၁၁. ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ

၃၉. ဘဂဝတော သာဘာဝိကဓမ္မကထာယာတိ အတ္တနော ဘာဝေါ သဘာဝေါ၊ သဘာဝေန နိဗ္ဗတ္တာ၊ တတော ဝါ အာဂတာတိ သာဘာဝိကာ၊ သာ ဧဝ ဓမ္မကထာတိ သာဘာဝိကဓမ္မကထာ၊ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကဓမ္မကထာတိ အတ္ထော၊ တာယ ကရဏဘူတာယ ဓမ္မဒေသနာယ အနညတ္တေပိ ကထာဒေသနာနံ ဥပစာရသိဒ္ဓေန ဘေဒေနေဝံ ဝုတ္တံ၊ အဝယဝသမုဒါယဝိဘာဂေန ဝါ. တေနာဟ ‘‘ကာ စ ပကတိကထာယ ဒေသနာ? စတ္တာရိ သစ္စာနီ’’တိ. ဣဒဉှိ အတ္ထဿ ဒေသနာယ အဘေဒေါပစာရံ ကတွာ ဝုတ္တံ. တဿာ ဒေသနာယ ပညာပနာ. အယံ ပညတ္တိဟာရောတိ သင်္ခေပေနေဝ ပညတ္တိဟာရဿ သရူပမာဟ. သာတိ ယထာဝုတ္တဒေသနာ. တထာ တထာတိ ယထာ ယထာ သစ္စာနိ ဒေသေတဗ္ဗာနိ၊ တထာ တထာ. ကထဉ္စေတာနိ ဒေသေတဗ္ဗာနိ? ပရိညေယျာဒိပ္ပကာရေန. ယထာဓိပ္ပေတန္တိ အဓိပ္ပေတာနုရူပံ၊ ဗောဓနေယျဗန္ဓဝါနံ ဗောဓနာဓိပ္ပါယာနုကူလန္တိ အတ္ထော. အတ္ထန္တိ ဒေသေတဗ္ဗတ္ထံ၊ ဒုက္ခာဒိအတ္ထမေဝ ဝါ. နိက္ခိပတီတိ ပတိဋ္ဌာပေတိ. ယတော ‘‘စတ္တာရော သုတ္တနိက္ခေပါ’’တိအာဒိ (မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.မူလပရိယာယသုတ္တဝဏ္ဏနာ) အဋ္ဌကထာသု ဝုစ္စတိ.

တတ္ထာတိ နိက္ခေပဒေသနာယန္တိ အတ္ထော. မဂ္ဂပက္ခိယာတိ ဒုက္ခသစ္စတော ဗဟိကတာတိ အဓိပ္ပါယော.

ယသ္မိံ ဌာနေတိ ယသ္မိံ ဘဝါဒိသင်္ခါတေ ဌာနေ. ယထာဝုတ္တာ ဒေသနာတိ စတုရာဟာရပဋိဗဒ္ဓရာဂါဒိမုခေန ဝဋ္ဋဒီပနီ ဝုတ္တပ္ပကာရာ ဒေသနာ.

၄၁. တေပရိဝဋ္ဋဝသေနာတိ ဧတ္ထာပိ ‘‘သစ္စေသူ’’တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ပရိညာပညတ္တီတိ အာဟာတိ သမ္ဗန္ဓော. အဇ္ဈတ္တရတော၊ သမာဟိတောတိ ပဒဒွယေန သမာဓာနဝိသိဋ္ဌံ အဇ္ဈတ္တရတတာဘာဝနံ ဒီပေတိ ဂေါစရဇ္ဈတ္တတာဒီပနတော. ကေဝလော ဟိ အဇ္ဈတ္တသဒ္ဒေါ အဇ္ဈတ္တဇ္ဈတ္တဂေါစရဇ္ဈတ္တေသုပိ ဝတ္တတိ. အဇ္ဈတ္တရတတာဝိသိဋ္ဌဉ္စ သမာဓာနံ သာတိသယံ စိတ္တဋ္ဌိတိံ ဒီပေတီတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘သမာဓာနဝိသိဋ္ဌဿာ’’တိအာဒိနာ.

အာသဇ္ဇနဋ္ဌေနာတိ အာသင်္ဂနဋ္ဌေန. တထာ ဒဿနန္တိ အတထာဘူတဿာပိ ဘဗ္ဗရူပဿ ဝိယ အတ္တနော ဝိဒံသနံ. အလက္ခိကောတိ ဝိလက္ခိကော.

ကာမာနန္တိ ကာမာဝစရဓမ္မာနံ. ရူပါနန္တိ ရူပါဝစရဓမ္မာနံ. နိဿရဏန္တိ ကာမာနံ ရူပါဝစရဓမ္မာ နိဿရဏံ၊ တေသံ အရူပါဝစရဓမ္မာ နိဿရဏံ. ဧဝံ တံသဘာဝါနန္တိ သဥတ္တရသဘာဝါနံ. တထာတိ ယထာ သင်္ခတဓမ္မာနံ နိဿရဏဘာဝတော၊ ကိလေသသမုစ္ဆေဒကဿ အရိယမဂ္ဂဿ အာရမ္မဏဘာဝတော စ အတ္ထေဝ အသင်္ခတာ ဓာတု၊ တထာ ဝုစ္စမာနေနာပိ ကာရဏေန အတ္ထေဝ အသင်္ခတာ ဓာတူတိ ဒဿေတိ. ကတ္ထစိ ဝိသယေတိ အသင်္ခတဓာတုံ သန္ဓာယ ဝဒတိ. အဝိပရီတတ္ထောတိ ဘူတတ္ထော. ‘‘ယတော ခေါ ဘော အယံ အတ္တာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ၊ ဧတ္တာဝတာ ခေါ ဘော အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနပ္ပတ္တော ဟောတိ (ဒီ. နိ. ၁.၉၄)၊ သပကဋ္ဌနိဗ္ဗာနဘာဝိနော’’တိ စ ဧဝမာဒီသု ဥပစာရဝုတ္တိသဗ္ဘာဝတော. ယထာ တံ သီဟသဒ္ဒေါတိ ယထာ ‘‘သီဟော မာဏဝကော’’တိအာဒိနာ မာဏဝကာဒီသု ဥပစာရဝုတ္တိနာ ဝတ္တမာနော မိဂရာဇေ ဘူတတ္ထဝိသယေ ဒိဋ္ဌော၊ ဧဝံ နိဗ္ဗာနသဒ္ဒေါပိ ကာမဂုဏရူပဇ္ဈာနသမင်္ဂိတာသု ဥပစာရဝုတ္တိယာ ဝတ္တမာနော ကတ္ထစိ ဝိသယေ အဝိပရီတတ္ထော. ယတ္ထ စ ဝိသယေ အဝိပရီတတ္ထော၊ သာ အသင်္ခတာ ဓာတု. ဟတ္ထတလေ သအာမလကံ ဝိယ ဉေယျံ ပစ္စက္ခတော ပဿန္တဿ ဧကပ္ပမာဏဿ သတ္ထုဝစနမေဝေတ္ထ ပမာဏန္တိ ဒဿေန္တော ‘‘ကိံ ဝါ ဧတာယ ယုတ္တိစိန္တာယာ’’တိအာဒိမာဟ. ‘‘ပဋိညာတဿ အတ္ထဿ သိဒ္ဓိယာ ပကာသနာပညတ္တီ’’တိ နိဂမံ သန္ဓာယာဟာတိ.

ပညတ္တိဟာရဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.