၁. ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၇၂. ဧကာ ရတ္တိ ဧကရတ္တော၊ ဘဒ္ဒေါ ဧကရတ္တော ဧတဿာတိ ဘဒ္ဒေကရတ္တံ၊ ဝိပဿနံ ပရိဗြူဟေန္တော ပုဂ္ဂလော. တေနာဟ – ‘‘ဝိပဿနာနုယောဂသမန္နာဂတတ္တာ’’တိ. တံ ဥဒ္ဒိဿ ပဝတ္တိယာ ပန ဘဒ္ဒေကရတ္တသဟစရဏတော ဘဒ္ဒေကရတ္တော. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဒေသေဿာမီ’’တိ. ဒေသေတဗ္ဗမတ္ထံ ဥဒ္ဒိသတိ ဧတေနာတိ ဥဒ္ဒေသော၊ သင်္ခေပဒေသနာ ဧဝ. ယသ္မာ ပန နိဒ္ဒေသပဒါနံ ဇနနိဋ္ဌာနေ ဌိတတ္တာ မာတာ ဝိယာတိ မာတိကာတိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာဟ ‘‘ဥဒ္ဒေသန္တိ မာတိက’’န္တိ. ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္ထံ ဝိဘဇတိ ဧတေနာတိ ဝိဘင်္ဂေါ ဝိတ္ထာရဒေသနာ၊ တေနာဟ – ‘‘ဝိတ္ထာရဘာဇနိယ’’န္တိ ‘‘ယထာဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော ဘာဇေတိ ဝိဘဇတိ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ.

ဥပ္ပါဒါဒိခဏတ္တယံ ပတွာ အတိက္ကမံ အတိက္ကန္တံ အတီတံ. တံ ပန အတ္ထတော ဝိဂတံ ခန္ဓပဉ္စကန္တိ အာဟ ‘‘အတီတေ ခန္ဓပဉ္စကေ’’တိ. တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ နာနုဂစ္ဆေယျာတိ တဏှာဒိဋ္ဌာဘိနန္ဒနာဟိ နာနုဘဝေယျ၊ နာဘိနန္ဒေယျာတိ အတ္ထော. ယထာ ‘‘နိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ ဝိပရီတဂ္ဂါဟဝသေန အတီတေသု ရူပါဒီသု မိစ္ဆာအဘိနိဝိသနံ ပရာမာသော ဒိဋ္ဌာဘိနန္ဒနာ၊ ဧဝံ ‘‘နိစ္စ’’န္တိအာဒိနာ ဝိပရီတဂ္ဂါဟဝသေန အနာဂတေသု ရူပါဒီသု မိစ္ဆာအဘိနိဝိသနံ ပရာမာသော ဒိဋ္ဌိ ကမ္မသမာဒါနံ ဒိဋ္ဌိပတ္ထနာတိ တံ ပဋိက္ခိပန္တော အာဟ – ‘‘တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ န ပတ္ထေယျာ’’တိ. ယဒတီတန္တိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ အာဒိအတ္ထော. တေန ‘‘အပတ္တ’’န္တိ ပဒံ သင်္ဂဏှာတိ. တမ္ပိ ဟိ ကာရဏဝစနံ. တေနာဟ ‘‘ယသ္မာ စာ’’တိ. တတ္ထာယမဓိပ္ပါယော၊ ‘‘အတီတံ တဏှာဒိဝသေန နာဘိနန္ဒိတဗ္ဗံ သဗ္ဗသော အဝိဇ္ဇမာနတ္တာ သသဝိသာဏံ ဝိယ၊ တထာ အနာဂတမ္ပိ န ပတ္ထေတဗ္ဗ’’န္တိ. တတ္ထ သိယာ – အတီတံ နာဘိနန္ဒိတဗ္ဗံ အဘိနန္ဒနာယ နိပ္ပယောဇနတ္တာ၊ အနာဂတပတ္ထနာ ပန သဖလာပိ သိယာတိ န သဗ္ဗသော ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗာတိ? န၊ တဿာပိ သဝိဃာတဘာဝေန ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗတော. တေနာဟ ‘‘ယသ္မာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ပဟီနန္တိ နိဿဋ္ဌသဘာဝံ. နိရုဒ္ဓန္တိ ဘဂ္ဂံ. အတ္ထင်္ဂတန္တိ ဝိနာသံ. အပ္ပတ္တန္တိ သဘာဝံ ဥပ္ပါဒါဒိကံ အသမ္ပတ္တံ. အဇာတန္တိ န ဇာတံ. အနိဗ္ဗတ္တန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ.

ယတ္ထ ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ခဏေ၊ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ဝါ ဓမ္မပုဉ္ဇေ ဥပ္ပန္နံ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ အသေသေတွာ. အရညာဒီသု ဝါတိ ဝါ-သဒ္ဒေါ အနိယမတ္ထော. တေန အရညေ ဝါ ရုက္ခမူလေ ဝါ ပဗ္ဗတကန္ဒရာဒီသု ဝါတိ ဌာနနိယမာဘာဝါ အနုပဿနာယ သာတစ္စကာရိတံ ဒဿေတိ. ယမကာဒိဝသေန ပရိဗြူဟိယမာနာ ဝိပဿနာ ဝိယ ပဋိပက္ခေဟိ အကောပနိယာဝ ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘အသံဟီရံ အသံကုပ္ပန္တိ ဣဒံ ဝိပဿနာပဋိဝိပဿနာဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တ’’န္တိ. ဂါထာယမယမတ္ထော ဝိပဿနာဝသေန ယုဇ္ဇတီတိ အာဟ – ‘‘ဝိပဿနာ ဟီ’’တိအာဒိ. ကိံ ဧတာယ ပရိယာယကထာယာတိ နိပ္ပရိယာယတောဝ အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ ဒဿေတုံ၊ ‘‘အထ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကထံ ပန နိစ္စဿ နိဗ္ဗာနဿ အနုဗြူဟနာ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပုနပ္ပုန’’န္တိအာဒိ. ဧတေန တဒါရမ္မဏဓမ္မာ ဗြူဟနာယ၊ တေသံ အာရမ္မဏမ္ပိ အတ္ထတော အနုဗြူဟိတံ နာမ ဟောတိ ဗဟုလံ မနသိကာရေနာတိ ဒဿေတိ.

အာဒိတော တာပနံ အာတာပနံ၊ တေန အာရမ္ဘဓာတုမာဟ. ပရိတော တာပနံ ပရိတာပနံ၊ တေန နိက္ကမဓာတုပရက္ကမဓာတုယော စာတိ. တဿ သေနာတိ တဿ မစ္စုနော သဟကရဏဋ္ဌေန သေနာ ဝိယာတိ သေနာ. သင်္ဂရောတိအာဒီသု မိတ္တာကာရဂ္ဂဟဏေန သာမပယောဂမာဟ. လဉ္ဇဂ္ဂဟဏေန လဉ္ဇဒါနံ၊ တေန ဒါနပ္ပယောဂံ. ဗလရာသီတိ ဟတ္ထိအဿာဒိဗလကာယော. တေန ဒဏ္ဍဘေဒါနိ ဝဒတိ. ဘေဒေါပိ ဟိ ဗလဝတော ဧဝ ဣဇ္ဈတိ၊ သွာယံ စတုဗ္ဗိဓောပိ ဥပါယယောဂေန သမ္ပဝတ္တီယတိ. တတ္ထ တတ္ထ စ သင်္ဂံ အာသတ္တိံ အရတိ ဒေတီတိ သင်္ဂရော ပုဗ္ဗဘာဂေ ဝါ သင်္ဂရဏဝသေန တဿ ပဋိဇာနနဝသေန ပဝတ္တနတော.

ဥဋ္ဌာဟကံ ဥဋ္ဌာနဝီရိယသမ္ပန္နံ. သပရဟိတသီဝနလက္ခဏေန အသာဓုဘာဝပရမ္မုခဘာဝဂမနေန ဝါ သန္တော.

၂၇၃. မနုညရူပဝသေနေဝ ဧဝံရူပေါ အဟောသီန္တိ အတီတံ အနွာဂမေတိ တတ္ထ နန္ဒိယာသမနွာနယနတော. ဝေဒနာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ကုသလသုခသောမနဿဝေဒနာဝသေနာတိ ကုသလဝေဒနာဝသေန သုခဝေဒနာဝသေန သောမနဿဝေဒနာဝသေနာတိ ပစ္စေကံ ဝေဒနာသဒ္ဒေါ ယောဇေတဗ္ဗော. တဏှာဘိနန္ဒနာယ သတိ ဒိဋ္ဌာဘိနန္ဒနာ သိဒ္ဓါ ဧဝါတိ – ‘‘တဏှံ သမနွာနေတိ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ. ဟီနရူပါဒိ။ပေ။ န မညတိ အမနုညောပိ သမာနော သမနုညဘာဝဿေဝ ဝသေန မညနာယ ပဝတ္တနတော. နာနုပဝတ္တယတိ ဝိက္ခမ္ဘနဝသေန နန္ဒိယာ ဒူရီကတတ္တာ.

၂၇၄. ဥဠာရသုန္ဒရဘာဝမုခေနေဝ အနာဂတေသုပိ ရူပါဒီသု တဏှာဒိဋ္ဌိကပ္ပနာ ပဝတ္တတီတိ အာဟ – ‘‘ဧဝံရူပေါ။ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗာ’’တိ.

၂၇၅. ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာတိ ယထာ နန္ဒိယာ အသမနွာနယနဇောတနံ ဗျတိရေကမုခေန ပတိဋ္ဌပေတုံ၊ ‘‘အတီတံ န နွာဂမေယျာ’’တိ ဥဒ္ဒေသဿ၊ ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတံ အနွာဂမေတီ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၃.၂၇၃) ဝိဘင်္ဂေါ ဝုတ္တော၊ ဧဝံ ‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မ’’န္တိအာဒိကဿ ဥဒ္ဒေသဿ ဗျတိရေကမုခေန ဝိဘင်္ဂေ ဝုစ္စမာနေ ဝိပဿနာပဋိက္ခေပဝသေန၊ ‘‘ကထဉ္စ။ပေ။ ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ’’တိ ဝုတ္တံ. တယိဒံ ပရမဂမ္ဘီရံ သတ္ထုဒေသနာနယံ အနုပဓာရေတွာ စောဒိတံ၊ ယသ္မာ ‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မ’’န္တိအာဒိကဿ ဥဒ္ဒေသဿ ဗျတိရေကမုခေနေဝ ဝိပဿနာပဋိက္ခေပဝသေန၊ ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသူ’’တိ ဝိဘင်္ဂဒေသနာ သမ္ပဝတ္တတိ. တေနာဟ ‘‘ယသ္မာ ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တဿာ ဧဝါတိ ဝိပဿနာယ ဧဝ. အဘာဝံ ဒဿေတုံ သံဟီရတီတိ မာတိကံ ဥဒ္ဓရိတွာတိ ကထေတုကမျတာယ မာတိကာဝသေန ပဒုဒ္ဓါရံ ကတွာ၊ ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသုတဝါ သုတဝါ’’တိ စ အာဒိနာ ဝိတ္ထာရော ဝုတ္တော. ဝိပဿနာယ အဘာဝတောတိ ဝိပဿနာယ အဘာဝိတတာယ အဝိက္ခမ္ဘိတတာယ တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ သပတ္တေဟိ ဝိယ တတ္ထ တတ္ထ ဌပနာယ အာကဍ္ဎီယတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိသယေ တတော ဧဝ အပါယသမုဒ္ဒံ သံသာရသမုဒ္ဒံ အာနီယတိ. သုက္ကပက္ခော ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗော. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.