၇. သမယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၇. ဥဒါနံ ပဋိစ္စာတိ ဥက္ကာကရညာ ဇာတိသမ္ဘေဒပရိဟာရနိမိတ္တံ အတ္တနော ဝံသပရိသုဒ္ဓံ နိဿာယ ဝုတ္တံ ပီတိဥဒါဟာရံ ပဋိစ္စ ဂေါတ္တဝသေန ‘‘သက္ကာ’’တိ လဒ္ဓနာမာနံ. ယဒိ ဧကောပိ ဇနပဒေါ၊ ကထံ ဗဟုဝစနန္တိ အာဟ ‘‘ရုဠှီသဒ္ဒေနာ’’တိ. အက္ခရစိန္တိကာ ဟိ ဤဒိသေသု ဌာနေသု ယုတ္တေ ဝိယ သလိင်္ဂဝစနာနိ ဣစ္ဆန္တိ၊ အယမေတ္ထ ရုဠှီ ယထာ ‘‘အဝန္တီ ကုရူ’’တိ၊ တဗ္ဗိသေသနေ ပန ဇနပဒသဒ္ဒေ ဇာတိသဒ္ဒတာယ ဧကဝစနမေဝ. အရောပိမေတိ ကေနစိ န ရောပိမေ.

အာဝရဏေနာတိ သေတုနာ. ဗန္ဓာပေတွာတိ ပဏ္ဍုပလာသပါသာဏမတ္တိကခဏ္ဍာဒီဟိ အာလိံ ထိရံ ကာရာပေတွာ. သဿာနိ ကာရေန္တီတိ ဇေဋ္ဌမာသေ ကိရ ဃမ္မဿ ဗလဝဘာဝေန ဟိမဝန္တေ ဟိမံ ဝိလီယိတွာ သန္ဒိတွာ အနုက္ကမေန ရောဟိဏိံ နဒိံ ပဝိသတိ၊ တံ ဗန္ဓိတွာ သဿာနိ ကာရေန္တိ. ‘‘ဇာတိံ ဃဋ္ဋေတွာ ကလဟံ ဝဍ္ဎယိံသူ’’တိ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမတ္ထံ ပါကဋတရံ ကာတုံ ‘‘ကောလိယကမ္မကရာ ဝဒန္တီ’’တိ အာဟ. နိယုတ္တအမစ္စာနန္တိ တသ္မိံ သဿပရိပါလနကမ္မေ နိယောဇိတမဟာမတ္တာနံ.

တီဏိ ဇာတကာနီတိ ‘‘ကုဌာရိဟတ္ထော ပုရိသော’’တိအာဒိနာ ဖန္ဒနဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁၃.၁၄ အာဒယော) ‘‘ဒုဒ္ဒုဘာယတိ ဘဒ္ဒန္တေ’’တိအာဒိနာ ဒုဒ္ဒုဘဇာတကံ၊ (ဇာ. ၁.၄.၈၅ အာဒယော) ‘‘ဝန္ဒာမိ တံ ကုဉ္ဇရာ’’တိအာဒိနာ လဋုကိကဇာတကန္တိ (ဇာ. ၁.၅.၃၉ အာဒယော) ဣမာနိ တီဏိ ဇာတကာနိ. ဒွေ ဇာတကာနီတိ –

‘‘သာဓု သမ္ဗဟုလာ ဉာတီ၊ အပိ ရုက္ခာ အရညဇာ၊

ဝါတော ဝဟတိ ဧကဋ္ဌံ၊ ဗြဟန္တမ္ပိ ဝနပ္ပတိ’’န္တိ. –

အာဒိနာ ရုက္ခဓမ္မဇာတကံ (ဇာ. ၁.၁.၇၄).

‘‘သမ္မောဒမာနာ ဂစ္ဆန္တိ၊ ဇာလမာဒါယ ပက္ခိနော၊

ယဒါ တေ ဝိဝဒိဿန္တိ၊ တဒါ ဧဟိန္တိ မေ ဝသ’’န္တိ. (ဇာ. ၁.၁.၃၃) –

အာဒိနာ သမ္မောဒမာနဇာတကန္တိ ဣမာနိ ဒွေ ဇာတကာနိ.

‘‘အတ္တဒဏ္ဍာ ဘယံ ဇာတံ၊ ဇနံ ပဿထ မေဓဂံ၊

သံဝေဂံ ကိတ္တယိဿာမိ၊ ယထာ သံဝိဇိတံ မယာ’’တိ. (သု. နိ. ၉၄၁) –

အာဒိနာ အတ္တဒဏ္ဍသုတ္တံ.

တေနာတိ ဘဂဝတာ. ကလဟကရဏဘာဝေါတိ ကလဟကရဏဿ အတ္ထိဘာဝေါ. မဟာပထဝိယာ မဟဂ္ဃေ ခတ္တိယေ ကသ္မာ နာသေထာတိ ဒဿေတွာ ကလဟံ ဝူပသမေတုကာမော ဘဂဝါ ပထဝိံ နိဒဿနဘာဝေန ဂဏှီတိ ဒဿေန္တော ‘‘ပထဝီ နာမ ကိံ အဂ္ဃတီ’’တိအာဒိမာဟ. အဋ္ဌာနေတိ အကာရဏေ. ဝေရံ ကတွာတိ ဝိရောဓံ ဥပ္ပါဒေတွာ. တံတံပလောဘနကိရိယာယ ပရက္ကမန္တိယော ‘‘ဥက္ကဏ္ဌန္တူ’’တိ သာသနံ ပေသေန္တိ. ကုဏာလဒဟေတိ ကုဏာလဒဟတီရေ ပတိဋ္ဌာယ. ပုစ္ဆိတံ ကထေသိ အနုက္ကမေန ကုဏာလသကုဏရာဇဿ ပုစ္ဆာပသင်္ဂေန ကုဏာလဇာတကံ (ဇာ. ၂.၂၁.ကုဏာလဇာတက) ကထေဿာမီတိ. အနဘိရတိံ ဝိနောဒေသိ ဣတ္ထီနံ ဒေါသဒဿနမုခေန ကာမာနံ အာဒီနဝေါကာရသံကိလေသဝိဘာဝနဝသေန. ပုရိသပုရိသေဟီတိ ကောသဇ္ဇံ ဝိဒ္ဓံသေတွာ ပုရိသထာမဗြူဟနေန ဥတ္တမပုရိသေဟိ နော ဘဝိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဥပ္ပန္နစိတ္တာ. အဝိဿဋ္ဌသမဏကမ္မန္တာ အပရိစ္စတ္တကမ္မဋ္ဌာနာဘိယောဂါတိ အတ္ထော. နိသီဒိတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဘဂဝါ စိန္တေသီတိ ယောဇနာ.

ပဒုမိနိယန္တိ ပဒုမဝနေ. ဝိကသိံသု ဂုဏဂဏဝိဗောဓေန. အယံဣမဿ။ပေ။ န ကထေသီတိ ဣမိနာ သဗ္ဗေပိ တေ ဘိက္ခူ တာဝဒေဝ ပဋိပါဋိယာ အာဂတတ္တာ အညမညဿ လဇ္ဇမာနာ အတ္တနာ ပဋိလဒ္ဓဝိသေသံ ဘဂဝတော နာရောစေသုန္တိ ဒဿေတိ. ခီဏာသဝါနန္တိအာဒိနာ တတ္ထ ကာရဏမာဟ.

ဩသဋမတ္တေတိ ဘဂဝတော သန္တိကံ ဥပဂတမတ္တေ. အရိယမဏ္ဍလေတိ အရိယပုဂ္ဂလသမူဟေ. ပါစီနယုဂန္ဓရပရိက္ခေပတောတိ ယုဂန္ဓရပဗ္ဗတဿ ပါစီနပရိက္ခေပတော၊ န ဗာဟိရကေဟိ ဝုစ္စမာနဥဒယပဗ္ဗတတော. ရာမဏေယျကဒဿနတ္ထန္တိ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒပဋိမဏ္ဍိတတ္တာ ဝိသေသတော ရမဏီယဿ လောကဿ ရမဏီယဘာဝဒဿနတ္ထံ. ဥလ္လင်္ဃိတွာတိ ဥဋ္ဌဟိတွာ. ဧဝရူပေ ခဏေ လယေ မုဟုတ္တေတိ ယထာဝုတ္တေ စန္ဒမဏ္ဍလဿ ဥဋ္ဌိတက္ခဏေ ဥဋ္ဌိတဝေလာယံ ဥဋ္ဌိတမုဟုတ္တေတိ ဥပရူပရိကာလဿ ဝဍ္ဎိတဘာဝဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ.

တေသံ ဘိက္ခူနံ ဇာတိအာဒိဝသေန ဘဂဝတော အနုရူပပရိဝါရဘာဝံ ဒဿေန္တော ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိမာဟ. မဟာသမ္မတဿ ဝံသေ ဥပ္ပန္နောတိအာဒိ ကုလဝံသသုဒ္ဓိဒဿနံ. ခတ္တိယဂဗ္ဘေ ဇာတောတိ ဣဒံ သတိပိ ဇာတိဝိသုဒ္ဓိယံ မာတာပိတူနံ ဝသေန အဝိသုဒ္ဓတာ သိယာတိ တေသမ္ပိ ‘‘အဝိသုဒ္ဓတာ နတ္ထိ ဣမေသ’’န္တိ ဝိသုဒ္ဓိဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. သတိပိ စ ဂဗ္ဘဝိသုဒ္ဓိယံ ကတဒေါသေန မိဿကတ္တာ အရဇ္ဇာရဟတာပိ သိယာတိ ‘‘တမ္ပိ နတ္ထိ ဣမေသ’’န္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ရာဇပဗ္ဗဇိတာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

သာမန္တာတိ သမီပေ. စလိံသူတိ ဥဋ္ဌဟိံသု. ကောသမတ္တံ ဌာနံ သဒ္ဒန္တရံ၊ ‘‘သဒ္ဒသဝနဋ္ဌာနမေဝ သဒ္ဒန္တရ’’န္တိ အပရေ. တိက္ခတ္တုံ တေသဋ္ဌိယာ နဂရသဟဿေသူတိ ဇမ္ဗုဒီပေ ကိရ အာဒိတော မဟန္တာနိ တေသဋ္ဌိ နဂရသဟဿာနိ ဥပ္ပန္နာနိ၊ တထာ ဒုတိယံ၊ တထာ တတိယံ. တံ သန္ဓာယာဟ ‘‘တိက္ခတ္တုံ တေသဋ္ဌိယာ နဂရသဟဿေသူ’’တိ. တာနိ ပန သမ္ပိဏ္ဍေတွာ သတသဟဿတော ပရံ နဝသဟဿာဓိကာနိ အသီတိသဟဿာနိ. နဝနဝုတိယာ ဒေါဏမုခသတသဟဿေသူတိ နဝသတသဟဿာဓိကေသု နဝုတိသတသဟဿေသု ဒေါဏမုခေသု. ဒေါဏမုခန္တိ စ မဟာနဂရဿ အာယုပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဘူတံ ပါဒနဂရံ ဝုစ္စတိ. ဆနဝုတိယာ ပဋ္ဋနကောဋိသတသဟဿေသူတိ ဆကောဋိသတသဟဿအဓိကေသု နဝုတိကောဋိသတသဟဿပဋ္ဋနေသု. တမ္ဗပဏ္ဏိဒီပါဒိဆပဏ္ဏာသာယ ရတနာကရေသု. ဧဝံ ပန နဂရ-ဒေါဏမုခပဋ္ဋန-ရတနာကရာဒိဘာဝေန ကထနံ တံတံအဓိဝတ္ထာယ ဝသန္တီနံ တာသံ ဒေဝတာနံ ဗဟုဘာဝဒဿနတ္ထံ. ယဒိ ဒသသဟဿစက္ကဝါဠေသု ဒေဝတာ သန္နိပတိတာ. အထ ကသ္မာ ပါဠိယံ ‘‘ဒသဟိ စ လောကဓာတူဟီ’’တိ? ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဒသသဟဿ။ပေ။ အဓိပ္ပေတ’’န္တိ. တေန သဟဿိလောကဓာတု ဣဓ ‘‘ဧကာ လောကဓာတူ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

လောဟပါသာဒေတိ သဗ္ဗပဌမကတေ လောဟပါသာဒေ. ဗြဟ္မလောကေတိ ဟေဋ္ဌိမေ ဗြဟ္မလောကေ. ယဒိ တာ ဒေဝတာ ဧဝံ နိရန္တရာ ဟုတွာ သန္နိပတိတာ၊ ပစ္ဆာ အာဂတာနံ ဩကာသော ဧဝ န ဘဝေယျာတိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ယထာ ခေါ ပနာ’’တိအာဒိ.

သုဒ္ဓါဝါသကာယေ ဥပ္ပန္နာ သုဒ္ဓါဝါသကာယိကာ. တာသံ ပန ယသ္မာ သုဒ္ဓါဝါသဘူမိ နိဝါသဋ္ဌာနံ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘သုဒ္ဓါဝါသဝါသီန’’န္တိ. အာဝါသာတိ အာဝါသဋ္ဌာနဘူတာ. ဒေဝတာ ပန ဩရမ္ဘာဂိယာနံ ဣတရေသဉ္စ သံယောဇနာနံ သမုစ္ဆိန္နဋ္ဌေန သုဒ္ဓေါ အာဝါသော ဝိဟာရော ဧတေသန္တိ သုဒ္ဓါဝါသာ. မဟာသမာဂမံ ဉတွာတိ မဟာသမာဂမံ ဂတာတိ ဉတွာ.

ပုရတ္ထိမစက္ကဝါဠမုခဝဋ္ဋိယံ ဩတရိ အညတ္ထ ဩကာသံ အလဘမာနော. ဧဝံ သေသာပိ. မဏိဝမ္မန္တိ ဣန္ဒနီလမဏိမယံ ကဝစံ. ဗုဒ္ဓါနံ အဘိမုခဘာဂေါ ဗုဒ္ဓဝီထိ၊ သာ ယာဝ စက္ကဝါဠာ ဥတ္တရိတုံ န သက္ကာ. မဟတိယာ ဗုဒ္ဓဝီထိယာဝါတိ ဗုဒ္ဓါနံ သန္တိကံ ဥပသင်္ကမန္တေဟိ တေဟိ ဒေဝဗြဟ္မေဟိ ဝလဉ္ဇိတဗုဒ္ဓဝီထိယာဝ.

သမိတိ သင်္ဂတိ သန္နိပါတော သမယော၊ မဟန္တော သမယော မဟာသမယောတိ အာဟ ‘‘မဟာသမူဟော’’တိ. ပဝဒ္ဓံ ဝနံ ပဝနန္တိ အာဟ ‘‘ဝနသဏ္ဍော’’တိ. ဒေဝဃဋာတိ ဒေဝသမူဟာ. သမာဒဟံသူတိ သမာဟိတံ လောကုတ္တရသမာဓိံ သုဋ္ဌု အပ္ပိတံ အကံသု. တထာ သမာဟိတံ ပန သမာဓိနာ နိယောဇိတံ နာမ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘သမာဓိနာ ယောဇေသု’’န္တိ. သဗ္ဗေသံ ဂေါမုတ္တဝင်္ကာဒီနံ ဒူရသမုဿာရိတတ္တာ အတ္တနော။ပေ။ အကရိံသု. ဝိနယတိ အဿေ ဧတေဟီတိ နေတ္တာနိ၊ ယောတ္တာနိ. အဝီထိပဋိပန္နာနံ အဿာနံ ဝီထိပဋိပါဒနံ ရသ္မိဂ္ဂဟဏေန ဟောတီတိ ‘‘ယောတ္တာနိ ဂဟေတွာ အစောဒေန္တော’’တိ ဝတွာ တံ ပန အစောဒနံ အဝါရဏမေဝါတိ အာဟ ‘‘အစောဒေန္တော အဝါရေန္တော’’တိ.

ယထာ ခီလံ ဘိတ္တိယံ၊ ဘူမိယံ ဝါ အာကောဋိတံ ဒုန္နီဟရဏံ၊ ယထာ စ ပလိဃံ နဂရပ္ပဝေသနိဝါရဏံ၊ ယထာ စ ဣန္ဒခီလံ ဂမ္ဘီရနေမိ သုနိခါတံ ဒုန္နီဟရဏံ၊ ဧဝံ ရာဂါဒယော သတ္တသန္တာနတော ဒုန္နီဟရဏာ နိဗ္ဗာနနဂရပ္ပဝေသနိဝါရဏာ စာတိ တေ ‘‘ခီလံ ပလိဃံ ဣန္ဒခီလ’’န္တိ စ ဝုတ္တာ. ဦဟစ္စာတိ ဥဒ္ဓရိတွာ. တဏှာဧဇာယ အဘာဝေန အနေဇာ. ပရမသန္တုဋ္ဌဘာဝေန စာတုဒ္ဒိသတ္တာ အပ္ပဋိဟတစာရိကံ စရန္တိ. ဗုဒ္ဓစက္ခု-ဓမ္မစက္ခု-ဒိဗ္ဗစက္ခု-သမန္တစက္ခု-ပကတိစက္ခူနံ ဝသေန ပဉ္စဟိ စက္ခူဟိ. သုဒန္တာ ကုတောတိ အာဟ ‘‘စက္ခုတောပီ’’တိ. ဆန္ဒာဒီဟီတိ ဆန္ဒာဒီနံ ဝသေန န ဂစ္ဆန္တိ န ဝတ္တန္တိ. န အာဂစ္ဆန္တိ အနုပ္ပါဒနတော. အာဂုန္တိ အပရာဓံ.

သဗ္ဗသံယောဂါတိ ဝိဘတ္တိလောပေန နိဒ္ဒေသော၊ သဗ္ဗေ သံယောဂေတိ အတ္ထော. ဝိသဇ္ဇာတိ ဝိသဇ္ဇိတွာ. ဧဝမ္ပီတိ ဣမာယပိ ဂါထာယ ဝသေန ‘‘အာဂုံ န ကရောတီ’’တိ ပဒေ.

ဂတာသေတိ ဂတာ ဧဝ. န ဂမိဿန္တိ ပရိနိဋ္ဌိတသရဏဂမနတ္တာ. လောကုတ္တရသရဏဂမနဉှေတ္ထ အဓိပ္ပေတံ. တေနာဟ ‘‘နိဗ္ဗေမတိကသရဏဂမနေန ဂတာ’’တိ. တေ ဟိ နိယမေန အပါယံ န ဂမိဿန္တိ၊ ဒေဝကာယဉ္စ ပရိပူရေဿန္တိ. ယေ ပန လောကိယေန သရဏဂမနေန ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာ၊ န တေ ဂမိဿန္တိ အပါယံ၊ သတိ စ ပစ္စယန္တရသမဝါယေ ပဟာယ မာနုသံ ဒေဟံ ဒေဝကာယံ ပရိပူရေဿန္တီတိ. တေနာဟ သော ဗြဟ္မာ ‘‘ယေ ကေစိ ဗုဒ္ဓံ။ပေ။ ပရိပူရေဿန္တီ’’တိ.

သမယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.