၁. သာလေယျကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၃၉. မဟာဇနကာယေ သန္နိပတိတေတိ ကေစိ ‘‘ပဟံသနဝိဓိံ ဒဿေတွာ ရာဇကုမာရံ ဟာသေဿာမာ’’တိ၊ ကေစိ ‘‘တံ ကီဠနံ ပဿိဿာမာ’’တိ ဧဝံ မဟာဇနသမူဟေ သန္နိပတိတေ. ဒေဝနဋန္တိ ဒိဗ္ဗဂန္ဓဗ္ဗံ. ကုသလံ ကုသလန္တိ ဝစနံ ဥပါဒါယာတိ ‘‘ကစ္စိ ကုသလံ? အာမ ကုသလ’’န္တိ ဝစနပဋိဝစနဝသေန ပဝတ္တကုသလဝါဒိတာယ တေ မနုဿာ အာဒိတော ကုသလာတိ သမညံ လဘိံသု. တေသံ ကုသလာနံ ဣဿရာတိ ရာဇကုမာရာ ကောသလာ. ကောသလေ ဇာတာ. တေသံ နိဝါသောတိ သဗ္ဗံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယမေဝ. တေနာဟ ‘‘သော ပဒေသော ကောသလာတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

စာရိကံ စရမာနောတိ သာမညဝစနမ္ပိ ‘‘မဟတာ။ပေ။ တဒဝသရီ’’တိ ဝစနတော ဝိသေသံ နိဝိဋ္ဌမေဝါတိ အာဟ ‘‘အတုရိတစာရိကံ စရမာနော’’တိ. မဟတာတိ ဂုဏမဟတ္တေနပိ သင်္ချာမဟတ္တေနပိ မဟတာ. တသ္မိဉှိ ဘိက္ခုသမူဟေ ကေစိ အဓိသီလသိက္ခာဝသေန သီလသမ္ပန္နာ၊ တထာ ကေစိ သီလသမာဓိသမ္ပန္နာ၊ ကေစိ သီလသမာဓိပညာသမ္ပန္နာတိ ဂုဏမဟတ္တေနပိ သော ဘိက္ခုသမူဟော မဟာတိ. တံ အနာမသိတွာ သင်္ချာမဟတ္တမေဝ ဒဿေန္တော ‘‘သတံ ဝါ’’တိအာဒိမာဟ. အညဂါမပဋိဗဒ္ဓဇီဝိကာဝသေန သမောသရန္တိ ဧတ္ထာတိ သမောသရဏံ၊ ဂါမော နိဝါသဂါမော. န္တိ သာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ. ဝိဟာရောတိ ဘဂဝတော ဝိဟရဏဋ္ဌာနံ. ဧတ္ထာတိ ဧတသ္မိံ သာလေယျကသုတ္တေ. အနိယမိတောတိ အသုကသ္မိံ အာရာမေ ပဗ္ဗတေ ရုက္ခမူလေ ဝါတိ န နိယမိတော၊ သရူပဂ္ဂဟဏဝသေန န နိယမိတွာ ဝုတ္တော. တသ္မာတိ အနိယမိတတ္တာ. အတ္ထာပတ္တိသိဒ္ဓမတ္ထံ ပရိကပ္ပနဝသေန ဒဿေန္တော ‘‘ဝနသဏ္ဍော ဘဝိဿတီ’’တိ အာဟ၊ အဒ္ဓါ ဘဝေယျာတိ အတ္ထော.

ဥပလဘိံသူတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၁.၁.ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ၊ ဒီ. နိ. ဋီ. ၁.၂၅၅၊ အ. နိ. ဋီ. ၂.၃.၆၄) သဝနဝသေန ဥပလဘိံသူတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘သောတဒွါရ။ပေ။ ဇာနိံသူ’’တိ အာဟ. အဝဓာရဏဖလတ္တာ သဗ္ဗမ္ပိ ဝါကျံ အန္တောဂဓာဝဓာရဏန္တိ အာဟ ‘‘ပဒပူရဏမတ္တေ ဝါ နိပါတော’’တိ. အဝဓာရဏတ္ထေတိ ပန ဣမိနာ ဣဋ္ဌတ္ထာဝဓာရဏတ္ထံ ခေါ-သဒ္ဒဂ္ဂဟဏန္တိ ဒဿေတိ. ‘‘အဿောသု’’န္တိ ပဒံ ခေါ-သဒ္ဒေ ဂဟိတေ တေန ဖုလ္လိတမဏ္ဍိတဝိဘူသိတံ ဝိယ ဟောန္တံ ပူရိတံ နာမ ဟောတိ၊ တေန စ ပုရိမပစ္ဆိမပဒါနိ သံသိလိဋ္ဌာနိ ဟောန္တိ၊ န တသ္မိံ အဂ္ဂဟိတေတိ အာဟ ‘‘ပဒပူရဏေန ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာမတ္တမေဝါ’’တိ. မတ္တ-သဒ္ဒေါ ဝိသေသနိဝတ္တိအတ္ထော. တေနဿ အနတ္ထန္တရဒီပနတံ ဒဿေတိ၊ ဧဝ-သဒ္ဒေန ပန ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာယ ဧကန္တိကတံ. သာလာယံ ဇာတာ သံဝဍ္ဎကာ သာလေယျကာ ယထာ ‘‘ကတ္တေယျကာ ဥဗ္ဘေယျကာ’’တိ.

သမိတပါပတ္တာတိ အစ္စန္တံ အနဝသေသတော သဝါသနံ သမိတပါပတ္တာ. ဧဝဉှိ ဗာဟိရကဝီတရာဂသေက္ခာသေက္ခပါပသမနတော ဘဂဝတော ပါပသမနံ ဝိသေသိတံ ဟောတိ. အနေကတ္ထတ္တာ နိပါတာနံ ဣဓ အနုဿဝတ္ထော အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘ခလူတိ အနုဿဝနတ္ထေ နိပါတော’’တိ. အာလပနမတ္တန္တိ ပိယာလာပဝစနံ. ပိယသမုဒါဟာရာ ဟေတေ ‘‘ဘော’’တိ ဝါ ‘‘အာဝုသော’’တိ ဝါ ‘‘ဒေဝါနံပိယာ’’တိ ဝါ. ဂေါတ္တဝသေနာတိ ဧတ္ထ တံ တာယတီတိ ဂေါတ္တံ. ဂေါတမောတိ ဟိ ပဝတ္တမာနံ အဘိဓာနံ ဗုဒ္ဓိဉ္စ ဧကံသိကဝိသယတာယ တာယတိ ရက္ခတီတိ ဂေါတမဂေါတ္တံ. ယထာ ဟိ ဗုဒ္ဓိ အာရမ္မဏဘူတေန အတ္ထေန ဝိနာ န ဝတ္တတိ၊ ဧဝံ အဘိဓာနံ အဘိဓေယျဘူတေန၊ တသ္မာ သော တာနိ တာယတိ ရက္ခတီတိ ဝုစ္စတိ. သော ပန အတ္ထတော အညကုလပရမ္ပရာသာဓာရဏံ တဿ ကုလဿ အာဒိပုရိသသမုဒါဂတံ တံကုလပရိယာပန္နသာဓာရဏံ သာမညရူပန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဥစ္စာကုလပရိဒီပနံ ဥဒိတောဒိတဝိပုလခတ္တိယကုလဝိဘာဝနတော. သဗ္ဗခတ္တိယာနဉှိ အာဒိဘူတမဟာသမ္မတမဟာရာဇတော ပဋ္ဌာယ အသမ္ဘိန္နံ ဥဠာရတမံ သကျရာဇကုလံ. ကေနစိ ပါရိဇုညေနာတိ ဉာတိပါရိဇုညဘောဂပါရိဇုညာဒိနာ ကေနစိပိ ပါရိဇုညေန ပရိဟာနိယာ အနဘိဘူတော အနဇ္ဈောတ္ထဋော. တထာ ဟိ ကဒါစိပိ တဿ ကုလဿ တာဒိသပါရိဇုညာဘာဝေါ၊ အဘိနိက္ခမနကာလေ စ တတော သမိဒ္ဓတမဘာဝေါ လောကေ ပါကဋော ပညာတောတိ. သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတောတိ ဣဒံ ဝစနံ ဘဂဝတော သဒ္ဓါပဗ္ဗဇိတဘာဝဒီပနံ ဝုတ္တံ မဟန္တံ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ မဟန္တဉ္စ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ ပဗ္ဗဇိတဘာဝဒီပနတော. ဧတ္ထ စ သမဏောတိ ဣမိနာ ပရိက္ခကဇနေဟိ ဘဂဝတော ဗဟုမတဘာဝေါ ဒဿိတော သမိတပါပတာဒီပနတော၊ ဂေါတမောတိ ဣမိနာ လောကိယဇနေဟိ ဥဠာရတမကုလီနတာဒီပနတော.

အဗ္ဘုဂ္ဂတောတိ ဧတ္ထ အဘိ-သဒ္ဒေါ ဣတ္ထမ္ဘူတာချာနေ၊ တံယောဂတော ပန ‘‘ဘဝန္တံ ဂေါတမ’’န္တိ ဥပယောဂဝစနံ သာမိအတ္ထေပိ သမာနံ ဣတ္ထမ္ဘူတယောဂဒီပနတော ‘‘ဣတ္ထမ္ဘူတာချာနတ္ထေ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘တဿ ခေါ ပန ဘောတော ဂေါတမဿာတိ အတ္ထော’’တိ. ကလျာဏောတိ ဘဒ္ဒကော. သာ စဿ ကလျာဏတာ ဥဠာရဝိသယတာယာတိ အာဟ ‘‘ကလျာဏဂုဏသမန္နာဂတော’’တိ. တံဝိသယတာ ဟေတ္ထ သမန္နာဂမော. သေဋ္ဌောတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော ယထာ ‘‘ဘဂဝါတိ ဝစနံ သေဋ္ဌ’’န္တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၁.ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ၊ ဝိသုဒ္ဓိ. ၁.၁၄၂၊ ဥဒါ. အဋ္ဌ. ၁၊ ဣတိဝု. အဋ္ဌ. နိဒါနဝဏ္ဏနာ၊ မဟာနိ. အဋ္ဌ. ၅၀). ‘‘ဘဂဝါ အရဟ’’န္တိအာဒိနာ ဂုဏာနံ သံကိတ္တနတော သံသဒ္ဒနတော စ ကိတ္တိသဒ္ဒေါ ဝဏ္ဏောတိ အာဟ ‘‘ကိတ္တိယေဝါ’’တိ. ကိတ္တိပရိယာယောပိ ဟိ သဒ္ဒ-သဒ္ဒေါ ယထာ တံ ‘‘ဥဠာရသဒ္ဒါ ဣသယော ဂုဏဝန္တော တပဿိနော’’တိ. ထုတိဃောသောတိ အဘိတ္ထဝုဒါဟာရော. အဇ္ဈောတ္ထရိတွာတိ ပဋိပက္ခာဘာဝေန အနညသာဓာရဏတာယ စ အဘိဘဝိတွာ.

သော ဘဂဝါတိ ယော သော သမတိံသ ပါရမိယော ပူရေတွာ သဗ္ဗကိလေသေ ဘဉ္ဇိတွာ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဒေဝါနံ အတိဒေဝေါ သက္ကာနံ အတိသက္ကော ဗြဟ္မာနံ အတိဗြဟ္မာ လောကနာထော ဘာဂျဝန္တတာဒီဟိ ကာရဏေဟိ ဘဂဝါတိ လဒ္ဓနာမော၊ သော ဘဂဝါ. ‘‘ဘဂဝါ’’တိ ဟိ ဣဒံ သတ္ထု နာမကိတ္တနံ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘ဘဂဝါတိ နေတံ နာမံ မာတရာ ကတ’’န္တိအာဒိ (မဟာနိ. ၁၄၉၊ ၁၉၈၊ ၂၁၀၊ စူဠနိ. အဇိတမာဏဝပုစ္ဆာနိဒ္ဒေသ ၂). ပရတော ပန ‘‘ဘဂဝါ’’တိ ဂုဏကိတ္တနမေဝ. ဧဝံ ‘‘အရဟ’’န္တိအာဒီဟိ ပဒေဟိ ယေ သဒေဝကေ လောကေ အတိဝိယ ပညာတာ ဗုဒ္ဓဂုဏာ၊ တေ နာနပ္ပကာရတော ဝိဘာဝိတာတိ ဒဿေတုံ ပစ္စေကံ ဣတိပိ-သဒ္ဒေါ ယောဇေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဣတိပိ အရဟံ၊ ဣတိပိ သမာသမ္ဗုဒ္ဓေါ။ပေ။ ဣတိပိ ဘဂဝါ’’တိ. ‘‘ဣတိပေတံ ဘူတံ၊ ဣတိပေတံ တစ္ဆ’’န္တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၁.၆) ဝိယ ဟိ ဣဓ ဣတိ-သဒ္ဒေါ အာသန္နပစ္စက္ခကာရဏတ္ထော၊ ပိ-သဒ္ဒေါ သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော တေန တေသံ ဂုဏာနံ ဗဟုဘာဝဒီပနတော. တာနိ ဂုဏသလ္လက္ခဏကာရဏာနိ သဒ္ဓါသမ္ပန္နာနံ ဝိညုဇာတိကာနံ ပစ္စက္ခာနိ ဧဝါတိ ဒဿေန္တော ‘‘ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ကာရဏေနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတီ’’တိအာဒိ. တတော ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂတော. တေသန္တိ ‘‘အရဟ’’န္တိအာဒီနံ. ဝိတ္ထာရော အတ္ထနိဒ္ဒေသော ဂဟေတဗ္ဗော. တတော ဧဝ တံသံဝဏ္ဏနာယံ (ဝိသုဒ္ဓိ. မဟာဋီ. ၁.၁၃၀) ဝုတ္တော ‘‘အာရကာတိ အရဟံ သုဝိဒူရဘာဝတော၊ အာရကာတိ အရဟံ အာသန္နဘာဝတော၊ ရဟိတဗ္ဗဿ အဘာဝတော၊ သယဉ္စ အရဟိတဗ္ဗတော၊ နတ္ထိ ဧတဿ ရဟောဂမနံ ဂတီသု ပစ္စာဇာတိ၊ ပါသံသဘာဝတော ဝါ အရဟ’’န္တိအာဒိနာ ‘‘အရဟ’’န္တိအာဒီနံ ပဒါနံ အတ္ထော ဝိတ္ထာရတော ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဘဝန္တိ စေတ္ထ (ဝိသုဒ္ဓိ. မဟာဋီ. ၁.၁၃၀၊ သာရတ္ထ. ဋီ. ၁.ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍဝဏ္ဏနာ) –

‘‘သမ္မာ နပ္ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ ယေ နိဟီနာသယာ နရာ၊

အာရကာ တေဟိ ဘဂဝါ၊ ဒူရေ တေနာရဟံ မတော.

ယေ သမ္မာ ပဋိပဇ္ဇန္တိ၊ သုပ္ပဏီတာဓိမုတ္တိကာ၊

ဘဂဝါ တေဟိ အာသန္နော၊ တေနာပိ အရဟံ ဇိနော.

ပါပဓမ္မာ ရဟာ နာမ၊ သာဓူဟိ ရဟိတဗ္ဗတော၊

တေသံ သုဋ္ဌု ပဟီနတ္တာ၊ ဘဂဝါ အရဟံ မတော.

ယေ သစ္ဆိကတသဒ္ဓမ္မာ၊ အရိယာ သုဒ္ဓဂေါစရာ၊

န တေဟိ ရဟိတော ဟောတိ၊ နာထော တေနာရဟံ မတော.

ရဟော ဝါ ဂမနံ ယဿ၊ သံသာရေ နတ္ထိ သဗ္ဗသော၊

ပဟီနဇာတိမရဏော၊ အရဟံ သုဂတော မတော.

ဂုဏေဟိ သဒိသော နတ္ထိ၊ ယသ္မာ လောကေ သဒေဝကေ၊

တသ္မာ ပါသံသိယတ္တာပိ၊ အရဟံ ဒွိပဒုတ္တမော.

အာရကာ မန္ဒဗုဒ္ဓီနံ၊ အာသန္နာ စ ဝိဇာနတံ၊

ရဟာနံ သုပ္ပဟီနတ္တာ၊ ဝိဒူနမရဟေယျတော၊

ဘဝေသု စ ရဟာဘာဝါ၊ ပါသံသာ အရဟံ ဇိနော’’တိ.

သုန္ဒရန္တိ ဘဒ္ဒကံ. တဉ္စ ပဿန္တဿ ဟိတသုခါဝဟဘာဝေန ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘အတ္ထာဝဟံ သုခါဝဟ’’န္တိ. တတ္ထ အတ္ထာဝဟန္တိ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကသမ္ပရာယိကပရမတ္ထသဉှိတဟိတာဝဟံ. သုခါဝဟန္တိ တပ္ပရိယာပန္နတိဝိဓသုခါဝဟံ. တထာရူပါနန္တိ တာဒိသာနံ. ယာဒိသေဟိ ပန ဂုဏေဟိ ဘဂဝါ သမန္နာဂတော၊ တေဟိ စတုပ္ပမာဏိကဿ လောကဿ သဗ္ဗထာပိ အစ္စန္တာယ ပသာဒနီယောတိ ဒဿေတုံ ‘‘အနေကေဟိပီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာဘူတ။ပေ။ အရဟတန္တိ ဣမိနာ ဓမ္မပ္ပမာဏာနံ လူခပ္ပမာဏာနံ သတ္တာနံ ဘဂဝတော ပသာဒါဝဟတမာဟ၊ ဣတရေန ဣတရေသံ. ဒဿနမတ္တမ္ပိသာဓု ဟောတီတိ ဧတ္ထ ကောသိယသကုဏဿ ဝတ္ထု ကထေတဗ္ဗံ. ဧကံ ပဒမ္ပိ သောတုံ လဘိဿာမ၊ သာဓုတရံယေဝ ဘဝိဿတီတိ ဧတ္ထ မဏ္ဍူကဒေဝပုတ္တဝတ္ထု ကထေတဗ္ဗံ.

ဣမိနာ နယေန အဂါရိကပုစ္ဆာ အာဂတာတိ ဣဒံ ယေဘုယျဝသေန ဝုတ္တံ. ယေဘုယျေန ဟိ အဂါရိကာ ဧဝံ ပုစ္ဆန္တိ. အနဂါရိကပုစ္ဆာယပိ ဧသေဝ နယော. ယထာ န သက္ကောန္တိ။ပေ။ ဝိဿဇ္ဇေန္တောတိ ဣမိနာ သတ္ထု တေသံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ နိဂ္ဂဏှနဝိဓိံ ဒဿေတိ. တေသဉှိ သံခိတ္တရုစိတာယ သင်္ခေပဒေသနာ၊ တာယ အတ္ထံ အဇာနန္တာ ဝိတ္ထာရဒေသနံ အာယာစန္တိ၊ သာ စ နေသံ သံခိတ္တရုစိတာ ပဏ္ဍိတမာနိတာယ၊ သော စ မာနော ယထာဒေသိတဿ အတ္ထဿ အဇာနန္တေ အပ္ပတိဋ္ဌော ဟောတိ၊ ဣတိ ဘဂဝါ တေသံ မာနနိဂ္ဂဟဝိဓိံ စိန္တေတွာ သင်္ခေပေနေဝ ပဉှံ ဝိဿဇ္ဇေသိ၊ န သဗ္ဗသော ဒေသနာယ အသလ္လက္ခဏတ္ထံ. တေနာဟ ‘‘ပဏ္ဍိတမာနိကာ ဟီ’’တိအာဒိ. ယသ္မာ မံ တုမှေ ယာစထ၊ သံခိတ္တေန ဝုတ္တမတ္ထံ န ဇာနိတ္ထာတိ အဓိပ္ပါယော.

၄၄၀. ‘‘ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထု’’န္တိအာဒီသု (ဝိဘ. ၇၅၁) ဝိယ ကောဋ္ဌာသတ္ထော ဝိဓ-သဒ္ဒေါ၊ သော စ ဝိဘတ္တိဝစနဝိပလ္လာသံ ကတွာ ပစ္စတ္တေ ကရဏဝစနဝသေန ‘‘တိဝိဓ’’န္တိ ဝုတ္တော. အတ္ထော ပန ကရဏပုထုဝစနဝသေန ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘တိဝိဓန္တိ တီဟိ ကောဋ္ဌာသေဟီ’’တိ. ပကာရတ္ထော ဝါ ဝိဓ-သဒ္ဒေါ၊ ပကာရတ္ထတ္တာယေဝ လဗ္ဘမာနံ အဓမ္မစရိယာဝိသမစရိယာဘာဝသာမညံ၊ ကာယဒွါရိကဘာဝသာမညံ ဝါ ဥပါဒါယ ဧကတ္တံ နေတွာ ‘‘တိဝိဓ’’န္တိ ဝုတ္တံ. ပကာရဘေဒေ ပန အပေက္ခိတေ ‘‘တိဝိဓာ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ကာယေနာတိ ဧတ္ထ ကာယောတိ စောပနကာယော အဓိပ္ပေတော၊ သော စ အဓမ္မစရိယာယ ဒွါရဘူတော တေန ဝိနာ တဿာ အပ္ပဝတ္တနတော. ကာယေနာတိ စ ဟေတုမှိ ကရဏဝစနံ. ကိဉ္စာပိ ဟိ အဓမ္မစရိယာသင်္ခါတစေတနာသမုဋ္ဌာနာ သာ ဝိညတ္တိ၊ န စ သာ ပဋ္ဌာနေ အာဂတေသု စတုဝီသတိယာ ပစ္စယေသု ဧကေနပိ ပစ္စယေန စေတနာယ ပစ္စယော ဟောတိ၊ တဿာ ပန တထာပဝတ္တမာနာယ ကာယကမ္မသညိတာယ စေတနာယ ပဝတ္တိ ဟောတီတိ တေန ဒွါရေန လက္ခိတဗ္ဗဘာဝတော တဿာ ကာရဏံ ဝိယ စ သဗ္ဗောဟာရမတ္တံ ဟောတိ. ကာယဒွါရေနာတိ ဝါ ကာယေန ဒွါရဘူတေန ကာယဒွါရဘူတေနာတိ တံ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏေ ကရဏဝစနံ. အဓမ္မံ စရတိ ဧတာယာတိ အဓမ္မစရိယာ၊ တထာပဝတ္တာ စေတနာ. အဓမ္မောတိ ပန တံသမုဋ္ဌာနော ပယောဂေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဓမ္မတော အနပေတာတိ ဓမ္မာ၊ န ဓမ္မာတိ အဓမ္မာ၊ အဓမ္မာ စ သာ စရိယာ စာတိ အဓမ္မစရိယာ. ပစ္စနီကသမနဋ္ဌေန သမံ၊ သမာနံ သဒိသံ ယုတ္တန္တိ ဝါ သမံ၊ သုစရိတံ. သမတော ဝိဂတံ၊ ဝိရုဒ္ဓံ ဝါ တဿာတိ ဝိသမံ၊ ဒုစ္စရိတံ. သာ ဧဝ ဝိသမာ စရိယာတိ ဝိသမစရိယာ. သဗ္ဗေသု ကဏှသုက္ကပဒေသူတိ ‘‘စတုဗ္ဗိဓံ ဝါစာယ အဓမ္မစရိယာဝိသမစရိယာ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ဥဒ္ဒေသနိဒ္ဒေသဝသေန အာဂတေသု သဗ္ဗေသု ကဏှပဒေသု – ‘‘တိဝိဓံ ခေါ ဂဟပတယော ကာယေန ဓမ္မစရိယာသမစရိယာ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ဥဒ္ဒေသနိဒ္ဒေသဝသေန အာဂတေသု သဗ္ဗေသု သုက္ကပဒေသု စ.

ရောဒေတိ ကုရူရကမ္မန္တတာယ ပရပဋိဗဒ္ဓေ သတ္တေ အဿူနိ မောစေတီတိ ရုဒ္ဒေါ၊ သော ဧဝ လုဒ္ဒေါ ရ-ကာရဿ လ-ကာရံ ကတွာ. ကက္ခဠောတိ လုဒ္ဒေါ. ဒါရုဏောတိ ဖရုသော. သာဟသိကောတိ သာဟဿကာရီ. သစေပိ န လိပ္ပန္တိ. တထာဝိဓော ပရေသံ ဃာတနသီလော လောဟိတပါဏီတွေဝ ဝုစ္စတိ ယထာ ဒါနသီလော ပရေသံ ဒါနတ္ထံ အဓောတဟတ္ထောပိ ‘‘ပယတပါဏီ’’တွေဝ ဝုစ္စတိ. ပဟရဏံ ပဟာရဒါနမတ္တံ ဟတံ၊ ပဝုဒ္ဓံ ပဟရဏံ ပရဿ မာရဏံ ပဟတန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘ဟတေ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ နိဝိဋ္ဌောတိ အဘိနိဝိဋ္ဌော ပသုတော.

ယဿ ဝသေန ‘‘ပရဿာ’’တိ သာမိနိဒ္ဒေသော၊ တံ သာပတေယျံ. ယဉှိ သာမညတော ဂဟိတံ၊ တံ တေနေဝ သာမိနိဒ္ဒေသေန ပကာသိတန္တိ အာဟ ‘‘ပရဿ သန္တက’’န္တိ. ပရဿပရဝိတ္တူပကရဏန္တိ ဝါ ဧကမေဝေတံ သမာသပဒံ၊ ယံ ကိဉ္စိ ပရသန္တကံ ဝိသေသတော ပရဿ ဝိတ္တူပကရဏံ ဝါတိ အတ္ထော. တေဟိ ပရေဟီတိ ယေသံ သန္တကံ၊ တေဟိ. ယဿ ဝသေန ပုရိသော ‘‘ထေနော’’တိ ဝုစ္စတိ၊ တံ ထေယျန္တိ အာဟ ‘‘အဝဟရဏစိတ္တဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ. ထေယျသင်္ခါတေန၊ န ဝိဿာသတာဝကာလိကာဒိဝသေနာတိ အတ္ထော.

မတေ ဝါတိ ဝါ-သဒ္ဒေါ အဝုတ္တဝိကပ္ပတ္ထော. တေန ပဗ္ဗဇိတာဒိဘာဝံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧတေနုပါယေနာတိ ယံ မာတရိ မတာယ၊ နဋ္ဌာယ ဝါ ပိတာ ရက္ခတိ၊ သာ ပိတုရက္ခိတာ. ယံ ဥဘောသု အသန္တေသု ဘာတာ ရက္ခတိ၊ သာ ဘာတုရက္ခိတာတိ ဧဝမာဒိံ သန္ဓာယာဟ. သဘာဂကုလာနီတိ အာဝါဟကိရိယာယ သဘာဂါနိ ကုလာနိ. ဒဿုကဝိဓိံ ဝါ ဥဒ္ဒိဿ ဌပိတဒဏ္ဍာရာဇာဒီဟိ. သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ္တေ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၈၉) ‘‘အသဒ္ဓမ္မာဓိပ္ပါယေန ကာယဒွါရပ္ပဝတ္တာ အဂမနီယဋ္ဌာနဝီတိက္ကမစေတနာ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တမိစ္ဆာစာရလက္ခဏဝသေန.

ဟတ္ထပါဒါဒိဟေတူတိ ဟတ္ထပါဒါဒိဘေဒနဟေတု. ဓနဟေတူတိ ဓနဿ လာဘဟေတု ဇာနိဟေတု စ. လာဘောတိ ဃာသစ္ဆာဒနာနိ လဗ္ဘတီတိ လာဘော. ကိဉ္စိက္ခန္တိ ကိဉ္စိမတ္တကံ အာမိသဇာတံ. တေနာဟ ‘‘ယံ ဝါ’’တိအာဒိ. ဇာနန္တောယေဝါတိ မုသာဘာဝံ တဿ ဝတ္ထုနော အတ္ထိ၊ တံ ဇာနန္တော ဧဝ.

အဏ္ဍကာတိ ဝုစ္စတိ ရုက္ခေ အဏ္ဍသဒိသာ ဂဏ္ဌိယော. ယထာ ထဒ္ဓါ ဝိသမာ ဒုဗ္ဗိနီတာ စ ဟောန္တိ၊ ဧဝမေဝံ ခုံသနဝမ္ဘနဝသေန ပဝတ္တဝါစာပိ ဟိ ‘‘အဏ္ဍကာ’’တိ ဝုတ္တာ. တေနာဟ ‘‘ယထာ သဒေါသေ ရုက္ခေ’’တိအာဒိ. ကက္ကသာတိ ဖရုသာ ဧဝ၊ သော ပနဿာ ကက္ကသဘာဝေါ ဗျာပါဒနိမိတ္တတာယ တတော ပူတိကာတိ. တေနာဟ ‘‘ယထာ နာမာ’’တိအာဒိ. ကဋုကာတိ အနိဋ္ဌာ. အမနာပါတိ န မနဝဍ္ဎနီ၊ တတော ဧဝ ဒေါသဇနနီ၊ စိတ္တသန္ဒောသုပ္ပတ္တိကာရိကာ. မမ္မေသူတိ ဃဋ္ဋနေန ဒုက္ခုပ္ပတ္တိတော မမ္မသဒိသေသု ဇာတိအာဒီသု. လဂ္ဂနကာရီတိ ဧဝံ ဝဒန္တဿ ဧဝံ ဝဒါမီတိ အတ္ထာဓိပ္ပါယေန လဂ္ဂနကာရီ၊ န ဗျဉ္ဇနဝသေန. ကောဓဿ အာသန္နာ တဿ ကာရဏဘာဝတော. သဒေါသဝါစာယာတိ အတ္တနော သမုဋ္ဌာပကဒေါသဿ ဝသေန သဒေါသဝါစာယ ဝေဝစနာနိ.

အကာလေနာတိ အယုတ္တကာလေန. အကာရဏနိဿိတန္တိ နိပ္ဖလံ. ဖလဉှိ ကာရဏနိဿိတံ နာမ တဒဝိနာဘာဝတော. အကာရဏနိဿိတံ နိပ္ဖလံ၊ သမ္ဖန္တိ အတ္ထော. အသဘာဝဝတ္တာတိ အယာထာဝဝါဒီ. အသံဝရဝိနယပဋိသံယုတ္တဿာတိ သံဝရဝိနယရဟိတဿ၊ အတ္တနော သုဏန္တဿ စ န သံဝရဝိနယာဝဟဿ ဝတ္တာ. ဟဒယမဉ္ဇူသာယံ နိဓေတုန္တိ အဟိတသံဟိတတ္တာ စိတ္တံ အနုပ္ပဝိသေတွာ နိဓေတုံ. အယုတ္တကာလေတိ ဓမ္မံ ကထေန္တေန ယော အတ္ထော ယသ္မိံ ကာလေ ဝတ္တဗ္ဗော၊ တတော ပုဗ္ဗေ ပစ္ဆာ တဿ အကာလော၊ တသ္မိံ အယုတ္တကာလေ ဝတ္တာ ဟောတိ. အနပဒေသန္တိ ဘဂဝတာ အသုကသုတ္တေ ဧဝံ ဝုတ္တန္တိ သုတ္တာပဒေသဝိရဟိတံ. အပရိစ္ဆေဒန္တိ ပရိစ္ဆေဒရဟိတံ. ယထာ ပန ဝါစာ ပရိစ္ဆေဒရဟိတာ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘သုတ္တံ ဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဥပလဗ္ဘန္တိ အနုယောဂံ. ဗာဟိရကထံယေဝါတိ ယံ သုတ္တံ၊ ဇာတကံ ဝါ နိက္ခိတ္တံ၊ တဿ သရီရဘူတံ ကထံ အနာမသိတွာ တတော ဗဟိဘူတံယေဝ ကထံ. သမ္ပဇ္ဇိတွာတိ ဝိရုဠှံ အာပဇ္ဇိတွာ. ပဝေဏိဇာတကာဝါတိ အနုဇာတပါရောဟမူလာနိယေဝ တိဋ္ဌန္တိ. အာဟရိတွာတိ နိက္ခိတ္တသုတ္တတော အညမ္ပိ အနုယောဂဥပမာဝတ္ထုဝသေန တဒနုပယောဂိနံ အာဟရိတွာ. ဇာနာပေတုန္တိ ဧတဒတ္ထမိဒံ ဝုတ္တန္တိ ဇာနာပေတုံ ယော သက္ကောတိ. တဿ ကထေတုန္တိ တဿ တထာရူပဿ ဓမ္မကထိကဿ ဗဟုမ္ပိ ကထေတုံ ဝဋ္ဋတိ. န အတ္ထနိဿိတန္တိ အတ္တနော ပရေသဉ္စ န ဟိတာဝဟံ.

အဘိဇ္ဈာယနံ ယေဘုယျေန ပရသန္တကဿ ဒဿနဝသေန ဟောတီတိ ‘‘အဘိဇ္ဈာယ ဩလောကေတာ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အဘိဇ္ဈာယန္တော ဝါ အဘိဇ္ဈာယိတံ ဝတ္ထုံ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌိတမ္ပိ ပစ္စက္ခတော ပဿန္တော ဝိယ အဘိဇ္ဈာယတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘အဘိဇ္ဈာယ ဩလောကေတာ ဟောတီ’’တိ. ကမ္မပထဘေဒေါ န ဟောတိ၊ ကေဝလံ လောဘမတ္တောဝ ဟောတိ ပရိဏာမနဝသေန အပ္ပဝတ္တတ္တာ. ယထာ ပန ကမ္မပထဘေဒေါ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ယဒါ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပရိဏာမေတီတိ အတ္တနော သန္တကဘာဝေန ပရိဂ္ဂယှ နာမေတိ.

ဝိပန္နစိတ္တောတိ ဗျာပါဒေန ဝိပတ္တိံ အာပါဒိတစိတ္တော. တေနာဟ ‘‘ပူတိဘူတစိတ္တော’’တိ. ဗျာပါဒေါ ဟိ ဝိသံ ဝိယ လောဟိတဿ စိတ္တံ ပူတိဘာဝံ ဇနေတိ. ဒေါသေန ဒုဋ္ဌစိတ္တသင်္ကပ္ပေါတိ ဝိသေန ဝိယ သပ္ပိအာဒိကောပေန ဒူသိတစိတ္တသင်္ကပ္ပေါ. ဃာတီယန္တူတိ ဟနီယန္တု. ဝဓံ ပါပုဏန္တူတိ မရဏံ ပါပုဏန္တု. မာ ဝါ အဟေသုန္တိ သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ န ဟောန္တု. တေနာဟ ‘‘ကိဉ္စိပိ မာ အဟေသု’’န္တိ၊ အနဝသေသဝိနာသံ ပါပုဏန္တူတိ အတ္ထော. ဟညန္တူတိ အာဒိစိန္တနေနေဝါတိ ဧကန္တတော ဝိနာသစိန္တာယ ဧဝ.

မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကောတိ အယောနိသော ဥပ္ပန္နဒိဋ္ဌိကော. သော စ ဧကန္တတော ကုသလပဋိပက္ခဒိဋ္ဌိကောတိ အာဟ ‘‘အကုသလဒဿနော’’တိ. ဝိပလ္လတ္ထဒဿနောတိ ဓမ္မတာယ ဝိပရိယာသဂ္ဂါဟီ. နတ္ထိ ဒိန္နန္တိ ဒေယျဓမ္မသီသေန ဒါနံ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဒိန္နဿ ဖလာဘာဝံ သန္ဓာယ ဝဒတီ’’တိ. ဒိန္နံ ပန အန္နာဒိဝတ္ထုံ ကထံ ပဋိက္ခိပတိ. ဧသ နယော ‘‘ယိဋ္ဌံ ဟုတ’’န္တိ ဧတ္ထာပိ. မဟာယာဂေါတိ သဗ္ဗသာဓာရဏံ မဟာဒါနံ. ပဟေဏကသက္ကာရောတိ ပါဟုနကာနံ ကတ္တဗ္ဗသက္ကာရော. ဖလန္တိ အာနိသံသဖလဉ္စ နိဿန္ဒဖလဉ္စ. ဝိပါကောတိ သဒိသံ ဖလံ. ပရလောကေ ဌိတဿ အယံ လောကော နတ္ထီတိ ပရလောကေ ဌိတဿ ကမ္မုနာ လဒ္ဓဗ္ဗော အယံ လောကော န ဟောတိ. ဣဓလောကေ ဌိတဿပိ ပရလောကော နတ္ထီတိ ဣဓလောကေ ဌိတဿ ကမ္မုနာ လဒ္ဓဗ္ဗော ပရလောကော န ဟောတိ. တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘သဗ္ဗေ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တီ’’တိ. ဣမေ သတ္တာ ယတ္ထ ယတ္ထ ဘဝယောနိဂတိအာဒီသု ဌိတာ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ နိရုဒယဝိနာသဝသေန ဝိနဿန္တိ. ဖလာဘာဝဝသေနာတိ မာတာပိတူသု သမ္မာပဋိပတ္တိမိစ္ဆာပဋိပတ္တီနံ ဖလဿ အဘာဝဝသေန ‘‘နတ္ထိ မာတာ၊ နတ္ထိ ပိတာ’’တိ ဝဒတိ၊ န မာတာပိတူနံ၊ နာပိ တေသု သမ္မာပဋိပတ္တိမိစ္ဆာပဋိပတ္တီနံ အဘာဝဝသေန တေသံ လောကပစ္စက္ခတ္တာ. ဗုဗ္ဗုဠကဿ ဝိယ ဣမေသံ သတ္တာနံ ဥပ္ပါဒေါ နာမ ကေဝလောဝ၊ န စဝိတွာ အာဂမနပုဗ္ဗကောတိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘စဝိတွာ ဥပပဇ္ဇနကသတ္တာ နာမ နတ္ထီတိ ဝဒတီ’’တိ. သမဏေန နာမ ယာထာဝတော ဇာနန္တေန ကဿစိ ကိဉ္စိ အကထေတွာ သညတေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အညထာ အဟောပုရိသိကာ နာမ သိယာ၊ ကိံ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ၊ တထာ အတ္တနော သမ္ပာဒနဿ ကဿစိ အဝသရော ဧဝ နတ္ထိ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဥစ္ဆိဇ္ဇနတောတိ အာဟ ‘‘ယေ ဣမဉ္စ။ပေ။ ပဝေဒေန္တီ’’တိ. ဧတ္တာဝတာတိ ‘‘နတ္ထိ ဒိန္န’’န္တိအာဒိနာ ဗျပဒေသေန. ဒသဝတ္ထုကာတိ ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗာနိ ဒသ ဝတ္ထူနိ ဧတိဿာတိ ဒသဝတ္ထုကာ.

၄၄၁. အနဘိဇ္ဈာဒယော ဟေဋ္ဌာ အတ္ထတော ပကာသိတတ္တာ ဥတ္တာနတ္ထာယေဝ.

၄၄၂. သဟ ဗျယတိ ဂစ္ဆတီတိ သဟဗျော၊ သဟဝတ္တနကော၊ တဿ ဘာဝေါ သဟဗျတာ၊ သဟပဝတ္တီတိ အာဟ ‘‘သဟဘာဝံ ဥပဂစ္ဆေယျ’’န္တိ. ဗြဟ္မာနံ ကာယော သမူဟောတိ ဗြဟ္မကာယော၊ တပ္ပရိယာပန္နတာယ တတ္ထ ဂတာတိ ဗြဟ္မကာယိကာ. ကာမံ စေတာယ သဗ္ဗဿပိ ဗြဟ္မနိကာယဿ သမညာယ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ‘‘အာဘာန’’န္တိအာဒိနာ ပန ဒုတိယဇ္ဈာနဘူမိကာဒီနံ ဥပရိ ဂဟိတတ္တာ ဂေါဗလီဗဒ္ဒဉာယေန တဒဝသေသာနံ အယံ သမညာတိ အာဟ ‘‘ဗြဟ္မကာယိကာနံ ဒေဝါနန္တိ ပဌမဇ္ဈာနဘူမိဒေဝါန’’န္တိ. အာဘာ နာမ ဝိသုံ ဒေဝါ နတ္ထိ၊ ပရိတ္တာဘာဒီနံယေဝ ပန အာဘာဝန္တတာသာမညေန ဧကဇ္ဈံ ဂဟေတွာ ပဝတ္တံ ဧတံ အဓိဝစနံ၊ ယဒိဒံ ‘‘အာဘာ’’တိ ယထာ ‘‘ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဗြဟ္မပုရောဟိတမဟာဗြဟ္မာနံ ဗြဟ္မကာယိကာ’’တိ. ပရိတ္တာဘာနန္တိအာဒိ ပနာတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အပ္ပမာဏာဘာနံ ဒေဝါနံ အာဘဿရာနံ ဒေဝါနန္တိ ဣမံ ပါဠိံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧကတော အဂ္ဂဟေတွာတိ အာဘာတိ ဝါ၊ ဧကတ္တကာယနာနတ္တသညာတိ ဝါ ဧကတော အဂ္ဂဟေတွာ. တေသံယေဝါတိ အာဘာတိ ဝုတ္တဒေဝါနံယေဝ. ဘေဒတော ဂဟဏန္တိ ကာရဏဿ ဟီနာဒိဘေဒဘိန္နတာဒဿနဝသေန ပရိတ္တာဘာဒိဂ္ဂဟဏံ. ဣတိ ဘဂဝါ အာသဝက္ခယံ ဒဿေတွာတိ ဧဝံ ဘဂဝါ ဓမ္မစရိယံ၊ သမစရိယံ၊ ဝဋ္ဋနိဿိတံ သုဂတိဂါမိပဋိပဒံ၊ ဝိဝဋ္ဋနိဿိတံ အာသဝက္ခယဂါမိပဋိပဒံ ကတွာ တိဘဝဘဉ္ဇနတော အာသဝက္ခယံ ဒဿေတွာ အရဟတ္တနိကူဋေန ဒေသနံ နိဋ္ဌပေသိ.

ဣဓ ဌတွာတိ ဣမသ္မိံ ဓမ္မစရိယာသမစရိယာယ နိဒ္ဒေသေ ဌတွာ. ဒေဝလောကာ သမာနေတဗ္ဗာတိ ဆဗ္ဗီသတိပိ ဒေဝလောကာ သမောဓာနေတဗ္ဗာ. ဝီသတိ ဗြဟ္မလောကာတိ တံတံဘဝပရိယာပန္နနိကာယဝသေန ဝီသတိ ဗြဟ္မလောကာ၊ ဝီသတိ ဗြဟ္မနိကာယာတိ အတ္ထော. ဒသကုသလကမ္မပထေဟီတိ ယထာရဟံ ဒသကုသလကမ္မပထေဟိ ကမ္မူပနိဿယပစ္စယဘူတေဟိ ကေဝလံ ဥပနိဿယဘူတေဟိ စ နိဗ္ဗတ္တိ ဒဿိတာ.

တိဏ္ဏံ သုစရိတာနန္တိ တိဏ္ဏံ ကာမာဝစရသုစရိတာနံ. ကာမာဝစရဂ္ဂဟဏဉ္စေတ္ထ မနောသုစရိတာပေက္ခာယ. ဝိပါကေနေဝါတိ ဣမိနာ ဝိပါကုပ္ပါဒေနေဝ နိဗ္ဗတ္တိ ဟောတိ၊ န ဥပနိဿယတာမတ္တေနာတိ ဒဿေတိ. ‘‘ဥပနိဿယဝသေနာ’’တိ ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဝရိတုံ ‘‘ဒသ ကုသလကမ္မပထာ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဒုတိယာဒီနိ ဘာဝေတွာတိအာဒီသုပိ ‘‘သီလေ ပတိဋ္ဌာယာ’’တိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ‘‘ဥပနိဿယဝသေနာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ နနု ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂေ (ပဋိ. မ. ၁.၄၁) – ‘‘ပဌမေန ဈာနေန နီဝရဏာနံ ပဟာနံ သီလံ၊ ဝေရမဏိ သီလံ၊ စေတနာ သီလံ၊ သံဝရော သီလံ၊ အဝီတိက္ကမော သီလ’’န္တိအာဒိနာ သဗ္ဗေသုပိ ဈာနေသု သီလံ ဥဒ္ဓဋန္တိ တဿ ဝသေန ဥပရိဒေဝလောကာနမ္ပိ ဝိပါကေန နိဗ္ဗတ္တိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ? န၊ တဿ ပရိညာယ ဒေသနတ္တာ၊ ပရိညာယ ဒေသနတာ စဿ ‘‘ယတ္ထ စ ပဟာန’’န္တိအာဒိနာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂသံဝဏ္ဏနာယဉ္စ (ဝိသုဒ္ဓိ. မဟာဋီ. ၂.၈၃၇၊ ၈၃၉) ပကာသိတာ ဧဝ. တထာ ဟိ ဣဓာပိ ‘‘ဒသ ကုသလကမ္မပထာ ဟိ သီလ’’န္တိအာဒိနာ သီလဿ ရူပါရူပဘဝါနံ ဥပနိဿယတာ ဝိဘာဝိတာ၊ န နိဗ္ဗတ္တကတာယ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဘာဝနာလက္ခဏာယ ဓမ္မစရိယာယ ဘဝဝိသေသေ ဝိဘဇိယမာနေ အသညဘဝေါ န ဂဟိတောတိ အာဟ ‘‘အသညဘဝေါ ပန။ပေ။ န နိဒ္ဒိဋ္ဌော’’တိ. ဗာဟိရကာ ဟိ အယထာဘူတဒဿိတာယ အသညဘဝံ ဘဝဝိပ္ပမောက္ခံ မညမာနာ တဒုပဂဇ္ဈာနံ ဘာဝေတွာ အသညေသု နိဗ္ဗတ္တန္တိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ယံ ပနေတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဗြဟ္မဇာလဋ္ဌကထာယံ တံသံဝဏ္ဏနာယဉ္စ (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၆၈-၇၃၊ ဒီ. နိ. ဋီ. ၁.၆၈-၇၃) ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

သာလေယျကသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.