၄၁. ပကိဏ္ဏကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၃၃၅. သဒွါရဗန္ဓနေ သောဒုက္ခလကပါသကေ ဌာနေ ဒိဝါ သယန္တေန ပရိဝတ္တကံ ဒွါရံ ဗန္ဓေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဒွါရဉ္စ ဒွါရဗန္ဓနဉ္စ ဒွါရဗန္ဓနာနိ မဇ္ဈေပဒလောပဝသေန၊ ဗန္ဓန-သဒ္ဒေနေဝ ဝါ ဒွါရဗာဟာ ဝုစ္စန္တိ၊ သဟ ဒွါရဗန္ဓနေဟီတိ သဒွါရဗန္ဓနံ၊ ဌာနံ. ဟေဋ္ဌာ ဥဒုက္ခလကဉ္စ ဥပရိ ပါသကော စ၊ သဟ ဥဒုက္ခလပါသကေဟီတိ သမာသော. တာဒိသေ ဌာနေ ပါကာရာဒိပရိက္ခေပေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ ပရိက္ခိတ္တေတိ ဝိညာယတိ. သော စ ဥစ္စတော သဟသေယျပ္ပဟောနကေ ဝုတ္တနယောတိ ဝဒန္တိ. သယန္တေနာတိ ပါဒေ ဘူမိတော မောစေတွာ နိပဇ္ဇန္တေန. ပရိဝတ္တကန္တိ သံဝရဏဝိဝရဏဝသေန ဣတော စိတော စ ပရိဝတ္တနယောဂ္ဂံ. ဒွါရန္တိ အန္တမသော ဒုဿသာဏိဒွါရမ္ပိ. ဗန္ဓေယျာတိ သဗ္ဗန္တိမေန ဝိဓိနာ ယာဝတာ သီသံ န ပဝိသတိ၊ တာဝတာပိ ဗန္ဓေယျ၊ သံဝရေယျာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၃၃၆. အာဘောဂေါ စာပီတိ ‘‘ဧသ ဇဂ္ဂိဿတီ’’တိ အာဘောဂေါ စာပိ. စ-သဒ္ဒေန ‘‘ဒွါရံ ဇဂ္ဂါဟီ’’တိ ဝစနမ္ပိ သမုစ္စိနောတိ. သဝသေ တံ အာကာရံ ဝိနာတိ သဿ အတ္တနော ဝသေ အာယတ္တေ ဌာနေ၊ ယတ္ထ ပန ဗဟူနံ သဉ္စရဏတ္တာ ဒွါရံ သံဝုတမ္ပိ သံဝုတဋ္ဌာနေ န တိဋ္ဌတိ၊ ဒွါရံ အလဘန္တာ ပါကာရံ အဘိရုဟိတွာပိ ဝိစရန္တိ၊ တာဒိသေ ပရိဝေဏေ သံဝရဏကိစ္စံ နတ္ထိ. အထ ဝါ သဿ ဝသော အာယတ္တော၊ န ယက္ခာဒီနံ တေဟိ ဂဟိတကတ္တဿ၊ ဗန္ဓိတွာ နိပဇ္ဇာပိတတ္တဿ စ အဘာဝေနာတိ သဝသော. တသ္မိံ သတိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တဒွါရံ သံဝရဏအာဘောဂကရဏဝစနသင်္ခါတံ အာကာရန္တိ အတ္ထော.

၃၃၇. ရတနာနီတိ မုတ္တာဒီနိ ဒသဝိဓာနိ. တတ္ထ ပန ဇာတိဖလိကံ ဥပါဒါယ သဗ္ဗောပိ မဏိ ဝေဠုရိယောပိ လောဟိတင်္ကော မသာရဂလ္လော စ ဓောတာပိ အဓောတဝိဒ္ဓါပိ အနာမာသာ၊ ကာစမဏိ စ ပါနီယသင်္ခေါ ဓောတော အဓောတောပိ အာမာသာ၊ သိလာ ဓောတဝိဒ္ဓါ သုဝဏ္ဏေန သဒ္ဓိံ ပစိတာ မုဂ္ဂဝဏ္ဏာ စ အနာမာသာ. စေတိယဃရဂေါပကာနံ သုဝဏ္ဏစေတိယေ ကစဝရမေဝ ဟရိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အာရကူဋလောဟမ္ပိ ဇာတရူပဂတိကမေဝ. ဣတ္ထိရူပါနီတိ အန္တမသော ပိဋ္ဌမယဣတ္ထိရူပါနိပိ. ဓညန္တိ အန္တမသော တတ္ထဇာတကမ္ပိ မဂ္ဂေ ပသာရိတမ္ပိ သတ္တဝိဓံ ဓညံ. ကီဠာဝသေန အပရဏ္ဏာနိ တာလဖလာဒီနိပိ အနာမာသာနိ၊ ပသာရိတမ္ပိ န မဒ္ဒန္တေန ဂန္တဗ္ဗံ၊ အသတိ မဂ္ဂေ မဂ္ဂံ အဓိဋ္ဌာယ ဂန္တဗ္ဗံ. ဣတ္ထိပသာဓနန္တိ အန္တမသော ပိဠန္ဓနတ္ထာယ ဌပိတံ နိဝါသနတာလပဏ္ဏမုဒ္ဒိကမ္ပိ.

၃၃၈. သိတ္ထတေလောဒတေလေဟီတိ မဓုသိတ္ထကနိယျာသာဒီသု ယေန ကေနစိ တေလမိဿကသိလေသေန စ ဥဒကမိဿကတေလေန စ. ဖဏဟတ္ထဖဏေဟီတိ ဖဏမိဝ ဖဏံ၊ အင်္ဂုလီဟိ ဖဏကိစ္စကရဏေန ဟတ္ထောယေဝ ဖဏံ ဟတ္ထဖဏံ၊ ဒန္တမယာဒိ ယံ ကိဉ္စိ ဖဏဉ္စေဝ ဟတ္ထဖဏဉ္စာတိ ဒွန္ဒော. ဩသဏ္ဌေယျာတိ ဩလိခိတွာ သန္နိသီဒါပေယျ.

၃၃၉. ဧကပါဝုရဏာ ဝါ ဧကတ္ထရဏာ ဝါ န တုဝဋ္ဋယုံ၊ ဧကမဉ္စေ န တုဝဋ္ဋယုန္တိ ယောဇနာ. ဧကံ ပါဝုရဏံ ဧကံ အတ္ထရဏံ ဧတေသန္တိ ဝိဂ္ဂဟော. န တုဝဋ္ဋယုန္တိ န နိပဇ္ဇေယျုံ. ဧကသ္မိံ ဘာဇနေ ဝါပိ န ဘုဉ္ဇေယျုန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

၃၄၀. မနုဿာနံ ပမာဏင်္ဂုလေန အဋ္ဌ အင်္ဂုလာနိ ယဿ၊ အဓိကေန သဟိတံ အဋ္ဌင်္ဂုလန္တိ သမာသော. လသုဏံ မဂဓေသု ဇာတံ အာမလကဘဏ္ဍိကံ လသုဏံ န ခါဒေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. န အကလ္လကောတိ အဂိလာနော.

၃၄၁. ဟီနုက္ကဋ္ဌေဟိ ဇာတိအာဒီဟိ ဥက္ကဋ္ဌံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ဥဇုံ ဝါ အညာပဒေသေန ဝါ ဒဝါ ဝဒေ၊ ဒုဗ္ဘာသိတန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဇာတိအာဒီဟီတိ ဇာတိနာမဂေါတ္တကမ္မသိပ္ပအာဗာဓလိင်္ဂကိလေသအာပတ္တိအက္ကောသေဟိ. ဥက္ကဋ္ဌန္တိ ဇာတျာဒီဟိယေဝ ဥက္ကဋ္ဌံ ဥပသမ္ပန္နံ အနုပသမ္ပန္နံ ဝါ. ဒဝါတိ ကေဠိဟသာဓိပ္ပါယတာယ. ဥဇုံ ဝါတိ ‘‘စဏ္ဍာလောသီ’’တိအာဒိနာ နယေန. အညာပဒေသေန ဝါတိ ‘‘သန္တိ ဣဓေကစ္စေ စဏ္ဍာလာ’’တိအာဒိနာ နယေန.

၃၄၂. ဒီဃေ နခေတိ မံသပ္ပမာဏတော. ဒီဃေ ကေသေတိ ဒွင်္ဂုလတော. သစေပိ န ဒီဃာ၊ ဒုမာသတော ဧကဒိဝသမ္ပိ အတိက္ကာမေတုံ န လဘတိ. ဒီဃေ နာသလောမေတိ နာသတော ဗဟိ နိက္ခန္တေ. ဝီသတိမဋ္ဌန္တိ ဝီသတိယာ နခါနံ မဋ္ဌဉ္စ. သမ္ဗာဓေတိ ဥဘောသု ဥပကစ္ဆကေသု၊ မုတ္တကရဏေ စ လောမဟာရဏဉ္စ န လဗ္ဘာတိ သမ္ဗန္ဓနီယံ. န လဗ္ဘာတိ ဧတေ မဋ္ဌာဒယော န လဗ္ဘန္တီတိ အတ္ထော၊ နိပါတော ဝါ လဗ္ဘာတိ. အာဗာဓပ္ပစ္စယာ ပန သမ္ဗာဓေ လောမံ သံဟရိတုံ ဝဋ္ဋတိ.

၃၄၃. သင်္ဃုဒ္ဒိဋ္ဌံ ဝါ သံဃိကံ ဝါ သယနာသနံ ယထာဝုဍ္ဎံ န ဗာဓေယျာတိ ယောဇနာ. သံဃဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ သင်္ဃုဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ သံဃံ ဥဒ္ဒိဿ ကတန္တိ အဓိပ္ပါယော. ယော ယော ဝုဍ္ဎော ယထာဝုဍ္ဎံ၊ ဝုဍ္ဎပ္ပဋိပါဋိယာတိ အတ္ထော. န ဗာဓေယျာတိ န ပဋိဗာဟေယျ. အလ္လပါဒါ နာမ ယေဟိ အက္ကန္တဋ္ဌာနေ ဥဒကံ ပညာယတိ. သယနာသနန္တိ မဉ္စပီဌာဒိ၊ ဣမိနာ ပရိဘဏ္ဍကတာ ဘူမီတိပိ ဥပလက္ခိတာ. သုဓောတပါဒကံ ဝါပိ သဥပါဟနော တထေဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. သုဓောတပါဒကန္တိ ဓောတပါဒေဟေဝ အက္ကမိတဗ္ဗဋ္ဌာနံ. ဓောတာ ပါဒါ ယဿ အက္ကမနဿာတိ ကိရိယာဝိသေသနသမာသော. ယဒိ ပန တတ္ထ နေဝါသိကာ အဓောတပါဒေဟိပိ ဝဠဉ္ဇေန္တိ၊ တထေဝ ဝဠဉ္ဇေတုံ ဝဋ္ဋတိ. တထေဝါတိ ပရိဘဏ္ဍကတံ ဘူမိံ သေနာသနံ ဝါ နက္ကမေတိ အတ္ထော.

၃၄၄. သင်္ဃာဋိယာတိ အဓိဋ္ဌိတသင်္ဃာဋိယာ. ပါဒေ ပရိဂ္ဂဟေတွာ အာသနံ ပလ္လတ္ထော၊ ပလ္လတ္ထံ ကရောတီတိ ပလ္လတ္ထာတိဓာတုဿ ပလ္လတ္ထေတိ ရူပံ. ဝိဟာရေပိ အန္တရဃရေပိ ပလ္လတ္ထိကာယ န နိသီဒေယျာတိ အဓိပ္ပါယော၊ ပရိကမ္မကတံ ဘိတ္တာဒိန္တိ ယောဇနာ. ပရိကမ္မကတန္တိ သေတဝဏ္ဏေန ဝါ စိတ္တကမ္မေန ဝါ ကတပရိကမ္မံ. အာဒိ-သဒ္ဒေါ ဒွါရဝါတပါနာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. န အပဿယေတိ စီဝရာဒိနာ အပ္ပဋိစ္ဆာဒေတွာ အပဿယနံ န ကရေယျ. နော န အာစမေတိ နေဝ န အာစမေ၊ အာစမေယျာတိ အတ္ထော. ဒွေ ပဋိသေဓာ ပကတိယတ္ထံ ဂမေန္တီတိ. သန္တေတိ ဣမိနာ ဥဒကေ အသန္တေ အနာပတ္တီတိ ဒီပေတိ.

၃၄၅. အကပ္ပိယသမာဒါနေတိ ဘိက္ခူနံ သာမဏေရာနံ အကပ္ပိယေ သမာဒါနေ. ဒဝါတိ နိပါတော၊ ကီဠာဓိပ္ပါယေနာတိ အတ္ထော. သိလာပဝိဇ္ဈနေတိ အန္တမသော ဟတ္ထယန္တေနပိ သက္ခရိကာယပိ ခိပနေ. သဘာဂါယ ဒေသနာယ အာဝိကမ္မေ စ ဒုက္ကဋန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. သဘာဂါယာတိ ဝတ္ထုဝသေန သမာနော ဘာဂေါ ဧတိဿာ အာပတ္တိယာတိ ဝိဂ္ဂဟော. စ-သဒ္ဒေါ တာဒိသိယာ ပဋိဂ္ဂဟဏမတ္တံ သမုစ္စိနောတိ.

၃၄၆. ပဋိဿဝေါ နာမ ‘‘ဥဘောပိ မယံ ဣဓ ဝဿံ ဝသိဿာမ၊ ဧကတော ဥဒ္ဒိသာပေမာ’’တိအာဒိပဋိဇာနနံ၊ တဿ ဝိသံဝါဒေါ ပစ္ဆာ အကရဏံ ပဋိဿဝဝိသံဝါဒေါ၊ တသ္မိံ၊ နိမိတ္တတ္ထေ ဘုမ္မံ. သုဒ္ဓစိတ္တဿာတိ ကထနသမယေ ‘‘ကရိဿာမီ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တစိတ္တဿ. ဣတရဿာတိ အညဿ အသုဒ္ဓစိတ္တဿ.

၃၄၇. ကိစ္စေတိ သုက္ခကဋ္ဌာဒိဂ္ဂဟဏကိစ္စေ သတိ ဧဝ ပေါရိသံ ပုရိသပ္ပမာဏံ အဘိရုဟေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. အာပဒါသူတိ ဝါဠမိဂဒဿနာဒီသု.

၃၄၈. ပရိဿာဝနံ ဝိနာတိ သမ္ဗန္ဓော. အဒ္ဓါနန္တိ ဟေဋ္ဌိမန္တေန အဒ္ဓယောဇနသင်္ခါတံ အဒ္ဓါနံ. သစေ န ဟောတိ ပရိဿာဝနံ ဝါ ဓမ္မကရဏော ဝါ၊ သင်္ဃာဋိကဏ္ဏောပိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော. ယာစမာနဿာတိ ပရိဿာဝနံ ယာစန္တဿ.

၃၄၉. အာဗာဓပ္ပစ္စယာ အညတြ သေသင်္ဂေ စ အတ္တဃာတနေ စ ဒုက္ကဋန္တိ ယောဇနာ. သေသင်္ဂေတိ အင်္ဂဇာတတော ကဏ္ဏနာသာဒိအဝသေသေ အဝယဝစ္ဆေဒနေ. အတ္တဃာတနေတိ အာဟာရုပစ္ဆေဒါဒိနာ အတ္တနော မာရဏေ.

၃၅၀. တူလိကာယ ကယိရမာနံ ဣတ္ထိပုရိသာဒိကံ စိတ္တဉ္စ ပေါတ္ထကဉ္စ ကဋ္ဌာဒီသု ကယိရမာနံ စိတ္တပေါတ္ထကာနိ၊ တာနိယေဝ ရူပါနီတိ သမာသော. ဇာတကာဒီနိ ပန ပရေဟိ ကာရာပေတုံ လဗ္ဘန္တိ. မာလာကမ္မာဒီနိ သယမ္ပိ ကာတုံ လဗ္ဘန္တိ. အာရာမာရညဂေဟေသု ဘုဉ္ဇန္တံ န ဥဋ္ဌာပေယျာတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဝိဟာရသင်္ခါတော အာရာမော စ အရညဉ္စ အန္တရဃရသင်္ခါတံ ဂေဟဉ္စာတိ ဒွန္ဒော. ‘‘အာရာမ။ပေ။ ဂေဟေသူ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဧ-ကာရဿ အ-ကာရကရဏေန ဂါထာဗန္ဓဝသေန ဝုတ္တံ. ဩကာသေ ကတေ ပန ‘‘ပဝိသထာ’’တိ ဝုတ္တေ စ ပဝိသိတဗ္ဗံ ဥပနိသီဒိတဗ္ဗဉ္စ.

၃၅၁. ပုမယုတ္တာနိ ယာနာနိ စ သိဝိကဉ္စ ဟတ္ထဝဋ္ဋကဉ္စ ပါဋင်္ကိဉ္စ အဘိရုဟိတုံ ဂိလာနဿ ကပ္ပတေတိ သမ္ဗန္ဓော. ပုမယုတ္တာနီတိ အဿဂဝါဒိပုရိသယုတ္တာနိ၊ န ဓေနုယုတ္တာနိ၊ သာရထိ ပန ဣတ္ထီ ဝါ ဟောတု ပုရိသော ဝါ၊ ဝဋ္ဋတိ. ဟတ္ထဝဋ္ဋကေပိ ဧသေဝ နယော၊ ယာနာနီတိ ရထသကဋာဒီနိ၊ သိဝိကန္တိ ပီဌကသိဝိကံ၊ ပီဌကယာနန္တိ အတ္ထော. ပါဋင်္ကီတိ အန္ဒောလိကာ. ဂိလာနဿာတိ ဧတ္ထ ဂိလာနော နာမ န အပ္ပကေနပိ သီသာဗာဓာဒိမတ္တေန ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ယော ပန န သက္ကောတိ ဝိနာ ယာနေန ဂန္တုံ၊ ဧဝရူပေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. တထာ ဟိ ယာနံ အနုဇာနန္တေန ဘဂဝတာ ကောသလေသု ဇနပဒေသု ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တံ အညတရံ ဂိလာနံ ဘိက္ခုံ ဂန္တုမသက္ကုဏေယျတာယ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ ဒိသွာ မနုဿေဟိ တံ ပဝတ္တိံ ဉတွာ ‘‘ဧဟိ၊ ဘန္တေ၊ ဂမိဿာမာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘နာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂမိဿာမိ၊ ဂိလာနောမှီ’’တိ ဝုတ္တဝတ္ထုသ္မိံ (မဟာဝ. ၂၅၃) အနုညာတံ၊ တထာ ဝဒန္တော စ သော ဘိက္ခု ဂမနုပစ္ဆေဒသာဓကမေဝ ဂေလညံ သန္ဓာယာဟာတိ ဝိညာယတိ အဓိပ္ပေတတ္ထနိပ္ဖတ္တိယာ ဥပစ္ဆိန္နတ္တာ၊ အပိစ ယာနေန ဧကပရိစ္ဆေဒါယ ဥပါဟနာယ ပရိစ္ဆေဒံ ဌပေန္တေန အဋ္ဌကထာစရိယေန ‘‘ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ သဥပါဟနေနာတိ ဧတ္ထ ဂိလာနော နာမ ယော န သက္ကောတိ အနုပါဟနေန ဂါမံ ပဝိသိတု’’န္တိ အဋ္ဌကထာယံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၅၆) ဝုတ္တံ၊ တသ္မာ ယထာဝုတ္တဂိလာနောဝ ဂိလာနောတိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ.

၃၅၂. ဒဝံ ကရဏေတိ ကေဠိယာ ကရဏေ. အညဿာတိ အန္တမသော ဒုဿီလဿာပိ. ဥပလာဠနေတိ ‘‘ပတ္တံ ဒဿာမိ၊ စီဝရံ ဒဿာမီ’’တိအာဒိနာ.

၃၅၃. ဝိဝရိတွာ န ဒဿယေတိ သမ္ဗန္ဓနီယံ. တာ ဘိက္ခုနိယော.

၃၅၄. ဩဝါဒန္တိ ဘိက္ခုနီဟိ တေရသိယံ ဝါ စာတုဒ္ဒသိယံ ဝါ အာဂန္တွာ ဥပေါသထံ ပုစ္ဆိတွာ ‘‘စာတုဒ္ဒသော’’တိအာဒိနာ ဘိက္ခုနာ အာစိက္ခိတေ ပုန တာဟိ ဥပေါသထဒိဝသေ သမာဂန္တွာ ဩဝါဒူပသင်္ကမနယာစနံ၊ တံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကဿ အာရောစေတွာ တေန ကတသန္နိဋ္ဌာနံ ဂဟေတွာ ပါဋိပဒေ ပစ္စာဟရိတဗ္ဗန္တိ အဇာနနကံ ဗာလဉ္စ တထာ ကာတုံ အသမတ္ထံ ဂိလာနဉ္စ ပါဋိပဒေ ဂန္တုကာမံ ဂမိယဉ္စ ဝဇ္ဇေတွာ အညဿ ဂဟဏပစ္စာဟရဏာနိ အကာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘န ဂဏှတော’’တိအာဒိ.

၃၅၅. လောကာယတန္တိ နိရတ္ထကကာရဏပ္ပဋိသံယုတ္တံ တိတ္ထိယသတ္ထံ. တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာ စ ဣမိနာဝ ဥပလက္ခိတာ. န ဝါစေယျာတိ ပရေသံ န ဝါစေယျ. ဣမိနာဝ အတ္တနော ပရိယာပုဏနမ္ပိ ပဋိက္ခိတ္တံ လောကာယတတိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာတိ စ ရာဂဒေါသမောဟဝဍ္ဎာနိ ဗုဒ္ဓါဒိဂရဟိတာ သဂ္ဂမောက္ခာနံ တိရော တိရိယတော အဉ္စိတာ ဂတာ ပဝတ္တာ ကဗ္ဗနာဋကာဒိကာ သဗ္ဗာပိ ဝိဇ္ဇာ အနုလောမဝသေန ဝါ ဝိနယပရိယာယံ ပတွာ ဂရုကေ ဌာတဗ္ဗန္တိ ဝိနယယုတ္တိတောပိ သင်္ဂဟိတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧဝဉ္စ နော ဂရူနမုပဒေသော. ပေဠာယပီတိ ယတ္ထ ပါတိံ ဌပေတွာ သုခိနော ဘုဉ္ဇန္တိ၊ တမ္ဗလောဟေန ရဇတေန ဝါ ကတာယ တာယ အာသိတ္တကူပဓာနသင်္ခါတာယ ပေဠာယ ဌပေတွာ.

၃၅၆. ပါရုတဉ္စ နိဝါသနဉ္စ၊ ဂိဟီနံ ဟတ္ထိသောဏ္ဍာဒိဝသေန ပါရုတနိဝါသနံ ယဿ ပါရုပနဿ နိဝါသနဿာတိ ကိရိယာဝိသေသနသမာသော. ဂိဟိပါရုတနိဝါသနံ န ပါရုပေ န နိဝါသေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. သံဝေလ္လိယံ န နိဝါသေယျာတိ မလ္လကမ္မကရာဒယော ဝိယ ကစ္ဆံ ကတွာ န နိဝါသေယျ. ဧဝံ နိဝါသေတုံ ဂိလာနဿာပိ မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာပိ န ဝဋ္ဋတိ. ယမ္ပိ မဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တာ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ ကောဏေ ဥက္ခိပိတွာ အန္တရဝါသကဿ ဥပရိ လဂ္ဂန္တိ၊ န ဝဋ္ဋတိ. ဧဝံ အပါရုပိတွာ အနိဝါသေတွာ စ နိဗ္ဗိကာရံ ပရိမဏ္ဍလံ ပါရုပိတဗ္ဗံ တိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေန္တေန ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတဗ္ဗဉ္စ၊ တထာ အပါရုပိတွာ အနိဝါသေတွာ စ အာရာမေ ဝါ အန္တရဃရေ ဝါ အနာဒရေန ယံ ကိဉ္စိ ဝိကာရံ ကရောန္တဿ ဒုက္ကဋံ. ဒါယန္တိ ဝနံ. နာလိမ္ပယေယျာတိ ‘‘သဗ္ဗူပကာရာနိ ဝိနဿန္တူ’’တိ ဝါ ခိဍ္ဍာဓိပ္ပါယေန ဝါ နာလိမ္ပယေယျ.

၃၅၇. ဝဍ္ဎိံ နော ပယောဇယေ အညာတကပ္ပဝါရိတေ နော ယာစေတိ ယောဇနာ. အညဿာတိ သဟဓမ္မိကဿာပိ. ကတိပါဟံ ဘုတွာ ဝါတိ ယောဇနီယံ. ပုနောတိ နိပါတော.

၃၅၈. ဒဏ္ဍိနံ ဉတွာ ဝါ အဉတွာ ဝါ ဥဒ္ဒိဿ ရက္ခံ ယာစနေ ဒဏ္ဍိတေ ဒဏ္ဍော အဿ ဂီဝါတိ ယောဇနာ. ဒဏ္ဍံ ဂဏှတီတိ ပစ္စယန္တဿ ဒဏ္ဍိနံ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏန္တိ အတ္ထော. ဥဒ္ဒိဿာတိ ‘‘အမှာကံ ဝိဟာရေ အသုကေန စ အသုကေန စ ဣဒံ နာမ ကတ’’န္တိ၊ ‘‘ကရိဿ’’န္တိ ဝါ ဧဝံ အတီတံ ဝါ အနာဂတံ ဝါ အာရဗ္ဘ. ယာစနေတိ ဝေါဟာရိကေသု ယာစနေ သတိ. ဒဏ္ဍိတေတိ တေဟိ ဒဏ္ဍေ ဂဟိတေ သော ဒဏ္ဍော အဿ ယာစကဿ ဘိက္ခုနော ဂီဝါ၊ ဣဏံ ဟောတီတိ အတ္ထော. ဝေါဟာရိကေဟိ ပန ‘‘ကေနာ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘အသုကေနာတိ ဝတ္တုံ အမှာကံ န ဝဋ္ဋတိ၊ တုမှေယေဝ ဇာနိဿထ၊ ကေဝလဉှိ မယံ ရက္ခံ ယာစာမ၊ တံ နော ဒေထ၊ အဝဟဋဘဏ္ဍဉ္စ မံ အာဟရာပေထာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဧဝံ အနောဒိဿ အာစိက္ခဏာ ဟောတိ၊ သာ ဝဋ္ဋတိ. ပါရာဇိကာဒိကာတိ ပါရာဇိကထုလ္လစ္စယဒုက္ကဋာနိ.

၃၅၉. ‘‘ဟရန္တေသု ပရိက္ခာရံ၊

စောရော စောရောတိ ဘာသိတေ၊

အနတ္ထာယေသံ ဂဏှန္တေ’’တိ. –

ပါဌေဟိ ဘဝိတဗ္ဗံ. ဧဝဉှိ သတိ ‘‘ဟရန္တေသူ’’တိ ဗဟုဝစနေန သဟ ဃဋတေ. ပရိက္ခာရံ ဟရန္တေသု ဧသံ အနတ္ထာယ ‘‘စောရော စောရော’’တိ ဘာသိတေ ဒဏ္ဍံ ဂဏှန္တေ တတ္တကံ အဿ ဂီဝါတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ဟရန္တေသူတိ စောရေသု ဂဟေတွာ ဂစ္ဆန္တေသု. ဧသန္တိ စောရာနံ. ဂဏှန္တေတိ ဝေါဟာရိကဇနေ ဂဏှန္တေ. ယတ္တကံ ဂဟိတံ၊ တတ္တကံ အဿ ဘိက္ခုနော ဂီဝါ၊ ဘဏ္ဍဒေယျံ ဟောတီတိ အတ္ထော.

၃၆၀. ပါကာရကုဋ္ဋာနံ ဗဟိ ဝဠဉ္ဇေ ဝါပိ ဝီဟာဒိနာဠိကေရာဒိရောပိမေ ဟရိတေ ဝါပိ ဝိဃာသုစ္စာရသင်္ကာရမုတ္တံ နာဝလောကိယ ဆဍ္ဍေယျ၊ ဒုက္ကဋန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဝဠဉ္ဇေ နာဝလောကိယာတိ စ ဣမိနာ ဩလောကေတွာ ဝါ အဝဠဉ္ဇေ ဝါ ဝိဃာသာဒီနိ ဆဍ္ဍေန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဒီပေတိ. ဝီဟိ အာဒိ ယေသံ သာလိအာဒီနံ တေ ဝီဟာဒယော၊ နာဠိကေရော အာဒိ ယေသံ အမ္ဗပနသာဒီနံ တေ နာဠိကေရာဒယော၊ ဝီဟာဒယော စ နာဠိကေရာဒယော စာတိ ဒွန္ဒော၊ တေသံ ရောပေါ၊ တေန နိဗ္ဗတ္တံ ဝီဟာဒိ။ပေ။ ရောပိမံ. ဟရိတေတိ ဟရိတဋ္ဌာနေ. ဝိဃာသော နာမ ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကစလကာဒိ.

၃၆၁. ဓမ္မယုတ္တမ္ပိ နစ္စဉ္စ ဂီတဉ္စ ဝါဒိတဉ္စ ယောဇာပေတုဉ္စ ပယောဇေတုဉ္စ ပယုတ္တာနိ ပဿိတုဉ္စ ‘‘ဥပဟာရံ ကရောမာ’’တိ ဝုတ္တေ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ ဝါ န လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဓမ္မယုတ္တမ္ပီတိ ရတနတ္တယဂုဏူပသံဟိတတာယ အန္တမသော ဓမ္မေန ပုညေန သံယုတ္တမ္ပိ. နစ္စန္တိ အန္တမသော မောရသုကမက္ကဋာဒီနံ နစ္စမ္ပိ. ဂီတန္တိ အန္တမသော ဂီတဿ ပုဗ္ဗဘာဂေ ကယိရမာနံ ဒန္တဂီတမ္ပိ. ဝါဒိတန္တိ အန္တမသော ဥဒကဘေရိဝါဒိတမ္ပိ. ယောဇာပေတုန္တိ အညေဟိ ကာရာပေတုံ. ပယောဇေတုန္တိ အတ္တနာ ကာတုံ. အာယတကေန ဂီတဿရေန ဓမ္မမ္ပိ ဘာသိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပယုတ္တာနီတိ ပရေဟိ ယေဟိ ကေဟိစိ ကတာနိ. ပဿိတုန္တိ ဣမိနာ အနောလောစနဒဿနမ္ပိ ဂဟိတန္တိ သောတုန္တိပိ အတ္ထော ဝိညာယတိ. အန္တရာရာမေ ဌိတဿ ပဿတော အနာပတ္တိ. ဝီထိယံ ဌတွာ ဂီဝံ ပရိဝတ္တေတွာ ပဿတောပိ အာပတ္တိယေဝ. ယေန ကေနစိ ကရဏီယေန ဂတဋ္ဌာနေ ပဿတိ၊ သုဏာတိ ဝါ၊ အနာပတ္တိ. သမ္ပဋိစ္ဆိတုန္တိ ‘‘သာဓူ’’တိ သမ္ပဋိစ္ဆိတုံ. ‘‘ဥပဟာရကရဏံ နာမ သုန္ဒရ’’န္တိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဝါ-သဒ္ဒေါ သမုစ္စယေ.

၃၆၂. ‘‘ကီဠတ္ထံ ကတံ ရာဇာဂါရ’’န္တိအာဒိနာ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. စိတ္တေန ဝိစိတ္တကံ အာဂါရံ စိတ္တာဂါရကံ.

၃၆၃. အာသနေန နဝေ န ပဋိဗာဟေယျာတိ ယောဇနာ. အာသနေနာတိ အာသနတော. န ပဋိဗာဟေယျာတိ န ဥဋ္ဌာပေယျ. ဥဏှေ စီဝရံ န နိဒဟေယျာတိ ယောဇနီယံ. န နိဒဟေယျာတိ အဓိကံ န နိဒဟေယျ. ဂရုနာတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေန. ပဏာမိတောတိ ‘‘မာ ဣဓ ပဝိသာ’’တိအာဒိနာ နိက္ကဍ္ဎိတော.

၃၆၄. သတ္တဟိ အာပတ္တီဟိ စ ဘိက္ခုံ ဝါပိ အညေနေဝ စ ဥပါသကံ ဝါပိ ပရမ္မုခါ အက္ကောသနေ ဒုက္ကဋန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ. အာပတ္တီဟိ စာတိ စ-သဒ္ဒေါ အဝဓာရဏေ. အညေနေဝ စာတိ ဧတ္ထ ဧဝ စာတိ နိပါတသမုဒါယော၊ ဧကော ဧဝ ဝါ အဝဓာရဏေ၊ ဝုတ္တတော အညေနေဝ ‘‘အသဒ္ဓေါ’’တိအာဒိနာတိ အတ္ထော. ပရမ္မုခါတိ နိပါတော၊ တဿ အသမ္မုခေတိ အတ္ထော. သမ္မုခါ ဝဒန္တဿ ပါစိတ္တိယံ. ပါပဂရဟဏဝသေန ပန ဝဒတော အနာပတ္တိ.

၃၆၅. သဒ္ဓါဒေယျံ သဒ္ဓါယ ဒါတဗ္ဗံ စီဝရဉ္စ စ-သဒ္ဒေန အဝသေသမ္ပိ ဝိနိပါတေတုံ နာသေတုံ န လဗ္ဘံ၊ ပိတူနံ လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ဉာတီနမ္ပီတိ ပိ-သဒ္ဒေါ သမ္ဘာဝနေ.

၃၆၆. အညတြ ဝဿံဝုတ္ထော အညတော ဘာဂံ ဂဏှေယျ၊ ဒုက္ကဋန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အညတြာတိ အညသ္မိံ ဝိဟာရေ. အညတောတိ အညဝိဟာရတော. ပဋိဒေယျာတိ ဂဟိတဋ္ဌာနေ ဒဒေယျ. ဂဟိတေ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ နဋ္ဌေ ဝါ ဇိဏ္ဏေ ဝါ တဿ ဂီဝါဟော တီတိ သမ္ဗန္ဓော. စောဒိတော နော ဒဒေယျ၊ တေသံ ဓုရနိက္ခေပတော ဘဏ္ဍဂ္ဃကာရိယော ဟောတီတိ ယောဇနာ. စောဒိတောတိ ဝတ္ထုသာမိကေဟိ ‘‘ဒေဟီ’’တိ ဝုတ္တော. တေသန္တိ တသ္မိံ ဝိဟာရေ လာဘီနံ ဘိက္ခူနံ.

၃၆၇. သန္တရုတ္တရော ဝါ ကလ္လော သဥပါဟနော ဝါ ဂါမံ န ပဝိသေယျ၊ စာမရီမကသဗီဇနိံ န ဓာရေယျာတိ ယောဇနီယံ. အန္တရဉ္စ ဥတ္တရဉ္စ၊ သဟ အန္တရုတ္တရေန သန္တရုတ္တရော. အဂ္ဂဠဂုတ္တေ ဝိဟာရေ သင်္ဃာဋိံ နိက္ခိပိတွာ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. အာရညကေန ပန ဘဏ္ဍုက္ခလိကာယ ပက္ခိပိတွာ ပါသာဏရုက္ခသုသိရာဒီသု ပဋိစ္ဆန္နေသု ဌပေတွာ ဂန္တဗ္ဗံ. အန္တရုတ္တရာနံ နိက္ခေပေ အယမေဝ နယော. ကလ္လောတိ အဂိလာနော. မကသာနံ ဗီဇနီ မကသဗီဇနီ၊ စမရီနံ ဝါဠေဟိ ကတာ မကသဗီဇနီတိ သမာသော.

၃၆၈. အာရာမတော ဗဟီတိ သမ္ဗန္ဓနီယံ. အာရာမတောတိ အာရာမူပစာရတော. န ဓာရေယျာတိ အဂိလာနော န ဓာရေယျ. ယဿ ပန ကာယဒါဟော ဝါ ပိတ္တကောပေါ ဝါ ဟောတိ၊ စက္ခု ဝါ ဒုဗ္ဗလံ၊ အညော ဝါ ကောစိ အာဗာဓော ဝိနာ ဆတ္တေန ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဂါမေ ဝါ အရညေ ဝါ ဆတ္တံ ဝဋ္ဋတိ. ဂုတ္တိယာ လဗ္ဘတီတိ ဝဿေ စီဝရဂုတ္တတ္ထံ၊ ဝါဠမိဂစောရဘယေသု အတ္တဂုတ္တတ္ထမ္ပိ လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. ဧကပဏ္ဏဆတ္တံ ပန သဗ္ဗတ္ထေဝ ဝဋ္ဋတိ.

၃၆၉. ဥဘတောကာဇံ န ဂါဟေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥဘတော ဒဏ္ဍဿ ဥဘယကောဋိယံ ဘာရဗန္ဓကာဇံ ဥဘတောကာဇံ၊ အလောပတပ္ပုရိသော. ဧကန္တရိကကာဇကန္တိ အန္တရမေဝ အန္တရိကံ၊ ဧကဉ္စ အန္တရိကဉ္စာတိ ဒွန္ဒော၊ ဧကန္တရိကေ ဘာရဗန္ဓကာဇန္တိ တပ္ပုရိသော ဧကတောကာဇကံ၊ အန္တရိကကာဇကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဟတ္ထေ ဩလမ္ဗော အဿ ဘာရဿာတိ သမာသော.

၃၇၀. အနောကာသကတန္တိ ‘‘ကရောတု မေ အာယသ္မာ ဩကာသံ၊ အဟံ တံ ဝတ္တုကာမော’’တိ ဧဝံ စောဒကေန ဩကာသေ ကာရာပိတေ နတ္ထိ ဩကာသော ကတော အနေန စုဒိတကေနာတိ ဗဟုဗ္ဗီဟိ. စောဒေယျာတိ စာဝနအက္ကောသကမ္မဝုဋ္ဌာနာဓိပ္ပါယေန စောဒေယျ. ဥပေါသထပ္ပဝါရဏဋ္ဌပနအနုဝိဇ္ဇဓမ္မကထာဓိပ္ပါယေသု ဩကာသကမ္မံ နတ္ထိ. သုဒ္ဓဿာတိ အနာပတ္တိကတာယ သုဒ္ဓဿ. အဝတ္ထုသ္မိန္တိ အကာရဏေ. တထာတိ ဒုက္ကဋံ အတိဒိသတိ. ကရောန္တေနာပိ ‘‘ဘူတမေဝ နု ခေါ အာပတ္တိံ ဝဒတိ၊ အဘူတ’’န္တိ ဧဝံ ဥပပရိက္ခိတွာ ကာတဗ္ဗာ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဩကာသံ ကာတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၁၅၃) ဟိ ဝုတ္တံ.

၃၇၁. သတ္တာနံ ပကတင်္ဂုလေန အဋ္ဌင်္ဂုလာဓိကံ မဉ္စပ္ပဋိပါဒံ ဝါ ဥစ္စပါဒကံ မဉ္စံ ဝါ န ဓာရယေတိ ယောဇနာ. ပကတိယာ အင်္ဂုလံ ပကတင်္ဂုလံ. တဉ္စ ဝဍ္ဎကိအင်္ဂုလံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အဋ္ဌ စ တာနိ အင်္ဂုလာနိ စ၊ တေဟိ တမဓိကံ ယဿာတိ သမာသော. မဉ္စာနံ ပဋိပါဒေါ၊ ယတ္ထ မဉ္စပါဒေ နိက္ခိပန္တိ. အဋ္ဌင်္ဂုလတော ဥစ္စာ ပါဒါ ယဿာတိ ဗဟုဗ္ဗီဟိ.

၃၇၂. မူဂဗ္ဗတာဒိန္တိ မူဂါနမိဝ တုဏှီဘာဝသင်္ခါတံ ဝတံ အာဒိ ယဿ ဂေါဝတာဒိနော တိတ္ထိယဝတဿာတိ သမာသော. ခုရမေဝ ဘဏ္ဍံ ခုရဘဏ္ဍံ. ပုဗ္ဗေ နှာပိတော နှာပိတပုဗ္ဗကော၊ ဝိသေသနဿ ပရနိပါတော.

၃၇၃. ဟတ္ထကမ္မန္တိ ဟတ္ထေန ကာတဗ္ဗံ ဝဍ္ဎကိအာဒီနံ ကမ္မံ. အနုဿရဏံ ‘‘ကပ္ပိယတ္တံ မေ ယေန ယာစိတံ၊ အမှေဟိ ဣမဿ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ ဧဝံ စိတ္တပ္ပဝတ္တိအနုသာရော၊ တဿာ ယာစနာယ အနုသာရော တဒနုသာရော၊ တတော လဒ္ဓံ ယံ ကိဉ္စိ ဂဟေတုန္တိ ယောဇနာ. ကမ္မတော နိဂ္ဂတော နိက္ကမ္မော၊ ဝိဃာသာဒါဒိ. တံ အယာစိတွာပိ ကာရေတုန္တိ သမ္ဗန္ဓော. အာဟရာပေတုန္တိ အရညတော အာနေတုံ. အပရသန္တကန္တိ ဒါရုတိဏပလာလာဒိကံ အပရပရိဂ္ဂဟိတံ.

၃၇၄. ဂိဟီနံ ယတ္တကံ ဒေတိ၊ ဂေါပကေ ဒေန္တေ ဂဟေတုံ လဗ္ဘံ၊ သံဃစေတိယသန္တကေ ယထာပရိစ္ဆေဒံ ဂဟေတုံ လဗ္ဘန္တိ ယောဇနာ. ဒေတီတိ ဂေါပကော ဘိက္ခူနံ ဒေတိ. ဂဟေတုန္တိ တတ္တကံ ဂဟေတုံ. သံဃစေတိယသန္တကေတိ ဝေတနဂေါပကေဟိ ဒီယမာနေ သံဃဿ စေတိယဿ စ သန္တကေ. ယထာပရိစ္ဆေဒန္တိ ယံ တေသံ သံဃေန အနုညာတံ ဟောတိ ‘‘ဒိဝသေ ဒိဝသေ ဧတ္တကံ နာမ ခါဒထာ’’တိ၊ တံ ပရိစ္ဆေဒံ အနတိက္ကမ္မ. သံဃိကေ စ စေတိယသန္တကေ စ ကေဏိယာ ဂဟေတွာ အာရက္ခန္တဿေဝ ဟိ ဒါနေ ပရိစ္ဆေဒေါ နတ္ထိ.

၃၇၅. ‘‘ကာယဝါစာဟိ ဒွီဟိ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ ယေဘုယျဝသေန ဝုတ္တံ၊ မေထုနဓမ္မေ ပရူပက္ကမေ သတိ သာဒိယန္တဿ အကိရိယသမုဋ္ဌာနဘာဝသမ္ဘဝတော. ဆဟိ ဝါတိ အာပတ္တုပ္ပတ္တိကာရဏသင်္ခါတေဟိ ဆဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ ဝါ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. သဗ္ဗာပတ္တီနဉှိ ကာယော ဝါစာ ကာယဝါစာ ကာယစိတ္တံ ဝါစာစိတ္တံ ကာယဝါစာစိတ္တန္တိ ဆ သမုဋ္ဌာနာနိ. တတ္ထ ပုရိမာနိ တီဏိ အစိတ္တကာနိ၊ ပစ္ဆိမာနိ သစိတ္တကာနိ.

တိဓာ ဧကသမုဋ္ဌာနာ၊ ပဉ္စဓာ ဒွိသမုဋ္ဌိတာ၊

ဒွိဓာ တိစတုရော ဌာနာ၊ ဧကဓာ ဆသမုဋ္ဌိတာ.

တတ္ထ စတုတ္ထေန ပဉ္စမေန ဆဋ္ဌေန စ သမုဋ္ဌာနတော ဧကသမုဋ္ဌာနာ တိဓာ. ပဌမစတုတ္ထေဟိ စ ဒုတိယပဉ္စမေဟိ စ တတိယဆဋ္ဌေဟိ စ စတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ စ ပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ စ သမုဋ္ဌာနတော ဒွိသမုဋ္ဌိတာ ပဉ္စဓာ. ပဌမေဟိ စ တီဟိ ပစ္ဆိမေဟိ စ တီဟိ သမုဋ္ဌာနတော တိသမုဋ္ဌာနာ ဒွိဓာ. ပဌမတတိယစတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ စ ဒုတိယတတိယပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ စ သမုဋ္ဌာနတော စတုသမုဋ္ဌာနာ ဒွိဓာ. ဆဟိပိ သမုဋ္ဌိတော ဆသမုဋ္ဌာနာ ဧကဓာ. အလဇ္ဇိ။ပေ။ သညိတာယ စာတိ ဣမေဟိ ဆဟိ ဝါ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယော သဉ္စိစ္စ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိံ ပရိဂူဟတိ၊ အဂတိဂမနဉ္စ ဂစ္ဆတိ၊ ဧဒိသော ဝုစ္စတိ အလဇ္ဇီ ပုဂ္ဂလော. အလဇ္ဇီ စ အညာဏော စ ကုက္ကုစ္စပကတော စ ကုက္ကုစ္စေန အဘိဘူတောတိ ဒွန္ဒော. ဘာဝေ တ္တပ္ပစ္စယော.

တတ္ထ ယော အကပ္ပိယဘာဝံ ဇာနန္တောယေဝ မဒ္ဒိတွာ ဝီတိက္ကမံ ကရောတိ၊ အယံ အလဇ္ဇိတာ အာပဇ္ဇတိ. မန္ဒော မောမူဟော ကတ္တဗ္ဗာကတ္တဗ္ဗံ အဇာနန္တော အကတ္တဗ္ဗံ ကရောတိ၊ ကတ္တဗ္ဗံ ဝိရာဓေတိ၊ အယံ အညာဏတ္တာ အာပဇ္ဇတိ. ကပ္ပိယာကပ္ပိယံ နိဿာယ ကုက္ကုစ္စေ ဥပ္ပန္နေ ဝိနယဓရံ အပုစ္ဆိတွာ မဒ္ဒိတွာ ဝီတိက္ကမတိ၊ အယံ ကုက္ကုစ္စပကတတ္တာ အာပဇ္ဇတိ. သတိယာ ပ္လဝေါ သမ္မောဟော သတိပ္လဝေါ၊ သဟသေယျတိစီဝရဝိပ္ပဝါသာဒီနိ သတိပ္လဝါ အာပဇ္ဇတိ. ကပ္ပဉ္စ အကပ္ပိယဉ္စ ကပ္ပါကပ္ပိယံ၊ ကပ္ပါကပ္ပိယေ သညာ၊ သာ အဿ အတ္ထီတိ ကပ္ပါ။ပေ။ သညီ၊ တဿ ဘာဝေါတိ တာ-ပစ္စယော. ယ-လောပေန ပန ‘‘သညိတာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ ကရဏတ္ထေ ဝါ ပစ္စတ္တဝစနံ. တေ စ ‘‘အကပ္ပိယေ’’တိအာဒီနံ ယထာက္ကမေန ယုဇ္ဇန္တိ. တတ္ထ ယော အစ္ဆမံသံ ‘‘သူကရမံသ’’န္တိ ခါဒတိ၊ ဝိကာလေ ကာလသညိတာယ ဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ အကပ္ပိယေ ကပ္ပိယသညိတာယ အာပဇ္ဇတိ. ယော ပန သူကရမံသံ ‘‘အစ္ဆမံသ’’န္တိ ခါဒတိ၊ ကာလေ ဝိကာလသညာယ ဘုဉ္ဇတိ၊ အယံ ကပ္ပိယေ အကပ္ပိယသညိတာယ အာပဇ္ဇတိ.

၃၇၆. အလဇ္ဇိအညာဏတာယ ကာယဝါစာဟိ အာပတ္တိံ ဆာဒယေတိ ယောဇနာ. လိင်္ဂေတိ လိင်္ဂပရိဝတ္တနနိမိတ္တံ. လိင်္ဂေ သံဃေ စ ဂဏေ စ ဧကသ္မိံ စာတိ အာပတ္တိဝုဋ္ဌိတိ စတုဓာ ဟောတီတိ သေသော.

၃၇၇. ပစ္စယဒွယေတိ စီဝရေ ပိဏ္ဍပါတေ စ. ပရိကထောဘာသဝိညတ္တီတိ အဘိလာပမတ္တမေတံ. သဟစရိတဿ ပန နိမိတ္တကမ္မဿာပိ ဧတ္ထေဝ သင်္ဂဟော ဝေဒိတဗ္ဗော. တတ္ထ ပရိယာယေန ကထနံ ပရိကထာ. ဥဇုကမေဝ အဝတွာ ယထာ အဓိပ္ပါယော ဝိဘူတော ဟောတိ၊ ဧဝံ ဩဘာသနံ ဩဘာသော. ပစ္စယေ ဥဒ္ဒိဿ ယထာ အဓိပ္ပါယော ဉာယတိ၊ ဧဝံ ဝိညာပနံ ဝိညတ္တိ. နိမိတ္တကရဏံ နိမိတ္တကမ္မံ. တတိယေတိ သေနာသနေ. သေသေတိ ဂိလာနပစ္စယေ.

၃၇၈. ပဉ္စန္နံ သဟဓမ္မိကာနံ အစ္စယေ ဒါနံ န ရူဟတီတိ သမ္ဗန္ဓော. အစ္စယေ ဒါနန္တိ ‘‘မမစ္စယေန မယှံ သန္တကံ ဥပဇ္ဈာယဿ ဟောတူ’’တိအာဒိနာ ဧဝံ အတ္တနော အပဂမေ ဒါနံ. တန္တိ အစ္စယေန ဒိန္နံ စီဝရာဒိကံ သံဃဿေဝ စ ဟောတိ၊ န ဘိက္ခုနောတိ အဓိပ္ပါယော. ဂိဟီနံ ပနာတိ ဂိဟီနံ အစ္စယေ ဒါနံ ပန. ဣဒမေတ္ထ ဒါနဂ္ဂဟဏလက္ခဏံ – ‘‘ဣဒံ တုယှံ ဒမ္မီ’’တိအာဒိနာ သမ္မုခါ ဝါ ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဒေမီ’’တိအာဒိနာ ပရမ္မုခါပိ ဒိန္နံယေဝ ဟောတိ. ‘‘တုယှံ ဂဏှာဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မယှံ ဂဏှာမီ’’တိ ဝဒတိ၊ သုဒိန္နံ သုဂ္ဂဟိတဉ္စ. ‘‘တဝ သန္တကံ ကရောဟိ၊ တဝ သန္တကံ ဟောတု၊ တဝ သန္တကံ ကာရာပေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘မမ သန္တကံ ကရောမိ၊ မမ သန္တကံ ဟောတု၊ မမ သန္တကံ ကရိဿာမီ’’တိ ဝဒတိ. ဒုဒ္ဒိန္နံ ဒုဂ္ဂဟိတဉ္စ. သစေ ပန ‘‘တဝ သန္တကံ ကရောဟီ’’တိ ဝုတ္တေ ‘‘သာဓု၊ ဘန္တေ၊ မယှံ ဂဏှာမီ’’တိ ဂဏှာတိ၊ သုဂ္ဂဟိတန္တိ.

၃၇၉. ဘိက္ခု ဝါ သာမဏေရော ဝါ ဥပဿယေ ဘိက္ခုနီနံ ဝိဟာရေ ကာလံ ကယိရာထ ယဒိ ကာလင်္ကရေယျ၊ တတ္ထ တသ္မိံ ဥဘိန္နံ သန္တကေ ဘိက္ခုသံဃော ဧဝ ဒါယဇ္ဇော သာမီ ဟောတီတိ သေသော. သေသေပီတိ အဝသေသေ ဘိက္ခုနိသိက္ခမာနသာမဏေရိသန္တကေပိ. အယံ နယောတိ ယဒိ တေ ဘိက္ခူနံ ဝိဟာရေ ကာလံ ကရေယျုံ၊ တေသံ သန္တကေ ဘိက္ခုနိသံဃော ဧဝ ဒါယဇ္ဇောတိ အယမေဝ နယောတိ အတ္ထော.

၃၈၀. ‘‘ဣမံ နေတွာ အသုကဿ ဒေဟီ’’တိ ဒိန္နံ ယာဝ ပရဿ ဟတ္ထံ န ပါပုဏာတိ၊ တာဝ ပုရိမဿေဝ၊ ယော ပဟိဏတိ၊ တဿေဝါတိ အတ္ထော. ဒမ္မီတိ ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဒေမီ’’တိ ဒိန္နံ ပန ပစ္ဆိမဿေဝ၊ ယဿ ပဟိဏတိ၊ တဿေဝ သန္တကန္တိ အတ္ထော. ဣမံ ဝိဓိံ ‘‘ဝုတ္တနယေန ဣမေ သာမိနော ဟောန္တီ’’တိ ဧတံ ပကာရံ ဉတွာ ဝိဿာသဂ္ဂါဟံ ဝါ ဂဏှေ၊ မတကစီဝရံ ဝါ အဓိဋ္ဌေတိ ယောဇနာ. ဝိဿာသဂါဟန္တိ သာမီသု ဇီဝန္တေသု ဝိဿာသေန ဂါဟံ ဂဟေတွာ. မတကစီဝရံ အဓိဋ္ဌေတိ တေသု မတေသု အညေ စေ ဘိက္ခူ န သန္တိ၊ ‘‘မယှံ တံ ပါပုဏာတီ’’တိ မတကစီဝရံ အဓိဋ္ဌေယျ. အညေသံ အဒတွာ ဒူရေ ဌပိတမတကပရိက္ခာရာ ပန တတ္ထ တတ္ထ သံဃဿေဝ ဟောန္တိ. ဘိက္ခုမှိ ကာလကတေ သံဃော သာမီ ပတ္တစီဝရေ၊ အပိစ ဂိလာနုပဋ္ဌာကာ ဗဟူပကာရာ၊ သံဃေန တိစီဝရဉ္စ ပတ္တဉ္စ ဂိလာနုပဋ္ဌာကာနံ ဒါတဗ္ဗံ. ယံ တတ္ထ လဟုဘဏ္ဍံ လဟုပရိက္ခာရံ၊ တံ သမ္မုခီဘူတေန သံဃေန ဘာဇေတဗ္ဗံ. ယံ တတ္ထ ဂရုဘဏ္ဍံ ဂရုပရိက္ခာရံ၊ တံ အာဂတာနာဂတဿ စာတုဒ္ဒိသဿ သံဃဿ အဝိဿဇ္ဇိယံ အဝေဘင်္ဂိယံ. ဂိလာနုပဋ္ဌာကော နာမ ဂိဟီ ဝါ ဟောတု ပဗ္ဗဇိတော ဝါ၊ အန္တမသော မာတုဂါမောပိ၊ သဗ္ဗေ ဘာဂံ လဘန္တိ. ဗဟူ စေ သဗ္ဗေ သမဂ္ဂါ ဟုတွာ ဥပဋ္ဌဟန္တိ၊ သဗ္ဗေသံ သမဘာဂေါ ဒါတဗ္ဗော. ယော ပနေတ္ထ ဝိသေသေန ဥပဋ္ဌဟတိ၊ တဿ ဝိသေသော ကာတဗ္ဗော.

၃၈၁. ‘‘လောဟဘဏ္ဍေ ပဟရဏိံ ဌပေတွာ သဗ္ဗံ ကပ္ပတီ’’တိအာဒိနာ ယောဇေတဗ္ဗံ. ပဟရဏိန္တိ အာဝုဓံ. ပါဒုကာ စ သင်္ကမနီယော ပလ္လင်္ကော စာတိ ဒွန္ဒော. မတ္တိကာမယေ ကတကံ ကုမ္ဘကာရိကဉ္စ ဌပေတွာ သဗ္ဗံ ကပ္ပတီတိ ယောဇနီယံ၊ ဓနိယဿေဝ သဗ္ဗမတ္တိကာမယကုဋိ ကုမ္ဘကာရိကာတိ.

ပကိဏ္ဏကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.