၁၀. သင်္ခါရုပပတ္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၆၀. သင်္ခါရုပပတ္တိန္တိ ဝိပါကက္ခန္ဓသညိတာနံ သင်္ခါရာနံ ဥပ္ပတ္တိံ၊ နိဗ္ဗတ္တိန္တိ အတ္ထော. ယသ္မာ အဝဓာရဏံ ဧတသ္မိံ ပဒေ ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ၊ ‘‘သင်္ခါရာနံယေဝ ဥပပတ္တိ’’န္တိ ဝတွာ တေန နိဝတ္တိတံ ဒဿေန္တော၊ ‘‘န သတ္တဿာ’’တိ အာဟ. တေန သတ္တော ဇီဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ မိစ္ဆာဝါဒံ ပဋိက္ခိပတိ. ဧဝံ ဥပ္ပဇ္ဇနကဓမ္မဝသေန ဥပ္ပတ္တိံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဥပ္ပတ္တိဇနကဓမ္မဝသေနပိ တံ ဒဿေတုံ၊ ‘‘ပုညာဘိသင်္ခါရေန ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ကာမေသု ပုညာဘိသင်္ခါရေနပိ ဥပပတ္တိ ဟောတိ၊ သာ ပန ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဂဟိတာတိ. ပုညာဘိသင်္ခါရေန ဝါတိ ဝါ-သဒ္ဒေါ အဝုတ္တတ္ထာပေက္ခဏဝိကပ္ပတ္ထော၊ အဝုတ္တတ္ထာပေက္ခာယ ပန န အာဂတော ‘‘အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရေနာ’’တိ. အထ ဝါ ဥပပတ္တိ အာဂတာ၊ ဧဝံ ကိစ္စံ အာဂတံ၊ အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော ပနေတ္ထ သရူပေန အနာဂတောပိ ပုညာဘိသင်္ခါရဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကေစိ ပန ‘‘ပုညာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရေနာ’’တိ ပဌန္တိ. ဘဝူပဂက္ခန္ဓာနန္တိ သုဂတိဘဝူပဂါနံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ.

၁၆၁. လောကိကာ ဝဋ္ဋန္တိ ကမ္မဝဋ္ဋဿ ဂဟဏတော. ဘဝူပပတ္တိဟေတုဘူတာ ဩကပ္ပနီယသဒ္ဓါ စတုပါရိသုဒ္ဓိသီလံ တာဒိသံ ဗုဒ္ဓဝစနဗာဟုသစ္စံ အာမိသပရိစ္စာဂေါ ကမ္မဿကတာဉာဏံ ကမ္မဖလဒိဋ္ဌိ စ ဣမေ သဒ္ဓါဒယော ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဌပေတီတိ ပဏိဒဟနဝသေန ဌပေတိ. ပဏိဒဟတီတိ ဟိ အယမေတ္ထ အတ္ထော. ပတိဋ္ဌာပေတီတိ တတ္ထ သုပ္ပတိဋ္ဌိတံ ကတွာ ဌပေတိ. သဟပတ္ထနာယာတိ၊ ‘‘အဟော ဝတာဟံ။ပေ။ ဥပပဇ္ဇေယျ’’န္တိ ဧဝံ ပဝတ္တပတ္ထနာယ သဟ. သဒ္ဓါဒယောဝါတိ ယထာဝုတ္တာ သဒ္ဓါဒယော ဧဝ ပဉ္စ ဓမ္မာ ဥပပတ္တိယာ သင်္ခရဏဋ္ဌေန သင်္ခါရာ၊ တသ္မာ ဧဝ အညေဟိ ဝိသိဋ္ဌဘဝူပဟရဏဋ္ဌေန ဝိဟာရာ နာမာတိ. တသ္မိံ ဌာနေတိ တသ္မိံ ဥပပတ္တိဋ္ဌာနေ.

ပဉ္စဓမ္မာဝ တံသမင်္ဂီပုဂ္ဂလော ဥပပတ္တိံ မဂ္ဂတိ ဂဝေသတိ ဧတေနာတိ မဂ္ဂေါ. ပဋိပဇ္ဇတိ ဧတာယာတိ ပဋိပဒါ. စေတနာ ပနေတ္ထ သုဒ္ဓသင်္ခါရတာယ သဒ္ဓါဒိဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတာ၊ တသ္မာ အဝဓာရဏံ ကတံ. ဥပပတ္တိပကပ္ပနဝသေနေဝ ပဝတ္တိယာ ပတ္ထနာဂဟဏေနေဝ တဿာ ဂဟဏန္တိ ကေစိ. စိတ္တကရယုတ္တဂတိနိဗ္ဗတ္တနဓမ္မဝသေန အဝဓာရဏဿ ကတတ္တာ. စေတနာ ဟိ နာမ ကမ္မံ၊ တဿာ ဥပပတ္တိနိဗ္ဗတ္တနေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ၊ တဿာ ပန ကိစ္စကရဏာ သဒ္ဓါဒယော ပတ္ထနာ စာတိ ဣမေ ဓမ္မာ သဟကာရိနော ဘဝူပပတ္တိယာ နိယာမကာ ဟောန္တီတိ တတြူပပတ္တိယာ ပဝတ္တန္တီတိ တေသံ မဂ္ဂါဒိဘာဝေါ ဝုတ္တော. တေနာဟ ‘‘ယဿ ဟီ’’တိအာဒိ. တေန သဒ္ဓါ ပတ္ထနာ စာတိ ဥဘယေ ဓမ္မာ သဟိတာ ဟုတွာ ကမ္မံ ဝိသေသေန္တာ ဂတိံ နိယမေန္တီတိ ဒဿေတိ၊ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏံ အနိယတံ ကေဝလဿ ကမ္မဿ ဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယော. ကာမဉ္စေတ္ထ ‘‘ကမ္မံ ကတွာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ကမ္မာယူဟနတော ပန ပဂေဝ ပတ္ထနံ ဌပေတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိယေဝ. ကမ္မံ ကတွာတိ စေတ္ထ ‘‘တာပေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ ဘုတွာ သယတီ’’တိအာဒီသု ဝိယ န ကာလနိယမော၊ ကမ္မံ ကတွာ ယဒါ ကဒါစိ ပတ္ထနံ ကာတုံ ဝဋ္ဋတီတိ စ ဣဒံ စာရိတ္တဒဿနံ ဝိယ ဝုတ္တံ. ယထာ ဟိ ဘဝပတ္ထနာ ယာဝ မဂ္ဂေန န သမုစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ တာဝ အနုပ္ပန္နာဘိနဝကတူပစိတဿ ကမ္မဿ ပစ္စယော ဟောတိယေဝ. ပုန တထာ ဝိသေသပစ္စယော၊ ယထာ နိယမေတွာ ဥပ္ပါဒိတာ. တေန ဝုတ္တံ – ‘‘ယဿ ပဉ္စ ဓမ္မာ အတ္ထိ၊ န ပတ္ထနာ တဿ ဂတိ အနိဗဒ္ဓါ’’တိ.

၁၆၅. သဗ္ဗသောဝါတိ ‘‘ဣဒံ ကာဠကံ သာမံ သေတံ ဟရိတံ မဏ္ဍလံ အပရိမဏ္ဍလံ စတုရံသံ ပရိပုဏ္ဏံ ခုဒ္ဒကံ မဟန္တ’’န္တိအာဒိနာ သဗ္ဗသောဝ ပါကဋံ ဟောတိ.

၁၆၇. သုန္ဒရောတိ ကာဠကာဒိဒေါသရဟိတတာယ သောဘနော. အာကရသမ္ပန္နော သမ္ပန္နအာကရုပ္ပတ္တိယာ. ဓောဝနာဒီဟီတိ ဓောဝနတာပနမဇ္ဇနာဒီဟိ.

၁၆၈. လောကဓာတူနံ သတသဟဿံ အတ္တနော ဝသေ ဝတ္တနတော သတသဟဿော. တဿ ပန တတ္ထ ဩဘာသကရဏံ ပါကဋန္တိ အာဟ ‘‘အာလောကဖရဏဗြဟ္မာ’’တိ. အယမေဝ နယော ဟေဋ္ဌာ ‘‘သဟဿော ဗြဟ္မာ’’တိအာဒီသုပိ. နိက္ခေန ကတန္တိ နိက္ခပရိမာဏေန ဇမ္ဗောနဒေန ကတံ. နိက္ခံ ပန ဝီသတိသုဝဏ္ဏန္တိ ကေစိ. ပဉ္စဝီသတိသုဝဏ္ဏန္တိ အပရေ. သုဝဏ္ဏံ နာမ စတုဓရဏန္တိ ဝဒန္တိ. ဃဋ္ဋနမဇ္ဇနက္ခမံ န ဟောတိ ပရိတ္တဘာဝတော. အတိရေကေနာတိ ပဉ္စသုဝဏ္ဏအတိရေကေန နိက္ခပ္ပမာဏံ အသမ္ပတ္တေန. ဝဏ္ဏဝန္တံ ပန န ဟောတိ အဝိပုလတာယ ဥဠာရံ ဟုတွာ အနုပဋ္ဌာနတော. အဝဏ္ဏဝန္တတာယ ဧဝ ဖရုသဓာတုကံ ခါယတိ. တာသူတိ တာသု ဘူမီသု၊ ယတ္ထ သာခါ ဝဍ္ဎိတွာ ဌိတာ. တေတိ သုဝဏ္ဏင်္ကုရာ. ပစိတွာတိ တာပေတွာ. သမ္ပဟဋ္ဌန္တိ သမုဇ္ဇလီကတန္တိ အာဟ – ‘‘ဓောတဃဋ္ဋိတပမဇ္ဇိတ’’န္တိ၊ တမ္ဗမတ္တိကလေပံ ကတွာ ဓောတဉ္စေဝ ပါသာဏာဒိနာ ဃဋ္ဋိတဉ္စ ဧဠကလောမာဒိနာ ပမဇ္ဇိတဉ္စာတိ အတ္ထော.

ဧတဒေဝါတိ အာလောကံ ဝဍ္ဎေတွာ ဧတ္ထ အာလောကဖရဏမေဝ. အထ ဝါ ယံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖရဏံ၊ အာလောကဖရဏမ္ပိ ဧတဒေဝ. ယတ္တကဉှိ ဌာနံ ယောဂီ ကသိဏာလောကေန ဖရတိ၊ တတ္တကံ ဌာနံ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ ဖုသတီတိ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖရဏေ ဒဿိတေ အာလောကဖရဏံ ဒဿိတမေဝါတိ အတ္ထော. သဗ္ဗတ္ထာတိ သဗ္ဗသ္မိံ ‘‘ဖရိတွာ’’တိ အာဂတဋ္ဌာနေ. အဝိနာသေန္တေနာတိ အသမ္ဘိန္နေန.

ကသိဏဖရဏံ ဝိယာတိ ကသိဏောဘာသေန ဖရဏံ ဝိယ ဒိဿတိ ဥပဋ္ဌာတိ၊ မဏိပဘာဖရဏဿ ဝိယ ဗြဟ္မလောကေ ဓာတုဖရဏဿ ဒဿိတတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော. သရီရပဘာ ပန နိက္ခပဘာသဒိသာတိ၊ ‘‘နိက္ခောပမ္မေ သရီရဖရဏံ ဝိယ ဒိဿတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အဋ္ဌကထာ နာမ နတ္ထီတိ ပါဠိပဒဿ အတ္ထဝဏ္ဏနာယ နာမ နိစ္ဆိတာယ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အဝိနိစ္ဆိတာယ ပန နတ္ထိ ဝိယာတိ အကထနံ နာမ အဋ္ဌကထာယ အနာစိဏ္ဏန္တိ တဿ ဝါဒံ ပဋိက္ခိပိတွာ. ယထာ ဟိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တထာ အဝတွာ ‘‘ဝိယာ’’တိ ဝစနံ ကိမတ္ထိယန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဗုဒ္ဓါနံ ဗျာမပ္ပဘာ ဗျာမပ္ပဒေသေ သဗ္ဗကာလံ အဓိဋ္ဌာတိ ဝိယ တဿ ဗြဟ္မုနော သရီရဖရဏံ သရီရာဘာယ ပတ္ထရဏံ သဗ္ဗကာလိကံ. စတ္တာရိမာနိ ဣတရာနိ ဖရဏာနိ အဝိနာသေတွာ အညမညမဘိန္ဒိတွာ ကထေတဗ္ဗံ. ဖရဏပဒဿေဝ ဝေဝစနံ ‘‘အဓိမုစ္စနေနေဝ ဖရဏ’’န္တိ. ပတ္ထရတီတိ ယထာဝုတ္တံ ဖရဏဝသေန ပတ္ထရတိ. ဇာနာတီတိ အဓိမုစ္စနဝသေန ဇာနာတိ.

၁၆၉. အာဒယောတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန သုဘေ သင်္ဂဏှာတိ. အာဘာတိ ဒုတိယဇ္ဈာနဘူမိကေ ဒေဝေ ဧကဇ္ဈံ ဂဟေတွာ သာဓာရဏတော ဝုတ္တံ. တတော သုဘာတိ တတိယဇ္ဈာနဘူမိကေ. တေနာဟ – ‘‘ပါဋိယေက္ကာ ဒေဝါ နတ္ထီ’’တိအာဒိ. သာဓာရဏတော ကတာယပိ ပတ္ထနာယ ဈာနင်္ဂံ ပရိတ္တံ ဘာဝိတဉ္စေ၊ ပရိတ္တာဘေသု ဥပပတ္တိ ဟောတိ၊ မဇ္ဈိမဉ္စေ၊ အပ္ပမာဏာဘေသု၊ ပဏီတဉ္စေ၊ အာဘဿရေသု ဥပပတ္တိ ဟောတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သုဘာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ သုဝိညေယျောတိ အာဟ – ‘‘ဝေဟပ္ဖလာဒိဝါရာ ပါကဋာယေဝါ’’တိ.

ကာမာဝစရေသု နိဗ္ဗတ္တတူတိအာဒိနာ သဒ္ဓါဒီနံ အဇ္ဈာနဝိပဿနာနံ ကထံ တဒဓိဋ္ဌာနံ ဟောတီတိ အာသင်္ကတိ. ဣတရော သဒ္ဓါဒီနံ အဇ္ဈာနသဘာဝတ္တေပိ ဈာနဝိပဿနာနံ အဓိဋ္ဌာနံ နိဿယပစ္စယာဒိဝသေန သပ္ပစ္စယတ္တာ ဗြဟ္မလောကူပပတ္တိံ နိဗ္ဗာနဉ္စ အာဝဟန္တီတိ ဒဿေန္တော၊ ‘‘ဣမေ ပဉ္စ ဓမ္မာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သီလန္တိ သမ္ဘာရသီလံ. အနာဂါမီ သမုစ္ဆိန္နဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇနော သမာနော သစေ သဗ္ဗသော ဥပပတ္တိယော အတိက္ကမိတုံ န သက္ကောတိ၊ အရိယဘူမီသု ဧဝ နိဗ္ဗတ္တတိ ယထူပစိတဈာနကမ္မုနာတိ အာဟ – ‘‘အနာဂါမိ။ပေ။ နိဗ္ဗတ္တတီ’’တိ. ဥပရိမဂ္ဂန္တိ အဂ္ဂမဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ. အာသဝက္ခယန္တိ သဗ္ဗသော အာသဝါနံ ခယံ ပဟာနံ ပါပုဏာတိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

သင်္ခါရုပပတ္တိသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.

နိဋ္ဌိတာ စ အနုပဒဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.