၃၉. ဝဿူပနာယိကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၃၀၉-၃၁၀. ဣဒါနိ ဝဿူပဂမနံ ဒဿေတုံ ‘‘ပုရိမိကာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ပုရိမိကာ ပစ္ဆိမိကာ (မဟာဝ. ၁၈၄၊ မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၈၅) စေတိ ဒွေ ဝဿူပနာယိကာတိ အတ္ထော. အာလယပရိဂ္ဂါဟော ဝါ ဝစီဘေဒေါ ဝါ ဝဿူပနာယိကာတိ ပါဌသေသော. ဣဒါနိ ဝတ္တဗ္ဗံ သန္ဓာယ ‘‘ဧဒိသော’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဝသိဿာမီ’’တိ စိတ္တုပ္ပါဒေတ္ထ အာလယော (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၃). အာလယပရိဂ္ဂါဟော ပန ဝဇေ ဝါ သတ္ထေ ဝါ နာဝါယ ဝါ ဝဿံ ဥပဂန္တုကာမဿ တတ္ထ သေနာသနံ အလဘန္တဿ လဗ္ဘတိ၊ သတ္ထာဒီသု ပန ဝဿံ ဥပဂန္တုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ကတွာ. ယဒိ သတ္ထာဒီသု ကဝါဋဗန္ဓံ သေနာသနံ လဗ္ဘတိ၊ တတ္ထ ဥပဂန္တဗ္ဗံ. ဥပဂစ္ဆန္တေန စ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဥပေမီ’’တိ တိက္ခတ္တုံ ဝတ္တဗ္ဗံ. ဝိဟာရေ ပန ဝစီဘေဒေါ ဝါ ကာတဗ္ဗော. သစေ ‘‘ဣဓ ဝဿံ ဝသိဿာမီ’’တိ အာလယော အတ္ထိ၊ အသတိယာ ပန ဝဿံ န ဥပေတိ၊ ဆိန္နဝဿော န ဟောတိ၊ ပဝါရေတုဉ္စ လဘတိ ဧဝ.

၃၁၁. နောပေတုကာမော အာဝါသံ၊ တဒဟူတိက္ကမေယျ ဝါတိ ပါဌေ (မဟာဝ. ၁၈၆) အတိက္ကမန္တဿ အာဝါသံ တဒဟု ဝဿူပနာယိကာတိပိ အတ္ထော. အာဝါသံ အတိက္ကမေယျ ဝါတိ သမ္ဗန္ဓော. ဇာနံ ဝါနုပဂစ္ဆတောတိ ဧတ္ထ ဝိဟာရေ နိသီဒိတွာပိ အနုပဂစ္ဆတော ဒုက္ကဋာပတ္တိ ဟောတီတိ အဓိပ္ပါယော.

၃၁၂. ဆိန္နဝဿော (ဝဇိရ. ဋီ. မဟာဝဂ္ဂ ၂၀၈) ဝါ ကေနစိ အန္တရာယေန ပဌမံ အနုပဂတော (မဟာဝ. ၁၈၅-၁၈၆) ဝါ ဒုတိယံ ဥပဂစ္ဆေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. တေမာသန္တိ ပုရိမံ ဝါ တေမာသံ ပစ္ဆိမံ ဝါ တေမာသံ. ‘‘န ဘိက္ခဝေ ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ပုရိမံ ဝါ ပစ္ဆိမံ ဝါ တေမာသံ အဝသိတွာ စာရိကာ ပက္ကမိတဗ္ဗာ. ယော ပက္ကမေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ (မဟာဝ. ၁၈၅) ဟိ ဝုတ္တံ.

၃၁၃-၅. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တန္နံ သတ္တာဟကရဏီယေန အပ္ပဟိတေပိ ဂန္တုံ၊ ပဂေဝ ပဟိတေ၊ ‘ဘိက္ခုဿ ဘိက္ခုနိယာ သိက္ခမာနာယ သာမဏေရဿ သာမဏေရိယာ မာတုယာ စ ပိတုဿ စ၊ ဂိလာနဘတ္တံ ဝါ ပရိယေသိဿာမိ၊ ဂိလာနုပဋ္ဌာကဘတ္တံ ဝါ ပရိယေသိဿာမိ၊ ဂိလာနဘေသဇ္ဇံ ဝါ ပရိယေသိဿာမိ၊ ပုစ္ဆိဿာမိ ဝါ ဥပဋ္ဌဟိဿာမိ ဝါ’တိ သတ္တာဟံ သန္နိဝတ္တော ကာတဗ္ဗော’’တိ (မဟာဝ. ၁၉၈) ဝုတ္တတ္တာ ‘‘မာတာပိတူနမတ္ထာယ။ပေ။ ဥပဋ္ဌိဿ’’န္တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထာယံ သင်္ခေပေါ – ‘‘မာတာဒီနံ ဂိလာနဘတ္တံ ဝါ တဒုပဋ္ဌာကဘတ္တံ ဝါ ဂိလာနာနံ ဩသဓံ ဝါ ဧသိဿံ ပရိယေသိဿ’’န္တိ ဝါ ‘‘တေ ဂိလာနေ ဂန္တွာ ပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ ဝါ ‘‘ဥပဋ္ဌိဿ’’န္တိ ဝါ ပဟိတေပိ အပ္ပဟိတေပိ သတ္တာဟကိစ္စေန ဂန္တုံ လဘတိ.

ဣဒါနိ သဟဓမ္မိကေ ဧဝ သန္ဓာယ ‘‘အနဘိရတ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ‘‘ဝိသဘာဂရူပံ ဒိသွာ အနဘိရတိ၊ တတော ဝူပကာသိဿံ၊ တံ ဂဟေတွာ အညတ္ထ ဂမိဿ’’န္တိ အဓိပ္ပါယေန ဂန္တုမ္ပိ လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. ကုက္ကုစ္စံ ဝိနောဒနဉ္စ ဒိဋ္ဌိံ ဝိဝေစနဉ္စ အဟံ ဝါ ကရေယျံ အညေဟိ ဝါ ကာရေယျန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ပရိဝါသမာနတ္တအာဒီဟိ ဝုဋ္ဌာနံ ဝါ ဂရုကာ. အာဒိ-သဒ္ဒေန သစေ သံဃေန ကမ္မံ ကတံ ဟောတိ၊ တဿ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိယာ အနုဿာဝနကရဏာဒီသု ဥဿုက္ကံ ကရေယျန္တိ ဂန္တုံ လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော. သတ္တာဟကိစ္စေနာတိ သတ္တာဟကရဏီယေန.

၃၁၆. ဓမ္မသဝနတ္ထံ နိမန္တိတော ဧဝံ ဝဇေတိ အတ္ထော. ဂရူ နာမ အာစရိယုပဇ္ဈာယာ၊ တေဟိ ဘဏ္ဍဓောဝနကိစ္စေန ပဟိတဿ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတီတိ အတ္ထော.

၃၁၇. န ဘဏ္ဍဓောဝန။ပေ။ ဒဿနေတိ ဧတ္ထ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၉၉) ဧတေသုပိ န ဝဇေတိ သမ္ဗန္ဓော. လဗ္ဘန္တိ ဧတ္ထ ‘‘အဇ္ဇေဝ အာဂမိဿ’’န္တိ အဒူရဂေါ ယဒိ န ပါပုဏေယျ၊ လဗ္ဘန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ? ‘‘အဇ္ဇေဝ အာဂမိဿာမီ’’တိ သာမန္တဝိဟာရံ ဂန္တွာ ပုန အာဂစ္ဆန္တဿ အန္တရာမဂ္ဂေ သစေ အရုဏုဋ္ဌာနံ ဟောတိ၊ ဝဿစ္ဆေဒေါပိ န ဟောတိ၊ ရတ္တိစ္ဆေဒေန ဒုက္ကဋမ္ပိ နာပဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

၃၁၈. သေသဉာတိဟီတိ ဘာတုဘဂိနီအာဒီဟိ. ဘိက္ခုနိဿိတကေန စ ပဟိတေတိ သမ္ဗန္ဓော. နိဒ္ဒိသိတွာတိ ‘‘အာဂစ္ဆန္တု ဘဒန္တာ၊ ဣစ္ဆာမိ ဒါနဉ္စ ဒါတုံ ဓမ္မဉ္စ သောတုံ ဘိက္ခုဉ္စ ပဿိတု’’န္တိအာဒိနာ ယံ ကိဉ္စိ နိဒ္ဒိသိတွာဝ ပေသိတေ ဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ကေဝလံ ‘‘အာဂစ္ဆန္တု ဘိက္ခူ၊ ဣစ္ဆာမိ ဘိက္ခူနံ အာဂမန’’န္တိ ဧဝံ အနိဒ္ဒိသိတွာ ဝုတ္တေ ဂန္တုံ န လဗ္ဘတီတိ အတ္ထော.

၃၁၉. အစ္ဆရာယေ သတတ္တနောတိ ဒသဝိဓေသု အန္တရာယေသု ဧကသ္မိမ္ပိ အန္တရာယေ အတ္တနော သတီတိ အတ္ထော. သံဃသာမဂ္ဂိယာ ဝါ ဝဿစ္ဆေဒေ အနာပတ္တီတိ အတ္ထော. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဿူပဂတော ဘိက္ခု ပဿတိ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ သံဃဘေဒါယ ပရက္ကမန္တေ. တတြ စေ ဘိက္ခုနော ဧဝံ ဟောတိ၊ ‘ဂရုကော ခေါ သံဃဘေဒေါ ဝုတ္တော ဘဂဝတာ. မာ မယိ သမ္မုခီဘူတေ သံဃော ဘိဇ္ဇီ’တိ ပက္ကမိတဗ္ဗံ၊ အနာပတ္တိ ဝဿစ္ဆေဒဿာ’’တိ (မဟာဝ. ၂၀၂). ဧဝံ ဆိန္နဝဿော နော ပဝါရယေတိ အတ္ထော.

၃၂၀. ရုက္ခဿ သုသိရေတိ ဧတ္ထ (မဟာဝ. ၂၀၄၊ မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၂၀၃) ပန သုဒ္ဓေ ရုက္ခသုသိရေ ဧဝ န ဝဋ္ဋတိ၊ မဟန္တဿ ပန သုသိရဿ အန္တော ပဒရစ္ဆဒနံ ကုဋိကံ ကတွာ ပဝိသနဒွါရံ ယောဇေတွာ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ရုက္ခဿ ဝိဋပေတိ ဧတ္ထာပိ သုဒ္ဓဝိဋပမတ္တေ န ဝဋ္ဋတိ၊ မဟာဝိဋပေ ပန အဋ္ဋကံ ဗန္ဓိတွာ ဝုတ္တနယေန ကုဋိကံ ကတွာ ဥပဂန္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ဆဝကုဋိ နာမ ပါသာဏကုဋိကန္တိ ဝဒန္တိ. တီသု ပဿေသု ပါသာဏေ ဥဿာပေတွာ ဥပရိ ပါသာဏေန ပဋိစ္ဆန္နာ.

၃၂၁. နာဝါဒီသု ပန ဥပဂတော ပဝါရေတုဉ္စ လဗ္ဘတီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဝဿူပနာယိကဝိနိစ္ဆယော.

ဝဿူပနာယိကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.