၉. ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃၈. ဓမ္မသေနာပတိနော ပဋိသလ္လီယနဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ ဥပရိ စ ပါဠိယံ၊ ‘‘သုညတာဝိဟာရေန ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဧတရဟိ ဗဟုလံ ဝိဟရာမီ’’တိ (မ. နိ. ၃.၄၃၈) ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ပဋိသလ္လာနာတိ ဖလသမာပတ္တိတော’’တိ အာဟ.

ဝိပ္ပသန္နာနီတိ ဝိသေသတော ပသန္နာနိ. ဩကာသဝသေနာတိ ဣန္ဒြိယာနံ ပတိဋ္ဌိတောကာသဝသေန. နနု တာနိ ဣန္ဒြိယာနိ သဘာဝတော ဝိပ္ပသန္နာနိ ဟောန္တီတိ? သစ္စံ ဟောန္တိ. န ဟိဒံ တာဒိသံ ပသန္နတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ဣဒံ ပန သန္တပဏီတသမာပတ္တိသမုဋ္ဌိတာနံ ပစ္စုပဋ္ဌိတာနံ စိတ္တဇရူပါနံ ဝသေန သေသတိသန္တတိရူပါနံ သေဋ္ဌတရံ ပဏီတဘာဝါပတ္တိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. ဖလသမာပတ္တိတောတိ သုညတာနုပဿနာဝသေန သမာပန္နဖလသမာပတ္တိတော. မဟန္တာနံ ဗုဒ္ဓါဒီနံ ပုရိသာနံ ဝိဟာရော မဟာပုရိသဝိဟာရော. တေနာဟ – ‘‘ဗုဒ္ဓ။ပေ။ ဝိဟာရော’’တိ. ဝိဟာရတော ပဋ္ဌာယာတိ ပရိက္ခိတ္တေ စ ဝိဟာရေ ပရိက္ခေပတော ပဋ္ဌာယ၊ အပရိက္ခိတ္တေ စ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ. ကေစိ ပန ‘‘ဝိဟာရဗ္ဘန္တရတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ ဝဒန္တိ. ယာဝ ဂါမဿ ဣန္ဒခီလာတိ ဂါမဿ အဗ္ဘန္တရိန္ဒခီလော. ဂေဟပဋိပါဋိယာစရိတွာတိ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ. ယာဝ နဂရဒွါရေန နိက္ခမနာတိ နဂရဒွါရေန ယာဝ နိက္ခမနပဒေသာ. ယာဝ ဝိဟာရာတိ ယာဝ ဝိဟာရဗ္ဘန္တရာ. ပဋိက္ကန္တမဂ္ဂေါတိ နိဝတ္တနမဂ္ဂေါ. အာရမ္မဏေ ပဋိဟညနာကာရေန ပဝတ္တမာနမ္ပိ ပဋိဃသမ္ပယုတ္တံ စိတ္တေ ပဋိဟနန္တံ ဝိယ ပဝတ္တတီတိ အာဟ – ‘‘စိတ္တေ ပဋိဟညနကိလေသဇာတ’’န္တိ. ဒိဝသဉ္စ ရတ္တိဉ္စ အနုသိက္ခန္တေနာတိ ဧတံယေဝ ရာဂါဒိပ္ပဟာယိနိံ သမ္မာပဋိပတ္တိံ ဒိဝါ စ ရတ္တိဉ္စ အနု အနု သိက္ခန္တေန ဥပရူပရိ ဝဍ္ဎေန္တေန.

၄၄၀. ပဟီနာ နု ခေါ မေ ပဉ္စ ကာမဂုဏာတိ ဧတ္ထ ကာမဂုဏပ္ပဟာနံ နာမ တပ္ပဋိဗဒ္ဓဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ – ‘‘တိဋ္ဌန္တိ စိတြာနိ တထေဝ လောကေ၊ အထေတ္ထ ဓီရာ ဝိနယန္တိ ဆန္ဒ’’န္တိ. ဧကဘိက္ခုဿ ပစ္စဝေက္ခဏာ နာနာတိ ဧကဿေဝ ဘိက္ခုနော၊ ‘‘ပဟီနာ နု ခေါ မေ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ’’တိအာဒိနာ ပါဠိယံ အာဂတာ နာနာပစ္စဝေက္ခဏာ ဟောန္တိ. နာနာဘိက္ခူနန္တိ ဝိသုံ ဝိသုံ အနေကေသံ ဘိက္ခူနံ. ပစ္စဝေက္ခဏာ နာနာတိ ဝုတ္တနာနာပစ္စဝေက္ခဏာ. ဣဒါနိ တမေဝ သင်္ခေပတော ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော ဒဿေတုံ၊ ‘‘ကထ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ‘‘ပစ္စဝေက္ခတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ကထံ ပန ပစ္စဝေက္ခတီတိ အာဟ ‘‘ပဟီနာ နု ခေါ’’တိအာဒိ. ဝီရိယံ ပဂ္ဂယှာတိ စတုဗ္ဗိဓသမ္မပ္ပဓာနဝီရိယံ အာရဘိတွာ ဝိပဿနံ ဝဍ္ဎိတွာ. မဂ္ဂါနန္တရံ အနာဂါမိဖလံ ပတွာတိ ဝစနသေသော. ဖလာနန္တရံ မဂ္ဂန္တိ တသ္မိံ အနာဂါမိမဂ္ဂေ ဌိတော ဖလသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာယ အဂ္ဂမဂ္ဂတ္ထာယ ဝိပဿနံ အာရဘိတွာ တသ္မိံယေဝ အာသနေ န စိရေနေဝ ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပေတွာ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဂဏှန္တော နိရောဓဓမ္မာနုပ္ပတ္တိယာ ဝိပဿနာပရိဝါသာဘာဝတော ဖလာနန္တရံ မဂ္ဂပ္ပတ္တော နာမ ဟောတီတိ ကတွာ.

တတော ဝုဋ္ဌာယာတိ မဂ္ဂါနန္တရဖလတော ဝုဋ္ဌာယ. မဂ္ဂါနန္တရတော ဟိ ဝုဋ္ဌိတော မဂ္ဂတော ဝုဋ္ဌိတော ဝိယ ဟောတီတိ တထာ ဝုတ္တံ. ‘‘ဖလာနန္တရံ မဂ္ဂ’’န္တိ ဧတ္ထ ဖလံ အနန္တရံ ဧတဿာတိ ဖလာနန္တရံ. ‘‘ဖလာနန္တရံ မဂ္ဂ’’န္တိ ပဒဒွယေနပိ အနာဂါမိမဂ္ဂဖလာနိ စေဝ ဝဒတီတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. နီဝရဏာဒီသုပိ ဧသေဝ နယောတိ ဧတ္ထ၊ ‘‘ပဟီနာ နု ခေါ မေ ပဉ္စ နီဝရဏာ’’တိအာဒိနာ ယောဇနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧတေသန္တိ ဧတ္ထ ဧတေသံ နီဝရဏပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓသတိပဋ္ဌာနာဒီနံ. ပဟာနာဒီနီတိ ပဟာနပရိညာဘာဝနာသစ္ဆိကိရိယာ. နာနာပစ္စဝေက္ခဏာ ဟောတီတိ တာ ပစ္စဝေက္ခဏာ နာနာတိ အဓိပ္ပါယော. ဧတာသု ပန ပစ္စဝေက္ခဏာသူတိ ဧတာသု ကာမဂုဏပစ္စဝေက္ခဏာဒီသု ဒွါဒသသု ပစ္စဝေက္ခဏာသု. ဧကံ ပစ္စဝေက္ခဏံ ပစ္စဝေက္ခတိ ဒွါဒသသု နယေသု ဧကေနေဝ ကိစ္စသိဒ္ဓိတော. အညော ဘိက္ခု. ဧကန္တိ အညံ ပစ္စဝေက္ခတိ. အညတ္ထော ဟိ အယံ ဧကသဒ္ဒေါ ‘‘ဣတ္ထေကေ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၃.၂၁၊ ၂၇) ဝိယာတိ. နာနာဘိက္ခူနံ ပန ဧကာ ပစ္စဝေက္ခဏာ၊ နာနာဘိက္ခူနံ နာနာပစ္စဝေက္ခဏာတိ ဧဝံ စတုက္ကပစ္စဝေက္ခဏမ္ပိ ဧတ္ထ သမ္ဘဝတိ. ဣမဿ ပန ဒွယဿ ဝသေန အဘိသမယော နတ္ထီတိ တဒုဘယံ အဋ္ဌကထာယံ န ဥဒ္ဓဋံ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

ပိဏ္ဍပါတပါရိသုဒ္ဓိသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.