၅. စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဆန္နန္တိ ခေါမာဒီနံ ဆန္နံ စီဝရာနံ မဇ္ဈေ. ဥပစာရံ မုဉ္စိတွာတိ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရံ မုဉ္စိတွာ. ပိ-သဒ္ဒေန ဓမ္မကထံ ကထေန္တဿ စတဿော ပရိသာ စီဝရာနိ စ နာနာဝိရာဂဝတ္ထာနိ စ အာဟရိတွာ ပါဒမူလေ ဌပေန္တိ၊ ဥပစာရေ ဝါ ဌတွာ ဥပရိ ခိပန္တိ၊ ‘‘သစေ သာဒိယတိ၊ ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝါ’’တိ ဧတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထီတိ ဒဿေတိ. ခိပတူတိ ဒိဝါ ဝါ ရတ္တိဘာဂေ ဝါ ခိပတု. ပဋိဂ္ဂဟိတမေဝ ဟောတီတိ ကိဉ္စာပိ ‘‘ဣဒံ ဘိက္ခုနိယာ၊ ဣဒံ အညေသ’’န္တိ ဉာတုံ န သက္ကာ၊ တထာပိ အစိတ္တကဘာဝေန ဂဟိတမေဝ ဟောတိ. ယဿ ကဿစိ ပန အနုပသမ္ပန္နဿာတိ သိက္ခမာနသာမဏေရသာမဏေရိဥပါသကဥပါသိကာဒီသု ယဿ ကဿစိ အနုပသမ္ပန္နဿ. ဌပိတန္တိ ဘိက္ခုနိယာ ဌပိတံ. ပံသုကူလံ အဓိဋ္ဌဟိတွာတိ ‘‘အဿာမိကံ ဣဒ’’န္တိ သညံ ဥပ္ပါဒေတွာ. အဿာမိကဉှိ ‘‘ပံသုကူလ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ဣမိနာ ‘‘အမှာကမတ္ထာယ ဌပိတ’’န္တိအာဒိကာယ သညာယ ဂဟေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဒဿေတိ. အညတြ ပါရိဝတ္တကာတိ ပရိဝတ္တေတဗ္ဗံ ပရိဝတ္တံ၊ ပရိဝတ္တမေဝ ပါရိဝတ္တကံ၊ ပရိဝတ္တေတွာ ဒိယျမာနံ၊ တံ ဝိနာတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ယံ အန္တမသော ဟရီဋကက္ခဏ္ဍမ္ပီ’’တိအာဒိ. အာဘောဂံ ကတွာတိ စိတ္တေန သမန္နာဟရိတွာ. သစေ ဘိက္ခုနီ ဝဿာဝါသိကမ္ပိ ဒေတိ၊ တမ္ပိ ယထာဝုတ္တဝိဓာနံ အကတွာ ဂဟေတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
ပဋိလာဘေနာတိ ဂဟဏေန. တိကပါစိတ္တိယန္တိ တီဏိ ပရိမာဏာနိ အဿာတိ တိကံ၊တိကဉ္စ တံ ပါစိတ္တိယဉ္စာတိ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အညာတိကာယ ဉာတိကသညိဝေမတိကအညာတိကသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပါစိတ္တိယာနီတိ အတ္ထော. ဧကတောဥပသမ္ပန္နာယာတိ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာယ. တာယ ဟိ ဟတ္ထတော အညတြ ပါရိဝတ္တကာ စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တဿ ဒုက္ကဋံ၊ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဥပသမ္ပန္နာယ ပန ပါစိတ္တိယမေဝ. ‘‘ပတ္တတ္ထဝိကာဒိမှိ စ အနဓိဋ္ဌာတဗ္ဗပရိက္ခာရေ’’တိ ဣမိနာ ဘိသိစ္ဆဝိမ္ပိ သင်္ဂဏှာတိ. သာ ဟိ မဟန္တာပိ သေနာသနသင်္ဂဟိတတ္တာ စီဝရသင်္ခံ န ဂစ္ဆတီတိ နေဝ အဓိဋ္ဌာနုပဂါ၊ န ဝိကပ္ပနုပဂါ စ. ဝုတ္တဉှိ သမန္တပါသာဒိကာယံ ‘‘သစေပိ မဉ္စပ္ပမာဏာ ဘိသိစ္ဆဝိ ဟောတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါ’’တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၁၄). ‘‘ဟတ္ထတော စီဝရံ ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’’တိ ဝစနတော ပန အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ပေသိတဂ္ဂဟဏေပိ အနာပတ္တိ. ပဋိဂ္ဂဟဏတော၊ ပရိဝတ္တနာကရဏတော စ ကိရိယာကိရိယံ.
စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.