၁. လသုဏဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

တိံသကာနန္တရံ တိံသကာနံ အနန္တရေ ကာလေ ဆသဋ္ဌိသတသင်္ဂဟာ ဆဥတ္တရသဋ္ဌိအဓိကသတေဟိ သိက္ခာပဒေဟိ သင်္ဂဟိတာ ယေ ဓမ္မာ သင်္ဂီတိကာရေဟိ သင်္ဂီတာ၊ ဒါနိ ဣမသ္မိံ ကာလေ တေသမ္ပိ ဓမ္မာနံ အယံ ဝဏ္ဏနာ ဟောတီတိ ယောဇနာ.

၇၉၃. တတ္ထာတိ တေသု ဆသဋ္ဌိသတသင်္ဂဟေသု သိက္ခာပဒေသု၊ ပဌမသိက္ခာပဒေတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဒွေ တယော’’တိ ဧတ္ထ ဝါသဒ္ဒေါ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌောတိ အာဟ ‘‘ဒွေ ဝါ တယော ဝါ’’တိ. ဖောဋလကေတိ ကန္ဒေ၊ မိဉ္ဇေ ဝါ. ဧတန္တိ ‘‘ဂဏ္ဍိကေ’’တိ ဧတံ နာမံ. ‘‘ပမာဏ’’န္တိဣမိနာ မတ္တသဒ္ဒေါ ပမာဏတ္ထောဝ၊ န အပ္ပတ္ထော၊ နာပိ အဝဓာရဏတ္ထောတိ ဒဿေတိ. လသုဏန္တိ သေတဝဏ္ဏမူလံ မဟာကန္ဒံ. မဟာကန္ဒော ဟိ ဗျဉ္ဇနသမ္ပာကာဒီသု အာမဂန္ဓာနံ အဘိဘဝနတ္တာ လသီယတိ ကန္တီယတီတိ လသုဏန္တိ ဝုစ္စတိ.

သုဝဏ္ဏဟံသယောနိန္တိ သုဝဏ္ဏမယေန ပတ္တေန ယုတ္တံ ဟံသယောနိံ. ဇာတိဿရောတိ ဇာတိံ ဘဝံ သရတိ ဇာနာတီတိ ဇာတိဿရော. အထာတိ ဇာတိဿရဿ နိပ္ဖန္နတ္တာ. နိပ္ဖန္နတ္ထော ဟိ အထသဒ္ဒေါ. ပုဗ္ဗသိနေဟေနာတိ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘဝေ ဘာဝိတေန သိနေဟေန. တာသန္တိ ပဇာပတိယာ စ တိဿန္နံ ဓီတရာနဉ္စ. တံ ပနာတိ ပတ္တံ ပန.

၇၉၅. မဂဓေသူတိ မဂဓရဋ္ဌေ ဌိတေသု ဇနပဒေသု. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ. ဣဓာတိ ‘‘လသုဏံ ခါဒေယျာ’’တိပဒေ. တမ္ပီတိ မာဂဓကမ္ပိ. ဂဏ္ဍိကလသုဏမေဝါတိ ဂဏ္ဍော ဖောဋော ဧတဿတ္ထီတိ ဂဏ္ဍိကံ. ဂဏ္ဍသဒ္ဒေါ ဟိ ဖောဋပရိယာယော၊ ဗဟုတ္ထေ ဣကပစ္စယော. ဗဟုဂဏ္ဍိကလသုဏန္တိ ဟိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဂဏ္ဍသဒ္ဒေါ ဟိ ဖောဋေ စ ကပေါလေ စာတိ ဒွီသု အတ္ထေသု ဝတ္တတိ၊ ဣဓ ပန ဖောဋေ ဝတ္တတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ပေါတ္ထကေသု ပန ဩဋ္ဌဇေန စတုတ္ထက္ခရေန ပါဌော အတ္ထိ၊ သော ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗော. ဗဟူသု ဟိ ပုဗ္ဗပေါတ္ထကေသု ကဏ္ဌဇော တတိယက္ခရော စ ဩဋ္ဌဇော စတုတ္ထက္ခရော စာတိ ဒွေ အက္ခရာ အညမညံ ပရိဝတ္တိတွာ တိဋ္ဌန္တိ. န ဧကဒွိတိမိဉ္ဇကန္တိ ဧကမိဉ္ဇော ပလဏ္ဍုကော န ဟောတိ၊ ဒွိမိဉ္ဇော ဘဉ္ဇနကော န ဟောတိ၊ တိမိဉ္ဇော ဟရိတကော န ဟောတီတိ အတ္ထော. ကုရုန္ဒိယံ ပန ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. သင်္ခါဒိတွာတိ ဒန္တေဟိ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ ကတွာ.

၇၉၇. ပလဏ္ဍုကောတိ သုကန္ဒကော ဧကော လသုဏဝိသေသော. ဘဉ္ဇနကာဒီနိ လောကသင်္ကေတောပဒေသတော ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ. ဟီတိ သစ္စံ. တဿာတိ စာပလသုဏဿ. သဘာဝေနေဝါတိ သူပသမ္ပာကာဒိံ ဝိနာ အတ္တနော သဘာဝတော ဧဝ. တန္တိ မာဂဓကံ၊ ပက္ခိပိတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ သစ္စံ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ ယေသု ကေသုစီတိ. ပဌမံ.

၂. ဒုတိယသိက္ခာပဒံ

၇၉၉. ဒုတိယေ သံဒဿနံ ဗာဓတိ နိသေဓေတိ အသ္မိံ ဌာနေတိ သမ္ဗာဓန္တိ ဝစနတ္ထေန ပဋိစ္ဆန္နောကာသော သမ္ဗာဓော နာမာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပဋိစ္ဆန္နောကာသေ’’တိ. ဥဘော ဥပကစ္ဆကာတိ ဒွေ ဗာဟုမူလာ. တေ ဟိ ဥပရိ ယံကိဉ္စိ ဝတ္ထုံ ကစတိ ဗန္ဓတိ ဧတ္ထာတိ ဥပကစ္ဆကာတိ ဝုစ္စန္တိ. မုတ္တကရဏန္တိ ပဿာဝမဂ္ဂေါ. သော ဟိ မုတ္တံ ကရောတိ အနေနာတိ မုတ္တကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ. လောမော ကတ္တီယတိ ဆိန္ဒီယတိ ဣမာယာတိ ကတ္တရိ၊ တာယ ဝါ၊ သုဋ္ဌု ဒဠှံ လောမံ ဍံသတီတိ သဏ္ဍာသော၊ သောယေဝ သဏ္ဍာသကော၊ တေန ဝါ၊ ခုရတိ လောမံ ဆိန္ဒတီတိ ခုရော၊ တေန ဝါ သံဟရာပေန္တိယာတိ သမ္ဗန္ဓော. သံဟရာပေန္တိယာတိ အပနေန္တိယာတိ. ဒုတိယံ.

၃. တတိယသိက္ခာပဒံ

၈၀၃. တတိယေ မုတ္တကရဏတလဃာတနေတိ မုတ္တကရဏဿ တလံ ဟနနံ ပဟရဏံ မုတ္တကရဏတလဃာတနံ၊ တသ္မိံ မုတ္တကရဏတလဃာတနေ နိမိတ္တဘူတေ. တာဝ မဟန္တန္တိ အတိဝိယ မဟန္တံ. ကေသရေနာပီတိ ကိဉ္ဇက္ခေနာပိ. သော ဟိ ကေ ဇလေ သရတိ ပဝတ္တတီတိ ကေသရောတိ ဝုစ္စတိ.

၈၀၅. ဂဏ္ဍံ ဝါတိ ပီဠကံ ဝါ. ဝဏံ ဝါတိ အရုံ ဝါတိ. တတိယံ.

၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ

၈၀၆. စတုတ္ထေ ရညော ဩရောဓာ ရာဇောရောဓာ၊ ပုရာဏေ ရာဇောရောဓာ ပုရာဏရာဇောရောဓာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ပုရာဏေ’’တိအာဒိ. ‘‘ဂိဟိဘာဝေ’’တိ ဣမိနာ ပုရာဏေတိ ဧတ္ထ ဏပစ္စယဿ သရူပံ ဒဿေတိ. စိရာစိရန္တိ နိပါတပဋိရူပကံ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘စိရေန စိရေနာ’’တိ. ‘‘သက္ကောထာ’’တိ ဣမိနာ ကထံ တုမှေ ရာဂစိတ္တံ ပဋိဟနိတွာ အတ္တာနံ ဓာရေထ ဓာရေတုံ သက္ကောထာတိ အတ္ထံ ဒဿေတိ. အနာရောစိတေပီတိ ဘူတတော အနာရောစိတေပိ.

၈၀၇. ဇတုနာတိ လာခါယ. ပဋ္ဌဒဏ္ဍကေတိ ပဋုဘာဝေန ဌာတိ ပဝတ္တတီတိ ပဋ္ဌော၊ သောယေဝ ဒဏ္ဍော ပဋ္ဌဒဏ္ဍော၊ တဿ ပဝေသနံ ပဋ္ဌဒဏ္ဍကံ၊ တသ္မိံ နိမိတ္တဘူတေ. ဧတန္တိ ‘‘ဇတုမဋ္ဌကေ’’တိ ဧတံ ဝစနန္တိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ

၈၁၀. ပဉ္စမေ ‘‘အတိဂမ္ဘီရ’’န္တိပဒံ ကိရိယာဝိသေသနန္တိ အာဟ ‘‘အတိအန္တော ပဝေသေတွာ’’တိ. ‘‘ဥဒကေန ဓောဝနံ ကုရုမာနာ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဥဒကသုဒ္ဓိက’’န္တိပဒဿ ဥဒကေန သုဒ္ဓိယာ ကရဏန္တိ အတ္ထံ ဒဿေတိ.

၈၁၂. ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗပရမန္တိ ဧတ္ထ ဒွေ အင်္ဂုလာနိ စ ဒွေ ပဗ္ဗာနိ စ ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗံ၊ ဥတ္တရပဒေ ပုဗ္ဗပဒလောပေါ. ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗံ ပရမံ ပမာဏံ ဧတဿ ဥဒကသုဒ္ဓိကဿာတိ ဒွင်္ဂုလပဗ္ဗပရမံ. ဝိတ္ထာရတော ဒွင်္ဂုလပရမံ၊ ဂမ္ဘီရတော ဒွိပဗ္ဗပရမန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ဝိတ္ထာရတော’’တိအာဒိ. အင်္ဂုလံ ပဝေသေန္တိယာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဟီတိ သစ္စံ. ‘‘စတုန္နံ ဝါ’’တိ ဣဒံ ဥက္ကဋ္ဌဝသေန ဝုတ္တံ၊ တိဏ္ဏမ္ပိ ပဗ္ဗံ န ဝဋ္ဋတိ၊ စတုန္နံ ပန ပဂေဝါတိ အတ္ထောတိ. ပဉ္စမံ.

၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ

၈၁၅. ဆဋ္ဌေ ဘတ္တဿ ဝိဿဇ္ဇနံ ဘတ္တဝိဿဂ္ဂေါတိ ဝုတ္တေ ဘတ္တကိစ္စန္တိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဘတ္တကိစ္စ’’န္တိ. ပါနီယသဒ္ဒေန ပါနီယထာလကံ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ ဝိဓူပနသဒ္ဒေန ဗီဇနီ ဂဟေတဗ္ဗာ၊ ဥပသဒ္ဒေါ သမီပတ္ထောတိ သဗ္ဗံ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဧကေန ဟတ္ထေနာ’’တိအာဒိ. ‘‘အစ္စာဝဒတီ’’တိပဒဿ အတိက္ကမိတွာ ဝဒနာကာရံ ဒဿေတိ ‘‘ပုဗ္ဗေပီ’’တိအာဒိနာ.

၈၁၇. ‘‘သုဒ္ဓဥဒကံ ဝါ ဟောတူ’’တိအာဒိနာ ‘‘ပါနီယေနာ’’တိ ဝစနံ ဥပလက္ခဏံ နာမာတိ ဒဿေတိ. ဒဓိမတ္ထူတိ ဒဓိမဏ္ဍံ ဒဓိနော သာရော၊ ဒဓိမှိ ပသန္နောဒကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ရသောတိ မစ္ဆရသော မံသရသော. ‘‘အန္တမသော စီဝရကဏ္ဏောပီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘ဝိဓူပနေနာ’’တိ ဝစနံ နိဒဿနံ နာမာတိ ဒဿေတိ.

၈၁၉. ဒေတီတိ သယံ ဒေတိ. ဒါပေတီတိ အညေန ဒါပေတိ. ဥဘယမ္ပီတိ ပါနီယဝိဓူပနဒွယမ္ပီတိ. ဆဋ္ဌံ.

၇. သတ္တမသိက္ခာပဒံ

၈၂၂. သတ္တမေ ‘‘ပယောဂဒုက္ကဋံ နာမာ’’တိ ဣမိနာ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တေသု အဋ္ဌသု ဒုက္ကဋေသု ပုဗ္ဗပယောဂဒုက္ကဋံ ဒဿေတိ. န ကေဝလံ ပုဗ္ဗပယောဂဒုက္ကဋံ ဧတ္တကမေဝ၊ အထ ခေါ အညမ္ပိ ဗဟု ဟောတီတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘တသ္မာ’’တိအာဒိ. သင်္ဃဋ္ဋနေသုပီတိ ဝိလောဠနေသုပိ. ဒန္တေဟိ သင်္ခါဒတီတိ ဒန္တေဟိ စုဏ္ဏဝိစုဏ္ဏံ ကရောတိ. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ၊ အညာယ ဘိက္ခုနိယာ ကာရာပေတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘အညာယာ’’တိပဒံ ‘‘ဝိညာပေတွာ’’တိ ပဒေ ကာရိတကမ္မံ. မာတရမ္ပီတိ ဧတ္ထ ပိသဒ္ဒေါ အညံ ဝိညာပေတွာ ဘုဉ္ဇန္တိယာ ပဂေဝါတိ ဒဿေတိ. တာယ ဝါတိ ဝိညာပိတဘိက္ခုနိယာ ဝါ. တန္တိ အာမကဓညံ. တန္တိ မဟာပစ္စရိယံ ဝုတ္တဝစနံ. ပုဗ္ဗာပရဝိရုဒ္ဓန္တိ ပုဗ္ဗာပရတော ဝိရုဒ္ဓံ. ‘‘အညာယ။ပေ။ ဒုက္ကဋမေဝါ’’တိ ပုဗ္ဗဝစနေ ဒုက္ကဋမေဝ ဝုတ္တံ၊ ပုန ‘‘အညာယ။ပေ။ ဒုက္ကဋ’’န္တိ စ ပစ္ဆိမဝစနေ ပါစိတ္တိယဉ္စ ဒုက္ကဋဉ္စ ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ပုဗ္ဗာပရဝိရုဒ္ဓန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဟီတိ သစ္စံ၊ ယသ္မာ ဝါ.

၈၂၃. လဗ္ဘမာနံ အာမကဓညန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အညံ ဝါ ယံကိဉ္စီတိ မုဂ္ဂမာသာဒီဟိ ဝါ လာဗုကုမ္ဘဏ္ဍာဒီဟိ ဝါ အညံ ယံကိဉ္စိ တိလာဒိံ ဝါတိ. သတ္တမံ.

၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ

၈၂၄. အဋ္ဌမေ နိဗ္ဗိဋ္ဌရာဇဘဋောတိ ဧတ္ထ ဥတ္တရပဒဿ ဆဋ္ဌီသမာသဉ္စ ပုဗ္ဗပဒေန ဗာဟိရတ္ထသမာသဉ္စ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နိဗ္ဗိဋ္ဌော’’တိအာဒိ. တတ္ထ ‘‘ရညော ဘတီ’’တိ ဣမိနာ ရညော ဘဋော ရာဇဘဋောတိ ဆဋ္ဌီသမာသံ ဒဿေတိ၊ ‘‘ဧတေနာ’’တိ ဣမိနာ ဗာဟိရတ္ထသမာသံ. နိဗ္ဗိဋ္ဌောတိ နိဝိဋ္ဌော ပတိဋ္ဌာပိတောတိ အတ္ထော. ကေဏီတိ ရညော ဒါတဗ္ဗဿ အာယဿေတမဓိဝစနံ. ဧတေနာတိ ဗြာဟ္မဏေန. တတောတိ ဌာနန္တရတော. ဘဋသင်္ခါတာယ ကေဏိယာ ပထတ္တာ ကာရဏတ္တာ ဌာနန္တရံ ဘဋပထန္တိ အာဟ ‘‘တံယေဝ ဌာနန္တရ’’န္တိ.

၈၂၆. စတ္တာရိပိ ဝတ္ထူနီတိ ဥစ္စာရာဒီနိ. ပါဋေက္ကန္တိ ပဋိဝိသုံ ဧကေကမေဝ. ဥစ္စာရံ ဝါတိအာဒီသု ဝါသဒ္ဒေန ဒန္တကဋ္ဌာဒယောပိ ဂဟေတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘ဒန္တကဋ္ဌ။ပေ။ ပါစိတ္တိယမေဝါ’’တိ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု ဥစ္စာရာဒီသူတိ. အဋ္ဌမံ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒံ

၈၃၀. နဝမေ ရောပိမဟရိတဋ္ဌာနေတိ ရောပိမဋ္ဌာနေ စ ဟရိတဋ္ဌာနေ စ. ရောပိယတိ အသ္မိန္တိ ရောပိယံ၊ တံယေဝ ရောပိမံ ယကာရဿ မကာရံ ကတွာ. ဧတာနီတိ ဥစ္စာရာဒီနိ. သဗ္ဗေသန္တိ ဘိက္ခုဘိက္ခုနီနံ. ယတ္ထ ပနာတိ ယသ္မိံ ခေတ္တေတိ. နဝမံ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒံ

၈၃၅. ဒသမေ သောဏ္ဍာ ဝါတိ သုရာသောဏ္ဍာ ဝါ. မောရောတိ မယူရော. သုဝေါတိ သုကော. မက္ကဋောတိ ဝါနရော. အာဒိသဒ္ဒေန သပ္ပါဒယော သင်္ဂဏှာတိ၊ မက္ကဋာဒယောပိ နစ္စန္တူတိ သမ္ဗန္ဓော. အသံယတဘိက္ခူနန္တိ ဝါစသိကကမ္မေ အသံယတာနံ ဘိက္ခူနံ၊ ဓမ္မဘာဏကဂီတံ ဝါ ဟောတူတိ ယောဇနာ. တန္တိယာ ဂုဏေန ဗဒ္ဓါ တန္တိဗဒ္ဓါ. ‘‘ဘိ’’န္တိသင်္ခါတော ရာသဒ္ဒေါ ဧတိဿာတိ ဘေရိ. ကုဋေန ကတာ ဘေရိ ကုဋဘေရိ၊ တာယ ဝါဒိတံ ကုဋဘေရိဝါဒိတံ၊ တံ ဝါ. ဥဒကဘေရီတိ ဥဒကေန ပက္ခိတ္တာ ဘေရိ၊ တာယ ဝါဒိတမ္ပိ ဟောတူတိ သမ္ဗန္ဓော.

၈၃၆. တေသံယေဝါတိ ယေသံ နစ္စံ ပဿတိ၊ တေသံယေဝ. ယဒိ ပန နစ္စဂီတဝါဒိတေ ဝိသုံ ဝိသုံ ပဿတိ သုဏာတိ၊ ပါဋေက္ကာ အာပတ္တိယောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. အညတောတိ အညတော ဒေသတော၊ ပဿတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ‘‘ဩလောကေတွာ’’တိ ပဒေ အပေက္ခိတေ ဥပယောဂတ္ထေ တောပစ္စယော ဟောတိ. အညံ ဩလောကေတွာတိ ဟိ အတ္ထော. အညတော ဝါဒေန္တေ ပဿတီတိ ယောဇနာ. ဘိက္ခုနီ န လဘတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အညေ ဝတ္တုမ္ပီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပဟာရန္တိ ပူဇံ. ဥပဋ္ဌာနန္တိ ပါရိစရိယံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗေသု သယံ နစ္စာဒီသု.

၈၃၇. အန္တရာရာမေ ဝါတိ အာရာမဿ အန္တရေ ဝါ. ဗဟိအာရာမေ ဝါတိ အာရာမဿ ဗဟိ ဝါ. အညေန ဝါတိ သလာကဘတ္တာဒီဟိ အညေန ဝါ. တာဒိသေနာတိ ယာဒိသော စောရာဒိဥပဒ္ဒဝေါ၊ တာဒိသေနာတိ. ဒသမံ.

လသုဏဝဂ္ဂေါ ပဌမော.