၃၉. ဝဿူပနာယိကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၃၀၉-၃၁၀. ပုရိမိကာ ပစ္ဆိမိကာ ဣတိ ဝဿူပနာယိကာ ဒုဝေတိ သမ္ဗန္ဓော. အာသာဠှိပုဏ္ဏမာယ အနန္တရေ ပါဋိပဒဒိဝသေ ဥပဂန္တဗ္ဗာ ပစ္ဆိမိကာယ ပုရေ ဘဝါတိ ပုရိမာ၊ သာ ဧဝ ပုရိမိကာ. တတော ပစ္ဆာ ဘဝါ အပရာယ ပုဏ္ဏမာယ အနန္တရေ ပါဋိပဒဒိဝသေ ဥပဂန္တဗ္ဗာ ပစ္ဆိမိကာ. ဥပနယနံ ပါပုဏနံ ဥပဂမနံ ဥပနာယိကာ၊ ဝဿန္တိ ဝုဋ္ဌိ၊ ဣဓ ပန ဝဿကာလံ ‘‘ဝဿ’’န္တိ ဥပစာရေန ဂဟေတွာ တတ္ထ ဝါသော ဥပစာရေနေဝ ‘‘ဝဿ’’န္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဝဿဿ ဝဿာဝါသဿ ဥပနာယိကာ ဝစီဘေဒဝသေန ဝါ အာလယကရဏဝသေန ဝါ ဥပဂမနံ ဝဿူပနာယိကာ. တတ္ထ အာလယပရိဂ္ဂါဟော စ ဝစီဘေဒေါ စာတိ ပုရိမိကာ ဝဿူပနာယိကာ ဒုဝေ၊ အာလယပရိဂ္ဂါဟော စ ဝစီဘေဒေါ စာတိ ပစ္ဆိမိကာ ဝဿူပနာယိကာ ဒုဝေဘိ သမ္ဗန္ဓိတဗ္ဗံ. တတ္ထာတိ တာသု ဒွီသု. တဒုဘယံ ဒဿေတုံ ‘‘ဧဒိသော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သော အာလယပရိဂ္ဂါဟော စ ဝစီဘေဒေါ စ ‘‘ဣမသ္မိံ ဝိဟာရေ ဣမံ တေမာသံ ဝဿံ ဥပေမိ၊ ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ ဧဒိသော၊ ဧတာဒိသောတိ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ ကမုပ္ပတ္တိအနာဒရာ ဝစီဘေဒေါ ပဌမံ ဝုတ္တော. ဥဘယထာ ဝဿံ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. တေနေဝ အဋ္ဌကထာယံ (ဝိ. သင်္ဂ. အဋ္ဌ. ၁၇၉၊ မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၇) ‘‘သစေပိ ‘ဣဓ ဝဿံ ဝသိဿာမီ’တိ အာလယော အတ္ထိ၊ အသတိယာ ပန ဝဿံ န ဥပေတိ၊ ဂဟိတသေနာသနံ သုဂ္ဂဟိတံ၊ ဆိန္နဝဿော န ဟောတိ၊ ပဝါရေတုံ လဘတိယေဝ၊ ဝိနာပိ ဟိ ဝစီဘေဒံ အာလယကရဏမတ္တေနပိ ဝဿံ ဥပဂတမေဝ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ. နာဝါသတ္ထဝဇေသု ပန ပရိယေသိတွာ သေနာသနံ အလဘန္တေန အာလယကရဏမတ္တေနေဝ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. ဥပဂစ္ဆန္တေန စ ဝိဟာရံ ပဋိဇဂ္ဂိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ သဗ္ဗံ စေတိယဝန္ဒနာဒိသာမီစိကမ္မံ နိဋ္ဌာပေတွာ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. အာလယပရိဂ္ဂဟေ အာလယံ ဒဿေတုံ ‘‘စိတ္တုပ္ပါဒေတ္ထ အာလယော’’တိ အာဟ. ဧတ္ထာတိ ဒွီသု.

၃၁၁. တဒဟူတိ တသ္မိံ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ. ဇာနန္တိ ‘‘အဇ္ဇ ဝဿူပနာယိကာ’’တိ ဇာနန္တော၊ အနုပဂစ္ဆတောတိမဿ ဝိသေသနံ.

၃၁၂. ဒုတိယန္တိ ပစ္ဆိမိကံ. အနုပဂတောတိ ကေနစိ အန္တရာယေန ပုရိမိကံ အနုပဂတော. တေမာသန္တိ ပုရိမံ ဝါ တေမာသံ ပစ္ဆိမံ ဝါ တေမာသံ. ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ပန အရုဏံ အနုဋ္ဌာပေတွာပိ တဒဟေဝ သတ္တာဟကရဏီယေန ပက္ကမန္တဿာပိ အန္တောသတ္တာဟေ နိဝတ္တေန္တဿာပိ အနာပတ္တိ.

၃၁၃-၅. မာတာပိတူနံ ပဉ္စန္နံ သဟဓမ္မိကာနဉ္စ အတ္ထာယ ဂိလာနတဒုပဋ္ဌာကဘတ္တံ ဩသဓဉ္စ ဧသိဿံ ဝါ ပုစ္ဆိဿာမိ ဝါ ဥပဋ္ဌိဿံ ဝါ ဂန္တွာ အဟံ နာဘိရတံ ဝူပကာသေဿံ ဝါ ကုက္ကုစ္စံ ဝိနောဒနဉ္စ ဒိဋ္ဌိံ ဝိဝေစနဉ္စ ဂရုကာဒိကံ ဝုဋ္ဌာနံ ဝါပိ ဥဿုက္ကံ ဝါပိ ကရိဿံ ဝါပိ ကာရေဿံ ဝါပီတိ ဧဝမာဒိနာ သတ္တာဟကိစ္စေန ပဟိတေပိ ဝါ အပဟိတေပိ ဝါ ဂန္တုံ လဗ္ဘန္တိ ယောဇနာ.

ဧတ္ထ ပန လဗ္ဘမာနကဝသေန ယောဇေတွာ ဝက္ခမာနနယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. မာတာဒိသုတိယာ တေယေဝ ဂိလာန-သဒ္ဒေန ဂယှန္တိ၊ တေသံ ဥပဋ္ဌာကာ တဒုပဋ္ဌာကာ၊ ဂိလာနာ စ တဒုပဋ္ဌာကာ စ၊ တေသံ ဘတ္တန္တိ သမာသော. ဩသဓန္တိ တေသံယေဝ ဂိလာနာနံ ဘေသဇ္ဇံ. ဧသိဿန္တိ ပရိယေသိဿာမိ. ပုစ္ဆိဿာမီတိ တေယေဝ သတ္တဇနေ ဂိလာနေ ပုစ္ဆိဿံ. ဥပဋ္ဌိဿန္တိ တေယေဝ ဂိလာနေ ဥပဋ္ဌဟိဿာမိ. အဘိရမတီတိ အဘိရတော၊ ဝိသဘာဂရူပါဒိဒဿနေန သာသနေ န အဘိရတော နာဘိရတော. အဘိရမဏံ ဝါ အဘိရတံ၊ နတ္ထိ အဘိရတမဿာတိ နာဘိရတော၊ တံ. သဟဓမ္မိကေသု ယော နာဘိရတော၊ တံ ဝူပကာသေဿံ ဝိက္ခေပဟရဏတ္ထံ အညတ္ထ နယိဿာမိ. ကုက္ကုစ္စန္တိ ပဉ္စန္နံယေဝ ဥပ္ပန္နံ ဝိနယကုက္ကုစ္စံ. ကိတကယောဂေ ဝိကပ္ပေန ဒုတိယာ. ဒိဋ္ဌိန္တိ တေသံယေဝ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိယာ. ဂရုကမာဒိကန္တိ ဂရုကံ အာဒိ ယဿာတိ ဝိဂ္ဂဟော. အာဒိ-သဒ္ဒေန သာမဏေရာနံ ဝဿပုစ္ဆနံ၊ သိက္ခာသမာဒယိတုကာမတာ၊ တဇ္ဇနီယာဒိကမ္မကရဏံ သင်္ဂဟိတံ. ဝုဋ္ဌာနန္တိ ဘိက္ခုနော ဂရုကာပတ္တိယာ ပရိဝါသမာနတ္တဒါနာဒီဟိ ဝုဋ္ဌာနံ. ဥဿုက္ကန္တိ ဝဿပုစ္ဆနာဒိဥဿုက္ကံ. ဧဝမာဒိနာတိ ဧတ္ထ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဒိဋ္ဌိဂတာဒီနံ ဓမ္မကထာကရဏာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. ဂန္တုံ လဗ္ဘန္တိ ဧတ္ထ ဂစ္ဆန္တေန အန္တောဥပစာရသီမာယံ ဌိတေနေဝ ‘‘အန္တောသတ္တာဟေ အာဂစ္ဆိဿာမီ’’တိ အာဘောဂံ ကတွာ ဂန္တဗ္ဗံ. သစေ အာဘောဂံ အကတွာ ဥပစာရသီမံ အတိက္ကမတိ၊ ဆိန္နဝဿော ဟောတီတိ ဝဒန္တိ. သတ္တာဟကိစ္စေနာတိ သတ္တာဟဿ လဗ္ဘမာနကံ ဝုတ္တံ ဝက္ခမာနဉ္စ သံဃကမ္မာဒိ ကိစ္စံ သတ္တာဟကိစ္စံ. သတ္တမအရုဏမတ္တဿေဝ ဝိဟာရေ ဥဋ္ဌာပနီယတ္တာ သတ္တာဟဿ သာကလ္လေန ဂဟဏံ.

၃၁၆. သံဃကမ္မေ ဝဇေတိ သံဃဿ ကိစ္စေ ဥပေါသထာဂါရာဒီသု သေနာသနေသု ဝါ စေတိယဆတ္တဝေဒိကာဒီသု ဝါ အန္တမသော ပုဂ္ဂလိကသေနာသနေသု ဝါပိ ကတ္တဗ္ဗနိမိတ္တေ ဝဇေယျာတိ အတ္ထော. ဓမ္မသဝနတ္ထံ နိမန္တိတော ဝါပိ ဝဇေ၊ ဂရူဟိ ပေသိတော ဝါပိ ဝဇေ၊ ဂရူနံ ပဿိတုံ ဝါပိ ဝဇေတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. နိမန္တိတောတိ ဧတ္ထ သစေ ပဌမံယေဝ ကတိကာ ကတာ ဟောတိ၊ ‘‘အသုကဒိဝသံ နာမ သန္နိပတိတဗ္ဗ’’န္တိ နိမန္တိတောယေဝ နာမ ဟောတိ. ဂရူဟီတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ. ပဟိတောတိ ဘဏ္ဍဓောဝနာဒိအတ္ထာယ ပေသိတော. ပဿိတုန္တိ အဂိလာနေပိ.

၃၁၇. ဘဏ္ဍ။ပေ။ ဒဿနေ န ဝဇေတိ ယောဇနီယံ. ဧတ္ထာပိ နိမိတ္တတ္ထေ သတ္တမီ. ဘဏ္ဍံ နာမ စီဝရံ. ဉာတီ မာတာပိတူဟိ အညေ. ဥပဋ္ဌာကာ ဥပါသကာ. ‘‘အဇ္ဇေဝ အာဂမိဿ’’န္တိ အဒူရဂေါ န ပါပုဏေယျ၊ လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. လဗ္ဘန္တိ ဣမဿ အပါပုဏနံ ဝုတ္တကမ္မံ. အဇ္ဇေဝါဂမိဿန္တိ သာမန္တဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပုန အာဂစ္ဆန္တဿ အန္တရာမဂ္ဂေ သစေ အရုဏုဂ္ဂမနံ ဟောတိ၊ ဝဿစ္ဆေဒေါပိ န ဟောတိ၊ ရတ္တိစ္ဆေဒဒုက္ကဋဉ္စ နတ္ထီတိ ဝဒန္တိ.

၃၁၈. သေသဉာတီဟီတိ မာတာပိတူဟိ အဝသေသဉာတီဟိ. နိဒ္ဒိသိတွာဝါတိ ဒါနဓမ္မသဝနာဒီနိ. ‘‘ပဟိတေ ပေသိတေ’’တိ စေတ္ထ ‘‘လဗ္ဘ’’န္တိ အနုဝတ္တနီယံ.

၃၁၉. အတ္တနော အန္တရာယေ သတီတိ စောရသရီသပဝါဠဇီဝိတဗြဟ္မစရိယန္တရာယေ၊ အန္တမသော ဘေသဇ္ဇာလာဘပတိရူပဥပဋ္ဌာကာလာဘေပိ. ‘‘ဝဿစ္ဆေဒကာရဏမ္ပိ သတ္တာဟကရဏီယံ သိယာ’’တိ ကေစိ ပေါရာဏာ ဝဒန္တိ၊ တံ ယုတ္တံ ဝိယ ဒိဿတိ၊ သဗ္ဗထာ ဝဿစ္ဆေဒေန ဗဟိ ဝါသာယ အနုညာတကာရဏံ သတ္တာဟမတ္တံ ဗဟိ ဝီတိနာမေတွာ အန္တောဝိဟာရေယေဝ ဝါသေန ဝဿစ္ဆေဒါကာရဏံ ကထံ နာမ န သိယာတိ. ဆိန္နဝဿော နော ပဝါရယေတိ သမ္ဗန္ဓော.

၃၂၀. ‘‘အသေနာသနိကေနာ’’တိ ဣမိနာဝ ဝိညာယမာနတ္ထတ္တေပိ ‘‘အဇ္ဈောကာသေ စာ’’တိ ဝစနံ ‘‘အဟံ အဗ္ဘောကာသိကော၊ ကိံ မေ သေနာသနေနာ’’တိ ဝါသာနိဝတ္တနတ္ထံ ဝုတ္တံ. ရုက္ခဿ သုသိရေတိ သုဒ္ဓေ ရုက္ခသုသိရေ. မဟန္တဿ ပန သုသိရဿ အန္တော ပဒရစ္ဆဒနကုဋိကံ ကတွာ ပဝိသနဒွါရံ ယောဇေတွာ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ‘‘ဝိဋပေပိ အဋ္ဋကံ ဗန္ဓိတွာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တနယမေဝ. တထာ ဆတ္တစာဋီသုပိ တဒနုရူပေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဆဝကုဋိ နာမ ဋင်္ကိတမဉ္စာဒိဘေဒါ ကုဋိ. တတ္ထ ဋင်္ကိတမဉ္စော နာမ ဒီဃေ မဉ္စပါဒေ မဇ္ဈေ ဝိဇ္ဈိတွာ အဋနိယော ပဝေသေတွာ ကတော၊ စတုန္နံ ပါသာဏာနံ ဥပရိ ပါသာဏံ အတ္ထရိတွာ ကတမ္ပိ ဋင်္ကိတမဉ္စော.

၃၂၁. အသေနာသနိကေနာတိ ယဿ တိဏပဏ္ဏဣဋ္ဌကသိလာသုဓာသင်္ခါတာနံ ပဉ္စန္နံ ဆဒနာနံ အညတရေန ဆန္နံ ယောဇိတဒွါရဗန္ဓနံ သေနာသနံ နတ္ထိ၊ တေန. ဣဒံ ပန ဝစီဘေဒံ ကတွာ အဓိဋ္ဌာနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝဒန္တိ၊ တဒယုတ္တံ၊ တထာ စ သတိ နာဝါဒီသု ဝိယ ဝိသုံ ဝိဓာနေန ဘဝိတဗ္ဗန္တိ. နာဝါသတ္ထဝဇူပဂေါတိ ဣမိနာ အသေနာသနိကေန နာဝါဒီသု ဝဿံ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဒီပေတိ. တတ္ထ စ ကုဋိကံ ပရိယေသိတွာ လဘန္တေန တတ္ထ ပဝိသိတွာ ဝိဟာရာဘာဝတော ‘‘ဝိဟာရေ’’တိ အဝတွာ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ တိက္ခတ္တုံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အလဘန္တေန အာလယော ကာတဗ္ဗော. ပဝါရေတုဉ္စာတိ စ-သဒ္ဒေန ဝဿစ္ဆေဒနိမိတ္တာယ အာပတ္တိယာ အဘာဝံ သမ္ပိဏ္ဍေတိ. ‘‘ဝဇေ သတ္ထေ နာဝါယန္တိ တီသု ဌာနေသု နတ္ထိ ဝဿစ္ဆေဒေ အာပတ္တိ၊ ပဝါရေတုဉ္စ လဗ္ဘတီ’’တိ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၃) အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. ဝဿစ္ဆေဒေတိ စ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယေန ဝဇော တေန ဂန္တု’’န္တိ (မဟာဝ. ၂၀၃) ဝုတ္တတ္တာ၊ သတ္ထဿ နာဝါယ စ ဂမနသဘာဝေနေဝ ဌိတတ္တာ စ ဝဿူပဂတဋ္ဌာနေ အဝသိတွာ အညတ္ထ ဂမနမတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဝဿူပနာယိကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.