၉. ကာယဂတာသတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၅၃-၄. တပ္ပဋိသရဏာနံ ကာမာဝစရသတ္တာနံ ပဋိသရဏဋ္ဌေန ဂေဟာ ကာမဂုဏာ၊ ဂေဟေ သိတာ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တိယာ အလ္လီနာတိ ဂေဟဿိတာ. သရန္တီတိ ဝေဂသာ ပဝတ္တန္တိ. ဝေဂေန ဟိ ပဝတ္တိ ဓာဝတီတိ ဝုစ္စတိ. သင်္ကပ္ပါတိ ယေ ကေစိ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါ၊ ဗျာပါဒဝိဟိံသာသင်္ကပ္ပါဒယောပိ ကာမဂုဏသိတာ ဧဝါတိ. ဂေါစရဇ္ဈတ္တသ္မိံယေဝါတိ ပရိဂ္ဂဟိတေ ကမ္မဋ္ဌာနေ ဧဝ ဝတ္တန္တိ. တဉှိ ဓမ္မဝသေန ဥပဋ္ဌိတာယ ဘာဝနာယ ဂေါစရဘာဝတော ‘‘ဂေါစရဇ္ဈတ္တ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အဿာသပဿာသကာယေ ဂတာ ပဝတ္တာတိ ကာယဂတာ၊ တံ ကာယဂတာသတိံ. သတိသီသေန တံသဟဂတေ ဘာဝနာဓမ္မေ ဝဒတိ အဿာသပဿာသကာယာဒိကေ တံတံကောဋ္ဌာသေ သမထဝတ္ထုဘာဝေန ပရိဂ္ဂဟေတွာ သတိယာ ပရိဂ္ဂဟိတတ္တာ၊ တထာပရိဂ္ဂဟိတေ ဝါ တေ အာရဗ္ဘ အနိစ္စာဒိမနသိကာရဝသေန ပဝတ္တာ ကာယာရမ္မဏာ သတီ သတိဘာဝေန ဝတွာ ဧကဇ္ဈံ ဒဿေန္တော ‘‘ကာယပရိဂ္ဂါဟိက’’န္တိအာဒိမာဟ.
သတိပဋ္ဌာနေတိ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တေ (ဒီ. နိ. ၂.၃၇၈၊ မ. နိ. ၁.၁၁၁)၊ စုဒ္ဒသဝိဓေန ကာယာနုပဿနာ ကထိတာ၊ စုဏ္ဏကဇာတာနိ အဋ္ဌိကာနိ ပရိယောသာနံ ကတွာ ကာယာနုပဿနာ နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ ဣဓ ပန ကေသာဒီသု ဝဏ္ဏကသိဏဝသေန နိဗ္ဗတ္တိတာနံ စတုန္နံ ဈာနာနံ ဝသေန ဥပရိဒေသနာယ ဝဍ္ဎိတတ္တာ အဋ္ဌာရသဝိဓေန ကာယဂတာသတိဘာဝနာ.
၁၅၆. တဿ ဘိက္ခုနောတိ ယော ကာယဂတာသတိဘာဝနာယ ဝသီဘူတော၊ တဿ ဘိက္ခုနော. သမ္ပယောဂဝသေန ဝိဇ္ဇံ ဘဇန္တီတိ သဟဇာတ-အညမည-နိဿယ-သမ္ပယုတ္တ-အတ္ထိ-အဝိဂတပစ္စယဝသေန ဝိဇ္ဇံ ဘဇန္တိ၊ တာယ သဟ ဧကီဘာဝမိဝ ဂစ္ဆန္တီတိ အတ္ထော. ဝိဇ္ဇာဘာဂေ ဝိဇ္ဇာကောဋ္ဌာသေ ဝတ္တန္တီတိ ဝိဇ္ဇာသဘာဂတာယ တဒေကဒေသေ ဝိဇ္ဇာကောဋ္ဌာသေ ဝတ္တန္တိ. တာဟိ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာ ဖဿာဒယော. နနု စေတ္ထ ဝိဇ္ဇာနံ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယတာ န သမ္ဘဝတီတိ? နော န သမ္ဘဝတိ. ယာယ ဟိ ဝိဇ္ဇာယ ဝိဇ္ဇာသမ္ပယုတ္တာနံ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယတာ၊ သာ တံနိမိတ္တာယ ဝိဇ္ဇာယ ဥပစရီယတီတိ. ဧကာ ဝိဇ္ဇာ ဝိဇ္ဇာ၊ သေသာ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာတိ အဋ္ဌသု ဝိဇ္ဇာသု ဧကံ ‘‘ဝိဇ္ဇာ’’တိ ဂဟေတွာ ဣတရာ တဿာ ဘာဂတာယ ‘‘ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာ’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သဒ္ဓိံ ပဝတ္တနသဘာဝါသု အယမေဝ ဝိဇ္ဇာတိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ နိယမဿ အဘာဝတော ဝိဇ္ဇာဘာဂေါ ဝိယ ဝိဇ္ဇာဘာဂိယာပိ ပဝတ္တတိ ဧဝါတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. အာပေါဖရဏန္တိ ပဋိဘာဂနိမိတ္တဘူတေန အာပေါကသိဏေန သဗ္ဗသော မဟာသမုဒ္ဒဖရဏံ အာပေါဖရဏံ နာမ. ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏဿ ကိစ္စံ ဖရဏန္တိ ကတွာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုအတ္ထံ ဝါ အာလောကဖရဏံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖရဏန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥဘယသ္မိမ္ပိ ပက္ခေ သမုဒ္ဒင်္ဂမာနံ ကုန္နဒီနံ သမုဒ္ဒန္တောဂဓတ္တာ တေသံ စေတသာ ဖုဋတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ကုန္နဒိဂ္ဂဟဏဉ္စေတ္ထ ကဉ္စိမေဝ ကာလံ သန္ဒိတွာ တာသံ ဥဒကဿ သမုဒ္ဒပရိယာပန္နဘာဝူပဂမနတ္တာ၊ န ဗဟိ မဟာနဒိယော ဝိယ ပရိတ္တကာလဋ္ဌိတိကာတိ.
ဩတာရန္တိ ကိလေသုပ္ပတ္တိယာ အဝသရံ၊ တံ ပန ဝိဝရံ ဆိဒ္ဒန္တိ စ ဝုတ္တံ. အာရမ္မဏန္တိ ကိလေသုပ္ပတ္တိယာ ဩလမ္ဗနံ. ယာဝ ပရိယောသာနာတိ မတ္တိကာပုဉ္ဇဿ ယာဝ ပရိယောသာနာ.
၁၅၈. အဘိညာယာတိ ဣဒ္ဓိဝိဓာဒိအဘိညာယ. သစ္ဆိကာတဗ္ဗဿာတိ ပစ္စက္ခတော ကာတဗ္ဗဿ အဓိဋ္ဌာနဝိကုဗ္ဗနာဒိဓမ္မဿ. အဘိညာဝ ကာရဏန္တိ အာဟ – ‘‘သစ္ဆိကိရိယာပေက္ခာယ၊ အဘိညာကာရဏဿ ပန သိဒ္ဓိယာ ပါကဋာ’’တိ. မရိယာဒဗဒ္ဓါတိ ဥဒကမာတိကာမုခေ ကတာ.
ယုတ္တယာနံ ဝိယ ကတာယ ဣစ္ဆိတိစ္ဆိတေ ကာလေ သုခေန ပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗတ္တာ. ပတိဋ္ဌာကတာယာတိ သမ္ပတ္တီနံ ပတိဋ္ဌာဘာဝံ ပါပိတာယ. အနုပ္ပဝတ္တိတာယာတိ ဘာဝနာဗဟုလီကာရေဟိ အနုပ္ပဝတ္တိတာယ. ပရိစယကတာယာတိ အာသေဝနဒဠှတာယ သုစိရံ ပရိစယာယ. သုသမ္ပဂ္ဂဟိတာယာတိ သဗ္ဗသော ဥက္ကံသံ ပါပိတာယ. သုသမာရဒ္ဓါယာတိ အတိဝိယ သမ္မဒေဝ နိဗ္ဗတ္တိကတာယ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.
ကာယဂတာသတိသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.