၂၈. ကမ္မနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၁၉၉. အဓမ္မကမ္မန္တိ ဧတ္ထ ကထံ အဓမ္မကမ္မံ ဟောတီတိ စေ? ဝုတ္တဉှေတံ ဘဂဝတာ ‘‘ကတမဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မကမ္မံ? ဉတ္တိဒုတိယေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မေ ဧကာယ ဉတ္တိယာ ကမ္မံ ကရောတိ၊ န စ ကမ္မဝါစံ အနုဿာဝေတိ၊ အဓမ္မကမ္မံ. ဒွီဟိ ဉတ္တီဟိ ကမ္မံ ကရောတိ၊ န စ ကမ္မဝါစံ အနုဿာဝေတိ၊ အဓမ္မကမ္မံ. ဧကာယ ကမ္မဝါစာယ ကမ္မံ ကရောတိ၊ န စ ဉတ္တိံ ဌပေတိ၊ အဓမ္မကမ္မံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ကမ္မံ ကရောတိ၊ န စ ဉတ္တိံ ဌပေတိ၊ အဓမ္မကမ္မ’’န္တိ (မဟာဝ. ၃၈၇). ဣမိနာ နယေန သေသကမ္မေသုပိ ဝုတ္တပ္ပကာရေန အကတွာ အညထာ ကရဏံ အဓမ္မကမ္မန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဝဂ္ဂေနာတိ ဝဂ္ဂေန သံဃေန. ကထဉ္စ ဝဂ္ဂံ ဟောတီတိ စေ? ယာဝတိကာ စ ဘိက္ခူ ကမ္မပ္ပတ္တာ၊ တေ အနာဂတာ ဟောန္တိ၊ ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒော အနာဟဋော ဟောတိ၊ သမ္မုခီဘူတာ ပဋိက္ကောသန္တိ၊ ဝဂ္ဂကမ္မန္တိ ဣမေသု ယေန ကေနစိ ဧကေနပိ အင်္ဂေန ဝဂ္ဂံ ဟောတိ.

သမဂ္ဂေနာတိ သမဂ္ဂေန သံဃေန. ကထံ သမဂ္ဂံ ဟောတီတိ စေ? ယာဝတိကာ စ ဘိက္ခူ ကမ္မပ္ပတ္တာ၊ တေ အာဂတာ ဟောန္တိ၊ ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒော အာဟဋော ဟောတိ၊ သမ္မုခီဘူတာ နပ္ပဋိက္ကောသန္တိ၊ သမဂ္ဂကမ္မန္တိ ဧဝံ.

စတုတ္ထန္တိ သမဂ္ဂေန ဓမ္မိကံ. ဧတ္တာဝတာ ‘‘စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကမ္မာနိ၊ အဓမ္မေန ဝဂ္ဂကမ္မံ၊ အဓမ္မေန သမဂ္ဂကမ္မံ၊ ဓမ္မေန ဝဂ္ဂကမ္မံ၊ ဓမ္မေန သမဂ္ဂကမ္မ’’န္တိ (မဟာဝ. ၃၈၄) ဧဝံ ဝုတ္တာနိ စတ္တာရိ ကမ္မာနိ ပရိဂ္ဂဟိတာနိ ဟောန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

၂၀၀-၂၀၂. ဒသဝဂ္ဂိကော (မဟာဝ. ၃၈၈၊ ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. နိဒါနဝဏ္ဏနာ) ဝီသတိဝဂ္ဂိကော စ ဒသဝီသတိဝဂ္ဂိကော. အဗ္ဘာနောပသမ္ပဒါပ္ပဝါရဏာ ဌပေတွာ သဗ္ဗကမ္မေသု ကမ္မပ္ပတ္တောတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧဝံ သေသေသုပိ. ဣတရောတိ ဝီသတိဝဂ္ဂေါ စ အတိရေကဝီသတိဝဂ္ဂေါ စ.

၂၀၃. ဣဒါနိ ကမ္မပ္ပတ္တေ စ ဆန္ဒာရဟေ စ ဒဿေတုံ ‘‘စတုဝဂ္ဂေနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ (ပရိ. ၄၈၈၊ ၄၉၇၊ ပရိ. ၄၈၇-၄၈၈) ပကတတ္တာ နာမ ယေ ပါရာဇိကဥက္ခိတ္တလဒ္ဓိနာနာသံဝါသကာ န ဟောန္တိ. ပရေတိ ဧကသီမဋ္ဌာ ပကတတ္တာ ဘိက္ခူ. ယဒိ ပကတတ္တာ ဘိက္ခူပိ အညတရံ ဂါမသီမံ ဝါ နဒီသမုဒ္ဒဇာတဿရခဏ္ဍသီမာသု ဝါ အညတရံ ပဝိသိတွာ ဌိတာ ဟောန္တိ၊ နေဝ ကမ္မပ္ပတ္တာ၊ န ဆန္ဒာရဟာ. န ဟိ တေသံ ဆန္ဒော ဝါ ပါရိသုဒ္ဓိ ဝါ အာဂစ္ဆတိ အညသီမာယံ ဌိတတ္တာ. သေသေပီတိ ပဉ္စဝဂ္ဂါဒိကရဏီယေပီတိ အတ္ထော.

၂၀၄. အသံဝါသဂဏပူရံ ဝါ ကတွာ ကတံ ကမ္မံ ကုပ္ပဉ္စ ဟောတိ၊ ကာရကာနဉ္စ ဒုက္ကဋန္တိ အတ္ထော. ‘‘ယဿ သံဃော ကမ္မံ ကရောတိ၊ တံစတုတ္ထော ကမ္မံ ကရေယျ၊ အကမ္မံ န စ ကရဏီယ’’န္တိ (မဟာဝ. ၃၈၉) ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ကမ္မာရဟဂဏပူရံ ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒါနိ ပရိဝါသာဒိကမ္မာနံယေဝ ပရိသတော ဝိပတ္တိံ ဒဿေတုံ ‘‘ဂရုကဋ္ဌဂဏပူရံ ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. တမ္ပိ အနိက္ခိတ္တဝတ္တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. နိက္ခိတ္တဝတ္တော ပန သဗ္ဗတ္ထ ဂဏပူရကော ဟောတိ ဧဝ.

၂၀၅. ဝါရေယျာတိ ပဋိက္ခိပေယျ. ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသိတု’’န္တိ (မဟာဝ. ၁၅၄) ဟိ ဝုတ္တံ. အန္တရာယေ သတီတိ အတ္ထော. ‘‘အဓမ္မကမ္မံ ဣဒံ၊ န မေတံ ခမတီ’’တိ ဧဝံ ဒွေ တယော အညမညံ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကရေယျုန္တိ အတ္ထော. ယဒိ ဧကော ဟောတိ၊ ‘‘န မေတံ ခမတီ’’တိ ဧဝံ အဓိဋ္ဌာနံ ကရေယျာတိ အတ္ထော. ဧတ္တာဝတာ ဧတေ နိရာပတ္တိကာ ဟောန္တိ၊ အန္တရာယာ စ မုစ္စန္တိ၊ ကမ္မံ ပန အဓမ္မတ္တာ ကုပ္ပမေဝ. ဝါရေန္တေဝ တတောဓိကာတိ ဧတ္ထ ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ပဋိက္ကောသိတုံ၊ ဒွီဟိ တီဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိ ကာတုံ၊ ဧကေန အဓိဋ္ဌာတုံ၊ ‘‘န မေတံ ခမတီ’’တိ (မဟာဝ. ၁၅၄) ဝုတ္တတ္တာ စတ္တာရော ဝါ ပဉ္စ ဝါ ဝါရေန္တိ ဧဝါတိ အတ္ထော.

၂၀၆. ဣဒါနိ ယေဟိ ပဋိက္ခိတ္တံ ဟောတိ၊ တေ ဒဿေတုံ ‘‘ကမ္မာရဟာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ခိတ္တစိတ္တ-ဂ္ဂဟဏေန ဥမ္မတ္တကောပိ ဂဟိတောဝ. ဧတေသန္တိ ယေ ဝုတ္တပ္ပကာရာ၊ တေသံ ပဋိက္ခေပေါ န ရုဟတီတိ အတ္ထော.

၂၀၇. ဣဒါနိ ယဿ ပဋိက္ခေပေါ ရုဟတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ပကတတ္တေကသီမဋ္ဌ-သမသံဝါသဘိက္ခုနော’’တိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော (မဟာဝ. ၃၉၄) – ဧဝရူပဿ ဘိက္ခုနော ပဋိက္ကောသနာ အန္တမသော အာနန္တရဿာပိ အာရောစေန္တဿ ရုဟတီတိ. ‘‘ဘိက္ခုဿ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပကတတ္တဿ သမာနသံဝါသိကဿ သမာနသီမာယံ ဌိတဿ အန္တမသော အာနန္တရိကဿပိ ဘိက္ခုနော ဝိညာပေန္တဿ သံဃမဇ္ဈေ ပဋိက္ကောသနာ ရုဟတီ’’တိ (မဟာဝ. ၃၉၄) ဝုတ္တံ.

၂၀၈. သမ္မုခါ ယဒိ ပဋိက္ကောသေယျာတိ အတ္ထော. တိရောက္ခာတိ ပရမ္မုခါ. ကာယသာမဂ္ဂိံ ဝါ ဆန္ဒံ ဝါ နော ဒဒေယျ၊ ဒုက္ကဋန္တိ အတ္ထော. ကမ္မဝိနိစ္ဆယော.

ကမ္မနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.