၆. စေတောခိလသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၅. စေတော တေဟိ ခိလယတိ ထဒ္ဓဘာဝံ အာပဇ္ဇတီတိ စေတောခိလာ. တေနာဟ ‘‘စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝါ’’တိ. ယသ္မာ တေဟိ ဥပ္ပန္နေဟိ စိတ္တံ ဥက္လာပီဇာတံ ဌာနံ ဝိယ အမနုညံ ခေတ္တံ ဝိယ စ ခါဏုကနိစိတံ အမဟပ္ဖလံ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ကစဝရဘာဝါ ခါဏုကဘာဝါ’’တိ. ‘‘စိတ္တဿာ’’တိ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. စိတ္တံ ဗန္ဓိတွာတိ တဏှာပဝတ္တိဘာဝတော ကုသလစာရဿ အဝသရစဇနဝသေန စိတ္တံ ဗဒ္ဓံ ဝိယ သမောရောဓေတွာ. တေနာဟ ‘‘မုဋ္ဌိယံ ကတွာ ဝိယ ဂဏှန္တီ’’တိ. သဒ္ဒတ္ထတော ပန စေတော ဝိရူပံ နိဗန္ဓီယတိ သံယမီယတိ ဧတေဟီတိ စေတသော ဝိနိဗန္ဓာ ယဿ စတုဗ္ဗိဓံ သီလံ အခဏ္ဍာဒိဘာဝပ္ပတ္တိယာ သုပရိသုဒ္ဓံ ဝိသေသဘာဂိယတ္တာ အပ္ပကသိရေနေဝ မဂ္ဂဖလာဝဟံ မဟာသင်္ဃရက္ခိတတ္ထေရဿ ဝိယ၊ သော တာဒိသေန သီလေန ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ ဝုဒ္ဓိံ အာပဇ္ဇိဿတီတိ အာဟ ‘‘သီလေန ဝုဒ္ဓိ’’န္တိ. ယဿ ပန အရိယမဂ္ဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တော ဝိရူဠှမူလော ဝိယ ပါဒပေါ သုပ္ပတိဋ္ဌိတော၊ သော သာသနေ ဝိရူဠှိံ အာပန္နောတိ အာဟ ‘‘မဂ္ဂေန ဝိရူဠှိ’’န္တိ. ယော သဗ္ဗသော ကိလေသနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော၊ သော အရဟာ သီလာဒိဓမ္မက္ခန္ဓပါရိပူရိယာ သတိဝေပုလ္လပ္ပတ္တော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘နိဗ္ဗာနေန ဝေပုလ္လ’’န္တိ. ဒုတိယဝိကပ္ပေ အတ္ထော ဝုတ္တနယာနုသာရေန ဝေဒိတဗ္ဗော.

ဗုဒ္ဓါနံ ဓမ္မကာယော ဝိယ ရူပကာယောပိ အနညသာဓာရဏတာယ အနုတ္တရဂုဏာဓိဋ္ဌာနတာယ စ အပစ္စက္ခကာရီနံ သံသယဝတ္ထု ဟောတိယေဝါတိ ‘‘သရီရေ ဝါ ဂုဏေ ဝါ ကင်္ခတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာ မဟာပုရိသလက္ခဏေန အနုဗျဉ္ဇနာဒယော ရူပကာယဂုဏာ ဂဟိတာ ဧဝ ဟောန္တိ အဝိနာဘာဝတောတိ ‘‘ဒွတ္တိံသဝရလက္ခဏပ္ပဋိမဏ္ဍိတ’’မိစ္စေဝ ဝုတ္တံ၊ ဧဝံ အနာဝရဏဉာဏေန သဗ္ဗေပိ အနန္တာပရိမေယျဘေဒါ ဓမ္မကာယဂုဏာ ဂဟိတာ ဧဝ ဟောန္တီတိ သဗ္ဗညုတညာဏဂ္ဂဟဏမေဝ ကတံ နာနန္တရိယဘာဝတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ကင်္ခဟီတိ ‘‘အဟော ဝတ တေ ဂုဏာ န ဘဝေယျုံ၊ ဘဝေယျုံ ဝါ’’တိ ပတ္ထနုပ္ပါဒနဝသေန ကင်္ခတိ. ပုရိမော ဟိ ဝိပရီတဇ္ဈာသယော၊ ဣတရော ယထာဘူတဉာဏဇ္ဈာသယော. ဝိစိနန္တောတိ ဝိစယဘူတာယ ပညာယ တေ ဝိဝေစေတုကာမော တဒဘာဝတော ကိစ္ဆံ ဒုက္ခံ အာပဇ္ဇတိ၊ ကိစ္ဆပ္ပတ္တိ စ တတ္ထ နိစ္ဆေတုံ အသမတ္ထတာယေဝါတိ အာဟ ‘‘ဝိနိစ္ဆေတုံ န သက္ကောတီ’’တိ. ဝိဂတာ စိကိစ္ဆာတိ ဝိစိကိစ္ဆာ. အဓိမောက္ခံ န ပဋိလဘတီတိ ‘‘ဧဝမေတ’’န္တိ ဩကပ္ပနဝသေန ဂုဏေသု ဝိနိစ္ဆယံ နာဓိဂစ္ဆတိ. ဩတရိတွာတိ ဉာဏေန အနုပဝိသိတွာ. ပသီဒိတုန္တိ ‘‘ပသန္နရူပဓမ္မကာယဂုဏေဟိ ဘဂဝါ’’တိ ပသီဒိတုံ. အနာဝိလော အကာလုဿော ဟောတုံ န သက္ကောတိ. ‘‘ကင်္ခတီ’’တိ ဣမိနာ ဒုဗ္ဗလာ ဝိမတိ ဝုတ္တာ၊ ‘‘ဝိစိကိစ္ဆတီ’’တိ ဣမိနာ မဇ္ဈိမာ၊ ‘‘နာဓိမုစ္စတီ’’တိ ဣမိနာ ဗလဝတီ၊ ‘‘န သမ္ပသီဒတီ’’တိ ဣမိနာ တိဝိဓာယပိ ဝိမတိယာ ဝသေန ဥပ္ပန္နစိတ္တကာလုဿိယံ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

အာတပ္ပါယာတိအာဒိတော တပတိ သန္တပတိ ကိလေသေတိ အာတပ္ပံ၊ အာရမ္ဘဓာတု၊ တဒတ္ထာယ. အနုယောဂါယာတိ ယထာ သံကိလေသဓမ္မာနံ အဝသရော န ဟောတိ၊ ဧဝံ အနု အနု ယုဉ္ဇနံ အနုယောဂေါ၊ နိက္ကမဓာတု၊ တဒတ္ထာယ. တေနာဟ ‘‘ပုနပ္ပုနံ ယောဂါယာ’’တိ. သာတစ္စာယာတိ ယထာ ဥပရူပရိ ဝိသေသာဓိဂမော ဟောတိ၊ တထာ သတတဿ နိရန္တရပဝတ္တဿ အနုယောဂဿ ဘာဝေါ သာတစ္စံ၊ ပရက္ကမဓာတု၊ တဒတ္ထာယ. ပဓာနာယာတိ သန္တမေဝံ တိဝိဓဓာတုသံဝဍ္ဎိတာနုဘာဝံ သဗ္ဗကိလေသဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထံ ပဓာနသင်္ခါတံ ဝီရိယံ၊ တဒတ္ထာယ. ဧတ္ထ စ အာတပ္ပါယ စိတ္တံ န နမတိ ယထာဝုတ္တကင်္ခါဝသေန၊ ပဂေဝ အနုယောဂါဒိအတ္ထန္တိ ဒဿေတုံ စတ္တာရိပိ ပဒါနိ ဂဟိတာနိ၊ အနဝသေသဝိသေသဒဿနတ္ထံ ဝါ. ကေစိ ပန ‘‘အာတပ္ပဝေဝစနာနေဝ အနုယောဂါဒိပဒါနီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧတ္တာဝတာ ဘဂဝါ သတ္ထရိ ကင်္ခါယ စိတ္တဿ ထဒ္ဓကစဝရခါဏုကဘာဝေန အကုသလဘာဝါဒိအာပါဒနတော စေတောခိလဘာဝံ ဒဿေတိ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော.

သိက္ခာဂ္ဂဟဏေန ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မဿ ဂဟိတတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ပရိယတ္တိဓမ္မေ စ ပဋိဝေဓဓမ္မေ စာ’’တိ. ပရိယတ္တိဓမ္မေ ယတ္ထ ကင်္ခါယ သမ္ဘဝေါ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘စတုရာသီတိ ဓမ္မက္ခန္ဓသဟဿာနီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တယိဒံ နိဒဿနမတ္တံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ ပရမ္ပရာယ ပဋိဝေဓာဝဟဘာဝါဒိဝသေနပိ ဧကစ္စာနံ တတ္ထ သံသယုပ္ပတ္တိတော. ယထာ စ ပဋိဝေဓေ ကင်္ခါ ဝုတ္တာ၊ ဧဝံ အဓိဂမဓမ္မေပိ ပဝတ္တတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ ဟိ ဧကစ္စေ ‘‘ကသိဏာဒိဘာဝနာယ ဈာနာနိ ဣဇ္ဈန္တီ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ကသိဏနိဿန္ဒော အာရုပ္ပါတိ၊ မေတ္တာဒိနိဿန္ဒော စတုတ္ထဗြဟ္မဝိဟာရော’’တိ ဧဝမာဒိနာ ကင်္ခတိယေဝါတိ. ဧတ္ထ စ နဝလောကုတ္တရေသု ပညတ္တိယံယေဝ ကင်္ခါပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ အသံကိလေသိကတ္တာ လောကုတ္တရဓမ္မာနံ.

ဧဝရူပန္တိ ဧဒိသံ သုပ္ပဋိပတ္တိ-ဥဇုပ္ပဋိပတ္တိ-ဉာယပ္ပဋိပတ္တိ-သာမီစိပ္ပဋိပတ္တိ-သင်္ခါတံ သမ္မာပဋိပဒံ. အဓိသီလသိက္ခာဒယော လောကုတ္တရဓမ္မဿ အနုဓမ္မဘူတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝဉှိ မဂ္ဂဖလသိက္ခာဟိ ဣမာသံ ဝိသေသော သိဒ္ဓေါ ဟောတိ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ‘‘သိက္ခာဂ္ဂဟဏေန ပဋိပတ္တိသဒ္ဓမ္မဿ ဂဟိတတ္တာ’’တိ. ဧတ္ထ စ ယထာ ဝိစိကိစ္ဆာ ဝတ္ထုတ္တယဿ သိက္ခာယ စ ဂုဏေသု အနဓိမုစ္စနအသမ္ပသီဒနဝသေန အပ္ပဋိပတ္တိဘာဝတော စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝေါ အာသပ္ပနပရိသပ္ပနဝသေန ပဝတ္တိယာ ကစဝရခါဏုကဘာဝေါ စ၊ ဧဝံ သဗြဟ္မစာရီသု အာဃာတစဏ္ဍိက္ကာဒိဝသေန စိတ္တဿ ထဒ္ဓဘာဝေါ စ ဥပဟနနဝိရုဇ္ဈနာဒိဝသေန ကစဝရခါဏုကဘာဝေါ စ ဝေဒိတဗ္ဗော. အရိယသံဃဝိသယာ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ပုဂ္ဂလဝိသယာ ကာစိ နတ္ထီတိ သံဃဝိသယာဝ ဂဟိတာ၊ သာသနိကဝသေန စာယံ စေတောခိလဒေသနာတိ သဗြဟ္မစာရီဝိသယောဝ ကောပေါ ဂဟိတော.

၁၈၆. ယထာ ဝတ္ထုကာမော၊ ဧဝံ ကိလေသကာမောပိ အဿာဒနီယော ဧဝါတိ ‘‘ကိလေသကာမေပီ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘ရူပတဏှာ လောကေ ပိယရူပံ သာတရူပံ၊ ဧတ္ထေသာ တဏှာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧတ္ထ နိဝိသမာနာ နိဝိသတီ’’တိအာဒိ (ဒီ. နိ. ၂.၄၀၀၊ မ. နိ. ၁.၁၃၃၊ ဝိဘ. ၂၀၃). ကာမနိဒ္ဒေသေ (မဟာနိ. ၁) သဗ္ဗေပိ တေဘူမကာ ဓမ္မာ ကာမနီယဋ္ဌေန ‘‘ကာမာ’’တိ ဝုတ္တာ၊ ဗလဝကာမရာဂဝတ္ထုဘူတာယေဝေတ္ထ ကာမဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတာတိ. ဝိနိဗဒ္ဓဝတ္ထုဘာဝေန ယထာ ဝိသုံ အတ္တနော ကာယော ဂဟိတော၊ တထာ ပရေသံ တထာရူပါ ရူပဓမ္မာ သမူဟဋ္ဌေနာတိ အာဟ ‘‘ရူပေတိ ဗဟိဒ္ဓါရူပေ’’တိ. ယထာ ဟိ ပဉ္စကာမဂုဏိကော ရာဂေါ ဈာနာဒိဝိသေသာဓိဂမဿ ဝိနိဗဒ္ဓါယ သံဝတ္တတိ၊ ဧဝံ အတ္တနော ကာယေ အပေက္ခာ ဗဟိဒ္ဓါ စ သကပရိက္ခာရဉာတိမိတ္တာဒီသု အပေက္ခာတိ. ကေစိ ပနေတ္ထ ‘‘ရူပေတိ ရူပဇ္ဈာနေ’’တိအာဒိနာ ပပဉ္စေန္တိ. တဒယုတ္တံ ဈာနာဓိဂမဝိနိဗဒ္ဓါနံ သီလဿ စ သံကိလေသဘူတာနံ စေတောဝိနိဗဒ္ဓဘာဝေန ဂဟိတတ္တာ.

ယာဝဒတ္ထန္တိ ယာဝ အတ္ထေတိ အဘိကင်္ခတိ၊ တာဝ. တေနာဟ ‘‘ယတ္တကံ ဣစ္ဆတိ၊ တတ္တက’’န္တိ. န္တိ ယာဝဒတ္ထံ ဥဒရပူရံ ဘုတ္တံ. အဝဒေဟနတော ပူရဏတော. သေယျသုခန္တိ သေယျံ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇနကသုခံ. ပဿသုခန္တိ ပဿာနံ သမ္ပရိဝတ္တနေန ဥပ္ပဇ္ဇနကသုခံ. နိဒ္ဒါသုခန္တိ နိဒ္ဒါယနေန ဥပ္ပဇ္ဇနကသုခံ.

သီလေနာတိအာဒိ ပတ္ထနာကာရဒဿနံ. ဝတသမာဒါနန္တိ ဓုတင်္ဂါဒိဝတာနုဋ္ဌာနံ. တပေါတိ ဝီရိယာရမ္ဘော. သော ဟိ ကိလေသာနံ တပနဋ္ဌေန နိဂ္ဂဏှနဋ္ဌေန တပစရဏန္တိ ဝုတ္တံ.

၁၈၉. ဆန္ဒံ နိဿာယာတိ ဆန္ဒံ ဓုရံ၊ ဆန္ဒံ ဇေဋ္ဌကံ၊ ဆန္ဒံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ကတွာ ပဝတ္တိဝသေန ဆန္ဒံ နိဿာယ. ဇေဋ္ဌကဋ္ဌေန ပဓာနဘူတာ၊ ပဓာနဘာဝံ ဝါ ပတ္တာတိ ပဓာနဘူတာ. တေဟိ ဓမ္မေဟီတိ ဆန္ဒနိဿယေန ပဝတ္တသမာဓိနာ စေဝ ‘‘ပဓာနသင်္ခါရော’’တိ ဝုတ္တဝီရိယေန စ. ဥပေတန္တိ သမ္ပယုတ္တံ. ဣဇ္ဈနဋ္ဌေန ဣဒ္ဓိ၊ နိပ္ဖတ္တိအတ္ထေန ပဋိလာဘဋ္ဌေန စာတိ အတ္ထော၊ တဿာ ဣဒ္ဓိယာ ပါဒံ ပါဒကံ ပဒဋ္ဌာနဘူတံ. အထ ဝါ ဣဇ္ဈန္တိ တာယ ဣဒ္ဓါ ဝုဒ္ဓါ ဥက္ကံသဂတာ ဟောန္တီတိ ဣဒ္ဓိ၊ သာဝ ဥပရိဝိသေသာနံ အဓိဋ္ဌာနဘာဝတော ပါဒေါ. တေနာဟ ‘‘ဣဒ္ဓိဘူတံ ဝါ ပါဒန္တိ ဣဒ္ဓိပါဒ’’န္တိ. သေသေသုပီတိ ဝီရိယိဒ္ဓိပါဒါဒီသုပိ. အဿာတိ ဣဒ္ဓိပါဒဿ. အတ္ထော ဒီပိတောတိ ဒီပနတ္ထံ ကတံ၊ တသ္မာ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂသံဝဏ္ဏနာယံ (ဝိသုဒ္ဓိ. မဟာဋီ. ၂.၃၆၉) တဿ အတ္ထဝိစာရော ဂဟေတဗ္ဗော. ဣဒ္ဓိပါဒါနံ သမာဓိပဓာနတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနံ ကထိတ’’န္တိ. တေသံ တေသံ ကုသလဓမ္မာနံ အနုပ္ပန္နာနံ ဥပ္ပါဒနကိရိယာယ ဥပ္ပန္နာနံ ပရိဗြူဟနကိရိယာယ ဥဿဟနတော ဥဿောဠှီ၊ ထာမပ္ပတ္တာ ပရက္ကမဓာတု. သာ ပန စတုန္နံ ဣဒ္ဓိပါဒါနံ ဝိသေသပစ္စယဘူတာ တေ ဥပါဒါယ ‘‘ပဉ္စမီ’’တိ ဝုတ္တာ၊ သာ စ ယသ္မာ သမထဝိပဿနာဘာဝနာသု တတ္ထ စအာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနေသု သာဓေတဗ္ဗံ ဝီရိယံ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘ဥဿောဠှီတိ သဗ္ဗတ္ထ ကတ္တဗ္ဗဝီရိယံ ဒဿေတီ’’တိ. ပုဗ္ဗဘာဂိယသမထဝိပဿနာသာဓနံ ပဟာတဗ္ဗဓမ္မဝိဘာဂေန ဘိန္ဒိတွာ အာဟ ‘‘ပဉ္စ စေတောခိလပ္ပဟာနာနိ ပဉ္စ ဝိနိဗန္ဓပ္ပဟာနာနီ’’တိ. ဘဗ္ဗောတိ ယုတ္တော အရဟတိ နိပ္ဖတ္တိယာ. ဉာဏေနာတိ မဂ္ဂဉာဏေန. ကိလေသဘေဒါယာတိ ကိလေသာနံ သမုစ္ဆိန္ဒနာယ. ခေမဿာတိ အနုပဒ္ဒဝဿ.

သမ္ဘာဝနတ္ထေတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၁.၁၁၊ အ. နိ. ဋီ. ၃.၇.၇၁) ‘‘အပိ နာမေဝံ သိယာ’’တိ ဝိကပ္ပနတ္ထော သမ္ဘာဝနတ္ထော. ဧဝံ ဟီတိ ဧဝံ ဧကမေဝ သင်္ချံ အဝတွာ အပရာယ သင်္ချာယ သဒ္ဓိံ ဝစနံ လောကေ သိလိဋ္ဌဝစနံ ဟောတိ ယထာ ‘‘ဒွေ ဝါ တီဏိ ဝါ ဥဒကဖုသိတာနီ’’တိ. သမ္မာ အဓိသယိတာနီတိ ပါဒါဒီဟိ အတ္တနာ နေသံ ကိဉ္စိ ဥပဃာတံ အကရောန္တိယာ ဗဟိဝါတာဒိပရိဿယပရိဟရဏတ္ထံ သမ္မဒေဝ ဥပရိ သယိတာနိ. ဥတုံ ဂါဟာပေန္တိယာတိ တေသံ အလ္လသိနေဟပရိယာဒါနတ္ထံ အတ္တနော ကာယုသ္မာဝသေန ဥတုံ ဂဏှာပေန္တိယာ. တေနာဟ ‘‘ဥသ္မီကတာနီ’’တိ. သမ္မာ ပရိဘာဝိတာနီတိ သမ္မဒေဝ သဗ္ဗသော ကုက္ကုဋဝါသနာယ ဝါသိတာနိ. တေနာဟ ‘‘ကုက္ကုဋဂန္ဓံ ဂါဟာပိတာနီ’’တိ. အယဉ္စ ကုက္ကုဋဂန္ဓပရိဘာဝနာ သမ္မာအဓိသယနသမ္မာပရိသေဒနနိပ္ဖတ္တိယာ ‘‘အနုနိပ္ဖါဒီ’’တိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၁.၁၁) ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. တေဟိ ပန သဒ္ဓိံယေဝ ဣဇ္ဈနတော ဝုတ္တံ ‘‘တိဝိဓကိရိယာကရဏေနာ’’တိ. ကိဉ္စာပိ န ဧဝံ ‘‘အဟော ဝတိမေ’’တိအာဒိနာ ဣစ္ဆာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ကာရဏဿ ပန သမ္ပာဒိတတ္တာ အထ ခေါ ဘဗ္ဗာဝ အဘိနိဗ္ဘိဇ္ဇိတုန္တိ ယောဇနာ. ကသ္မာ ဘဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘တေ ဟိ ယသ္မာ တာယာ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထ ယထာ ကပါလဿ တနုတာ အာလောကဿ အန္တော ပညာယမာနဿ ကာရဏံ၊ တထာ ကပါလဿ တနုတာယ နခသိခါမုခတုဏ္ဍကာနံ ခရတာယ စ အလ္လသိနေဟဿ ပရိယာဒါနံ ကာရဏဝစနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ တသ္မာတိ အာလောကဿ အန္တော ပညာယမာနတော၊ သယဉ္စ ပရိပါကဂတတ္တာ.

ဩပမ္မသမ္ပဋိပါဒနန္တိ ဩပမ္မတ္ထဿ ဥပမေယျေန သမ္မဒေဝ ပဋိပါဒနံ. အတ္ထေနာတိ ဥပမေယျတ္ထေန. ယထာ ကုက္ကုဋိယာ အဏ္ဍေသု တိဝိဓကိရိယာယ ကရဏံ ကုက္ကုဋစ္ဆာပကာနံ အဏ္ဍကောသတော နိက္ခမနဿ မူလကာရဏံ၊ ဧဝံ ဘိက္ခုနော ဥဿောဠှီပန္နရသာနိ အင်္ဂါနိ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသတော နိက္ခမနဿ မူလကာရဏန္တိ အာဟ ‘‘တဿာ ကုက္ကုဋိယာ။ပေ။ သမန္နာဂတဘာဝေါ’’တိ. ပဋိစ္ဆာဒနသာမညေန အဝိဇ္ဇာယ အဏ္ဍကောသသဒိသတာယ ဗလဝဝိပဿနာဝသေန အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသဿ တနုဘာဝေါ၊ ဝိပဿနာဉာဏဿ ပရိဏာမကာလော ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဘာဝါပတ္တိ၊ တဒါ စ သာ မဂ္ဂဉာဏဂဗ္ဘံ ဓာရေန္တီ ဝိယ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဂဗ္ဘဂ္ဂဟဏကာလော’’တိ. အဘိညာပက္ခေတိ လောကိယာဘိညာပက္ခေ. လောကုတ္တရာဘိညာ ဟိ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ပဒါလိကာတိ. ဂါထာယ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ပဟရတီတိ ဒေသနာဝိလာသေန ဝိနေယျသန္တာနဂတံ အဝိဇ္ဇဏ္ဍကောသံ ဃဋ္ဋေတိ၊ ယထာဌာနေ ဌာတုံ န ဒေတိ.

ပဋိသင်္ခါနပ္ပဟာနန္တိ တဒင်္ဂပ္ပဟာနပုဗ္ဗကံ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာနံ. ပုဗ္ဗဘာဂိယာ ဣဒ္ဓိပါဒါ ပါဠိယံ ဂဟိတာတိ ‘‘ဣဒ္ဓိပါဒေဟိ ဝိက္ခမ္ဘနပ္ပဟာန’’န္တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဥဿောဠှိပန္နရသင်္ဂသမန္နာဂတော ဘိက္ခု ဘဗ္ဗော အဘိနိဗ္ဗိဒါယာ’’တိအာဒိဝစနတော (မ. နိ. ၁.၁၈၉) လောကုတ္တရိဒ္ဓိပါဒါ ပန သမ္ဗောဓဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတာ. မဂ္ဂေ အာဂတေတိ ဥဿောဠှီပန္နရသင်္ဂသမန္နာဂတဿ ဘိက္ခုနော ဝိပဿနံ ဥဿုက္ကာပယတော မဂ္ဂေ အာဂတေ ဥပ္ပန္နေ၊ ပါဠိယံ ဝါ အဘိနိဗ္ဘိဒါသမ္ဗောဓဂ္ဂဟဏေဟိ မဂ္ဂေ အာဂတေ. ဖလေ အာဂတေတိ ဧတ္ထာပိ ဝုတ္တနယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. နိဗ္ဗာနဿ ပန ပါဠိယံ အနာဂတတ္တာ နိဿရဏပ္ပဟာနံ န ဂဟိတံ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

စေတောခိလသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.