၁၅. ဥပဇ္ဈာစရိယဝတ္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၁၄၅. ‘‘ဣဒံ တယာ ဒုက္ကတံ၊ ဒုဗ္ဘာသိတ’’န္တိအာဒီနိ ဝတွာ စောဒနတော၊ အတ္တနော ဝဇ္ဇံ အဿရန္တဿ သတုပ္ပါဒဝသေန သာရဏတော၊ သမ္မာ ပဋိပတ္တိယံ သာရဏတော ပဝတ္တာပနတော ဝါ ဝဇ္ဇာဝဇ္ဇံ ဥပနိဇ္ဈာယတိ ဘုသံ စိန္တေတီတိ ဥပဇ္ဈာ. ဥပဇ္ဈာ ဧဝ ဥပဇ္ဈာယော. ‘‘ဧဝံ တယာ ဗုဒ္ဓဝစနံ သဇ္ဈာယိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ အတိက္ကမိတဗ္ဗံ၊ ဧဝံ ပဋိက္ကမိတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိနာ အာစာရသိက္ခာပနေ အာစရတိ ပဝတ္တတီတိ အာစရိယော. သော စ နိဿယပဗ္ဗဇ္ဇာဥပသမ္ပဒါဓမ္မာစရိယဝသေန စတုဗ္ဗိဓော. ဥပဇ္ဈာ စ အာစရိယော စ ဥပဇ္ဈာစရိယာ၊ တေ. နိဿာယ ဝသမာနောတိ ဣမိနာ နိဿယပဗ္ဗဇ္ဇာဥပသမ္ပဒါဓမ္မန္တေဝါသိကေသု ယော နိဿာယ ဝသတိ၊ တံ ဒဿေတိ. စတူသု ဟိ တေသု နိဿယန္တေဝါသိကေန ယာဝ အာစရိယံ နိဿာယ ဝသတိ၊ တာဝသဗ္ဗံ အာစရိယဝတ္တံ ကာတဗ္ဗံ၊ နေတရေဟိ. ဣတရေဟိ၊ နိဿယမုတ္တကေဟိပိ ယာဝ စီဝရရဇနံ၊ တာဝ စ အရတိဝိနောဒနာဒိကဉ္စ ဝတ္တံ ကာတဗ္ဗံ. အနာပုစ္ဆိတွာ ပတ္တစီဝရဒါနာဒိမှိ ပန ဧတေသံ အနာပတ္တိ. သဒ္ဓိဝိဟာရိကဿ ပန ဥပဇ္ဈာယာနံ ယာဝ စီဝရရဇနံ၊ တာဝ စ အရတိဝိနောဒနာဒိကဉ္စ အကရောန္တဿ နိဿယမုတ္တကဿာပိ အမုတ္တကဿာပိ အာပတ္တိယေဝ. ဧကစ္စဿ ပတ္တဒါနာဒိတော ပဋ္ဌာယ အမုတ္တနိဿယဿေဝ အာပတ္တိ. တေသု မဇ္ဈေ ဒွေ အာစရိယဿ ယာဝဇီဝံ ဘာရာ. ဣတရေ ပန ယာဝ သမီပေ ဝသန္တိ၊ တာဝဒေဝ၊ တသ္မာ အာစရိယေနာပိ တေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ၊ ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကေသု ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. သုပေသလောတိ ပိယံ သီလမဿာတိ ပေသလော၊ ဝုဒ္ဓိ၊ ယ-လောပေန ဤ-ကာရဿ အတ္တကရဏေန၊ သုဋ္ဌု ပေသလော သုပေသလော၊ သိက္ခာကာမောတိ အတ္ထော. ‘‘ဒန္တကဋ္ဌ’’န္တိအာဒိ ‘‘ဒဒေ’’တိမဿ ကမ္မံ. ဒဒေတိ သမ္မာ အာဒရေန ယထာဓိပ္ပါယံ ဒဒေယျာတိ အတ္ထော. ကာလေတိ တဒနုရူပေ ကာလေ.

၁၄၆. ပတ္တေ စ။ပေ။ စီဝရေ စ ဝတ္တံ စရေတိ သမ္ဗန္ဓော. စရေတိ ကရေယျ. တတ္ထ နီစံ ကတွာ သာဓုကံ အပရိဃံသန္တေန ဓောဝနံ၊ မုဟုတ္တံ ဥဏှေ ဩတာပနံ၊ ဌပနဋ္ဌာနံ ဥပပရိက္ခိတွာ စမ္မာဒိနာ ကေနစိ အန္တရဟိတာယ နိက္ခိပနံ ပတ္တေ ဝတ္တံ. ဂါမံ ပဝိသန္တာနံ နိဝါသနကာယဗန္ဓနသင်္ဃာဋိဒါနံ၊ ဓောဝိတွာ သောဒကပတ္တဿ ဒါနံ ဂါမပ္ပဝေသေ ဝတ္တံ. ယဒိ အာကင်္ခန္တိ၊ ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတွာ စ ပါရုပိတွာ စ နာတိဒူရနစ္စာသန္နေ ဂမနံ၊ ပတ္တပရိယာပန္နဂ္ဂဟဏဉ္စ ဂမနေ ဝတ္တံ. နိဝတ္တေန္တေ ပန ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အာသနပညာပနံ၊ ပါဒေါဒကာဒိဥပနိက္ခိပနံ၊ ပတ္တစီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏံ အာဂမေ အာဂမနေ ဝတ္တံ. ဘဏန္တာနံ အန္တရာ ကထာအနောပါတနံ သဗ္ဗတ္ထ ဝတ္တံ. အာသနပညာပနံ၊ ဥဋ္ဌိတေသု အာသနဥဒ္ဓရဏံ၊ ပါဒပီဌကထလာနံ ဥပနိက္ခိပနံ၊ ပဋိသာမနဉ္စ အာသနေ ပါဒပီဌေ ပါဒကထလေ စ ဝတ္တံ. ဓောတပါဒဋ္ဌပနကံ ပါဒပီဌံ. အညံ ကထလံ. ဥပါဟနာ စ စီဝရဉ္စာတိ ဒွန္ဒော၊ တသ္မိံ. သုက္ခအလ္လစောဠေဟိ ပုဉ္ဆနံ ဥပါဟနာယ ဝတ္တံ. သိန္နစီဝရဿ မုဟုတ္တံ ဩတာပနံ၊ စတုရင်္ဂုလံ ကဏ္ဏံ ဥဿာရေတွာ စီဝရသံဟရဏဉ္စ စီဝရေ ဝတ္တံ.

၁၄၇. ပရိဘောဇနီယ။ပေ။ ပဿာဝဋ္ဌာနိသု စ ဝိဟာရသောဓနေ စ ပုန ပညာပနေ စ ဝတ္တံ တထာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝစ္စဉ္စ ပဿာဝေါ စ ဝစ္စပဿာဝါ. တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဌာနီ၊ ကုဋိ. ဝစ္စပဿာဝါနံ ဌာနီတိ တပ္ပုရိသော. အထ ဝါ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဌာနံ၊ သောယေဝ သမာသော၊ ဝစ္စပဿာဝဿ စ ပတနဋ္ဌာနံ၊ တံ အဿ အတ္ထီတိ ဣဋ္ဌဂေဟာဒိ. ပရိဘောဇနီယဉ္စ ပါနီယဉ္စ ဝစ္စပဿာဝဋ္ဌာနီ စ ပရိ။ပေ။ ဋ္ဌာနီ. တာသု တေသု ဝါ. ပါဒေါဒကဥဏှသီတနဟာနောဒကပ္ပဋိယာဒါပနံ ပရိဘောဇနီယေ ဝတ္တံ. ပါတဗ္ဗပါနီယေန ပုစ္ဆနံ ဥပဋ္ဌာပနဉ္စ ပါနီယေ ဝတ္တံ. သမ္မဇ္ဇနပါနီယဥပဋ္ဌာပနံ ဝစ္စပဿာဝဋ္ဌာနီသု ဝတ္တံ. ပဌမံ ပတ္တစီဝရာဒီနိ ဟရာပေတွာ ဧကမန္တေ နိက္ခိပနာဒိ၊ ဥလ္လောကတော ပဋ္ဌာယ မက္ကဋသန္တာနံ ဩဟာရေတွာ သမ္မဇ္ဇနဉ္စ ဝိဟာရသောဓနေ ဝတ္တံ. ဩတာပေတွာ သောဓေတွာ ပပ္ဖေါဋေတွာ အတိဟရိတွာ ယထာဌာနေ ဘူမတ္ထရဏာဒိပညာပနံ ပုန ပညာပနေ ဝတ္တံ. တထာတိ ဣမိနာ ‘‘စရေ’’တိ ဣဒံ အတိဒိသတိ.

၁၄၈. ဝိဟာရံ သောဓေန္တော ဘိက္ခု ပဋိဝါတေ ဝါ သင်္ဂဏေ ဝါ ပါနီယသာမန္တာ ဝါ သယနာသနံ န ပပ္ဖေါဋေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ပါနီယ-သဒ္ဒေန ပရိဘောဇနီယဉ္စ သင်္ဂဟိတံ. ပဋိဝါတေတိ ဥပရိဝါတေ. သင်္ဂဏေတိ ဗဟူနံ သမောသရဏေ ဝိဝဋပ္ပဒေသေ. သယနာသနံ နာမ ဘူမတ္ထရဏမဉ္စာဒိ.

၁၄၉. နှာနေ ဝတ္တံ စရေ၊ နှာတဿ ကာတဗ္ဗေ စရေတိ သမ္ဗန္ဓဿ ပုရိသာဓီနတာယ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏဂတ္တပရိကမ္မကရဏံ နဟာနေ ဝတ္တံ. ကာတဗ္ဗေ စရေတိ ဂတ္တတော ဥဒကသမ္မဇ္ဇနနိဝါသနဒါနာဒိကိစ္စေ ပဝတ္တေယျာတိ အတ္ထော. ‘‘ဝနပ္ပဂုမ္ဗေ’’တိအာဒီသု ဝိယ သိဿ ဧ-ကာရာဒေသံ ရူပံ၊ တသ္မာ ကာတဗ္ဗံ ဝတ္တံ စရေယျာတိ ယောဇေတွာ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဗုဓာ ပန ‘‘နှာနေ နှာတဿ ကာတဗ္ဗေ ဝတ္တံ စရေ’’တိ ယောဇေတွာ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. ဧဝံ သတိ ကာတဗ္ဗ-သဒ္ဒဿ ကမ္မသာဓနတ္တာ ဝတ္တမေဝ ကာတဗ္ဗံ နာမာတိ ‘‘ဝတ္တေ ဝတ္တံ စရေ’’တိ ဝုတ္တံ ဝိယ ဟောတီတိ ဝိရုဇ္ဈတိ. ‘‘နဟာတေန နဟာတဿာ’’တိ ဝါ ပါဌော၊ ဥဒကေ ဂတ္တပရိကမ္မေန ထေရံ ပဌမံ နဟာပေတွာ သယမ္ပိ နဟာတေနာတိ အတ္ထော. ပါဠိယမ္ပိ ‘‘နဟာတေန ပဌမတရံ ဥတ္တရိတွာ’’တိ (မဟာဝ. ၆၇) အတ္ထိ. အထ ရင်္ဂပါကေ ဓောဝနေ သိဗ္ဗနေ စ ဝတ္တံ စရေတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ရဇနပါကေ စီဝရဓောဝနေ စီဝရသိဗ္ဗနေ စာတိ အတ္ထော. ရဇန္တော စီဝရေ ထေဝေ ဌိတေ န ဝဇေတိ သမ္ဗန္ဓော. ရဇန္တောတိ စီဝရံ ရဇန္တော. ထေဝေတိ ရဇနဗိန္ဒုမှိ.

၁၅၀. ဧကစ္စဿာတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယာနံ ဝေရိနော ပုဂ္ဂလဿ ပတ္တံ ဝါ စီဝရာနိ ဝါ ကိဉ္စနံ ပရိက္ခာရံ ဝါ န ဒဒေယျ န ဂဏှေယျ ဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ န ဒဒေယျ န ဂဏှေယျာတိ ပဋိသာမနတ္ထာယပိ န ဒဒေယျ၊ န ဂဏှေယျ ဝါတိ အတ္ထော. ‘‘အာကိဉ္စန’’န္တိအာဒီသု ဝိယ ကိဉ္စန-သဒ္ဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ တဿ ကိဉ္စီတိ အတ္ထော. ကိဉ္စိနန္တိ ဝါ ပါဌော၊ ကိဉ္စိ နံ ပရိက္ခာရန္တိ ယောဇနာ. ပဒသိဒ္ဓိဝသေနေတ္ထ နန္တိ တ-သဒ္ဒပ္ပယောဂေါ ကတော.

၁၅၁-၂. ပစ္ဆတော ကာတုန္တိ ပစ္ဆာသမဏံ ကာတုံ. တဿာတိ ဧကစ္စဿ. ပစ္ဆတောတိ ပစ္ဆာသမဏော ဟုတွာ. နိန္နေတုန္တိ ဧကစ္စဿ နီဟရိတုံ. သဗ္ဗတ္ထ အနာပုစ္ဆာ န ဝဋ္ဋတီတိ ယောဇေတဗ္ဗံ. ကိစ္စယံ ဝါတိ ဝေယျာဝစ္စာဒိ ယံ ကိဉ္စိ ကိစ္စံ ဝါ. ကိစ္စမေဝ ကိစ္စယံ၊ ကဿ ယော ‘‘သေနိယော’’တိအာဒီသု ဝိယ. ပရိကမ္မံ ဝါတိ ပိဋ္ဌိပရိကမ္မာဒိပရိကမ္မံ. အတ္တနော ကာရာပေတုံ ဝါတိ ဧကစ္စေန အတ္တနော ကာရာပေတုံ ဝါ. ကာတုံ ဝါတိ တဿ အတ္တနာ ကာတုံ ဝါ.

၁၅၃. သီမတော နိဂ္ဂတာ ဗဟိဘူတာ နိဿီမာ၊ တံ. အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု အဝတွာ ဒူရံ ဘိက္ခာစာရံ ဂတေသုပိ အပဿန္တေန ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗော. ဒိဋ္ဌဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ ပန အာပုစ္ဆိတုံယေဝ ဝဋ္ဋတိ. အတ္တနော ကိစ္စယံ ဝါပီတိ အတ္တနော သီမာယပိ ပတ္တပစနစီဝရရဇနာဒိကံ သကံ ကရဏီယံ ဝါပိ ကာတုံ.

၁၅၄. အရတိန္တိ သာသနေ အနဘိရတိံ. သံဃာယတ္တေသု ကမ္မေသူတိ ပရိဝါသာဒိတဇ္ဇနီယာဒီသု သံဃပ္ပဋိဗဒ္ဓေသု ကမ္မေသု. ဥဿုက္ကံ ဝါပီတိ အာစရိယုပဇ္ဈာယေသု ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နေသု၊ ကမ္မာရဟေသု စ ‘‘ကိန္တိ နု ခေါ သံဃော ပရိဝါသံ ဒဒေယျာ’’တိအာဒိနာ ဥဿာဟံ ဝါပိ.

၁၅၅. ဂိလာနေသု ဥပဋ္ဌေယျာတိ ‘‘ပဉ္စဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဂိလာနုပဋ္ဌာကော အလံ ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတုံ၊ ပဋိဗလော ဟောတိ ဘေသဇ္ဇံ သံဝိဓာတုံ၊ သပ္ပါယာသပ္ပါယံ ဇာနာတိ၊ အသပ္ပါယံ အပနာမေတိ၊ သပ္ပါယံ ဥပနာမေတိ၊ မေတ္တစိတ္တော ဂိလာနံ ဥပဋ္ဌာတိ နော အာမိသန္တရော၊ အဇေဂုစ္ဆီ ဟောတိ ဥစ္စာရံ ဝါ ပဿာဝံ ဝါ ခေဠံ ဝါ ဝန္တံ ဝါ နီဟာတုံ၊ ပဋိဗလော ဟောတိ ဂိလာနံ ကာလေန ကာလံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတုံ သမာဒပေတုံ သမုတ္တေဇေတုံ သမ္ပဟံသေတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၃၆၆) ဧဝံ ဝုတ္တပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတေန ဟုတွာ ဂိလာနေသု ဥပဋ္ဌဟေယျာတိ အတ္ထော. ဣမိနာ သဗ္ဗေဟိပိ အာစရိတဗ္ဗံ ဂိလာနဝတ္တံ ဥပဒိသတိ. ဝုဋ္ဌာနန္တိ ဂေလညာ ဝုဋ္ဌိတံ. အာဂမေတိ အာဂမေယျ၊ ဩလောကေယျာတိ အတ္ထော. ဥပဇ္ဈာစရိယေဟိ စ သဒ္ဓိဝိဟာရိကအန္တေဝါသိကေသု ယဒိ တေ ဂိလာနာ ဟောန္တိ၊ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ စီဝရေ ရဇနပရိယောသာနဉ္စ အရတိဝိနောဒနာဒိကဉ္စ ဝတ္တံ၊ အဂိလာနေသု ပန ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာ ဩဝါဒါနုသာသနိယာ အနုဂ္ဂဟောပတ္တစီဝရာဒိဒါနဉ္စာတိ သဗ္ဗံ ကာတဗ္ဗံ. တေနေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တံ ‘‘တသ္မာ အာစရိယေနာပိ တေသု သမ္မာ ဝတ္တိတဗ္ဗံ၊ ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိဝိဟာရိကေသု ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထီ’’တိ.

ဥပဇ္ဈာစရိယဝတ္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.