၅. ပတ္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၆၀. ဣဒါနိ ဘာဇနဝိကတိံ ဒဿေတုံ ‘‘ပတ္တော စာ’’တိ ဥဒ္ဓဋံ. ဧတ္ထ ပန ပဌမဂါထာ သုဝိညေယျာ.

၆၁. ဒုတိယေ ‘‘မဂဓနာဠိဒွယတဏ္ဍုလသာဓိတ’’န္တိ ဝတ္တဗ္ဗေ ဝိဘတ္တိလောပံ အကတွာ ဂါထာဗန္ဓသုခတ္ထံ ‘‘မဂဓေ နာဠိဒွယတဏ္ဍုလသာဓိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ပစိတန္တိ အတ္ထော. ဧတ္ထ (ပါရာ. ၆၀၂၊ ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၀၂၊ ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) မဂဓနာဠိ နာမ အဍ္ဎတေရသပလံ ဂဏှာတိ. ဩဒနန္တိ ဧတ္ထ သဗ္ဗပ္ပကာရသမ္ပန္နံ အဝဿာဝိတောဒနံ ဂဟေတဗ္ဗံ. ဩဒနဿ စတုတ္ထဘာဂပ္ပမာဏံ နာတိဃနံ နာတိတနုကံ ဟတ္ထဟာရိယမုဂ္ဂသူပဉ္စ အာလောပဿ အာလောပဿ အနုရူပံ ယာဝ စရိမကာလောပပ္ပဟောနကံ မစ္ဆမံသာဒိဗျဉ္ဇနဉ္စ ယော ပတ္တော ဂဏှာတိ၊ သော ဥက္ကဋ္ဌော နာမာတိ အတ္ထော. သပ္ပိတေလတက္ကရသကဉ္ဇိကာဒီနိ ပန ဂဏနူပဂါနိ န ဟောန္တိ၊ တာနိ ဟိ ဩဒနဂတိကာနေဝ ဟောန္တိ၊ နေဝ ဟာပေတုံ၊ န ဝဍ္ဎေတုံ သက္ကောန္တိ. ဧဝမေတံ သဗ္ဗံ ပက္ခိတ္တံ သစေ ပတ္တဿ ဟေဋ္ဌိမရာဇိသမံ တိဋ္ဌတိ၊ သုတ္တေန ဝါ ဟီရေန ဝါ ဆိန္ဒန္တဿ သုတ္တဿ ဝါ ဟီရဿ ဝါ ဟေဋ္ဌိမန္တံ ဖုသတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌော နာမ ပတ္တော. သစေ တံ ရာဇိံ အတိက္ကမိတွာ ထူပီကတံ တိဋ္ဌတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌောမကော နာမ ပတ္တော. သစေ တံ ရာဇိံ န သမ္ပာပုဏာတိ၊ အန္တောဂတမေဝ ဟောတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌုက္ကဋ္ဌော နာမ ပတ္တော.

၆၂. ‘‘မဇ္ဈိမော နာမ ပတ္တော နာဠိကောဒနံ ဂဏှာတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘မဇ္ဈိမော တဿုပဍ္ဎော ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ဧတ္ထာပိ ဝုတ္တပ္ပကာရေန မဇ္ဈိမော မဇ္ဈိမောမကော မဇ္ဈိမုက္ကဋ္ဌောတိ ပတ္တတ္တိကံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ‘‘ဩမကော နာမ ပတ္တော ပတ္ထောဒနံ ဂဏှာတီ’’တိ (ပါရာ. ၆၀၂) ဝစနတော ‘‘တတောပဍ္ဎော’’တိ ဝုတ္တံ. မဂဓနာဠိယာ ဥပဍ္ဎနာဠိကောဒနဉ္စ တဒူပိယံ သူပံ ဗျဉ္ဇနဉ္စ ဂဏှာတိ၊ သော ဩမကော နာမ. ဣဓာပိ ဩမကော ဩမကောမကော ဩမကုက္ကဋ္ဌောတိ ပတ္တတ္တိကံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဣမေသု ပန နဝသု ပတ္တေသု ဥက္ကဋ္ဌုက္ကဋ္ဌော စ ဩမကောမကော စ အပတ္တော. ဧတေသု အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗကိစ္စံ နတ္ထိ၊ သေသာ သတ္တ ပတ္တာ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ၊ ဝိကပ္ပေတဗ္ဗာ စာတိ အတ္ထော.

၆၃. အတိရေကပတ္တောတိ (ပါရာ. ၆၀၁) အနဓိဋ္ဌိတော အဝိကပ္ပိတော. သကောတိ သသန္တကော. ကပ္ပေါတိ ကပ္ပိယော. အယမေဝေတ္ထ သင်္ခေပေါ – ယော ပတ္တော ကာကဏိကမတ္တဿာပိ မူလဿ ဒါတဗ္ဗဿ နတ္ထိတာယ သကော. အယောပတ္တော ပဉ္စဟိ ပါကေဟိ မတ္တိကာပတ္တော ဒွီဟိ ပါကေဟိ ပက္ကတ္တာ ကပ္ပေါ. သော ဒသာဟပရမံ ကာလံ အနဓိဋ္ဌိတော အဝိကပ္ပိတော ဓာရေယျောတိ.

၆၄. အစ္ဆေဒါဒယော စီဝရေ ဝုတ္တပ္ပဘေဒါယေဝ. ဆိဒ္ဒေနာတိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၀၈၊ ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဧတ္ထ ယဿ ပတ္တဿ မုခဝဋ္ဋိတော ဟေဋ္ဌာ ဒွင်္ဂုလပ္ပဒေသေ ယေန ဆိဒ္ဒေန ကင်္ဂုသိတ္ထံ နိက္ခမတိ၊ တတ္တကေန ဆိဒ္ဒေန ဘိဇ္ဇတိ. တသ္မိံ ပန အယစုဏ္ဏာဒီဟိ ပဋိပါကတိကေ ကတေ ဒသာဟဗ္ဘန္တရေ ပုန အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗံ. ပတ္တာဓိဋ္ဌာနမုဇ္ဈတီတိ ပတ္တော အဓိဋ္ဌာနံ ဥဇ္ဈတိ.

၆၅. ဣဒါနိ ပရိဟရဏဝိဓိံ ဒဿေတုံ ‘‘ပတ္တံ န ပဋိသာမေယျ သောဒက’’န္တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. သောဒကံ (စူဠဝ. ၂၅၄) ပတ္တံ န ပဋိသာမေယျ၊ အာတပေ စ သောဒကံ ပတ္တံ န ဩတပေတိ အဓိပ္ပါယော. န နိဒဟေတိ နိရုဒကံ ကတွာပိ အတိကာလံ န နိဒဟေတိ အဓိပ္ပါယော. ဘုမျာတိ ဘူမိယံ. န ဌပေတိ တဋ္ဋိကာစမ္မခဏ္ဍာဒီသု ယေန ကေနစိ အနတ္ထတာယ ပံသုသက္ခရမိဿာယ ဘူမိယာ န ဌပေယျာတိ အတ္ထော. နော စ လဂ္ဂယေတိ ဧတ္ထပိ နာဂဒန္တာဒီသု (စူဠဝ. ၂၅၄) ယတ္ထ ကတ္ထစိ လဂ္ဂန္တဿ ဒုက္ကဋမေဝ.

၆၆. မိဍ္ဎန္တေတိ (စူဠဝ. ၂၅၄၊ စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၅၄) မိဍ္ဎပရိယန္တေ. သစေ ပန ပရိဝတ္တေတွာ တတ္ထေဝ ပတိဋ္ဌာတိ၊ ဧဝရူပါယ ဝိတ္ထိဏ္ဏာယ မိဍ္ဎိယာ အဗ္ဘန္တရပရိစ္ဆေဒေ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ န ပရိယန္တေ. ပရိဘဏ္ဍန္တေတိ ဗာဟိရပဿေ ကတာယ တနုကမိဍ္ဎိယာ အန္တေတိ အတ္ထော. အင်္ကေ ဝါတိ (စူဠဝ. ၂၅၄) ဒွိန္နံ ဦရူနံ မဇ္ဈေ. ဧတ္ထ ပန အံသဗဒ္ဓကေ အံသကူဋေ လဂ္ဂေတွာ အင်္ကေ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ န ဣတရထာ. အာတပတ္တကေတိ ဆတ္တေ. ဧတ္ထ ဘတ္တပူရောပိ အံသကူဋေ လဂ္ဂိတပတ္တောပိ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတိ.

၆၇. ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကံ (စူဠဝ. ၂၅၅၊ စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၅၅) နာမ မုခဝိက္ခာလနောဒကံ၊ တံ ပတ္တေ နိဋ္ဌုဘိတွာ ပတ္တေန န နီဟရေယျာတိ အတ္ထော. စလကဉ္စ အဋ္ဌိကဉ္စ စလကဋ္ဌိကံ. ဧတေသု ယံ ကိဉ္စိ ပတ္တေန နီဟရန္တဿ ဒုက္ကဋံ. ပတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟံ ကတွာ ဟတ္ထံ ဓောဝိတုမ္ပိ န လဘတိ. ဟတ္ထဓောဝိတဝတ္ထဓောဝိတဥဒကမ္ပိ ပတ္တေ အာကိရိတွာ နီဟရိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. အနုစ္ဆိဋ္ဌပတ္တံ ဥစ္ဆိဋ္ဌဟတ္ထေန ဂဟေတုမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ. ဟတ္ထံ ပန ဗဟိ ဓောဝိတွာ ဂဟေတုံ ဝဋ္ဋတိ. မစ္ဆမံသဖလာဖလာဒီနိ ခါဒန္တော ယံ မုခေန လုဉ္စိတွာ လုဉ္စိတွာ ခါဒတိ၊ တံ ဝါ တေသံ အဋ္ဌိအာဒိကံ ဝါ မုခတော နီဟဋံ ပုန အခါဒိတုကာမော ဆဍ္ဍေတုကာမော ပတ္တေ ဌပေတုံ န လဘတိ. သိင်္ဂိဝေရနာဠိကေရခဏ္ဍာဒီနိ ခါဒန္တေဟိ ဍံသိတွာ ဍံသိတွာ ပုန ဌပေတုံ လဘတိ. ‘‘န ဘိက္ခဝေ ပတ္တဟတ္ထေန ကဝါဋံ ပဏာမေတဗ္ဗံ၊ ယော ပဏာမေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ (စူဠဝ. ၂၅၅) ဝုတ္တတ္တာ ယေန ကေနစိ သရီရာဝယဝေန ပတ္တံ ဂဟေတွာ ဌိတော ယေန ကေနစိ သရီရာဝယဝေန ကဝါဋံ ပဏာမေတုံ န လဘတိ၊ တသ္မာ ‘‘ပတ္တဟတ္ထောဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. အံသကူဋေ လဂ္ဂိတွာ ဌိတဿ ဝဋ္ဋတိ.

၆၈. ဘူမိအာဓာရကေတိ ဧတ္ထ ဒန္တဝလ္လိဝေတ္တဝါကာဒီဟိ ကတေ ဝလယာဓာရကေ. ဒါရုဒဏ္ဍာဓာရေတိ ဧကဒါရုနာ ကတအာဓာရကေ စ ဗဟူဟိ ဒဏ္ဍေဟိ ကတအာဓာရကေ စာတိ အတ္ထော. တိဒဏ္ဍေ န ဝဋ္ဋတိ. ဧတေသု ပန သုသဇ္ဇိတေသု ဧကံ ပတ္တံ ဌပေတွာဝ တဿုပရိ ဧကံ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တယော ပန န ဝဋ္ဋန္တိ. ဧကံ နိက္ကုဇ္ဇိတွာဝ ဘူမိယန္တိ ဧတ္ထ ဘူမိယံ ကဋသာရကာဒီသု အညတရံ ပတ္ထရိတွာ တဿုပရိ နိက္ကုဇ္ဇိတွာ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇိတွာ ဝါ ဧကံ ဌပေယျ၊ ဒွေ ဌပေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော. ဒွေ ပန ဌပေန္တေန ဥပရိ ဌပိတပတ္တံ ဧကေန ပဿေန ဘူမိယံ ဖုသာပေတွာ ဌပေတုံ ဝဋ္ဋတီတိ ဝဒန္တိ.

၆၉-၇၀. ဣဒါနိ အကပ္ပိယပတ္တေ ဒဿေတုံ ‘‘ဒါရုရူပိယသောဝဏ္ဏာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. တတ္ထ မဏိဝေဠုရိယာမယာတိ (စူဠဝ. ၂၅၂၊ စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၅၂) မဏီတိ ဣန္ဒနီလကဗရကတာဒိ. သစေ ဂဟဋ္ဌာ ဘတ္တဂ္ဂေ သုဝဏ္ဏရူပိယတဋ္ဋကာဒီသု သူပဗျဉ္ဇနံ ကတွာ ဥပနာမေန္တိ၊ အာမသိတုမ္ပိ န ဝဋ္ဋတိ. ဃဋိကဋာဟဇာ (စူဠဝ. ၂၅၅၊ စူဠဝ. အဋ္ဌ. ၂၅၅) စ တုမ္ဗကဋာဟဇာ စ ဃဋိတုမ္ဗကဋာဟဇာ. ဧတ္ထ တုမ္ဗကဋာဟဇာနာမ အလာဗု. ပတ္တဝိနိစ္ဆယော.

ပတ္တနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.