၇. တတုတ္တရိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

တံ-သဒ္ဒေါ စေတ္ထ ပကတတ္ထဝစနော. စေတိ နိပါတမတ္တံ. စေတိ ဝါ ယဒီတိ အတ္ထော၊ တဿ ‘‘ပဝါရေယျာ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပဝါရေယျ စေတိ ယဒိ ပဝါရေယျာတိ အတ္ထော. ‘‘အဘီတိ ဥပသဂ္ဂေါ’’တိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၂.၅၂၃-၅၂၄) ဣမိနာ တဿ အတ္ထဝိသေသာဘာဝံ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘ဟရိတုန္တိ အတ္ထော’’တိ. ပဝါရသဒ္ဒဿ ဣစ္ဆာယံ ဝတ္တမာနတ္တာ ‘‘ဣစ္ဆာပေယျာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣစ္ဆံ ဥပ္ပါဒေယျာတိ ပစ္စယေ ဣစ္ဆံ ဥပ္ပါဒေယျ. ဥပနိမန္တနာယေတံ အဓိဝစနံ. တေနာဟ ‘‘ယာဝတ္တက’’န္တိအာဒိ. နေက္ခမ္မန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ. ဒဋ္ဌူတိ ဒဋ္ဌုံ. ဆန္ဒာနုရက္ခဏတ္ထဉှေတ္ထ အနုနာသိကလောပေါ. ခေမတောတိ နိဗ္ဘယတော. ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ အဘိဟရိတွာ နိမန္တေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. ယထာ စ ကာယေန အဘိဟရေယျ၊ ဝါစာယ စ၊ တံ ဝိဓိံ ဒဿေတုံ ‘‘ဥပနေတွာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ သအန္တရန္တိ အန္တရဝါသကသဟိတံ. ဥတ္တရန္တိ ဥတ္တရာသင်္ဂံ. ပရမန္တိ အဝသာနံ. အဿ စီဝရဿာတိ အဿ သမုဒါယဘူတဿ ဟရိတဗ္ဗဿ စီဝရဿ. တဂ္ဂုဏသံဝိညာဏော ဟိ အယံ ဗာဟိရတ္ထသမာသော ယထာ ‘‘လမ္ဗကဏ္ဏော’’တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘နိဝါသနေနာ’’တိအာဒိ. ဥက္ကဋ္ဌပရိစ္ဆေဒေန ဟိ သဗ္ဗေ တံပရမံယေဝ ဂဟေတုံ လဘန္တိ.

ယသ္မာ အစ္ဆိန္နသဗ္ဗစီဝရေန တိစီဝရမတ္တကေနေဝ ဘိက္ခုနာ ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗံ၊ အညေန ပန အညထာပိ၊ တသ္မာ တံ ဝိဘာဂံ ဒဿေတုံ ‘‘တတြာယံ ဝိနိစ္ဆယော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အဓိဋ္ဌိတစီဝရဿာတိ တိစီဝရာဓိဋ္ဌာနနယေန ဝါ ပရိက္ခာရစောဠဝသေန ဝါ ယေန ကေနစိ အဓိဋ္ဌိတစီဝရဿ၊ ဣဒဉ္စ ယေဘုယျေန အဓိဋ္ဌဟိတွာ စီဝရံ ပရိဘုဉ္ဇတော ဝုတ္တံ၊ န ပန အနဓိဋ္ဌိတစီဝရဿ စီဝရေ အစ္ဆိန္နေ အယံ ဝိဓိ န သမ္ဘဝတီတိ. ယဿ ဝါ တိစီဝရတော အဓိကမ္ပိ စီဝရံ အညတ္ထ အတ္ထိ၊ တတ္ထ နတ္ထိ၊ တေနာပိ တဒါ တတ္ထ အဘာဝတော ဒွေ သာဒိတုံ ဝဋ္ဋတိ. ပကတိယာဝ သန္တရုတ္တရေန စရတီတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၂.၅၂၃-၅၂၄) အတ္ထတကထိနတ္တာ ဝါ သာသင်္ကသိက္ခာပဒဝသေန ဝါ အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိဝသေန ဝါ တတိယဿ အလာဘေန ဝါ စရတိ. ‘‘ဒွေ နဋ္ဌာနီ’’တိ အဓိကာရတ္တာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒွေ သာဒိတဗ္ဗာနီ’’တိ. ဧကံ သာဒိယန္တေနေဝ သမော ဘဝိဿတီတိ တိဏ္ဏံ စီဝရာနံ ဒွီသု နဋ္ဌေန ဧကံ သာဒိယန္တေန သမော ဘဝိဿတိ ဥဘိန္နမ္ပိ သန္တရုတ္တရပရမတာယ အဝဋ္ဌာနတော. ယဿ ဧကံယေဝ ဟောတိ အညေန ကေနစိ ကာရဏေန ဝိနဋ္ဌသေသစီဝရတ္တာ.

ပဉ္စသု နဋ္ဌေသူတိ တိစီဝရံ ဥဒကသာဋိကာ သံကစ္စိကာတိ ဣမေသု ပဉ္စသု စီဝရေသု နဋ္ဌေသု. ‘‘ဧကသ္မိံ ဝါ နဋ္ဌေ’’တိ ဝစနဝိပရိဏာမံ ကတွာ ယောဇေတဗ္ဗံ. တတော ဥတ္တရီတိ သန္တရုတ္တရပရမတော ဥတ္တရိ.

သေသကံ အာဟရိဿာမီတိ ဒွေ စီဝရာနိ ကတွာ ‘‘သေသကံ ပုန အာဟရိဿာမီ’’တိ အတ္ထော. သေသကံ တုယှံယေဝ ဟောတူတိ ဝုတ္တဿာတိ ဒါနသမယေ ဧဝံ ဝုတ္တဿ. သစေ ပန ‘‘သေသကံ အာဟရိဿာမီ’’တိ ဝတွာ ဂဟေတွာ ဂမနသမယေပိ ‘‘သေသကံ တုယှံယေဝ ဟောတူ’’တိ ဝဒန္တိ၊ လဒ္ဓကပ္ပိယမေဝ. န အစ္ဆိန္နနဋ္ဌကာရဏာ ဒိန္နန္တိ ဗာဟုသစ္စာဒိဂုဏဝသေန ဒိန္နံ. ဝုတ္တနယေနာတိ ‘‘ဉာတကပ္ပဝါရိတေ ဝါ ဝိညာပေန္တဿ၊ သမယေ စ အညဿ ဝါ ဉာတကပ္ပဝါရိတေ တဿေဝတ္ထာယ ဝိညာပေန္တဿ’’တိ ဝုတ္တနယေန.

တတုတ္တရိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.