၃. တတိယပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ

ယထာ ဉာတပရိညာ ဓမ္မာနံ သဘာဝဇာနနမေဝ ‘‘ဣဒံ ရူပံ၊ အယံ ဝေဒနာ’’တိ၊ တီရဏပရိညာ ပန ဓမ္မသဘာဝေန သဒ္ဓိံ အနိစ္စာဒိဝသေန ပဝတ္တမာနံ ‘‘ရူပံ အနိစ္စန္တိ ဝါ’’တိအာဒိ၊ ဧဝမိဓ သဒ္ဓိံ စေတေတွာ ဧကတ္တေနာပိ ပါဏာတိပါတာဘာဝါ ‘‘ဇီဝိတာ ဝေါရောပေယျာ’’တိ ဝုတ္တံ. ‘‘မနုဿဝိဂ္ဂဟ’’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ ဝသေန သဗ္ဗသုခုမအတ္တဘာဝတော ပဋ္ဌာယ ဒဿေတုံ ‘‘ကလလတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ အာဟ. ဧတ္ထ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေန္တော ပစ္စုပ္ပန္နတော ဝိယောဇေတိ. တတ္ထ ခဏပစ္စုပ္ပန္နံ န သက္ကာ ဝေါရောပေတုံ၊ သန္တတိပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ အဒ္ဓါပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ သက္ကာ. ကထံ? တသ္မိဉှိ ဥပက္ကမေ ကတေ လဒ္ဓူပက္ကမံ ဇီဝိတဒသကံ နိရုဇ္ဈမာနံ ဒုဗ္ဗလဿ ပရိဟီနဝေဂဿ ပစ္စယော ဟောတိ. သန္တတိပစ္စုပ္ပန္နံ ယထာ ဒွေ တယော ဇဝနဝါရေ ဇဝိတွာ နိရုဇ္ဈတိ၊ အဒ္ဓါပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ တဒနုရူပံ ကတွာ နိရုဇ္ဈတိ၊ တထာ ပစ္စယော ဟောတိ. တတော သန္တတိပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ အဒ္ဓါပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါ ယထာပရိစ္ဆိန္နကာလံ အပတွာ အန္တရာဝ နိရုဇ္ဈတိ. ဧဝံ တဒုဘယမ္ပိ ဝေါရောပေတုံ သက္ကာ. တသ္မာ ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝိယောဇေတိ.

‘‘ဣမဿ ပနတ္ထဿာ’’တိ ဝေါဟာရဝသေန ဝုတ္တမတ္ထံ ပရမတ္ထဝသေန အာဝိဘာဝတ္ထံ ‘‘ပါဏော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကာယဝိညတ္တိသဟိတာယ စေတနာယ ပယုဇ္ဇတီတိ ပယောဂေါ၊ ကော သော? သရီရေ သတ္ထာဒီနံ ဂမနံ ပဟရဏန္တိ ကာယဝစီဝိညတ္တိသဟိတာယ စေတနာယ ပရသရီရေ သတ္ထပါတနံ. ဒူရေ ဌိတန္တိ ဒူရေ ဝါ တိဋ္ဌတု၊ သမီပေ ဝါ. ဟတ္ထတော မုတ္တေန ပဟာရော နိဿဂ္ဂိယော. တတ္ထာတိ နိဿဂ္ဂိယပ္ပယောဂေ. ယော ကောစိ မရတူတိ ဧတ္ထ မဟာဇနသမူဟေ န သက္ကာ. ယဿူပရိ သရော ပတတိ၊ တဿေဝ ဇီဝိတမရဏံ ကာတုံ၊ န ယဿ ကဿစိ ဇီဝိတမရဏံ. အာဏာပနန္တိ ဝစီဝိညတ္တိသဟိတာယ စေတနာယ အဓိပ္ပေတတ္ထသာဓနံ. တေနေဝ ‘‘သာဝေတုကာမော န သာဝေတီ’’တိ (ပါရာ. ၅၄) ဝုတ္တံ. အာဏတ္တိနိယာမကာတိ အာဏတ္တိကပ္ပယောဂသာဓိကာ. ဧတေသု ဟိ အဝိရဇ္ဈိတေသု ဧဝ အာဏတ္တိပယောဂေါ ဟောတိ၊ န အညထာ.

ရူပူပဟာရောတိ ဧတ္ထ –

‘‘မမာလာဘေန ဧသိတ္ထီ၊ မရတူ’’တိ သမီပဂေါ၊

ဒုဋ္ဌစိတ္တော သစေ ယာတိ၊ ဟောတိ သော ဣတ္ထိမာရကော.

ဘိက္ခတ္ထာယ သစေ ယာတိ၊ ဇာနန္တောပိ န မာရကော၊

အနတ္ထိကော ဟိ သော တဿာ၊ မရဏေန ဥပေက္ခကော.

ဝိယောဂေန စ မေ ဇာယာ၊ ဇနနီ စ န ဇီဝတိ၊

ဣတိ ဇာနံ ဝိယုဉ္ဇန္တော၊ တဒတ္ထိကော ဟောတိ မာရကော.

ပဗ္ဗဇ္ဇာဒိနိမိတ္တဉ္စေ၊ ယာတိ ဇာနံ န မာရကော၊

အနတ္ထိကော ဟိ သော တဿာ၊ မရဏေန ဥပေက္ခကော.

ဟာရကသဒ္ဒဿ ဘေဒတော အတ္ထံ ဝိတ္ထာရေတွာ ဥဘယမ္ပိ ဧကမေဝါတိ ဒဿေတုံ ‘‘သတ္ထဉ္စ တံ ဟာရကဉ္စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧတေန ထာဝရပ္ပယောဂံ ဒဿေတိ သာဟတ္ထိကာဒီသု ပယောဂေသု. ‘‘ဣတိ စိတ္တမနော’’တိ ဥဒ္ဓရိတွာပိ ဣတိသဒ္ဒဿ အတ္ထော န တာဝ ဝုတ္တော. ကိဉ္စာပိ န ဝုတ္တော၊ အဓိကာရဝသေန ပန အာဂတံ ဣတိသဒ္ဒံ ယောဇေတွာ ဣတိ စိတ္တသင်္ကပ္ပေါတိ ဧတ္ထ ‘‘မရဏသညီ မရဏစေတနော မရဏာဓိပ္ပါယော’’တိ ဝုတ္တတ္တာ မရဏံယေဝ ဝက္ခတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဝုတ္တနယေနာတိ ဆပ္ပယောဂဝသေန. သာဟတ္ထိကနိဿဂ္ဂိယပ္ပယောဂေသု သန္နိဋ္ဌာပကစေတနာယ သတ္တမာယ သဟ ဥပ္ပန္နကာယဝိညတ္တိယာ သာဟတ္ထိကတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အာဏတ္တိကေ ပန သတ္တဟိပိ စေတနာဟိ သဟ ဝစီဝိညတ္တိသမ္ဘဝတော သတ္တ သတ္တ သဒ္ဒါ ဧကတော ဟုတွာ ဧကေကက္ခရဘာဝံ ဂန္တွာ ယတ္တကေဟိ အက္ခရေဟိ အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ ဝိညာပေန္တိ၊ တဒဝသာနက္ခရသမုဋ္ဌာပိကာယ သတ္တမစေတနာယ သဟဇာတဝစီဝိညတ္တိယာ အာဏတ္တိကတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

တတိယပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.