၉. အရဏဝိဘင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၃၂၃. ဂေဟဿိတဝသေနာတိ ကိလေသနိဿိတဝသေန အနုရောဓဝသေန. နေဝ ဥက္ခိပေယျာတိ န အနုဂ္ဂဏှေယျ. န အဝက္ခိပေယျာတိ ဂေဟဿိတဝသေန ဝိရောဓဝသေန န နိဂ္ဂဏှေယျ. အနုရောဓေန ဝိနာ သမ္ပဟံသနဝသေန ယထာဘူတဂုဏကထနံ နေဝုဿာဒနာ ဝဇ္ဇာဘာဝတော၊ တထာ ဝိရောဓေန ဝိနာ ဝိဝေစနဝသေန ယထာဘူတဒေါသကထနံ န အပသာဒနံ. သဘာဝမေဝါတိ ယထာဘူတသဘာဝမေဝ ကဿစိ ပုဂ္ဂလဿ အနာဒေသကရဏဝသေန ကထေယျ၊ သေယျထာပိ အာယသ္မာ သုဘူတိတ္ထေရော. ဝိနိစ္ဆိတသုခန္တိ၊ ‘‘အဇ္ဈတ္တံ အနဝဇ္ဇ’’န္တိအာဒိနာ ဝိသေသတော ဝိနိစ္ဆိတသုခါယ ဟောတိ. ပရမ္မုခါ အဝဏ္ဏန္တိ သွာယံ ရဟောဝါဒေါ ပေသုညူပသံဟာရဝသေန ပဝတ္တော ဣဓာဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘ပိသုဏဝါစန္တိ အတ္ထော’’တိ. ခီဏာတီတိ ခီဏော၊ ယော ဘာသတိ၊ ယဉ္စ ဥဒ္ဒိဿ ဘာသတိ၊ ဒွေပိ ဟိံသတိ ဝိဗာဓတီတိ အတ္ထော၊ တံ ခီဏဝါဒံ. သွာယံ ယသ္မာ ကိလေသေဟိ အာကိဏ္ဏော သံကိလိဋ္ဌော ဧဝ စ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ – ‘‘အာကိဏ္ဏံ သံကိလိဋ္ဌံ ဝါစ’’န္တိ. တေန အဝသိဋ္ဌံ တိဝိဓမ္ပိ ဝစီဒုစ္စရိတမာဟ. အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ၊ ‘‘ဣဒမေဝ သစ္စ’’န္တိ အဇ္ဈောသာယ. အာဒါယာတိ ပဂ္ဂယှ. ဝေါဟရေယျာတိ သမုဒါစရေယျ. လောကသမညန္တိ လောကသင်္ကေတံ.

၃၂၄. အာရမ္မဏတော သမ္ပယောဂတော ကာမေဟိ ပဋိသံဟိတတ္တာ ကာမပဋိသန္ဓိ၊ ကာမသုခံ. တေနာဟ ‘‘ကာမူပသံဟိတေန သုခေနာ’’တိ. သဒုက္ခောတိ ဝိပါကဒုက္ခေန သံကိလေသဒုက္ခေန သဒုက္ခော. တထာ သပရိဠာဟောတိ ဝိပါကပရိဠာဟေန စေဝ ကိလေသပရိဠာဟေန စ သပရိဠာဟော.

၃၂၆. ဝဋ္ဋတော နိဿရိတုံ အဒတွာ တတ္ထေဝ သီဒါပနတော မိစ္ဆာပဋိပဒါဘာဝေန သတ္တေ သံယောဇေတီတိ သံယောဇနံ၊ ဝိသေသတော ဘဝသံယောဇနံ တဏှာတိ အာဟ ‘‘တဏှာယေတံ နာမ’’န္တိ. န တဏှာယေဝ မာနာဒယောပိ သံယောဇနတ္တံ သာဓေန္တိ နာမ သဗ္ဗသော သံယောဇနတော သုဋ္ဌု ဗန္ဓနတော. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘အဝိဇ္ဇာနီဝရဏာနံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တာနံ တဏှာသံယောဇနာန’’န္တိ (သံ. နိ. ၂.၁၂၅-၁၂၆).

ဣမံ စတုက္ကန္တိ၊ ‘‘ယေ ကာမပဋိသန္ဓိသုခိနော သောမနဿာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ၊ ယေ အတ္တကိလမထာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ’’တိ ဧဝမာဂတံ ဣမံ စတုက္ကံ နိဿာယ. ‘‘ဧတဒဂ္ဂေ ဌပိတော’’တိ၊ ဝတွာ တံ နိဿာယ ဌပိတဘာဝံ ဝိတ္ထာရတော ဒဿေတုံ၊ ‘‘ဘဂဝတော ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဥဿာဒနာအပသာဒနာ ပညာယန္တိ တထာဂတေန ဝိနေတဗ္ဗပုဂ္ဂလဝသေန ဓမ္မဒေသနာယ ပဝတ္တေတဗ္ဗတော. အယံ ပုဂ္ဂလော။ပေ။ အာစာရသမ္ပန္နောတိ ဝါ နတ္ထိ ပရေသံ အနုဒ္ဒေသကဝသေန ဓမ္မဒေသနာယ ပဝတ္တနတော.

၃၂၉. ပရမ္မုခါ အဝဏ္ဏန္တိ နိန္ဒိယဿ ဒေါသဿ နိန္ဒနံ. န ဟိ ကဒါစိ နိန္ဒိယော ပသံသိယော ဟောတိ၊ တံ ပန ကာလံ ဉတွာဝ ကထေတဗ္ဗန္တိ အာဟ၊ ‘‘ယုတ္တပတ္တကာလံ ဉတွာဝါ’’တိ. ခီဏဝါဒေပိ ဧသေဝ နယော တဿ ရဟောဝါဒေန သမာနယောဂက္ခမတ္တာ.

၃၃၀. ဃာတီယတီတိ ဝဓီယတိ. သဒ္ဒေါပိ ဘိဇ္ဇတိ နဿတိ၊ ဘေဒေါ ဟောတီတိ အတ္ထော. ဂေလညပ္ပတ္တောတိ ခေဒံ ပရိဿမံ ပတ္တော. အပလိဗုဒ္ဓန္တိ ဒေါသေဟိ အနနုပတိတံ.

၃၃၁. အဘိနိဝိဿ ဝေါဟရတီတိ ဧဝမေတံ၊ န ဣတော အညထာတိ တံ ဇနပဒနိရုတ္တိံ အဘိနိဝိသိတွာ သမုဒါစရတိ. အတိဓာဝနန္တိ သမညံ နာမေတံ လောကသင်္ကေတသိဒ္ဓါ ပညတ္တီတိ ပညတ္တိမတ္တေ အဋ္ဌတွာ ပရမတ္ထတော ထာမသာ ပရာမဿ ဝေါဟရဏံ.

၃၃၂. အပရာမသန္တောတိ အနဘိနိဝိသန္တော သမညာမတ္တတောဝ ဝေါဟရတိ.

၃၃၃. မရိယာဒဘာဇနီယန္တိ ယထာဝုတ္တသမ္မာပဋိပဒါယ မိစ္ဆာပဋိပဒါယ စ အညမညံ သင်္ကရဘာဝဝိဘာဇနံ. ရဏန္တိ သတ္တာ ဧတေဟိ ကန္ဒန္တိ အကန္ဒန္တာပိ ကန္ဒနကာရဏဘာဝတောတိ ရဏာ၊ ရာဂဒေါသမောဟာ၊ ဒသပိ ဝါ ကိလေသာ၊ သဗ္ဗေပိ ဝါ ဧကန္တာကုသလာ၊ တေဟိ နာနပ္ပကာရဒုက္ခနိဗ္ဗတ္တကေဟိ အဘိဘူတာ သတ္တာ ကန္ဒန္တိ၊ သဟ ရဏေဟီတိ သရဏော. ရဏသဒ္ဒေါ ဝါ ရာဂါဒိရေဏူသု နိရုဠှော. တေနာဟ ‘‘သရဇော သကိလေသော’’တိ. ပါဠိယံ ပန ‘‘သဒုက္ခော ဧသော ဓမ္မော’’တိအာဒိနာ အာဂတတ္တာ ကာမသုခါနုယောဂါဒယောပိ ‘‘သရဏော’’တိ ဝုတ္တာတိ ဒုက္ခာဒီနံ ရဏဘာဝေါ တန္နိဗ္ဗတ္တကသဘာဝါနံ အကုသလာနံ သရဏတာ စ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အရဏောတိအာဒီနံ ပဒါနံ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဝတ္ထုံ သောဓေတီတိ နိရောဓသမာပဇ္ဇနေန မဟပ္ဖလဘာဝကရဏေန ဒက္ခိဏေယျဝတ္ထုဘူတံ အတ္တာနံ ဝိသောဓေတိ၊ နိရောဓသမာပတ္တိယာ ဝတ္ထုဝိသောဓနံ နိရောဓံ သမာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌိတာနံ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါနံ မဟာကဿပတ္ထေရာဒီနံ ဒိန္နဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိယာ ဒီပေတဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘တထာ ဟီ’’တိအာဒိ. တထေဝါတိ ဣမိနာ ‘‘ပိဏ္ဍာယ စရန္တော’’တိအာဒိံ ဥပသံဟရတိ. မေတ္တာဘာဝနာယ မုဒုဘူတစိတ္တဗဟုမာနပုဗ္ဗကံ ဒေန္တီတိ၊ ‘‘သုဘူတိတ္ထေရော ဒက္ခိဏံ ဝိသောဓေတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တေန ဒါယကတောပိ ဒက္ခိဏာဝိသုဒ္ဓိံ ဒဿေတိ. ဝတ္ထုသောဓနံ ပန ပဋိဘာဂတော. ဧဝံ ပန ကာတုံ သက္ကာတိ သာဝကာနမ္ပိ ကိမေဝံ လဟုဝုဋ္ဌာနာဓိဋ္ဌာနံ သာဝကေသု စိဏ္ဏဝသီဘာဝေါ သမ္ဘဝတီတိ ပုစ္ဆတိ. ဣတရော အဂ္ဂသာဝကမဟာသာဝကေသု ကိံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ပကတိသာဝကေသုပိ ဝသိပ္ပတ္တေသု လဗ္ဘတီတိ တေ ဒဿေန္တော၊ ‘‘အာမ သက္ကာ’’တိအာဒိမာဟ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

အရဏဝိဘင်္ဂသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.