၆. သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဆဗ္ဗိဓံ ခေါမသုတ္တာဒိန္တိ ‘‘သုတ္တံ နာမ ဆ သုတ္တာနိ ခေါမံ ကပ္ပါသိကံ ကောသေယျံ ကမ္ဗလံ သာဏံ ဘင်္ဂ’’န္တိ (ပါရာ. ၆၃၈) ဧဝံ ဝုတ္တံ ဆဗ္ဗိဓံ ခေါမသုတ္တာဒိံ. တတ္ထ ခေါမန္တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၃၆-၃၈) ခေါမဝါကေဟိ ကတသုတ္တံ. ကပ္ပါသိကန္တိ ကပ္ပါသတော နိဗ္ဗတ္တံ. ကောသေယျန္တိ ကောသိယံသူဟိ ကန္တိတွာ ကတသုတ္တံ. ကမ္ဗလန္တိ ဧဠကလောမသုတ္တံ. သာဏန္တိ သာဏဝါကေန ကတသုတ္တံ. ဘင်္ဂန္တိ ပါဋေက္ကံ ဝါကသုတ္တမေဝါတိ ဧကေ. ပဉ္စဟိပိ မိဿေတွာ ကတသုတ္တံ ပန ‘‘ဘင်္ဂ’’န္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေသံ အနုလောမန္တိ တေသံ ခေါမာဒီနံ အနုလောမံ ဒုကူလံ ပတ္တုဏ္ဏံ သောမာရပဋ္ဋံ စီနပဋ္ဋံ ဣဒ္ဓိဇံ ဒေဝဒိန္နန္တိ ဆဗ္ဗိဓံ သုတ္တံ.

တုရီတိ ဝါယနူပကရဏော ဧကော ဒဏ္ဍော၊ ဝီတဝီတဋ္ဌာနံ ယတ္ထ သံဟရိတွာ ဌပေန္တိ. ဝေမန္တိ ဝါယနူပကရဏော ဧကော ဒဏ္ဍော၊ သုတ္တံ ပဝေသေတွာ ယေန အာကောဋေန္တော ဃနဘာဝံ သမ္ပာဒေန္တိ. တဿ သဗ္ဗပ္ပယောဂေသု ဒုက္ကဋန္တိ တန္တဝါယဿ ယေ တေ တုရိဝေမသဇ္ဇနာဒိကာ ပယောဂါ၊ တေသု သဗ္ဗေသု ပယောဂေသု ဘိက္ခုဿ ဒုက္ကဋံ၊ တဿ တန္တဝါယဿ ပယောဂေ ပယောဂေ ဘိက္ခုဿ ဒုက္ကဋန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တုရိအာဒီနံ အဘာဝေ တေသံ ကရဏတ္ထံ ဝါသိဖရသုအာဒီနံ မဂ္ဂနနိသာနရုက္ခစ္ဆေဒနာဒိသဗ္ဗပ္ပယောဂေပိ ဧသေဝ နယော. တန္တူနံ အတ္တနော သန္တကတ္တာ ဝီတဝီတဋ္ဌာနံ ပဋိလဒ္ဓမေဝ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတီ’’တိ၊ ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမစီဝရပ္ပမာဏေ ဝီတေ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. တေနေဝ ဝက္ခတိ ‘‘ဒီဃတော ဝိဒတ္ထိမတ္တေ၊ တိရိယဉ္စ ဟတ္ထမတ္တေ ဝီတေ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘ဣဒံ မေ၊ ဘန္တေ၊ စီဝရံ သာမံ သုတ္တံ ဝိညာပေတွာ တန္တဝါယေဟိ ဝါယာပိတံ နိဿဂ္ဂိယ’’န္တိ ဣမိနာ နယေန နိဿဇ္ဇနဝိဓာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

တေနေဝါတိ ဝိညာပိတတန္တဝါယေနေဝ. ဧဝံ ဣဓ ဒုက္ကဋန္တိ ဣဓာပိ တန္တဝါယေနေဝ ဒီဃတော ဝိဒတ္ထိမတ္တေ၊ တိရိယံ ဟတ္ထမတ္တေ ဝီတေ ဒုက္ကဋန္တိ အတ္ထော. အကပ္ပိယသုတ္တမယေတိ ဝိညာပိတသုတ္တမယေ. ဣတရသ္မိန္တိ အဝိညတ္တိသုတ္တမယေ ပရိစ္ဆေဒေ. တတော စေ ဦနတရာတိ ဝုတ္တပ္ပမာဏတော စေ ဦနတရာ၊ အန္တမသော (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၃၆-၆၃၈) အစ္ဆိမဏ္ဍလပ္ပမာဏာပီတိ အဓိပ္ပါယော. ကပ္ပိယတန္တဝါယေနပိ အကပ္ပိယသုတ္တံ ဝါယာပေန္တဿ ယထာ ပုဗ္ဗေ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဧဝမိဓ ဒုက္ကဋံ. တေနေဝ ကပ္ပိယဉ္စ အကပ္ပိယဉ္စ သုတ္တံ ဝါယာပေန္တဿ သစေ ပစ္ဆိမစီဝရပ္ပမာဏာ ဝါ ဦနကာ ဝါ အကပ္ပိယသုတ္တပရိစ္ဆေဒါ ဟောန္တိ၊ တေသု ပရိစ္ဆေဒဂဏနာယ ဒုက္ကဋံ. ကပ္ပိယသုတ္တပရိစ္ဆေဒေသု အနာပတ္တိ. အထ ဧကန္တရိကေန ဝါ သုတ္တေန၊ ဒီဃတော ဝါ ကပ္ပိယံ တိရိယံ အကပ္ပိယံ ကတွာ ဝီတံ ဟောတိ၊ ပမာဏယုတ္တေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ဒုက္ကဋံ.

ယဒိ ပန (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၆၃၆-၆၃၈) ဒွေ တန္တဝါယာ ဟောန္တိ ဧကော ကပ္ပိယော ဧကော အကပ္ပိယော၊ သုတ္တဉ္စ အကပ္ပိယံ၊ တေ စေ ဝါရေန ဝိနန္တိ၊ အကပ္ပိယတန္တဝါယေန ဝီတေ ပမာဏယုတ္တေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ပါစိတ္တိယံ၊ ဦနတရေ ဒုက္ကဋံ. ဣတရေန ဝီတေ ဥဘယတ္ထ ဒုက္ကဋံ. သစေ ဒွေပိ ဝေမံ ဂဟေတွာ ဧကတော ဝိနန္တိ၊ ပမာဏယုတ္တေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ပါစိတ္တိယံ. အထ သုတ္တံ ကပ္ပိယံ၊ စီဝရဉ္စ ကေဒါရဗဒ္ဓါဒီဟိ သပရိစ္ဆေဒံ၊ အကပ္ပိယတန္တဝါယေန ဝီတေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ဒုက္ကဋံ၊ ဣတရေန ဝီတေ အနာပတ္တိ. သစေ ဒွေပိ ဧကတော ဝိနန္တိ၊ ပမာဏယုတ္တေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ဒုက္ကဋံ. အထ သုတ္တမ္ပိ ကပ္ပိယဉ္စ အကပ္ပိယဉ္စ၊ တေ စေ ဝါရေန ဝိနန္တိ၊ အကပ္ပိယတန္တဝါယေန အကပ္ပိယသုတ္တမယေသု ပစ္ဆိမစီဝရပ္ပမာဏေသု ပရိစ္ဆေဒေသု ဝီတေသု ပရိစ္ဆေဒဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ၊ ဦနတရေသု ကပ္ပိယသုတ္တမယေသု စ ဒုက္ကဋံ. ကပ္ပိယတန္တဝါယေန အကပ္ပိယသုတ္တမယေသု ပမာဏယုတ္တေသု ဝါ ဦနကေသု ဝါ ဒုက္ကဋမေဝ၊ ကပ္ပိယသုတ္တမယေသု အနာပတ္တိ.

အထ ဧကန္တရိကေန ဝါ သုတ္တေန၊ ဒီဃတော ဝါ အကပ္ပိယံ တိရိယံ အကပ္ပိယံ ကတွာ ဝိနန္တိ၊ ဥဘောပိ ဝါ တေ ဝေမံ ဂဟေတွာ ဧကတော ဝိနန္တိ၊ အပရိစ္ဆေဒေ စီဝရေ ပမာဏယုတ္တေ ပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒေ ဒုက္ကဋံ၊ သပရိစ္ဆေဒေ ပရိစ္ဆေဒဝသေန ဒုက္ကဋာနိ. တေနာဟ ‘‘ဧတေနေဝ ဥပါယေနာ’’တိအာဒိ.

ဧတ္ထ စ တန္တဝါယော တာဝ အညာတကအပ္ပဝါရိတတော ဝိညတ္တိယာ လဒ္ဓေါ အကပ္ပိယော၊ သေသော ကပ္ပိယော. သုတ္တမ္ပိ သာမံ ဝိညာပိတံ အကပ္ပိယံ၊ သေသံ၊ ဉာတကာဒိဝသေန ဥပ္ပန္နဉ္စ ကပ္ပိယန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တိကပါစိတ္တိယန္တိ ဝါယာပိတေ ဝါယာပိတသညိဝေမတိကအဝါယာပိတသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပါစိတ္တိယာနိ. စီဝရတ္ထာယ ဝိညာပိတသုတ္တန္တိ သာမံ ဝါ အညေန ဝါ စီဝရတ္ထာယ ဝိညာပိတသုတ္တံ. ကိဉ္စာပိ ပါဠိယံ ‘‘သာမံ သုတ္တံ ဝိညာပေတွာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တထာပိ ဣဓ ‘‘စီဝရတ္ထာယ သာမံ ဝိညာပိတသုတ္တ’’န္တိ အဝတွာ ကေဝလံ ‘‘စီဝရတ္ထာယ ဝိညာပိတသုတ္တ’’န္တိ အင်္ဂေသု ဝုတ္တတ္တာ အညေန စီဝရတ္ထာယ ဝိညာပိတသုတ္တမ္ပိ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အကပ္ပိယဝိညတ္တိယာတိ ‘‘စီဝရံ မေ၊ အာဝုသော၊ ဝါယထာ’’တိ ဧဝံဘူတာယ အကပ္ပိယဝိညတ္တိယာ.

သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.