၃. ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစဿာဒရာဂဝသေနာတိ ဒုဋ္ဌုလ္လာ ဝါစာ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ၊ တာယ အဿာဒစေတနာ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစဿာဒေါ၊ တေန သမ္ပယုတ္တရာဂဝသေန. ဧတ္ထာဓိပ္ပေတံ မာတုဂါမံ ဒဿေတုံ ‘‘မာတုဂါမ’’န္တိအာဒိမာဟ. ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လသံလက္ခဏသမတ္ထန္တိ အသဒ္ဓမ္မသဒ္ဓမ္မပ္ပဋိသံယုတ္တံ ကထံ ဇာနိတုံ သမတ္ထံ. ယာ ပန မဟလ္လိကာပိ ဗာလာ ဧဠမူဂါ၊ အယံ ဣဓာနဓိပ္ပေတာ. ဝဏ္ဏော နာမ ဒွေ မဂ္ဂေ ဥဒ္ဒိဿ ‘‘ဣတ္ထိလက္ခဏေန သုဘလက္ခဏေန သမန္နာဂတာသီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၈၅) ထောမနာ. အဝဏ္ဏော နာမ ဒွေ မဂ္ဂေ ဥဒ္ဒိဿ ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဂရဟနာ၊ ‘‘ဣတ္ထိလက္ခဏေန သုဘလက္ခဏေန အသမန္နာဂတာသီ’’တိအာဒီဟိ ခုံသနာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယာစနာ နာမ ‘‘ဒေဟိ မေ၊ အရဟသိ မေ ဒါတု’’န္တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဝစနံ. အာယာစနာ နာမ ‘‘ကဒါ တေ မာတာ ပသီဒိဿတိ၊ ကဒါ တေ ပိတာ ပသီဒိဿတိ၊ ကဒါ တေ ဒေဝတာယော ပသီဒိဿန္တိ၊ ကဒါ တေ သုခဏော သုလယော သုမုဟုတ္တော ဘဝိဿတိ၊ ကဒါ တေ မေထုနံ ဓမ္မံ လဘိဿာမီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဝစနံ. ပုစ္ဆနံ နာမ ‘‘ကထံ တွံ သာမိကဿ ဒေသိ၊ ကထံ ဇာရဿ ဒေသီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဝစနံ. ပဋိပုစ္ဆနံ နာမ ‘‘ဧဝံ ကိရ တွံ သာမိကဿ ဒေတိ၊ ဧဝံ ဇာရဿ ဒေသီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဝစနံ. အာစိက္ခနံ နာမ ပုဋ္ဌဿ ‘‘ဧဝံ ဒေဟိ၊ ဧဝံ ဒေန္တာ သာမိကဿ ပိယာ ဘဝိဿသိ၊ မနာပါ စာ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဘဏနံ. အနုသာသနံ နာမ အပုဋ္ဌဿ ‘‘ဧဝံ ဒေဟိ၊ ဧဝံ ဒေန္တာ သာမိကဿ ပိယာ ဘဝိဿသိ၊ မနာပါ စာ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဘဝနံ. အက္ကောသနံ (ပါရာ. ၂၈၅) နာမ ‘‘အနိမိတ္တာသိ၊ နိမိတ္တမတ္တာသိ၊ အလောဟိတာသိ၊ ဓုဝလောဟိတာသိ၊ ဓုဝစောဠာသိ၊ ပဂ္ဃရန္တီသိ၊ သိခရဏီသိ၊ ဣတ္ထိပဏ္ဍကာသိ၊ ဝေပုရိသိကာသိ၊ သမ္ဘိန္နာသိ၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ဝစနံ. ယသ္မာ မေထုနုပသံဟိတာယ ဝါစာယ အဓိကံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ နာမ နတ္ထိ၊ တသ္မာ ‘‘မေထုနုပသံဟိတာဟီ’’တိ ဣဒံ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာယ သိခါပတ္တလက္ခဏဒဿနန္တိ ဝုတ္တံ၊ န ပန မေထုနုပသံဟိတာယေဝ ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစတ္တာ. သိခရဏီသီတိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၈၅) ဗဟိနိက္ခန္တအာဏိမံသာ. သမ္ဘိန္နာသီတိ သမ္ဘိန္နဝစ္စမဂ္ဂပဿာဝမဂ္ဂါ. ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသီတိ ပုရိသနိမိတ္တေန၊ ဣတ္ထိနိမိတ္တေန စာတိ ဥဘတောဗျဉ္ဇနေဟိ သမန္နာဂတာ.

ဧတ္ထ စ ဝဏ္ဏဘဏနေ တာဝ ‘‘ဣတ္ထိလက္ခဏေန သုဘလက္ခဏေန သမန္နာဂတာသီ’’တိ ဝဒတိ၊ န တာဝ သီသံ ဧတိ. ‘‘တဝ ဝစ္စမဂ္ဂေါ စ ပဿာဝမဂ္ဂေါ စ သုဘော သုဘသဏ္ဌာနော ဒဿနီယော၊ ဤဒိသေန နာမ ဣတ္ထိလက္ခဏေန သုဘလက္ခဏေန သမန္နာဂတာသီ’’တိ ဝဒတိ၊ သီသံ ဧတိ၊ သံဃာဒိသေသော ဟောတီတိ အတ္ထော.

အဝဏ္ဏဘဏနေ ပန ‘‘အနိမိတ္တာသီ’’တိအာဒီဟိ ဧကာဒသဟိ ပဒေဟိ အဝဏ္ဏေ အဃဋိတေ သီသံ န ဧတိ၊ ဃဋိတေပိ တေသု ‘‘သိခရဏီသိ သမ္ဘိန္နာသိ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသီ’’တိ ဣမေဟိ တီဟိ ဃဋိတေယေဝ သံဃာဒိသေသော.

ယာစနာယပိ ‘‘ဒေဟိ မေ’’တိ ဧတ္တကေနေဝ သီသံ န ဧတိ၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ဒေဟီ’’တိ ဧဝံ မေထုနဓမ္မေန ဃဋိတေ ဧဝ သံဃာဒိသေသော.

‘‘ကဒါ တေ မာတာ ပသီဒိဿတီ’’တိအာဒီသု အာယာစနဝစနေသုပိ ဧတ္တကေနေဝ သီသံ န ဧတိ၊ ‘‘ကဒါ တေ မာတာ ပသီဒိဿတိ၊ ကဒါ တေ မေထုနံ ဓမ္မံ လဘိဿာမီ’’တိ ဝါ ‘‘တဝ မာတရိ ပသန္နာယ ဝါ မေထုနံ ဓမ္မံ လဘိဿာမီ’’တိအာဒိနာ ပန နယေန မေထုနဓမ္မေန ဃဋိတေယေဝ သံဃာဒိသေသော.

‘‘ကထံ တွံ သာမိကဿ ဒေသီ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၂၈၅) ပုစ္ဆာဝစနေသုပိ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မ’’န္တိ ဝုတ္တေယေဝ သံဃာဒိသေသော. ‘‘ဧဝံ ကိရ တွံ သာမိကဿ ဒေသီ’’တိ (ပါရာ. ၂၈၅) ပဋိပုစ္ဆာဝစနေသုပိ ဧသေဝ နယော.

အာစိက္ခနာယ စ ‘‘ဧဝံ ဒေဟီ’’တိ၊ ‘‘ဧဝံ ဒဒမာနာ’’တိ ဝုတ္တေပိ သီသံ န ဧတိ၊ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ဧဝံ ဒေဟိ၊ ဧဝံ ဥပနေဟိ၊ ဧဝံ မေထုနံ ဓမ္မံ ဒဒမာနာ ဥပနယမာနာ သာမိကဿ ပိယာ ဟောတီ’’တိအာဒိနာ ပန နယေန မေထုနဓမ္မေန ဃဋိတေယေဝ သံဃာဒိသေသော. အနုသာသနိဝစနေသုပိ ဧသေဝ နယော.

အက္ကောသဝစနေသု ပန ဧကာဒသသု ‘‘သိခရဏီသိ သမ္ဘိန္နာသိ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသီ’’တိ ဣမာနိ တီဏိယေဝ ပဒါနိ သုဒ္ဓါနိ သီသံ ဧန္တိ၊ ဣတိ ဣမာနိ စ တီဏိ၊ ပုရိမာနိ စ ဝစ္စမဂ္ဂပဿာဝမဂ္ဂမေထုနဓမ္မပဒါနိ တီဏီတိ ဆ ပဒါနိ သုဒ္ဓါနိ အာပတ္တိကရာနိ၊ သေသာနိ ‘‘အနိမိတ္တာသီ’’တိအာဒီနိ အနိမိတ္တေ ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ မေ ဒေဟီ’’တိ ဝါ ‘‘အနိမိတ္တာသိ၊ မေထုနံ ဓမ္မံ မေ ဒေဟီ’’တိ ဝါ အာဒိနာ နယေန မေထုနဓမ္မေန ဃဋိတာနေဝ အာပတ္တိကရာနိ ဟောန္တီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ.

အဓက္ခကန္တိ အက္ခကတော ပဋ္ဌာယ အဓော. ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလန္တိ ဇာဏုမဏ္ဍလတော ပဋ္ဌာယ ဥဒ္ဓံ. ဥဗ္ဘက္ခကန္တိ အက္ခကတော ပဋ္ဌာယ ဥဒ္ဓံ. အဓောဇာဏုမဏ္ဍလန္တိ ဇာဏုမဏ္ဍလတော ပဋ္ဌာယ အဓော. အက္ခကံ၊ ပန ဇာဏုမဏ္ဍလဉ္စ ဧတ္ထေဝ ဒုက္ကဋခေတ္တေ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတိ ဘိက္ခုနိယာ ကာယသံသဂ္ဂေ ဝိယ. န ဟိ ဗုဒ္ဓါ ဂရုကာပတ္တိံ သာဝသေသံ ပညာပေန္တီတိ. ကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓန္တိ ဝတ္ထံ ဝါ ပုပ္ဖံ ဝါ အာဘရဏံ ဝါ.

အတ္ထဓမ္မအနုသာသနိပုရေက္ခာရာနန္တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၈၇) ဧတ္ထ ‘‘အနိမိတ္တာ’’တိအာဒီနံ ပဒါနံ အတ္ထံ ကထေန္တော၊ အဋ္ဌကထံ ဝါ သဇ္ဈာယံ ကရောန္တော အတ္ထပုရေက္ခာရော နာမ၊ ပါဠိံ ဝါစေန္တော၊ သဇ္ဈာယံ ဝါ ကရောန္တော ဓမ္မပုရေက္ခာရော နာမ၊ ‘‘ဣဒါနိပိ အနိမိတ္တာသိ၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသိ၊ အပ္ပမာဒံ ဒါနိ ကရေယျာသိ၊ ယထာ အာယတိမ္ပိ ဧဝရူပါ မာ ဟောဟိသီ’’တိ ဘဏန္တော အနုသာသနိပုရေက္ခာရော နာမ. ဣတိ အတ္ထဉ္စ ဓမ္မဉ္စ အနုသာသနိဉ္စ ပုရက္ခိတွာ ဘဏန္တာနံ အနာပတ္တိ. ယော ပန ဘိက္ခုနီနံ ပါဠိံ ဝါစေန္တော ပကတိဝါစနာမဂ္ဂံ ပဟာယ ဟသန္တော ဟသန္တော ‘‘သိခရဏီသိ၊ သမ္ဘိန္နာသိ၊ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာသီ’’တိ ပုနပ္ပုနံ ဘဏတိ၊ တဿ အာပတ္တိယေဝ. ဣဓ အာဒိကမ္မိကော ဥဒါယိတ္ထေရော၊ တဿ အနာပတ္တိ အာဒိကမ္မိကဿ. နနု ‘‘သိခရဏီ’’တိအာဒီဟိ အက္ကောသန္တဿ ပဋိဃစိတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒုက္ခဝေဒနာယပိ ဘဝိတဗ္ဗံ၊ အထ ကသ္မာ ဒွိဝေဒနန္တိ? နာယံ ဒေါသော. ရာဂဝသေန ဟိ အယံ အာပတ္တိ၊ န ပဋိဃဝသေန၊ တသ္မာ ရာဂဝသေနေဝ ပဝတ္တော အက္ကောသော ဣဓာဓိပ္ပေတော၊ န ပဋိဃဝသေနာပီတိ.

ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.