၉. အညဘာဂိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အညဘာဂဿာတိ အညကောဋ္ဌာသဿ၊ ယံ စောဒေတုကာမော၊ တဿ ဇာတိအာဒိတော အညဿ တိရစ္ဆာနဇာတိအာဒိကောဋ္ဌာသဿာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဣဒန္တိ နပုံသကနိဒ္ဒေသေန ဆဂလကာဒိံ နိဒ္ဒိသတိ၊ အယံ ဆဂလကာဒိကောတိ အတ္ထော၊ အဓိကရဏသဒ္ဒါပေက္ခာယ ဝါ နပုံသကနိဒ္ဒေသော၊ ဣဒံ ဆဂလကာဒိသင်္ခါတံ အဓိကရဏန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အညဘာဂေါ ဝါတိ တိရစ္ဆာနဇာတိအာဒိဘေဒေါ အညော ကောဋ္ဌာသော ဝါ. အဿာတိ ဆဂလကာဒိကဿ. အညဘာဂိယံ ဆဂလကာဒိ. ဧတ္ထ စ ‘‘အညဘာဂသမ္ဗန္ဓိ အညဘာဂိယ’’န္တိ ပဌမဝိဂ္ဂဟဿ အတ္ထော၊ ‘‘အညဘာဂဝန္တံ အညဘာဂိယ’’န္တိ ဒုတိယဝိဂ္ဂဟဿ. ဌပေတွာ ပန တိရစ္ဆာနဇာတိအာဒိကံ ပရမတ္ထတော ဝိသုံ ဆဂလကာဒိကေ အသတိပိ ‘‘ပဋိမာယ သရီရ’’န္တိအာဒီသု ဝိယ အဘေဒေပိ ဘေဒကပ္ပနာယ ပဝတ္တလောကဝေါဟာရဝသေန ‘‘အညဘာဂဿ ဣဒံ၊ အညဘာဂေါ ဝါ အဿ အတ္ထီ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အဓိကရီယတိ ဧတ္ထာတိ အဓိကရဏံ. တေနာဟ ‘‘အာဓာရော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ. အာဓရီယတိ အသ္မိန္တိ အာဓာရော၊ ပတိဋ္ဌာနံ. တေနာဟ ‘‘ဝတ္ထု အဓိဋ္ဌာနန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတီ’’တိ.

ဣဒါနိ ‘‘အညဘာဂဿ ဣဒ’’န္တိအာဒိနာ သင်္ခေပေန ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ကေဝလံ နယဒဿနတ္ထံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ အာဂတမေဝ ဂဟေတွာ ဝိဘဇန္တော ‘‘ယော ဟိ သော’’တိအာဒိမာဟ. တေန နနု အနာဂတေ ဧဝံ စောဒေန္တာနံ ပါပဘိက္ခူနံ လေသောကာသပိဒဟနတ္ထံ ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ၊ န ပန မေတ္တိယဘူမဇကာနံ. တေသဉှိ အာဒိကမ္မိကတ္တာ အနာပတ္တိ၊ တသ္မာ သာမညေန အတ္ထော ဝိဘဇိတဗ္ဗော. န ပန ‘‘ယော ဟိ သော အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော’’တိအာဒိနာ ဝိသေသေနာတိ ဧဒိသီ စောဒနာ အနဝကာသာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဟီတိ ကာရဏတ္ထေ နိပါတော၊ ယသ္မာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယန္တိ အတ္ထဿ ဥပ္ပတ္တိ အတ္ထုပ္ပတ္တိ၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိယေဝ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိ၊ တဿံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ၊ သိက္ခာပဒဿ နိဒါနေတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ဆဂလကောတိ သေတဆဂလကော. သောတိ ဆဂလကော. ဣမဿ ပန ‘‘ဟောတီ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော. အညဿ။ပေ။ ဆဂလကဘာဝဿ စာတိ ‘‘တိရစ္ဆာနဇာတိယာ စေဝ ဆဂလကဘာဝဿ စာ’’တိ သင်္ခါတဿ အညဿ ဘာဂဿ ကောဋ္ဌာသဿ၊ ပက္ခဿာတိ အတ္ထော.

ကုတောယမညော၊ ယတော ‘‘အညဿ ဘာဂဿာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ယွာယံ။ပေ။ တတော’’တိ. တတ္ထ မနုဿဇာတိ စေဝ ဘိက္ခုဘာဝေါ စာတိ ယော အယံ ဘာဂေါ ကောဋ္ဌာသော ပက္ခောတိ သမ္ဗန္ဓော၊ ‘‘မနုဿဇာတိ စေဝ ဘိက္ခုဘာဝေါ စာ’’တိ သင်္ခါတော ယော အယံ ဘာဂေါ ကောဋ္ဌာသော ပက္ခောတိ အတ္ထော. တတောတိ ‘‘မနုဿဇာတိ စေဝ ဘိက္ခုဘာဝေါ စာ’’တိ ဘာဂတော. သော ဝါ အညဘာဂေါတိ ယထာဝုတ္တတိရစ္ဆာနဇာတိဆဂလကဘာဝသင်္ခါတော သော အညဘာဂေါ ဝါ. အဿာတိ ဆဂလကဿ. အတ္ထီတိ ဥပလဗ္ဘတိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အညဘာဂဿ ဆဂလကော ဟောတိ၊ ယသ္မာ စ သော ဝါ အညဘာဂေါ အဿ အတ္ထိ၊ တသ္မာ. အညဘာဂိယသင်္ချံ လဘတီတိ ဧတ္ထ ‘‘သော ယွာယ’’န္တိ ဣဓ သော-သဒ္ဒမေဝ အာနေတွာ သော အညဘာဂိယသင်္ခံ လဘတီတိ ယောဇေတဗ္ဗံ၊ ‘‘သော’’တိ ဝါ ပါဌသေသော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. စ-သဒ္ဒေါ သမုစ္စယတ္ထော. သော ပန အဓိကရဏသဒ္ဒတော ပရံ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ‘‘အဓိကရဏ’’န္တိ စ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ. တေသန္တိ မေတ္တိယဘူမဇကာနံ. ဣမံ မယံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ နာမ ကရောမာတိ ဆဂလကံ အဇိကာယ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇန္တံ ဒိသွာ ‘‘မယံ၊ အာဝုသော၊ ဣမံ ဆဂလကံ ဒဗ္ဗံ မလ္လပုတ္တံ နာမ ကရောမာ’’တိ ဝဒန္တာနံ. နာမကရဏသညာယာတိ နာမကရဏသင်္ခါတာယ သညာယ. ဧတ္ထာပိ ‘‘ယော သော’’တိအာဒိကံ အာနေတွာ တဿာ နာမကရဏသညာယ ယော သော အဋ္ဌုပ္ပတ္တိယံ ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော နာမာ’’တိ ဆဂလကော ဝုတ္တော၊ သော ယသ္မာ အာဓာရော ဝတ္ထု အဓိဋ္ဌာနန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

ဣဒါနိ ကထမေတံ ဝိညာယတိ ‘‘အဓိကရဏ’’န္တိ စေတ္ထ အာဓာရော ဝေဒိတဗ္ဗော၊ န ဝိဝါဒါဓိကရဏာဒီသု အညတရန္တိ အနုယောဂံ သန္ဓာယာဟ ‘‘တဉှိ သန္ဓာယာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ တန္တိ တဿာ နာမကရဏသညာယ အဓိဋ္ဌာနဘူတံ ဆဂလကံ ပစ္စာမသတိ. ဝိဝါဒါဓိကရဏာဒီသု အညတရံ သန္ဓာယ န ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. တတ္ထ ကာရဏံ ပုစ္ဆတိ ‘‘ကသ္မာ’’တိ. ကာရဏမာဟ ‘‘အသမ္ဘဝတော’’တိ. ဣဒါနိ တမေဝ အသမ္ဘဝံ ပါကဋံ ကတွာ ဒဿေတုံ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. န ဟိ ဥပါဒိယိံသူတိ သမ္ဗန္ဓော. ဥပါဒိယိံသူတိ ဂဏှိံသု. ကိံ စတုန္နံ အဓိကရဏာနမ္ပိ လေသော အတ္ထိ၊ ယေနေဝံ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘န စ စတုန္နံ အဓိကရဏာန’’န္တိအာဒိ. ဣဒါနိ တမေဝ သမတ္ထေတုံ ‘‘ဇာတိလေသာဒယော ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဇာတိယေဝ လေသော ဇာတိလေသော. အာဒိသဒ္ဒေန နာမလေသာဒီနံ ဂဟဏံ. ဟောတိ စေတ္ထ –

‘‘လေသာ ဇာတိနာမဂေါတ္တ-လိင်္ဂါပတ္တိဝသာပိ စ၊

ပတ္တစီဝရုပဇ္ဈာယာ-စရိယာဝါသဝသာ ဒသာ’’တိ.

အာပတ္တိလေသော နာမ လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတိ. တဉ္စေ ပါရာဇိကေန စောဒေတိ ‘‘အဿမဏောသိ၊ အသကျပုတ္တိယောသီ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဝါစာယ ဝါစာယ သံဃာဒိသေသဿာတိ (ပါရာ. ၃၉၆) ဧဝံ အာပတ္တိလေသမ္ပိ ပုဂ္ဂလသ္မိံယေဝ အာရောပေတွာ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ပုဂ္ဂလာနံယေဝ လေသာ ဝုတ္တာ’’တိ ဝုတ္တံ. တဉ္စ ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော’’တိ နာမန္တိ မေတ္တိယဘူမဇကေဟိ ဆဂလကဿ ကတံ တံ ‘‘ဒဗ္ဗော မလ္လပုတ္တော’’တိ နာမဉ္စ. ဧဝံ အသမ္ဘဝံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ဣမိနာဝ ပသင်္ဂေန ဒေသလေသသဒ္ဒါနံ အတ္ထံ သံဝဏ္ဏေတုံ ‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိမာဟ. ဧတ္ထာတိ ဧတေသု ဒွီသု ဒေသလေသေသု. ဒေသော နာမ ဇာတိအာဒိဘေဒေါ ဝေါဟာရော. တေနာဟ ‘‘ဇာတိအာဒီသူ’’တိအာဒိ. အညမ္ပိ ဝတ္ထုန္တိ ယသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတံ၊ တံ မုဉ္စိတွာ အညမ္ပိ ဝတ္ထုံ. ကထံ သိလိဿတီတိ အာဟ ‘‘ဝေါဟာရမတ္တေနေဝါ’’တိအာဒိ၊ ဝေါဟာရမတ္တေနေဝ၊ န တု အတ္ထတောတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘ဤသကံ အလ္လီယတီ’’တိ ဣမိနာ ‘‘လေသော’’တိ လိသ အလ္လီဘာဝေတိ ဣမဿ ရူပန္တိ ဒဿေတိ. ကိဉ္စာပိ ဒေသလေသာနံ ဝုတ္တနယေန ဗျဉ္ဇနတော နာနာကရဏံ အတ္ထိ၊ အတ္ထတော ပန နတ္ထီတိ အာဟ ‘‘ဇာတိအာဒီနံယေဝ အညတရကောဋ္ဌာသဿေတံ အဓိဝစန’’န္တိ.

ယဒိ ပန နာမကရဏသညာယ အာဓာရဘူတံ ဆဂလကံ သန္ဓာယ ‘‘အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿာ’’တိ ဝုတ္တံ၊ အထ ကသ္မာ ပဒဘာဇနေ တံ အဝိဘဇိတွာ ‘‘အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿာတိ အာပတ္တညဘာဂိယံ ဝါ ဟောတိ အဓိကရဏညဘာဂိယံ ဝါ’’တိအာဒိ (ပါရာ. ၃၉၃) ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ပဒဘာဇနေ ပနာ’’တိအာဒိ. တန္တိ အာဓာရသင်္ခါတံ အဓိကရဏံ. အာဝိဘူတံ ပါကဋံ. အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေနာတိ တေန ဝတ္တဗ္ဗအတ္ထာနံ ဥဒ္ဓရဏဝသေန. နနု စ ‘‘အတ္ထမတ္တံ ပတိ သဒ္ဒါ အဘိနိဝိသန္တီ’’တိ န ဧကေန သဒ္ဒေန အနေကတ္ထာ အဘိဓီယန္တီတိ? သစ္စမေတံ သဒ္ဒဝိသေသေ အပေက္ခိတေ၊ တေသံ တေသံ ပန အတ္ထာနံ အဓိကရဏသဒ္ဒဝစနီယတာသာမညံ ဥပါဒါယ ဝုစ္စမာနော အယံ ဝိစာရော အဓိကရဏသဒ္ဒဿ အတ္ထုဒ္ဓါရောတိ ဝုတ္တော. တေနေဝါဟ ‘‘အဓိကရဏန္တိ ဝစနသာမညတော အတ္ထုဒ္ဓါရဝသေန ပဝတ္တာနိ စတ္တာရိ အဓိကရဏာနီ’’တိ. အညဘာဂိယတာတိ အညပက္ခိယတာ. တဗ္ဘာဂိယတာတိ တပ္ပက္ခိယတာ. အပါကဋာ ပဒဘာဇနတော အညတြ ဒဿိတဋ္ဌာနာဘာဝတော. အဝသာနေ အာပတ္တညဘာဂိယေန စောဒနဉ္စာတိ ‘‘ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတိ၊ သံဃာဒိသေသေ သံဃာဒိသေသဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ တဉ္စေ ပါရာဇိကေန စောဒေတီ’’တိအာဒိစောဒနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ ‘‘အဓိကရဏညဘာဂိယ’’န္တိ. ဧကမေကဉှိ အဓိကရဏံ ဣတရေသံ တိဏ္ဏံ တိဏ္ဏံ အညဘာဂိယံ အညပက္ခိယံ အညကောဋ္ဌာသိယံ ဟောတိ ဝတ္ထုဝိသဘာဂတ္တာ. အာဒိသဒ္ဒေန ‘‘ကထံ အဓိကရဏံ အဓိကရဏဿ အညဘာဂိယ’’န္တိအာဒိကော ပဒဝိဘာဂေါ သင်္ဂဟိတော.

ကိဉ္စိ ဒေသံ လေသမတ္တံ ဥပါဒါယာတိ ဧတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တဿာပိ အသမ္ဘဝဒဿနပ္ပသင်္ဂေန ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘သေသာ ဝိနိစ္ဆယကထာ အဋ္ဌမေ ဝုတ္တသဒိသာယေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ သေသာ ဝိနိစ္ဆယကထာတိ ‘‘ပါရာဇိကေနာတိ ဘိက္ခုနော အနုရူပေသု ဧကူနဝိသတိယာ အညတရေနာ’’တိအာဒိကာ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ဒုဋ္ဌဒေါသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ဝိနိစ္ဆယကထာ. ဝုတ္တသဒိသာယေဝါတိ ဧတ္ထ ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ယာ ဝတ္တဗ္ဗာ၊ တေန သိက္ခာပဒေန သာဓာရဏဘူတာ သာ ဝုတ္တသဒိသာယေဝါတိ အဓိပ္ပေတာ၊ န အသာဓာရဏဘူတာ အပုဗ္ဗဝဏ္ဏနာယ အဓိပ္ပေတတ္တာ. တေနေဝါဟ ‘‘အယံ ပနာ’’တိအာဒိ. ပုရိမသ္မိံ သိက္ခာပဒေပိ တထာသညိနော အနာပတ္တိကတ္တာ ‘‘ဣဓ စာ’’တိ ဝုတ္တံ. တထာသညိနောပီတိ ‘‘ပါရာဇိကံယေဝ အယံ အာပန္နော’’တိ ဧဝံသညိနောပိ. ဣတိသဒ္ဒေါ အာဒိအတ္ထော ဝါ ပကာရတ္ထော ဝါ. တေန ကေနစိ ဘိက္ခုနာ အညော ကောစိ ခတ္တိယဇာတိကော ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတိ၊ အထ သော အညံ အတ္တနော ဝေရိံ ခတ္တိယဇာတိကံ ဘိက္ခုံ ပဿိတွာ တံ ခတ္တိယဇာတိလေသံ ဂဟေတွာ ဧဝံ စောဒေတိ ‘‘ခတ္တိယော မယာ ဒိဋ္ဌော ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော၊ တွံ ခတ္တိယော ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နောသိ၊ အထ ဝါ တွံ ခေါ ခတ္တိယော၊ န အညော၊ ပါရာဇိကံ ဓမ္မံ အဇ္ဈာပန္နောသိ၊ အဿမဏောသိ၊ အသကျပုတ္တိယောသိ၊ နတ္ထိ တယာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထော ဝါ ပဝါရဏာ ဝါ သံဃကမ္မံ ဝါ’’တိ၊ အာပတ္တိ ဝါစာယ ဝါစာယ သံဃာဒိသေသဿ. ဧတ္ထ စ တေသံ ခတ္တိယာနံ အညမညံ အသဒိသဿ တဿ တဿ ဒီဃာဒိနော ဝါ ဒိဋ္ဌာဒိနော ဝါ ဝသေန အညဘာဂိယတာ၊ ခတ္တိယဇာတိပညတ္တိယာ အာဓာရဝသေန အဓိကရဏတာ စ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဧသ နယော နာမလေသာဒီသုပိ.

အာပတ္တိလေသေ ပန ကေနစိ ဘိက္ခုနာ ကောစိ ဘိက္ခု လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတိ၊ သော စေတံ ဘိက္ခုံ ပါရာဇိကေန စောဒေတိ၊ အာပတ္တိ ဝါစာယ ဝါစာယ သံဃာဒိသေသဿ. ယဒိ ဧဝံ ကထံ အညဘာဂိယံ အဓိကရဏံ ဟောတီတိ? ယဉှိ သော လဟုကံ အာပတ္တိံ အာပန္နော၊ တံ ပါရာဇိကဿ အညဘာဂိယံ အဓိကရဏံ၊ တဿ ပန အညဘာဂိယဿ အဓိကရဏဿ လေသော နာမ. ယော သော သဗ္ဗခတ္တိယာနံ သာဓာရဏော ခတ္တိယဘာဝေါ ဝိယ သဗ္ဗာပတ္တီနံ သာဓာရဏော အာပတ္တိဘာဝေါ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန ‘‘ကေနစိ ဘိက္ခုနာ ကောစိ ဘိက္ခု သံဃာဒိသေသံ အဇ္ဈာပဇ္ဇန္တော ဒိဋ္ဌော ဟောတီ’’တိအာဒိကံ ဝိသေသံ သင်္ဂဏှာတိ.

အညဘာဂိယသိက္ခံ ယော၊ နေဝ သိက္ခတိ ယုတ္တိတော၊

ဂစ္ဆေ ဝိနယဝိညူဟိ၊ အညဘာဂိယတံဝ သော. (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၄၀၈)၊

အညဘာဂိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.