၄. အတ္တကာမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အတ္တကာမပါရိစရိယာဝသေနာတိ အတ္တကာမပါရိစရိယာယ ရာဂဝသေန. ဣဓာပိ ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လဇာနနသမတ္ထာဝ ဣတ္ထီ အဓိပ္ပေတာတိ အာဟ ‘‘ဒုဋ္ဌုလ္လောဘာသေန ဝုတ္တပ္ပကာရာယ ဣတ္ထိယာ’’တိ. သမီပေတိ သဝနူပစာရေ. ‘‘ဌတွာ’’တိ ပါဌသေသော. အတ္တကာမပါရိစရိယာတိ ကာမီယတီတိ ကာမော၊ မေထုနဓမ္မော၊ ပရိစရဏံ ဥပဋ္ဌာနံ ပရိစရိယာ၊ သာဝ ပါရိစရိယာ၊ ကာမေန ပါရိစရိယာ ကာမပါရိစရိယာ၊ အတ္တနော ကာမပါရိစရိယာ အတ္တကာမပါရိစရိယာ၊ အတ္တနော အတ္ထာယ မေထုနဓမ္မေန ဥပဋ္ဌာနန္တိ အတ္ထော. အထ ဝါ ကာမိတာတိ ကာမာ၊ ပါရိစရိယာ၊ အတ္တနော ကာမာ အတ္တကာမာ၊ အတ္တကာမာ စ သာ ပါရိစရိယာ စာတိ အတ္တကာမပါရိစရိယာ၊ သယံ မေထုနရာဂဝသေန ပတ္ထိတဥပဋ္ဌာနန္တိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘မေထုနဓမ္မသင်္ခါတေနာ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထ စ ပဌမေန အတ္ထဝိကပ္ပေန ကာမဟေတုပါရိစရိယာသင်္ခါတံ အတ္ထတ္တယံ ဒဿေတိ၊ ဒုတိယေန အဓိပ္ပါယပါရိစရိယာသင်္ခါတံ အတ္ထဒွယံ. ဗျဉ္ဇနေ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၉၁) ပန အာဒရံ အကတွာ အတ္ထမတ္တမေဝ ဒဿေတုံ ‘‘အတ္တနော ကာမံ အတ္တနော ဟေတုံ အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ အတ္တနော ပါရိစရိယ’’န္တိ (ပါရာ. ၂၉၂) ပဒဘာဇနံ ဝုတ္တံ. ‘‘အတ္တနော ကာမံ အတ္တနော ဟေတုံ အတ္တနော ပါရိစရိယ’’န္တိ ဟိ ဝုတ္တေ ဇာနိဿန္တိ ပဏ္ဍိတာ ‘‘ဧတ္တာဝတာ အတ္တနော အတ္ထာယ ကာမပါရိစရိယာ ဝုတ္တာ’’တိ၊ ‘‘အတ္တနော အဓိပ္ပါယံ အတ္တနော ပါရိစရိယ’’န္တိ (ပါရာ. ၂၉၂) ဝုတ္တေပိ ဇာနိဿန္တိ ‘‘ဧတ္တာဝတာ အတ္တနာ ဣစ္ဆိတကာမိတဋ္ဌေန အတ္တကာမပါရိစရိယာ ဝုတ္တာ’’တိ.

ကလျာဏေန ဘဒ္ဒကေန ဂုဏေန သမန္နာဂတတ္တာ ကလျာဏဓမ္မံ. တေနာဟ ‘‘တဒုဘယေနာပီ’’တိအာဒိ. အဘိရမေယျာတိ တောသေယျ. ဧတဒဂ္ဂန္တိ ဧသာ အဂ္ဂါ. ပါရိစရိယာနန္တိ ပါရိစရိယာနံ မဇ္ဈေ၊ နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ သာမိဝစနံ. နနု ဒုဋ္ဌလ္လဝါစာသိက္ခာပဒေ (ပါရာ. ၂၈၅) မေထုနယာစနံ အာဂတံ၊ အထ ကသ္မာ ဣဒံ ဝုတ္တံ? နာယံ ဒေါသော. တတ္ထ (သာရတ္ထ. ဋီ. ၂.၂၉၁) ဟိ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစဿာဒရာဂဝသေန ဝုတ္တံ၊ ဣဓ ပန အတ္တနော မေထုနဿာဒရာဂဝသေနာတိ.

တသ္မိံယေဝ ခဏေတိ ဘဏိတက္ခဏေ. ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပန ပဏ္ဍကဂတိကတ္တာ ဝိသုံ န ဝုတ္တော. ‘‘ဣမသ္မိံ သိက္ခာပဒဒွယေ ကာယသံသဂ္ဂေ ဝိယ ယက္ခိပေတီသုပိ ဒုဋ္ဌုလ္လတ္တကာမဝစနေ ထုလ္လစ္စယ’’န္တိ (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၂၉၅) ဝဒန္တိ. တသ္မိံယေဝါတိ ပဏ္ဍကေယေဝ ဣတ္ထိသညိနော အတ္တကာမပါရိစရိယာယ ဝဏ္ဏဘဏနေပိ ဒုက္ကဋံ. ‘‘ယော တေ ဝိဟာရေ ဝသတိ၊ တဿ အဂ္ဂဒါနံ မေထုနံ ဓမ္မံ ဒေဟီ’’တိ ပရိယာယဝစနေပိ ဒုက္ကဋံ. ‘‘အတ္တကာမပါရိစရိယာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျ ယာ မာဒိသံ ‘သီလဝန္တ’န္တိ ဝုတ္တတ္တာ’’တိ (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၂၉၅) ဧကေ. ‘‘ပဉ္စသု အင်္ဂေသု သဗ္ဘာဝါ သံဃာဒိသေသောဝါ’’တိ အပရေ. ‘‘မေထုနုပသံဟိတေနာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘စီဝရာဒီဟိ။ပေ။ ဘာသန္တဿ အနာပတ္တီ’’တိ ဝုတ္တံ.

အတ္တကာမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.