၄. ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

‘‘အမှာကမေဝ ဉာတီ’’တိ ဉာယတီတိ ဉာတိ၊ သာဝ ဉာတိကာ၊ န ဉာတိကာ အညာတိကာ၊ တာယ အညာတိကာယ. တေနာဟ ‘‘န ဉာတိကာယာ’’တိ. မာတိတော ဝါ ပိတိတော ဝါတိ မာတိပက္ခတော ဝါ ပိတိပက္ခတော ဝါ. ယာဝ သတ္တမံ ယုဂန္တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၀၃-၅၀၅) ယာဝ သတ္တမဿ ပုရိသဿ၊ သတ္တမာယ ဝါ ဣတ္ထိယာ အာယုပ္ပမာဏံ၊ ယာဝ ပိတာမဟယုဂံ ပိတာမဟိယုဂံ မာတာမဟယုဂံ မာတာမဟိယုဂန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အထ ဝါ ယာဝ သတ္တမံ ယုဂန္တိ ယာဝ သတ္တမဒွန္ဒန္တိ အတ္ထော. ယုဂသဒ္ဒေါ စေတ္ထ ဧကသေသနယေန ဒဋ္ဌဗ္ဗော ‘‘ယုဂေါ စ ယုဂေါ စ ယုဂါ’’တိ. ဧဝဉှိ တတ္ထ တတ္ထ ဒွန္ဒံ ဂဟိတံ ဟောတိ. ကေနစိ အာကာရေန အသမ္ဗဒ္ဓါယာတိ ဘာတုဘဂိနိဘာဂိနေယျပုတ္တပပုတ္တာဒီသု ယေန ကေနစိ အာကာရေန အသမ္ဗဒ္ဓါယ. ပိတာ၊ ပိတုပိတာ၊ တဿ ပိတာ၊ တဿာပိ ပိတာတိ ဧဝံ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ ပိတာ၊ ပိတုမာတာ၊ တဿာ ပိတာ စ မာတာ စ ဘာတာ စ ဘဂိနီ စ၊ ပုတ္တာ စ၊ ဓီတရော စာတိ ဧဝမ္ပိ ဥဒ္ဓဉ္စ အဓော စ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ ပိတာ၊ ပိတုဘာတာ၊ ပိတုဘဂိနီ၊ ပိတုပုတ္တာ၊ ပိတုဓီတရော၊ တေသမ္ပိ ပုတ္တဓီတုပရမ္ပရာတိ ဧဝမ္ပိ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ မာတာ၊ မာတုမာတာ၊ တဿာ မာတာ၊ တဿာပိ မာတာတိ ဧဝံ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ မာတာ၊ မာတုပိတာ၊ တဿ ပိတာ စ မာတာ စ ဘာတာ စ ဘဂိနီ စ ပုတ္တာ စ ဓီတရော စာတိ ဧဝမ္ပိ ဥဒ္ဓဉ္စ အဓော စ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ မာတာ၊ မာတုဘာတာ၊ မာတုဘဂိနီ၊ မာတုပုတ္တာ၊ မာတုဓီတရော၊ တေသမ္ပိ ပုတ္တဓီတုပရမ္ပရာတိ ဧဝမ္ပိ ယာဝ သတ္တမာ ယုဂါ၊ တာဝ နေဝ မာတုသမ္ဗန္ဓေန၊ န ပိတုသမ္ဗန္ဓေန ယာ သမ္ဗဒ္ဓါ၊ သာ ‘‘အညာတိကာ နာမာ’’တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ.

သာကိယာနိယော ဝိယာတိ ပဉ္စသတမတ္တာ သာကိယာနိယော ဝိယ. နိဒဿနမတ္တဉ္စေတံ၊ တသ္မာ ဘိက္ခုဘာဝေ ဌတွာ ပရိဝတ္တလိင်္ဂါ ဘိက္ခုနိယောပိ ဣဓ သုဒ္ဓဘိက္ခုသံဃေ ‘‘ဥပသမ္ပန္နာ’’ ဣစ္စေဝ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဥဘတောသံဃေ ဝါတိ ဘိက္ခုနိသံဃေ ဉတ္တိစတုတ္ထေန၊ ဘိက္ခုသံဃေ ဉတ္တိစတုတ္ထေနာတိ ဧဝံ ဥဘတောသံဃေ ဝါ. ပုရာဏစီဝရန္တိ ဧတ္ထ စီဝရန္တိ နိဝါသနပါရုပနုပဂမေဝ အဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘ရဇိတွာ’’တိအာဒိ. ကပ္ပံ ကတွာတိ ကပ္ပဗိန္ဒုံ ဒတွာ. ‘‘ဣမိနာ အဒိန္နကပ္ပံ ပါစိတ္တိယဝတ္ထု န ဟောတီတိ ဒဿေတီ’’တိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၂.၅၀၅) ဝဒန္တိ. ပရိဘောဂသီသေနာတိ ကာယေန ဖုသိတွာ ပရိဘောဂသီသေန. အံသေတိ ဇတ္တုမှိ. မတ္ထကေတိ သီသမတ္ထကေ. သစေ ပန ပစ္စတ္ထရဏဿ ဟေဋ္ဌာ ကတွာ နိပဇ္ဇတိ၊ ဟတ္ထေဟိ ဝါ ဥက္ခိပိတွာ အာကာသေ ဝိတာနံ ကတွာ သီသေန အသမ္ဖုသန္တော ဂစ္ဆတိ၊ အယံ ပရိဘောဂေါ နာမ န ဟောတိ.

ကာယဝိကာရံ ဝါ ကရောတီတိ ယထာ သာ ‘‘ဓောဝါပေတုကာမော အယ’’န္တိ ဇာနာတိ၊ ဧဝံ ကာယဝိကာရံ ကရောတိ. ‘‘အန္တောဒွါဒသဟတ္ထေ ဩကာသေ ဌတွာ ဥပရိ ဝါ ခိပတီ’’တိ ဣမိနာ ဥပစာရံ မုဉ္စိတွာ ဩရတော ခိပန္တဿ အနာပတ္တီတိ ဒဿေတိ. အညဿ ဝါ ဟတ္ထေ ပေသေတီတိ အန္တောဒွါဒသဟတ္ထေ ဩကာသေ ဌတွာ သိက္ခမာနသာမဏေရသာမဏေရိဥပါသကဣတ္ထိယာဒီသု ယဿ ကဿစိ အညဿ ဟတ္ထေ ဝါ ပေသေတိ. သောတိ ဥပါသကော စ သာမဏေရော စ. ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ ဓောဝတီတိ ဧတ္ထ ဥပါသကော လိင်္ဂေ ပရိဝတ္တေ ဘိက္ခုနီသု ပဗ္ဗဇိတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ ဓောဝတိ၊ သာမဏေရော လိင်္ဂေ ပရိဝတ္တေ ဘိက္ခုနီသု ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ ဓောဝတီတိ ယထာယောဂံ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော. သစေ ပန ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထေ ဒိန္နံ ဟောတိ၊ သစေ လိင်္ဂေ ပရိဝတ္တေ ဓောဝတိ၊ ဝဋ္ဋတိ.

ဧတ္ထ စ ဧကဿ တိက္ခတ္တုံ နိဿဇ္ဇနာဘာဝတော တီဏိပိ ကာရေန္တဿ ဧကေန နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဒွီဟိ ဒွေ ဒုက္ကဋာနိ. ဒွေ ကာရေန္တဿ ဧကေန နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဒုတိယေန ဒုက္ကဋံ. တေနာဟ ‘‘ဓောဝနာဒီနိ တီဏီ’’တိအာဒိ. ‘‘ဧကေန ဝတ္ထုနာ’’တိ ပဌမံ ကတွာ နိဋ္ဌာပိတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. သစေ ပန ‘‘ဣမံ စီဝရံ ရဇိတွာ ဓောဝိတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တေ သာ ဘိက္ခုနီ ပဌမံ ဓောဝိတွာ ပစ္ဆာ ရဇတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန ဒုက္ကဋမေဝ၊ ဧဝံ သဗ္ဗေသု ဝိပရီတဝစနေသု နယော နေတဗ္ဗော. သစေ ပန ‘‘ဓောဝိတွာ အာနေဟီ’’တိ ဝုတ္တာ ဓောဝတိ စေဝ ရဇတိ စ၊ ဓောဝါပနပစ္စယာ ဧဝ အာပတ္တိ၊ ရဇနေ အနာပတ္တိ. ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ. တေနာဟ ‘‘သစေ ပန‘ဓောဝါ’တိ ဝုတ္တာ’’တိအာဒိ. ဘိက္ခူနံ ဝသေန ဧကတော ဥပသမ္ပန္နာယ ဓောဝါပေန္တဿ ယထာဝတ္ထုကမေဝါတိ အာဟ ‘‘ဘိက္ခုနိသံဃဝသေနာ’’တိအာဒိ.

အညဿ ဝါ သန္တကန္တိ အညဿ သန္တကံ ပုရာဏစီဝရံ ဓောဝါပေန္တဿာတိ အတ္ထော. နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏန္တိ အညဿ ဝါ အတ္တနော ဝါ သန္တကံ နိသီဒနဉ္စေဝ ပစ္စတ္ထရဏဉ္စ. နိဝါသနပါရုပနုပဂဿေဝ စ ဣဓ ‘‘ပုရာဏစီဝရ’’န္တိ အဓိပ္ပေတတ္တာ အတ္တနော သန္တကမ္ပိ နိသီဒနပစ္စတ္ထရဏံ ဓောဝါပေန္တဿ ဒုက္ကဋမေဝ ဟောတိ၊ န နိဿဂ္ဂိယံ. အဝုတ္တာ ဝါ ဓောဝတီတိ ဥဒ္ဒေသာယ ဝါ ဩဝါဒါယ ဝါ အာဂတာ ကိလိဋ္ဌစီဝရံ ဒိသွာ ဌပိတဋ္ဌာနတော ဝါ ဂဟေတွာ၊ ‘‘ဒေထ အယျ၊ ဓောဝိဿာမီ’’တိ အာဟရာပေတွာ ဝါ ဓောဝတိ စေဝ ရဇတိ စ အာကောဋေတိ စ၊ အယံ အဝုတ္တာ ဓောဝတိ နာမ. ယာပိ ‘‘ဣမံ စီဝရံ ဓောဝါ’’တိ ဒဟရံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ အာဏာပေန္တဿ ဘိက္ခုနော ဝစနံ သုတွာ ‘‘အာဟရထယျ၊ အဟံ ဓောဝိဿာမီ’’တိ ဓောဝတိ၊ တာဝကာလိကံ ဝါ ဂဟေတွာ ဓောဝိတွာ ရဇိတွာ ဒေတိ၊ အယမ္ပိ အဝုတ္တာ ဓောဝတိ နာမ.

အညံ ဝါ ပရိက္ခာရန္တိ ဥပါဟနတ္ထဝိကပတ္တတ္ထဝိကအံသဗဒ္ဓကကာယဗန္ဓနမဉ္စပီဌတဋ္ဋိကာဒိံ ယံ ကိဉ္စိ. ‘‘ဥပစာရေ ဌတွာ’’တိ ဝစနတော ပေသိတွာ ဓောဝနေပိ အနာပတ္တိ. ဥပစာရေတိ အန္တောဒွါဒသဟတ္ထေ ဩကာသေ.

ပုရာဏစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.