၈. ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂေါ

၁-၂-၃. ပဌမ-ဒုတိယ-တတိယသိက္ခာပဒ-အတ္ထယောဇနာ

၁၁၁၉. ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂဿ ပဌမဒုတိယတတိယေသု ယာ ပန တာ မဟာသိက္ခမာနာတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗပဌမာ ဒွေ မဟာသိက္ခမာနာတိ ဂဗ္ဘိနိဝဂ္ဂေ သဗ္ဗာသံ သိက္ခမာနာနံ ပဌမံ ဝုတ္တာ ဒွေ မဟာသိက္ခမာနာ. တာ ပနာတိ မဟာသိက္ခမာနာ ပန. သိက္ခမာနာဣစ္စေဝ ဝတ္တဗ္ဗာတိ သမ္မုတိကမ္မေသု သာမညတော ဝတ္တဗ္ဗာ. ‘‘ဂိဟိဂတာ’’တိ ဝါ ‘‘ကုမာရိဘူတာ’’တိ ဝါ န ဝတ္တဗ္ဗာ၊ ဝဒန္တိ စေ၊ သမ္မုတိကမ္မံ ကုပ္ပတီတိ အဓိပ္ပါယော. ဂိဟိဂတာယာတိ ဧတ္ထ ဂိဟိဂတာ နာမ ပုရိသန္တရဂတာ ဝုစ္စတိ. သာ ဟိ ယသ္မာ ပုရိသသင်္ခါတေန ဂိဟိနာ ဂမိယိတ္ထ၊ အဇ္ဈာစာရဝသေန၊ ဂိဟိံ ဝါ ဂမိတ္ထ၊ တသ္မာ ဂိဟိဂတာတိ ဝုစ္စတိ. အယံ သိက္ခမာနာတိ သမ္ဗန္ဓော. ကုမာရိဘူတာ နာမ သာမဏေရာ ဝုစ္စတိ. သာ ဟိ ယသ္မာ အဂိဟိဂတတ္တာ ကုမာရီ ဟုတွာ ဘူတာ၊ ကုမာရိဘာဝံ ဝါ ဘူတာ ဂတာ၊ တသ္မာ ကုမာရိဘူတာတိ ဝုစ္စတိ. တိဿောပီတိ ဂိဟိဂတာ ကုမာရိဘူတာ မဟာသိက္ခမာနာတိ တိဿောပိ. သိက္ခမာနာတိ သိက္ခံ မာနေတီတိ သိက္ခမာနာတိ. ပဌမ ဒုတိယ တတိယာနိ.

၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ

၁၁၃၆. စတုတ္ထေ အနုတ္တာနဝစနံ နတ္ထီတိ. စတုတ္ထံ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ

ပဉ္စမေ ဧတ္ထ သိက္ခာပဒေ ‘‘သံဃေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗာ’’တိ ယံ ဝစနံ ဝုတ္တံ၊ တဿာတိ ယောဇနာတိ. ပဉ္စမံ.

၆-၇-၈. ဆဋ္ဌ-သတ္တမ-အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ

ဆဋ္ဌသတ္တမဋ္ဌမေသု အနုတ္တာနဋ္ဌာနံ နတ္ထီတိ. ဆဋ္ဌသတ္တမဋ္ဌမာနိ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒံ

၁၁၅၈. နဝမေ အန္တောတိ အဗ္ဘန္တရေ. ဣမိနာ အာတျူပသဂ္ဂဿတ္ထံ ဒဿေတိ. ‘‘သောက’’န္တိအာဒိနာ အန္တော ဝါသေတိ ပဝေသေတီတိ အာဝါသာ. သောကံ အာဝါသာ သောကာဝါသာတိ ဝစနတ္ထံ ဒဿေတိ. ဃရံ ဃရသာမိကာ အာဝိသန္တိ ဝိယ၊ ဧဝံ အယမ္ပိ သောကံ အာဝိသတီတိ ယောဇနာ. ဣတီတိ ဧဝံ. ယန္တိ သောကံ. သွာဿာတိ သော အဿာ. သောတိ သောကော. အဿာတိ သိက္ခမာနာယ. အာဝါသောတိ အာဝါသောကာသော. ‘‘ဧဒိသာ အယ’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘အဇာနန္တီ’’တိ ဧတ္ထ အဇာနနာကာရံ ဒဿေတီတိ. နဝမံ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၆၂. ဒသမေ အနာပုစ္ဆာတိ ဧတ္ထ တွာပစ္စယော လောပေါတိ အာဟ ‘‘အနာပုစ္ဆိတွာ’’တိ. ဒွိက္ခတ္တုန္တိ ဒွေ ဝါရေ. သကိန္တိ ဧကဝါရံ.

၁၁၆၃. အပုဗ္ဗံ သမုဋ္ဌာနသီသံ ဣမဿာတိ အပုဗ္ဗသမုဋ္ဌာနသီသံ. ဒွီသုပိ ဌာနေသူတိ ဝါစာတော စ ကာယဝါစာတော စာတိ ဒွီသု ဌာနေသုပိ. အနနုဇာနာပေတွာတိ မာတာပိတူဟိ စ သာမိကေန စ န အနုဇာနာပေတွာတိ. ဒသမံ.

၁၁. ဧကာဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၆၇. ဧကာဒသမေ တတ္ထာတိ ‘‘ပါရိဝါသိယဆန္ဒဒါနေနာ’’တိ ဝစနေ. အညတြာတိ အညံ ဌာနံ.

ဧကံ အဇ္ဈေသန္တီတိ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဓမ္မကထနတ္ထာယ နိယျောဇေန္တိ. အညံ ပနာတိ ဥပေါသထိကတော အညံ ပန.

တတြာတိ တေသု ဘိက္ခူသု. သုဘာသုဘံ နက္ခတ္တံ ပဌတီတိ နက္ခတ္တပါဌကော. ဒါရုဏန္တိ ကက္ခဠံ. တေတိ ဘိက္ခူ. တဿာတိ နက္ခတ္တပါဌကဿ ဘိက္ခုဿ. ‘‘နက္ခတ္တံ ပဋိမာနေန္တံ၊ အတ္ထော ဗာလံ ဥပစ္စဂါ’’တိဇာတကပါဠိ (ဇာ. ၁.၁.၄၉). အယံ ပနေတ္ထ ယောဇနာ – နက္ခတ္တံ ပဋိမာနေန္တံ ဗာလံ အတ္ထော ဟိတံ ဥပစ္စဂါ ဥပသမီပေ အတိက္ကမိတွာ အဂါတိ. ဧကာဒသမံ.

၁၂. ဒွါဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၇၀. ဒွါဒသမေ နပ္ပဟောတီတိ ဘိက္ခုနိယော နိဝါသာပေတုံ န သက္ကောတီတိ. ဒွါဒသမံ.

၁၃. တေရသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၇၅. တေရသမေ ဧကံ ဝဿန္တိ ဧတ္ထ ဝဿသဒ္ဒေါ သံဝစ္ဆရပရိယာယော၊ ဥပယောဂဝစနဉ္စ ဘုမ္မတ္ထေ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဧကသ္မိံ သံဝစ္ဆရေ’’တိ. တေရသမံ.

ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.