနီ’’တိ အာဟ. ရူပရာဂါဒယော ဝိသေသတော န ပဉ္စဒွါရိကာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဆဋ္ဌဂ္ဂဟဏေန ပဉ္စုဒ္ဓမ္ဘာဂိယာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနီ’’တိ.

မစ္စုရာဇဿာတိ သမ္ဗန္ဓေ သာမိဝစနန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘မစ္စုရာဇဿ ဟတ္ထတော’’တိ အာဟ. နယမာနာနန္တိ အနာဒရေ သာမိဝစနန္တိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘နယမာနေသူ’’တိ.

ဦဟစ္စာတိ ဗုဒ္ဓံ နိဿာယ. ‘‘ဣဒမဝေါစာ’’တိ ဒေသနံ နိဋ္ဌာပေတွာတိ ဧတေန သံယုတ္တေသု အယံ နိဂမနပါဠိ၊ ဟေဋ္ဌာ အနာဂတနယတ္တာ ပန ကေသုစိ ပေါတ္ထကေသု န လိခီယတီတိ ဒဿေတိ. ဒဒ္ဒလ္လမာနာတိ ဇဇ္ဇကာရဿ ဟိ ဒဒ္ဒကာရံ ကတွာ နိဒ္ဒေသော. တေနာဟ ‘‘အတိဝိယ ဇလမာနာ’’တိ. နီဟရီတိ တာသံ ကာယဝစီဝိကာရံ န မနသိကရောန္တော တိဏာယပိ အမညမာနောဝ အနပေက္ခေနေဝ နီဟရိ. ဖလတော ဘဋ္ဌန္တိ ဖလသိပါဋိကတော ဘဋ္ဌံ. ကုဏ္ဍတိဏာဒိဂစ္ဆတူလံ ပေါဋကိတူလံ.

မာရဓီတုသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

တတိယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ

မာရသံယုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.