၂. မဟာသုညတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၅. ဆဝိဝဏ္ဏေန သော ကာဠော၊ န နာမေန. ပလာလသန္ထာရောတိ အာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ကောစ္ဆစိမိလိကာကဋသာရာဒီနံ ဂဟဏံ. ဂဏဘိက္ခူနန္တိ ဂဏဗန္ဓနဝသေန ဘိက္ခူနံ.

ယဒိ သံသယော နာမ နတ္ထိ၊ ‘‘သမ္ဗဟုလာ နု ခေါ’’တိ ဣဒံ ကထန္တိ အာဟ ‘‘ဝိတက္ကပုဗ္ဗဘာဂါ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ဝိတက္ကော ပုဗ္ဗဘာဂေါ ဧတိဿာတိ ဝိတက္ကပုဗ္ဗဘာဂါ၊ ပုစ္ဆာ. သာ ‘‘သမ္ဗဟုလာ နော ဧတ္ထ ဘိက္ခူဝိဟရန္တီ’’တိ ဝစနံ၊ ဝိတက္ကော ပန ‘‘သမ္ဗဟုလာ နု ခေါ ဣဓ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တီ’’တိ ဣမိနာ အာကာရေန တဒါ ဘဂဝတော ဥပ္ပန္နော စိတ္တသင်္ကပ္ပေါ၊ တဿ ပရိဝိတက္ကဿ တဗ္ဘာဝဇောတနောယံ နု-ကာရော ဝုတ္တောတိ ဒဿေန္တော အာဟ – ‘‘ဝိတက္ကပုဗ္ဗဘာဂေ စာယံ နု-ကာရော နိပါတမတ္တော’’တိ. ကိဉ္စာပိ ဂစ္ဆန္တော ဒိသွာ၊ ‘‘သမ္ဗဟုလာ နော ဧတ္ထ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တီ’’တိ ပုစ္ဆာဝသေန ဘဂဝတာ ဝုတ္တော၊ အထ ခေါ ‘‘န ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု သောဘတိ သင်္ဂဏိကာရာမော’’တိအာဒိ (မ. နိ. ၃.၁၈၅) ဥပရိဒေသနာဝသေန မတ္ထကံ ဂစ္ဆန္တေ အဝိနိစ္ဆိတော နာမ န ဟောတိ၊ အထ ခေါ ဝိသုံ ဝိနိစ္ဆိတော ဧဝ ဟောတိ၊ ဒိသွာ နိစ္ဆိနိတွာဝ ကထာသမုဋ္ဌာပနတ္ထံ တထာ ပုစ္ဆတိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ – ‘‘ဇာနန္တာပိ တထာဂတာ ပုစ္ဆန္တီ’’တိ (ပါရာ. ၁၆). တေနာဟ ‘‘ဣတော ကိရာ’’တိအာဒိ.

ယထာ နဒီဩတိဏ္ဏံ ဥဒကံ ယထာနိန္နံ ပက္ခန္ဒတိ၊ ဧဝံ သတ္တာ ဓာတုသော သံသန္ဒန္တိ၊ တသ္မာ ‘‘ဂဏဝါသော နဒီဩတိဏ္ဏဥဒကသဒိသော’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒါနိ တမတ္ထံ ဝိတ္ထာရတော ဒဿေတုံ – ‘‘နိရယတိရစ္ဆာနယောနီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကုရုဝိန္ဒာဒိနှာနီယစုဏ္ဏာနိ သဏှသုခုမဘာဝတော နာဠိယံ ပက္ခိတ္တာနိ နိရန္တရာနေဝ တိဋ္ဌန္တီတိ အာဟ – ‘‘စုဏ္ဏဘရိတာ နာဠိ ဝိယာ’’တိ. သတ္တပဏ္ဏာသ ကုလသတသဟဿာနီတိ သတ္တသတသဟဿာဓိကာနိ ပညာသ ကုလာနံယေဝ သတသဟဿာနိ၊ မနုဿာနံ ပန ဝသေန သတ္တ ကောဋိယော တဒါ တတ္ထ ဝသိံသု.

တတော စိန္တေသိ၊ ကထံ? ကာမဉ္စာယံ လောကပကတိ၊ မယှံ ပန သာသနေ အယုတ္တောဝ သောတိ အာဟ – ‘‘မယာ’’တိအာဒိ. ဓမ္မန္တိ သဘာဝသိဒ္ဓံ. သံဝေဂေါတိ သဟောတ္တပ္ပဉာဏံ ဝုစ္စတိ. န ခေါ ပနေတံ သက္ကာ ဂိလာနုပဋ္ဌာနဩဝါဒါနုသာသနိအာဒိဝသေန သမာဂမဿ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ. ဂဏဘေဒနန္တိ ဂဏသင်္ဂဏိကာယ ဝိဝေစနံ.

၁၈၆. ကတပရိဘဏ္ဍန္တိ ပုဗ္ဗေ ကတသံဝိဓာနဿ စီဝရဿ ဝုတ္တာကာရေန ပဋိသင်္ခရဏံ. နောတိ အမှာကံ. အနတ္တမနောတိ အနာရာဓိတစိတ္တော.

သကဂဏေန သဟဘာဝတော သင်္ဂဏိကာတိ အာဟ ‘‘သကပရိသသမောဓာန’’န္တိ. ဂဏောတိ ပန ဣဓ ဇနသမူဟောတိ ဝုတ္တံ ‘‘နာနာဇနသမောဓာန’’န္တိ. သောဘတိ ယထာနုသိဋ္ဌံ ပဋိပဇ္ဇမာနတော. ကာမတော နိက္ခမတီတိ နိက္ခမော၊ ဧဝံ နိက္ခမဝသေန ဥပ္ပန္နံ သုခံ. ဂဏသင်္ဂဏိကာကိလေသသင်္ဂဏိကာဟိ ပဝိဝိတ္တိ ပဝိဝေကော. ပဝိဝေကဝသေန ဥပ္ပန္နံ သုခံ. ရာဂါဒီနံ ဥပသမာဝဟံ သုခံ ဥပသမသုခံ. မဂ္ဂသမ္ဗောဓာဝဟံ သုခံ သမ္ဗောဓိသုခံ. နိကာမေတဗ္ဗဿ၊ နိကာမံ ဝါ လာဘီ နိကာမလာဘီ. နိဒုက္ခံ သုခေနေဝ လဘတီတိ အဒုက္ခလာဘီ. ကသိရံ ဝုစ္စတိ အပ္ပကန္တိ အာဟ – ‘‘အကသိရလာဘီတိ ဝိပုလလာဘီ’’တိ.

သာမာယိကန္တိ သမယေ ကိလေသဝိမုစ္စနံ အစ္စန္တမေဝါတိ သာမာယိကံ မ-ကာရေ အ-ကာရဿ ဒီဃံ ကတွာ. တေနာဟ – ‘‘အပ္ပိတပ္ပိတသမယေ ကိလေသေဟိ ဝိမုတ္တ’’န္တိ. ကန္တန္တိ အင်္ဂသန္တတာယ အာရမ္မဏသန္တတာယ စ ကမနီယံ မနောရမ္မံ. အသာမာယိကံ အစ္စန္တဝိမုတ္တံ.

ဧတ္တာဝတာတိအာဒိနာ သင်္ဂဏိကာရာမဿ ဝိသေသာဓိဂမဿ အန္တရာယိကဘာဝံ အနွယတော ဗျတိရေကတော စ သဟ နိဒဿနေန ဒဿေတိ. တတ္ထ သာ ဒုဝိဓာ အန္တရာယိကတာ ဝေါဒါနဓမ္မာနံ အနုပ္ပတ္တိဟေတုကာ၊ သံကိလေသဓမ္မာနံ ဥပ္ပတ္တိဟေတုကာ စ.

တေ ပဌမံ ‘‘သင်္ဂဏိကာရာမော’’တိအာဒိနာ ဝိဘာဝေတွာ ဣတရံ ဝိဘာဝေတုံ၊ ‘‘ဣဒါနိ ဒေါသုပ္ပတ္တိံ ဒဿေန္တော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘အဋ္ဌိဉ္စ ပဋိစ္စ နှာရုဉ္စ ပဋိစ္စ စမ္မဉ္စ ပဋိစ္စ မံသဉ္စ ပဋိစ္စ အာကာသော ပရိဝါရိတော ရူပန္တွေဝ သင်္ခံ ဂစ္ဆတီ’’တိအာဒီသု (မ. နိ. ၁.၃၀၆) ဝိယ ဣဓ ရူပသဒ္ဒေါ ကရဇကာယပရိယာယောတိ ‘‘ရူပန္တိ သရီရ’’န္တိ အာဟ. ‘‘နာဟံ၊ အာနန္ဒ။ပေ။ ဒေါမနဿုပါယာသာ’’တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ? နနု ကာယေ စ ဇီဝိတေ စ အနပေက္ခစိတ္တာနံ အာရဒ္ဓဝိပဿကာနမ္ပိ အသပ္ပါယဝဇ္ဇနသပ္ပါယသေဝနဝသေန ကာယဿ ပရိဟရဏံ ဟောတီတိ? သစ္စံ၊ တံ ပန ယော ကလ္လသရီရံ နိဿာယ ဓမ္မသာဓနာယ အနုယုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ၊ တဿေဝ ဓမ္မသာဓနတာဝသေန. ဓမ္မသာဓနဘာဝဉှိ အပေက္ခိတွာ အသပ္ပါယံ ဝဇ္ဇေတွာ သပ္ပါယဝသေန ပေါသေတွာ သုဋ္ဌုတရံ ဟုတွာ အနုယုဉ္ဇနတော ကာယဿ ပရိဟရဏံ၊ န သော ကာယေ အဘိရတော နာမ ဟောတိ ပစ္စဝေက္ခဏာယတ္တတ္တာ အပေက္ခာယ ဝိနောဒိတဗ္ဗော တာဒိသောတိ. ဥပါလိဂဟပတိနောတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘ဒသဗလသာဝကတ္တုပဂမနသင်္ခါတေနာ’’တိ အာနေတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ.

၁၈၇. မဟာကရုဏာဝသေန ပရိဝုတာယ ပရိသာယ မဇ္ဈေ နိသိန္နောပိ ဧကန္တဝိဝေကဇ္ဈာသယတ္တာ ဧကကောဝ. ဧတေန သတ္ထုနော ပဝိဝိတ္တဿ ပဝိဝေကတ္တေန ဝိဝိတ္တတံ ဒဿေတိ. ရူပါရူပပဋိဘာဂနိမိတ္တေဟိ နိဝတ္တနတ္ထံ ‘‘ရူပါဒီနံ သင်္ခတနိမိတ္တာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. အတိဝိယ သန္တတရပဏီတတမဘာဝေန ဝိသေသတော သိနောတိ ဗန္ဓတီတိ ဝိသယော၊ သော ဧဝ သသန္တတိပရိယာပန္နတာယ အဇ္ဈတ္တံ. ကိံ ပန တန္တိ အာဟ – ‘‘သုညတန္တိ သုညတဖလသမာပတ္တိ’’န္တိ. ဥပဓိဝိဝေကတာယ အသင်္ခတာ ဓာတု ဣဓ ဝိဝေကောတိ အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ – ‘‘ဝိဝေကနိန္နေနာ’’တိအာဒိ. ဘင်္ဂမတ္တမ္ပိ အသေသေတွာ အာသဝဋ္ဌာနိယာနဉ္စ ဓမ္မာနံ တတ္ထ ဝိဂတတ္တာ တေသံ ဝသေန ဝိဂတန္တေန၊ ဧဝံဘူတံ တေသံ ဗျန္တိဘာဝံ ပတ္တန္တိ ပါဠိယံ ‘‘ဗျန္တိဘူတေနာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဥယျောဇနံ ဝိဿဇ္ဇနံ၊ တံ ဧတဿ အတ္ထိ၊ ဥယျောဇေတိ ဝိဿဇ္ဇေတီတိ ဝါ ဥယျောဇနိကံ. ယသ္မာ န သဗ္ဗကထာ ဥယျောဇနဝသေနေဝ ပဝတ္တတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဥယျောဇနိကပဋိသံယုတ္တ’’န္တိ.

တေလပါကံ ဂဏှန္တော ဝိယာတိ ယထာ တေလပါကော နာမ ပရိစ္ဆိန္နကာလော န အတိက္ကမိတဗ္ဗော၊ ဧဝံ အတ္တနော သမာပတ္တိကာလံ အနတိက္ကမိတွာ. ယထာ ဟိ ကုသလော ဝေဇ္ဇော တေလံ ပစန္တော တံ တံ တေလကိစ္စံ စိန္တေတွာ ယဒိ ဝါ ပတ္ထိန္နပါကော၊ ယဒိ ဝါ မဇ္ဈိမပါကော၊ ယဒိ ဝါ ခရပါကော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ တဿ ကာလံ ဥပဓာရေတွာ ပစတိ၊ ဧဝံ ဘဂဝါ ဓမ္မံ ဒေသေန္တော ဝေနေယျာနံ ဉာဏပရိပါကံ ဥပဓာရေတွာ တံ တံ ကာလံ အနတိက္ကမိတွာ ဓမ္မံ ဒေသေတွာ ပရိသံ ဥယျောဇေန္တော စ ဝိဝေကနိန္နေနေဝ စိတ္တေန ဥယျောဇေတိ. ဒွေ ပဉ္စဝိညာဏာနိပိ တဒဘိနီဟတမနောဝိညာဏဝသေန နိဗ္ဗာနနိန္နာနေဝ. ဗုဒ္ဓါနဉှိ သင်္ခါရာနံ သုဋ္ဌု ပရိညာတတာယ ပဏီတာနမ္ပိ ရူပါဒီနံ အာပါထဂမနေ ပဂေဝ ဣတရေသံ ပဋိကူလတာဝ သုပါကဋာ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌာတိ၊ တသ္မာ ဃမ္မာဘိတတ္တဿ ဝိယ သီတဇလဋ္ဌာနနိန္နတာ နိဗ္ဗာနနိန္နမေဝ စိတ္တံ ဟောတိ၊ တဿ အတိဝိယ သန္တပဏီတဘာဝတော.

၁၈၈. အဇ္ဈတ္တမေဝါတိ ဣဓ ဈာနာရမ္မဏံ အဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘ဂေါစရဇ္ဈတ္တမေဝါ’’တိ. ဣဓ နိယကဇ္ဈတ္တံ သုညတံ. အပဂုဏပါဒကဇ္ဈာနဉှိ ဧတ္ထ ‘‘နိယကဇ္ဈတ္တ’’န္တိ အဓိပ္ပေတံ ဝိပဿနာဝိသေသဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ နိယကဇ္ဈတ္တံ နိဇ္ဇီဝနိဿတ္တတံ၊ အနတ္တတန္တိ အတ္ထော. အသမ္ပဇ္ဇနဘာဝဇာနနေနာတိ ဣဒါနိ မေ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဝီထိပဋိပန္နံ န ဟောတိ၊ ဥပ္ပထမေဝ ပဝတ္တတီတိ ဇာနနေန.

ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဘဂဝတာ ဝိပဿနာယ ဧဝ ပါဒကေ ဈာနေ အဝတွာ ပါဒကဇ္ဈာနံ ဂဟိတန္တိ အာဟ – ‘‘အပ္ပဂုဏပါဒကဇ္ဈာနတော’’တိအာဒိ. န ပက္ခန္ဒတိ သမ္မာ န သမာဟိတတ္တာ. သော ပန ‘‘အဇ္ဈတ္တဓမ္မာ မယှံ နိဇ္ဇဋာ နိဂုမ္ဗာ ဟုတွာ န ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ ဟန္ဒာဟံ ဗဟိဒ္ဓါဓမ္မေ မနသိ ကရေယျံ ဧကစ္စေသု သင်္ခါရေသု ဥပဋ္ဌိတေသု ဣတရေပိ ဥပဋ္ဌဟေယျုမေဝါ’’တိ ပရဿ။ပေ။ မနသိ ကရောတိ. ပါဒကဇ္ဈာနဝသေန ဝိယ သမ္မသိတဇ္ဈာနဝသေနပိ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တော ဟောတိယေဝါတိ အာဟ – ‘‘အရူပသမာပတ္တိယံ နု ခေါ ကထန္တိ အာနေဉ္ဇံ မနသိ ကရောတီ’’တိ. န မေ စိတ္တံ ပက္ခန္ဒတီတိ မယှံ ဝိပဿနာစိတ္တံ ဝီထိပဋိပန္နံ ဟုတွာ န ဝဟတီတိ. ပါဒကဇ္ဈာနမေဝါတိ ဝိပဿနာယ ပါဒကဘူတမေဝ ဈာနံ. ပုနပ္ပုနံ မနသိ ကာတဗ္ဗန္တိ ပုနပ္ပုနံ သမာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ ဝိပဿနာယ တိက္ခဝိသဒတာပါဒနာယ. အဝဟန္တေ နိပုဏာဘာဝေန ဆေဒနကိရိယာယ အပ္ပဝတ္တန္တေ. သမာပဇ္ဇိတွာ ဝိပဿနာယ တိက္ခကမ္မကရဏံ သမထဝိပဿနာဝိဟာရေနာတိ အာဟ – ‘‘ကမ္မဋ္ဌာနေ မနသိကာရော ဝဟတီ’’တိ.

၁၈၉. သမ္ပဇ္ဇတိ မေတိ ဝီထိပဋိပတ္တိယာ ပုဗ္ဗေနာပရံ ဝိသေသာဘာဝတော သမ္ပဇ္ဇတိ မေ ကမ္မဋ္ဌာနန္တိ ဇာနနေန. ဣရိယာပထံ အဟာပေတွာတိ ယထာ ပရိဿမော နာဂစ္ဆတိ၊ ဧဝံ အတ္တနော ဗလာနုရူပံ တဿ ကာလံ နေတွာ ပမာဏမေဝ ပဝတ္တနေန ဣရိယာပထံ အဟောပေတွာ. သဗ္ဗဝါရေသူတိ ဌာနနိသဇ္ဇာသယနဝါရေသု. ကထာဝါရေသု ပန ဝိသေသံ တတ္ထ တတ္ထ ဝဒန္တိ. ဣဒံ ဝုတ္တန္တိ ဣဒံ၊ ‘‘ဣမိနာ ဝိဟာရေနာ’’တိအာဒိဝစနံ ဝုတ္တံ.

၁၉၀. ကာမဝိတက္ကာဒယော ဩဠာရိကကာမရာဂဗျာပါဒသဘာဂါတိ အာဟ – ‘‘ဝိတက္ကပဟာနေန ဒွေ မဂ္ဂေ ကထေတွာ’’တိ. ကာမဂုဏေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မံ. ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ကိလေသုပ္ပတ္တိကာရဏေတိ တဿ ပုဂ္ဂလဿ ကိလေသုပ္ပတ္တိကာရဏံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ အညထာ သဗ္ဗေပိ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ ကိလေသုပ္ပတ္တိကာရဏမေဝ. သမုဒါစရတီတိ သမုဒါစာရောတိ အာဟ ‘‘သမုဒါစရဏတော’’တိ. သော ပန ယသ္မာ စိတ္တဿ၊ န သတ္တဿ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ပါဠိယံ ‘‘စေတသော’’တိ. မ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော ဧ-ကာရဿ စ အကာရော ကတောတိ အာဟ ‘‘ဧဝံ သန္တေ ဧတန္တိ.

၁၉၁. အနုသယောတိ မာနာနုသယော ဘဝရာဂါနုသယော အဝိဇ္ဇာနုသယောတိ တိဝိဓောပိ အနုသယော ပဟီယတိ အရဟတ္တမဂ္ဂေန. ဝုတ္တနယေနေဝါတိ၊ ‘‘တတော မဂ္ဂါနန္တရံ ဖလံ၊ ဖလတော ဝုဋ္ဌာယ ပစ္စဝေက္ခမာနော ပဟီနဘာဝံ ဇာနာတိ၊ တဿ ဇာနနေန သမ္ပဇာနော ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တနယေန.

ကုသလတော အာယာတီတိ အာယတော၊ သော ဧတေသန္တိ ကုသလာယတိကာ. တေနာဟ ‘‘ကုသလတော အာဂတာ’’တိ. တံ ပန နေသံ ကုသလာယတိကတ္တံ ဥပနိဿယဝသေန ဟောတိ သဟဇာတဝသေနပီတိ တဒုဘယံ ဒဿေတုံ၊ ‘‘သေယျထိဒ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

ယသ္မာ ပန ယထာဝုတ္တဓမ္မေသု ကေစိ လောကိယာ၊ ကေစိ လောကုတ္တရာ၊ အထ ကသ္မာ ဝိသေသေန ‘‘လောကုတ္တရာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ – ‘‘လောကေ ဥတ္တရာ ဝိသိဋ္ဌာ’’တိ. တေန လောကိယဓမ္မေသု ဥတ္တမဘာဝေန ဈာနာဒယော လောကုတ္တရာ ဝုတ္တာ၊ န လောကဿ ဥတ္တရဏတောတိ ဒဿေတိ. ယံ ကိဉ္စိ မဟဂ္ဂတစိတ္တံ မာရဿ အဝိသယော အကာမာဝစရတ္တာ၊ ပဂေဝ တံ ဝိပဿနာယ ပါဒကဘူတံ သုဝိက္ခာလိတမလန္တိ အာဟ – ‘‘ဇာနိတုံ န သက္ကောတီ’’တိ. ဧကော အာနိသံသော အတ္ထိ ဘာဝနာနုယောဂဿ သပ္ပါယဓမ္မကထာပဋိလာဘော.

၁၉၂. ဧတဒတ္ထန္တိ ကေဝလဿ သုတဿ အတ္ထာယ. သပ္ပါယာသပ္ပါယဝသေနာတိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ? နနု သပ္ပါယဝသေန ဒသကထာဝတ္ထူနိ အာဂတာနီတိ? သစ္စမေတံ၊ အသပ္ပါယကထာဝဇ္ဇနပုဗ္ဗိကာယ သပ္ပါယ ကထာယ ဝသေန အာဂတတ္တာ ‘‘သပ္ပါယာသပ္ပါယဝသေန အာဂတာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. သုတပရိယတ္တိဝသေနာတိ သရူပေန တတ္ထ အနာဂတာနိပိ ဒသကထာဝတ္ထူနိ သုတ္တဂေယျာဒိအန္တောဂဓတ္တာ၊ ‘‘သုတပရိယတ္တိဝသေန အာဂတာနီ’’တိ ဝုတ္တံ. ပရိပူရဏဝသေန သရူပတော အာဂတတ္တာ ဣမသ္မိံ ဌာနေ ဌတွာ ကထေတဗ္ဗာနိ. အတ္ထောတိ သာမညတ္ထော.

၁၉၃. အနုအာဝတ္တန္တီတိ အနုအနု အဘိမုခါ ဟုတွာ ဝတ္တန္တိ၊ ပယိရုပါသနာဒိဝသေန အနုကူလယန္တိ. မုစ္ဆနတဏှန္တိ ပစ္စယေသု မုစ္ဆနာကာရံ. တဏှာယ ပတ္ထနာ နာမ တေနာကာရေန ပဝတ္တီတိ အာဟ – ‘‘ပတ္ထေတိ ပဝတ္တေတီ’’တိ. ကိလေသူပဒ္ဒဝေနာတိ ကိလေသသင်္ခါတေန ဥပဒ္ဒဝေန. ကိလေသာ ဟိ သတ္တာနံ မဟာနတ္ထကရဏတော ‘‘ဥပဒ္ဒဝေါ’’တိ ဝုစ္စန္တိ. အတ္တနော အဗ္ဘန္တရေ ဥပ္ပန္နေန ကိလေသူပဒ္ဒဝေန အန္တေဝါသိနော၊ ဥပဒ္ဒဝေါ အန္တေဝါသူပဒ္ဒဝေါ၊ ဗြဟ္မစရိယဿ ဥပဒ္ဒဝေါ ဗြဟ္မစာရုပဒ္ဒဝေါတိ ဣမမတ္ထံ ‘‘သေသုပဒ္ဒဝေသုပိ ဧသေဝ နယော’’တိ ဣမိနာ အတိဒိသတိ. ဂုဏမရဏံ ကထိတံ၊ န ဇီဝိတမရဏံ.

အပ္ပလာဘာတိ အပ္ပမတ္တကလာဘီ ဝိသေသာနံ. ဧဝံ ဝုတ္တောတိ ယထာဝုတ္တဗြဟ္မစာရုပဒ္ဒဝေါ ဒုက္ခဝိပါကတရော စေဝ ကဋုကဝိပါကတရော စာတိ ဧဝံ ဝုတ္တော. အာစရိယန္တေဝါသိကူပဒ္ဒဝေါ ဟိ ဗာဟိရကသမယဝသေန ဝုတ္တော၊ ဗြဟ္မစာရုပဒ္ဒဝေါ ပန သာသနဝသေန. ဒုရက္ခာတေ ဟိ ဓမ္မဝိနယေ ဒုပ္ပဋိပတ္တိ န မဟာသာဝဇ္ဇာ မိစ္ဆာဘိနိဝေသဿ သိထိလဝါယာမဘာဝတော၊ သွာချာတေ ပန ဓမ္မဝိနယေ ဒုပ္ပဋိပတ္တိ မဟာသာဝဇ္ဇာ မဟတော အတ္ထဿ ဗာဟိရဘာဝကရဏတော. တေနာဟ ‘‘သာသနေ ပနာ’’တိအာဒိ.

၁၉၆. တသ္မာတိ ဣဒံ ပုဗ္ဗပရာပေက္ခံ ပုရိမဿ စ အတ္ထဿ ကာရဏဘာဝေန ပစ္စာမသနန္တိ အာဟ ‘‘ယသ္မာ’’တိအာဒိ. မိတ္တံ ဧတဿ အတ္ထီတိ မိတ္တဝါ၊ တဿ ဘာဝေါ မိတ္တဝတာ၊ တာယ. မိတ္တဝသေန ပဋိပဇ္ဇနန္တိ အာဟ ‘‘မိတ္တပဋိပတ္တိယာ’’တိ. သပတ္တဝတာယာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော.

ဒုက္ကဋဒုဗ္ဘာသိတမတ္တမ္ပီတိ ဣမိနာ ပဂေဝ ဣတရံ ဝီတိက္ကမန္တောတိ ဒဿေတိ. သာဝကေသု ဟိတပရက္ကမနံ ဩဝါဒါနုသာသနီဟိ ပဋိပဇ္ဇနန္တိ အာဟ – ‘‘တထာ န ပဋိပဇ္ဇိဿာမီ’’တိ. အာမကမတ္တန္တိ ကုလာလဘာဇနံ ဝုစ္စတိ. နာဟံ တုမှေသု တထာ ပဋိပဇ္ဇိဿာမီတိ ကုမ္ဘကာရော ဝိယ အာမကဘာဇနေသု အဟံ တုမှေသု ကေဝလံ ဇာနာပေန္တော န ပဋိပဇ္ဇိဿာမိ. နိဂ္ဂဏှိတွာတိ နီဟရိတွာ. လောကိယဂုဏာပိ ဣဓ သာရောတွေဝ အဓိပ္ပေတာ လောကုတ္တရဂုဏာနံ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

မဟာသုညတသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.