၉. ပဋိဂ္ဂါဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၁၀၆. ဒါတုံ ကာမေတီတိ ဒါတုကာမော၊ တဿ အဘိဟာရော ဤသကမ္ပိ ဩဏမနာဒိနာဘိဟရဏန္တိ တပ္ပုရိသော၊ ဟတ္ထဿ ပါသော ဟတ္ထပါသော. ရုဠှီဝသေန တု အဍ္ဎတေယျဟတ္ထော ဟတ္ထပါသော နာမ. သော စ သစေ ဘိက္ခု နိသိန္နော ဟောတိ၊ အာသနဿ ပစ္ဆိမန္တတော ပဋ္ဌာယ၊ သစေ ဌိတော၊ ပဏှိအန္တတော ပဋ္ဌာယ၊ သစေ နိပန္နော၊ ယေန ပဿေန နိပန္နော၊ တဿ ပါရိမန္တတော ပဋ္ဌာယ ဒါယကဿ နိသိန္နဿ ဌိတဿ ဝါ ဌပေတွာ ပသာရိတဟတ္ထံ ယံ အာသန္နတရံ အင်္ဂံ၊ တဿ ဩရိမန္တေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧရဏက္ခမန္တိ ထာမမဇ္ဈိမေန ပုရိသေန ဧရဏဿ ဥက္ခိပနဿ ခမံ ယောဂ္ဂံ. ဝတ္ထုသဒ္ဒါပေက္ခံ နပုံသကတ္တံ. တိဓာ ဒေန္တေတိ ကာယကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓနိဿဂ္ဂိယာနံ ဝသေန တီဟိ ပကာရေဟိ ဒါယကေ ဒဒမာနေ. တတ္ထ ယေန ကေနစိ သရီရာဝယဝေန အန္တမသော ပါဒင်္ဂုလိယာပိ ဒီယမာနံ ကာယေန ဒိန္နံ နာမ ဟောတိ၊ ကဋစ္ဆုအာဒီသု ယေန ကေနစိ ဒီယမာနံ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန၊ ကာယတော ပန ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓတော ဝါ မောစေတွာ ဟတ္ထပါသေ ဌိတဿ ကာယေန ဝါ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေန ဝါ ပါတိယမာနံ နိဿဂ္ဂိယေန ပယောဂေန ဒိန္နံ နာမ. ဒွိဓာ ဂါဟောတိ ကာယကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓါနံ ဝသေန ဒွီဟိ ပကာရေဟိ ယေဟိ ကေဟိစိ ဒီယမာနဿ ဂဟဏံ. ဧဝံ ပဋိဂ္ဂဟော ပဉ္စင်္ဂေါတိ ယောဇနာ. ပဉ္စင်္ဂေါတိ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ ယဿာတိ ဗဟုဗ္ဗီဟိ.

၁၀၇. ဣဒါနိ အနေရဏက္ခမေ စ ကိသ္မိဉ္စိ ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓေ စ ပဋိဂ္ဂဟဏာရောဟနံ ဒဿေတုံ ‘‘အသံဟာရိယေ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အသံဟာရိယေတိ အာနေတုမသက္ကုဏေယျေ ဖလကပါသာဏာဒိမှိ. တတ္ထဇာတေတိ တေသုယေဝ ရုက္ခာဒီသု ဇာတေ ကိံသုကပဒုမိနိပဏ္ဏာဒိကေ. စိဉ္စအာဒီနံ သုခုမေ ပဏ္ဏေတိ သမ္ဗန္ဓော. တာနိ ဟိ သန္ဓာရေတုံ န သက္ကောန္တိ. တေသံ ပန သာခါသု ဝဋ္ဋတိ. အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘အင်္ဂ’’န္တိအာဒိကံ သင်္ဂဏှာတိ. ဝါ-သဒ္ဒေါ သမုစ္စယေ. အသယှဘာရေတိ ထာမမဇ္ဈိမပုရိသေန သဟိတုံ သန္ဓာရေတုံ အသက္ကုဏေယျေ ဘာရေ. သဗ္ဗေသံ ပဋိဂ္ဂဟော ‘‘န ရူဟတီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော.

၁၀၈. ဣဒါနိ ပဋိဂ္ဂဟဏဝိဇဟနံ ဒဿေတိ ‘‘သိက္ခာ’’တိအာဒိနာ. တတ္ထ သိက္ခာမရဏလိင်္ဂေဟီတိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနေန စ မရဏေန စ လိင်္ဂပရိဝတ္တနေန စ. အနပေက္ခဝိသဂ္ဂတောတိ နတ္ထိ အပေက္ခော ဧတဿာတိ အနပေက္ခော၊ သောဝ ဝိသဂ္ဂေါ၊ တတော စ. အစ္ဆေဒါတိ စောရာဒီဟိ အစ္ဆိန္ဒိတွာ ဂဟဏေန. အနုပသမ္ပန္နဒါနာတိ အနုပသမ္ပန္နဿ ဒါနေန. စ-သဒ္ဒေါ သဗ္ဗတ္ထ အာနေတဗ္ဗော. ဂါဟောတိ ပဋိဂ္ဂဟဏံ. ဥပသမ္မတီတိ ဝိဇဟတိ.

၁၀၉-၁၀. ဣဒါနိ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ ပရိဘောဂေ ဒေါသံ ဒဿေတုံ ‘‘အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သဗ္ဗန္တိ စတုကာလိကပရိယာပန္နံ သကလမ္ပိ. ဣဒါနိ အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ ဒဿေတုံ ‘‘သုဒ္ဓ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သုဒ္ဓံ နာတိဗဟလံ ဥဒကဉ္စ တထာ အင်္ဂလဂ္ဂံ အဝိစ္ဆိန္နံ ဒန္တ။ပေ။ ဂူထကဉ္စ လောဏ။ပေ။ ကရီသကဉ္စ ကပ္ပတေတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ သုဒ္ဓန္တိ ရဇရေဏူဟိ အညရသေန စ အသမ္မိဿတာယ ပရိသုဒ္ဓံ. နာတိဗဟလန္တိ ယံ ကသိတဋ္ဌာနေ ဗဟလမုဒကံ ဝိယ မုခေ ဝါ ဟတ္ထေ ဝါ န လဂ္ဂံ၊ တံ. အဝိစ္ဆိန္နန္တိ အင်္ဂတော ဝိစ္ဆိန္ဒိတွာ န ဂတံ. ဒန္တာနိ စ အက္ခီနိ စ ကဏ္ဏဉ္စ ဒန္တက္ခိကဏ္ဏံ ပါဏျင်္ဂတ္တာ၊ တဿ ဂူထကန္တိ တပ္ပုရိသော. လောဏံ သရီရုဋ္ဌိတံ. သိင်္ဃာဏီတိ သိင်္ဃာဏိကာ. ဝိစ္ဆိန္နံ န ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ.

၁၁၁. ဣဒါနိ ‘‘ဂူထာ’’တိအာဒိနာ ကာလောဒိဿံ ဒဿေတိ. တထာဝိဓေတိ သပ္ပဒဋ္ဌက္ခဏာဒိကေ တထာဝိဓေ ကာလေ. တထာ တာဒိသော ဝိဓော ကာလော ဧတဿာတိ ဗဟုဗ္ဗီဟိ. သေဝေယျာတိ သေဝနံ ကရေယျ၊ ပရိဘုဉ္ဇေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အသန္တေ ကပ္ပကာရကေတိ ဧတ္ထ ဒုဗ္ဗစောပိ အသမတ္ထောပိ ကပ္ပိယကာရကော အသန္တပက္ခေယေဝ တိဋ္ဌတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ကာလောဒိဿတ္တာ ပန ဆာရိကာယ အသတိ အလ္လဒါရုံ ရုက္ခတော ဆိန္ဒိတွာ ကာတုံ၊ မတ္တိကာယ အသတိ ဘူမိံ ခဏိတွာပိ မတ္တိကံ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ.

၁၁၂. ဒုရူပစိဏ္ဏေတိ ဒုဋ္ဌုံ ဥပစိဏ္ဏံ အာမဋ္ဌံ ဒုရူပစိဏ္ဏံ. သစေ ဘိက္ခု အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ သာမိသံ ဘာဇနံ ဌိတဋ္ဌာနတော အပနေတွာ အာမသတိ၊ ပိဓာနံ အာမသတိ၊ ဥပရိ ဌိတကစဝရာဒိံ ဆဍ္ဍေတိ၊ တတ္ထဇာတကဖလိနိယာ သာခါယ ဝါ ဝလ္လိယာ ဝါ ဂဟေတွာ ဝါ စာလေတိ၊ ဒုရူပစိဏ္ဏံ နာမ ဟောတိ. တသ္မိံ ဒုက္ကဋန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဖလရုက္ခံ ပန အပဿယိတုံ ဝါ တတ္ထ ကဏ္ဋကံ ဝါ ဗန္ဓိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အရညေ ပတိတအမ္ဗဖလာဒိံ ‘‘သာမဏေရဿ ဒဿာမီ’’တိ အာဟရိတွာ ဒါတုံ ဝဋ္ဋတိ. ရဇောကိဏ္ဏေတိ ရဇသာ ဩကိဏ္ဏေ၊ တသ္မိံ ပတ္တာဒိကေ ယံ ကိဉ္စိ ပဋိဂ္ဂဏှတော ဝိနယဒုက္ကဋံ ဟောတီတိ အတ္ထော. သစေ ပိဏ္ဍာယ စရန္တဿ ပတ္တေ ရဇံ ပတတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဘိက္ခာ ဂဏှိတဗ္ဗာ. ‘‘ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ဒေထာ’’တိ ဝုတ္တေပိ အာကိရန္တိ၊ ဟတ္ထတော အမောစေန္တေနေဝ ပဋိဂ္ဂါဟာပကဿ သန္တိကံ နေတွာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ. သစေ မဟာဝါတော တတော တတော ရဇံ ပါတေတိ၊ န သက္ကာ ဟောတိ ဘိက္ခံ ဂဟေတုံ၊ ‘‘အနုပသမ္ပန္နဿ ဒဿာမီ’’တိ သုဒ္ဓစိတ္တေန အာဘောဂံ ကတွာ ဂဏှိတုံ ဝဋ္ဋတိ. တံ ပန တေန ဒိန္နံ ဝါ ဝိဿာသေန ဝါ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

အထာတိ ဝက္ခမာနာရမ္ဘေ. ဥဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေတိ ဥဂ္ဂဟိတ္ထာတိ ဥဂ္ဂဟော၊ ဥဂ္ဂဟိတံ၊ တဿ ပဋိဂ္ဂဟော၊ တသ္မိံ. အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတဘာဝံ ဇာနတော အတ္တနာ ဧဝ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဂဟဏေတိ အဓိပ္ပါယော. မာတာပိတူနံ အတ္ထာယ ပန အပ္ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တေလာဒီနိ၊ ဆာယတ္ထာယ သာခါဒီနိ ဝါ ဂဟေတွာ ပစ္ဆတော ဘုဉ္ဇိတုကာမတာယ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဥစ္ဆုအာဒီသု ဖာလိတေသု မလံ န ပညာယတိ၊ မူလဘေသဇ္ဇာဒီနိ ပိသန္တာနံ ဝါ ကောဋ္ဋေန္တာနံ ဝါ နိသဒနိသဒပေါတကဥဒုက္ခလမုသလာနိ ခီယန္တိ၊ ဒန္တန္တရေ လဂ္ဂံ သုခုမအာမိသံ ဟောတိ၊ ရသော န ပညာယတိ၊ အဗ္ဗောဟာရိကံ. အန္တောဝုတ္ထေတိ အကပ္ပိယကုဋိယာ ဆဒနဗ္ဘန္တရေ ဝုတ္ထေတိ အတ္ထော. သယံပက္ကေတိ အတ္တနာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ပက္ကေ. သစေ ဝါသိအာဒိံ တာပေတွာ တက္ကာဒီသု ပက္ခိပတိ၊ ဧတ္တာဝတာပိ သာမပါကတော န မုစ္စတိ. ပုရိမကာလိကဒွယေ ပုနပါကဉှိ ဌပေတွာ ယံ ကိဉ္စိ အာမိသံ ဘိက္ခုနော ပစိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. သစေပိဿ ဥဏှယာဂုယာ သုလသိပဏ္ဏာဒီနိ ဝါ သိင်္ဂိဝေရံ ဝါ ပက္ခိပန္တိ၊ စာလေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ဥတ္တဏ္ဍုလံ ဘတ္တံ လဘိတွာ ပိဒဟိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. အန္တောပက္ကေတိ အကပ္ပိယကုဋိယာ အန္တော ပက္ကေ. သဗ္ဗတ္ထ ဒုက္ကဋန္တိ သမ္ဗန္ဓော.

ပဋိဂ္ဂါဟနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.