၁. ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
အဋ္ဌင်္ဂသမန္နာဂတဿာတိ ‘‘သီလဝါ ဟောတီ’’တိအာဒီဟိ (ပါစိ. ၁၄၇) အဋ္ဌဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတဿ. အနုညာတာတိ ဣမဿ သိက္ခာပဒဿ နိဒါနေ အနုညာတာ. ‘‘ဝဿသတူပသမ္ပန္နာယာ’’တိအာဒိ ဝက္ခမာနအဋ္ဌဂရုဓမ္မဒဿနံ. တတ္ထ သာမီစိကမ္မန္တိ မဂ္ဂသမ္ပဒါနဗီဇနပါနီယာပုစ္ဆနာဒိကံ အနုစ္ဆဝိကံ ဝတ္တံ. အာဒိသဒ္ဒေန –
‘‘န ဘိက္ခုနိယာ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတဗ္ဗံ၊ အနွဒ္ဓမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသင်္ဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ ဥပေါသထပုစ္ဆကဉ္စ ဩဝါဒူပသင်္ကမနဉ္စ၊ ဝဿံဝုဋ္ဌာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ ပဝါရေတဗ္ဗံ ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ၊ ဂရုဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥဘတောသံဃေ ပက္ခမာနတ္တံ စရိတဗ္ဗံ၊ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ သိက္ခမာနာယ ဥဘတောသံဃေ ဥပသမ္ပဒါ ပရိယေသိတဗ္ဗာ၊ န ဘိက္ခုနိယာ ကေနစိ ပရိယာယေန ဘိက္ခု အက္ကောသိတဗ္ဗော ပရိဘာသိတဗ္ဗော၊ အဇ္ဇတဂ္ဂေ ဩဝဋော ဘိက္ခုနီနံ ဘိက္ခူသု ဝစနပထော၊ အနောဝဋော ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီသု ဝစနပထော’’တိ (စူဠဝ. ၄၀၃၊ အ. နိ. ၈.၅၁) –
ဣမေ သတ္တ ဓမ္မေ သင်္ဂဏှာတိ. ဂရုဓမ္မေတိ ဂရုကေ ဓမ္မေ. တေ ဟိ ဂါရဝံ ကတွာ ဘိက္ခုနီဟိ သမ္ပဋိစ္ဆိတဗ္ဗတ္တာ ‘‘ဂရုဓမ္မာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ.
အညေန ဝါ ဓမ္မေနာတိ ဌပေတွာ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မေ အညေန ယေန ကေနစိ ဓမ္မေန. ဘိက္ခုနီသု ဥပသမ္ပန္နမတ္တံ ဝါ ဩဝဒတောတိ ဘိက္ခုနီသု ဥပသမ္ပန္နမတ္တံ ဂရုဓမ္မေန ဩဝဒတော ဝါ. ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာယ ယထာဝတ္ထုကမေဝ. ‘‘အဓမ္မကမ္မေ’’တိအာဒီသု ဘိက္ခုနောဝါဒသမ္မုတိကမ္မံ ‘‘ကမ္မ’’န္တိ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ အာဟ ‘‘သမ္မတဿာပီ’’တိအာဒိ. ဝဂ္ဂေ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဩဝဒတော တိကပါစိတ္တိယန္တိ ဝဂ္ဂေ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဩဝဒတော ဝဂ္ဂသညိဝေမတိကသမဂ္ဂသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပါစိတ္တိယာနိ. တထာ ဝေမတိကဿ စာတိ အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကဿ စ ဝဂ္ဂေ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဩဝဒတော တိကပါစိတ္တိယန္တိ အတ္ထော. ဧသ နယော ဓမ္မကမ္မသညိနော စာတိ ဧတ္ထာပိ. ယထာ စ ဝဂ္ဂေ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဩဝဒတော နဝ ပါစိတ္တိယာနိ၊ ဧဝံ အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညိနော သမဂ္ဂေ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဩဝဒတော တသ္မိံ သံဃေ ဝဂ္ဂသညိဝေမတိကသမဂ္ဂသညီနံ ဝသေန တိကပါစိတ္တိယံ၊ တထာ ဝေမတိကဿ စ ဓမ္မကမ္မသညိနော စာတိ နဝ ပါစိတ္တိယာနိ. တေနာဟ ‘‘သမဂ္ဂေပိ ဘိက္ခုနိသံဃေ နဝါ’’တိအာဒိ. ဓမ္မကမ္မေ ပန အဓမ္မကမ္မသညိနော ဝဂ္ဂံ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဩဝဒတော တိကဒုက္ကဋံ၊ တထာ ဝေမတိကဿ၊ ဓမ္မကမ္မသညိနော စာတိ နဝ ဒုက္ကဋာနိ. သမဂ္ဂံ ပန ဘိက္ခုနိသံဃံ ဩဝဒတော အဋ္ဌာတိ သတ္တရသ ဒုက္ကဋာနိ. တေနာဟ ‘‘သစေ ပနာ’’တိအာဒိ. အညံ ဓမ္မန္တိ အညံ သုတ္တန္တံ ဝါ အဘိဓမ္မံ ဝါ. ‘‘သမဂ္ဂါမှာယျာ’’တိ ဝစနေန ဟိ ဩဝါဒံ ပစ္စာသီသန္တိ. တသ္မာ ဌပေတွာ ဩဝါဒံ အညံ ဓမ္မံ ဘဏန္တဿ ဒုက္ကဋံ. ဩဝါဒဉ္စ အနိယျာတေတွာတိ ‘‘ဧသော ဘဂိနိ ဩဝါဒေါ’’တိ အဝတွာ. ပရိပုစ္ဆံ ဒေတီတိ တဿာယေဝ ပဂုဏာယ ဂရုဓမ္မပါဠိယာ အတ္ထံ ဘဏတိ. ဩသာရေဟီတိ ဥစ္စာရေဟိ၊ ကထေဟီတိ အတ္ထော. ဩသာရေတီတိ အဋ္ဌဂရုဓမ္မပါဠိံ ဝဒတိ. ပဉှံ ပုဋ္ဌောတိ ဂရုဓမ္မနိဿိတံ ဝါ ခန္ဓာဒိနိဿိတံ ဝါ ပဉှံ ဘိက္ခုနိယာ ပုဋ္ဌော.
ဩဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.