၆. ဧဠကလောမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာတိ အဒ္ဓါနမေဝ မဂ္ဂေါ အဒ္ဓါနမဂ္ဂေါ၊ တံ ပဋိပန္နဿာတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘အဒ္ဓါနသင်္ခါတ’’န္တိအာဒိ. အဒ္ဓါနသဒ္ဒေန ဝိသေသိတတ္တာ ပန ‘‘ဒီဃမဂ္ဂ’’န္တိ ဝုတ္တံ. အဒ္ဓါနဂမနသမယဿ ဝိဘင်္ဂေ ‘‘အဒ္ဓယောဇနံ ဂစ္ဆိဿာမီတိ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိအာဒိဝစနတော (ပါစိ. ၂၁၈) အဒ္ဓယောဇနမ္ပိ အဒ္ဓါနမဂ္ဂေါ ဟောတိ. ဧဠကလောမာနိ စေတာနိ အဒ္ဓါနမဂ္ဂတော အညတ္ထ ဥပ္ပန္နာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတုံ န ဝဋ္ဋန္တိ၊ ယတော ‘‘အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာ’’တိအာဒိကံ ဝုတ္တန္တိ အနုယောဂံ သန္ဓာယာဟ ‘‘သဗ္ဗဉ္စေတ’’န္တိအာဒိ. တတ္ထ သဗ္ဗဉ္စေတန္တိ ‘‘ဘိက္ခုနော ပနေဝ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿ ဧဠကလောမာနိ ဥပ္ပဇ္ဇေယျု’’န္တိအာဒိကံ ဧတံ သဗ္ဗံ. ဝတ္ထုမတ္တဒီပနမေဝါတိ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘိက္ခုနော ကောသလေသု ဇနပဒေ သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တဿ အန္တရာမဂ္ဂေ ဧဠကလောမာနိ ဥပ္ပဇ္ဇိံသူ’’တိအာဒိကဿ (ပါရာ. ၅၇၁) ဝတ္ထုမတ္တဿ ဒီပနမေဝ. ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ အဒ္ဓါနတော အညတ္ထာပိ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌာနေသု. သဟတ္ထာတိ ကရဏတ္ထေ နိဿက္ကဝစနန္တိ အာဟ ‘‘သဟတ္ထေနာ’’တိ. လက္ခဏဝစနဉ္စေတံ၊ တသ္မာ ယေန ကေနစိ သရီရာဝယဝေနာတိ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. တေနာဟ ‘‘အတ္တနာ ဟရိတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထော’’တိ. အသန္တေ ဟာရကေတိ ဧတ္ထ ပဒါနံ အန္တောဂဓာဝဓာရဏတော အဝဓာရဏတ္ထော လဗ္ဘတီတိ အာဟ ‘‘အသန္တေယေဝါ’’တိအာဒိ.

ဧတ္ထ စ ‘‘ဣမာနိ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဧဠကလောမာနိ တိယောဇနံ အတိက္ကာမိတာနိ နိဿဂ္ဂိယာနီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၅၇၃) နိဿဇ္ဇနဝိဓာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တိကပါစိတ္တိယန္တိ အတိရေကတိယောဇနေ အတိရေကတိယောဇနသညိဝေမတိကဦနကသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပါစိတ္တိယာနိ. ဝါသာဓိပ္ပါယေန ဂန္တွာ တတော ပရံ ဟရဏေတိ ယတ္ထ ဂတော၊ တတ္ထ ဥဒ္ဒေသပရိပုစ္ဆာဒီနံ ဝါ ပစ္စယာဒီနံ ဝါ အလာဘေန တတော ပရံ အညတ္ထ ဟရဏေ၊ တတောပိ အညတ္ထာတိ ဧဝံ ယောဇနသတမ္ပိ ဟရဏေ အနာပတ္တိ. အစ္ဆိန္နံ ဝါ နိဿဋ္ဌံ ဝါတိ စောရေဟိ အစ္ဆိန္နံ ဝါ ဝိနယကမ္မကတံ ဝါ. ကတဘဏ္ဍန္တိ ကတံ ဘဏ္ဍံ ကမ္ဗလကောဇဝသန္ထတာဒိ ယံ ကိဉ္စိ အန္တမသော သုတ္တကေန ဗဒ္ဓမတ္တမ္ပိ. တေနာဟ ‘‘အန္တမသော’’တိအာဒိ. ယော ပန တနုကပတ္တတ္ထဝိကန္တရေ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၇၅) ဝါ အာယောဂအံသဗဒ္ဓကကာယဗန္ဓနာဒီနံ အန္တရေသု ဝါ ပိပ္ဖလိကာဒီနံ မလရက္ခဏတ္ထံ သိပါဋိကာယံ ဝါ အန္တမသော ဝါတာဗာဓိကော ကဏ္ဏစ္ဆိဒ္ဒေပိ လောမာနိ ပက္ခိပိတွာ ဂစ္ဆတိ၊ အာပတ္တိယေဝ. သုတ္တကေန ပန ဗန္ဓိတွာ ပက္ခိတ္တံ ကတဘဏ္ဍဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌတိ၊ ဝေဏိံ ကတွာ ဟရတိ၊ ဣဒံ နိဓာနမုခံ နာမ၊ အာပတ္တိယေဝ.

ပဌမပ္ပဋိလာဘောတိ အတ္တနော အတ္ထာယ ဧဠကလောမာနံ ပဌမုပ္ပတ္တိ. ဧတေန အစ္ဆိန္နနိဿဋ္ဌပ္ပဋိလဒ္ဓါနံ ပဋိက္ခေပေါ. အညဿ အဇာနန္တဿ ယာနေ ပက္ခိပိတွာတိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၇၂) ဂစ္ဆန္တေ ရထာဒိကေ ဝါ ဟတ္ထိပိဋ္ဌိအာဒီသု ဝါ သာမိကဿ အဇာနန္တဿေဝ ‘‘ဟရိဿတီ’’တိ ပက္ခိပိတွာ. အဂစ္ဆန္တေပိ ဧသေဝ နယော. သစေ ပန အဂစ္ဆန္တေ ရထာဒိမှိ ဝါ ဟတ္ထိပိဋ္ဌိအာဒီသု ဝါ ဌပေတွာ အာရောဟိတွာ သာရေတိ၊ ဟေဋ္ဌာ ဝါ ဂစ္ဆန္တော စောဒေတိ၊ ပက္ကောသန္တော ဝါ အနုဗန္ဓာပေတိ၊ ‘‘အညံ ဟရာပေတီ’’တိ (ပါရာ. ၅၇၅) ဝစနတော အနာပတ္တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘အဇာနန္တဿ ယာနေ’’တိ ဣမိနာ ဇာနန္တဿ စေ ယာနေ ပက္ခိပတိ၊ အညံ ဟရာပေတိ နာမာတိ ဒဿေတိ. အဟရဏပစ္စာဟရဏန္တိ ဟရဏပစ္စာဟရဏာနမဘာဝေါ.

ဧဠကလောမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.