၁. မုသာဝါဒဝဂ္ဂေါ

၁. မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပါစိတ္တိယေသု မုသာဝါဒဝဂ္ဂဿ ပဌမေ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေတိ ပုဗ္ဗေပိ ဇာနိတွာ ဝစနက္ခဏေပိ ဇာနန္တဿေဝ မုသာဝါဒဘဏနေ. ဘဏနဉ္စ နာမ ဣဓ အဘူတဿ ဝါ ဘူတတံ၊ ဘူတဿ ဝါ အဘူတတံ ကတွာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ ဝိညာပနပ္ပယောဂေါ၊ နိမိတ္တတ္ထေ စေတံ ဘုမ္မဝစနံ. တသ္မာ ယော သမ္ပဇာနမုသာဝါဒံ ဝဒတိ၊ တဿ တံနိမိတ္တံ တံဟေတု တပ္ပစ္စယာ ပါစိတ္တိယံ ဟောတီတိ ဧဝမေတ္ထ အညေသု စ ဤဒိသေသု အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

သာဝတ္ထိယံ ဟတ္ထကံ သကျပုတ္တံ အာရဗ္ဘ အဝဇာနိတွာ ပဋိဇာနနာဒိဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနတ္ထံ မုသာ ဘဏန္တဿ ပါရာဇိကံ၊ အမူလကေန ပါရာဇိကေန အနုဒ္ဓံသနတ္ထံ သံဃာဒိသေသော၊ သံဃာဒိသေသေန အနုဒ္ဓံသနတ္ထံ ပါစိတ္တိယံ၊ အာစာရဝိပတ္တိယာ အနုဒ္ဓံသနတ္ထံ ဒုက္ကဋံ၊ ‘‘ယော တေ ဝိဟာရေ ဝသီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၂၂၀) ပရိယာယေန ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနတ္ထံ ပဋိဝိဇာနန္တဿ မုသာ ဘဏိတေ ထုလ္လစ္စယံ၊ အပ္ပဋိဝိဇာနန္တဿ ဒုက္ကဋံ၊ ကေဝလံ မုသာ ဘဏန္တဿ ဣဓ ပါစိတ္တိယံ. အနုပဓာရေတွာ သဟသာ ဘဏန္တဿ၊ ‘‘အညံ ဘဏိဿာမီ’’တိ အညံ ဘဏန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဝိသံဝါဒနပုရေက္ခာရတာ၊ ဝိသံဝါဒနစိတ္တေန ယမတ္ထံ ဝတ္တုကာမော၊ တဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝိညာပနပယောဂေါ စာတိ ဣမာနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနီတိ.

မုသာဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဩမသဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒုတိယေ ဩမသဝါဒေတိ ဩဝိဇ္ဈနဝစနေ၊ ဇာတိနာမဂေါတ္တကမ္မသိပ္ပအာဗာဓလိင်္ဂကိလေသအာပတ္တိအက္ကောသေသု ဘူတေန ဝါ အဘူတေန ဝါ ယေန ကေနစိ ပါရာဇိကံ အာပန္နံ ဝါ အနာပန္နံ ဝါ ယံကိဉ္စိ ဘိက္ခုံ ယာယ ကာယစိ ဝါစာယ ဝါ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဝါ အနညာပဒေသေန အက္ကောသနဝစနေ ပါစိတ္တိယန္တိ အတ္ထော.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ဩမသနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တေဟိယေဝ ဒသဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ ‘‘သန္တိ ဣဓေကစ္စေ စဏ္ဍာလာ’’တိအာဒိနာ (ပါစိ. ၂၆) နယေန အညာပဒေသံ ကတွာ အက္ကောသန္တဿ၊ ‘‘စောရောသိ ဂဏ္ဌိဘေဒကောသီ’’တိအာဒီဟိ ပါဠိမုတ္တကပဒေဟိ အက္ကောသန္တဿ၊ ယထာ တထာ ဝါ အနုပသမ္ပန္နံ အက္ကောသန္တဿ စ ဒုက္ကဋံ. ဣဓ ဘိက္ခုနီပိ အနုပသမ္ပန္နသင်္ချံ ဂစ္ဆတိ. အနက္ကောသိတုကာမဿ ကေဝလံ ဒဝကမျတာယ ဝဒတော သဗ္ဗတ္ထ ဒုဗ္ဘာသိတံ. အတ္ထဓမ္မအနုသာသနိပုရေက္ခာရာနံ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ယံ အက္ကောသတိ၊ တဿ ဥပသမ္ပန္နတာ၊ အနညာပဒေသေန ဇာတိအာဒီဟိ အက္ကောသနံ၊ ‘‘မံ အက္ကောသတီ’’တိ ဇာနနာ၊ အတ္ထပုရေက္ခာရတာဒီနံ အဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနိ၊ ဝေဒနာ ပန ဣဓ ဒုက္ခာတိ.

ဩမသဝါဒသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ပေသုညသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

တတိယေ ဘိက္ခုပေသုညေတိ ဘိက္ခုဿ ပေသုညေ၊ ဇာတိအာဒီဟိ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ ဘိက္ခူ အက္ကောသန္တဿ ဘိက္ခုနော သုတွာ ဝစနံ ဘိက္ခုနော ပိယကမျတာယ ဝါ ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ဝါ ယော အက္ကုဒ္ဓေါ၊ တဿ ဘိက္ခုဿ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ ဥပသံဟဋေ တသ္မိံ ပေသုညကရဏဝစနေ ပါစိတ္တိယန္တိ အတ္ထော.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပေသုညဥပသံဟရဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ ဝုတ္တနယေနေဝ အညာပဒေသေန အက္ကောသန္တဿ ဝစနူပသံဟာရေ ဝါ ပါဠိမုတ္တကအက္ကောသူပသံဟာရေ ဝါ အနုပသမ္ပန္နဿ စ ဥပသံဟာရေ ဒုက္ကဋံ. ဣဓာပိ ဘိက္ခုနီ အနုပသမ္ပန္နဋ္ဌာနေ ဌိတာ. န ပိယကမျတာယ၊ န ဘေဒါဓိပ္ပါယေန ကေဝလံ ပါပဂရဟိတာယ ဝဒန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဇာတိအာဒီဟိ အနညာပဒေသေန အက္ကောသန္တဿ ဘိက္ခုနော သုတွာ ဝစနံ ဘိက္ခုဿ ဥပသံဟရဏံ၊ ပိယကမျတာဘေဒါဓိပ္ပါယေသု အညတရတာ၊ တဿ ဝိဇာနနာတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနေဝါတိ.

ပေသုညသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

စတုတ္ထေ ပဒသော ဓမ္မံ ဝါစေယျာတိ သင်္ဂီတိတ္တယံ အနာရုဠှမ္ပိ ရာဇောဝါဒတိက္ခိန္ဒြိယစတုပရိဝတ္တနနန္ဒောပနန္ဒကုလုမ္ပသုတ္တမဂ္ဂကထာဒိဓမ္မဉ္စ သင်္ဂီတိတ္တယမာရုဠှံ တိပိဋကဓမ္မဉ္စ ပဒံ ပဒံ ဝါစေယျ၊ ပဒါနုပဒအနွက္ခရအနုဗျဉ္ဇနေသု ဧကေကံ ကောဋ္ဌာသန္တိ အတ္ထော. ပါစိတ္တိယန္တိ ဧတေသု ပဒါဒီသု ဘိက္ခုဉ္စ ဘိက္ခုနိဉ္စ ဌပေတွာ ယံကဉ္စိ ကောဋ္ဌာသံ အဝသေသပုဂ္ဂလေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကတော ဘဏန္တဿ ပဒါဒိဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပဒသော ဓမ္မဝါစနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ. အနုပသမ္ပန္နေန သဒ္ဓိံ ဧကတော ဥဒ္ဒေသဂ္ဂဟဏေ၊ သဇ္ဈာယကရဏေ၊ တဿ သန္တိကေ ဥဒ္ဒေသဂ္ဂဟဏေ၊ ယေဘုယျေန ပဂုဏဂန္ထံ ဘဏန္တဿ၊ ဩသာရေန္တဿ စ ခလိတဋ္ဌာနေ ‘‘ဧဝံ ဘဏာဟီ’’တိ ဝစနေ စ ဧကတော ဘဏန္တဿာပိ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အနုပသမ္ပန္နတာ၊ ဝုတ္တလက္ခဏံ ဓမ္မံ ပဒသော ဝါစနတာ၊ ဧကတော ဩသာပနဉ္စာတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. ပဒသောဓမ္မသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.

ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. ပဌမသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပဉ္စမေ အနုပသမ္ပန္နေနာတိ ဘိက္ခုံ ဌပေတွာ အန္တမသော ပါရာဇိကဝတ္ထုဘူတေန တိရစ္ဆာနဂတေနာပိ. ဥတ္တရိဒိရတ္တတိရတ္တန္တိ ဒွိန္နံ ဝါ တိဏ္ဏံ ဝါ ရတ္တီနံ ဥပရိ. သဟသေယျန္တိ သဗ္ဗစ္ဆန္နပရိစ္ဆန္နေ ယေဘုယျေန ဆန္နပရိစ္ဆန္နေ ဝါ သေနာသနေ ပုဗ္ဗာပရိယေန ဝါ ဧကက္ခဏေန ဝါ ဧကတော နိပဇ္ဇနံ. ကပ္ပေယျာတိ ဝိဒဟေယျ သမ္ပာဒေယျ. တတ္ထ ဆဒနံ အနာဟစ္စ ဒိယဍ္ဎဟတ္ထုဗ္ဗေဓေန ပါကာရာဒိနာ ပရိစ္ဆိန္နမ္ပိ သဗ္ဗပရိစ္ဆန္နမိစ္စေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ ဣမိနာ လက္ခဏေန သမန္နာဂတော သစေပိ သတ္တဘူမိကော ပါသာဒေါ ဧကူပစာရော ဟောတိ၊ သတဂဗ္ဘံ ဝါ စတုသာလံ၊ ယော တတ္ထ ဝါ အညတ္ထ ဝါ တာဒိသေ တေန ဝါ အညေန ဝါ အနုပသမ္ပန္နေန သဟ တိဿော ရတ္တိယော သယိတွာ စတုတ္ထဒိဝသေ အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ အနုပသမ္ပန္နေ နိပန္နေ ဂဗ္ဘဒွါရံ ပိဓာယ ဝါ အပိဓာယ ဝါ နိပဇ္ဇတိ၊ ပဌမနိပန္နော ဝါ တသ္မိံ နိပဇ္ဇန္တေ န ဝုဋ္ဌာတိ၊ တဿ ဥဘိန္နံ ဥဋ္ဌဟိတွာ နိပဇ္ဇနပ္ပယောဂဂဏနာယ အနုပသမ္ပန္နဂဏနာယ စ ပါစိတ္တိယံ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန သမန္တပါသာဒိကာယံ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၅၁) သဗ္ဗပ္ပကာရတော ဝုတ္တော.

အာဠဝိယံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ အနုပသမ္ပန္နေန သဟသေယျဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘ဥတ္တရိဒိရတ္တတိရတ္တ’’န္တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဥပဒ္ဓစ္ဆန္နပရိစ္ဆန္နာဒီသု စ ဒုက္ကဋံ. ဦနကဒိရတ္တတိရတ္တံ ဝသန္တဿ၊ တတိယာယ ရတ္တိယာ ပုရာရုဏာ နိက္ခမိတွာ ပုန ဝသန္တဿ၊ သဗ္ဗစ္ဆန္နသဗ္ဗာပရိစ္ဆန္နာဒီသု ဝသန္တဿ၊ ဣတရသ္မိံ နိသိန္နေ နိပဇ္ဇန္တဿ၊ နိပန္နေ ဝါ နိသီဒန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ပါစိတ္တိယဝတ္ထုကသေနာသနံ၊ တတ္ထ အနုပသမ္ပန္နေန သဟ နိပဇ္ဇနံ၊ စတုတ္ထဒိဝသေ သူရိယတ္ထင်္ဂမနန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဧဠကလောမသဒိသာနေဝါတိ.

ပဌမသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဆဋ္ဌေ မာတုဂါမေနာတိ အန္တမသော တဒဟုဇာတာယပိ မနုဿိတ္ထိယာ. ဒိဿမာနရူပါ ပန ယက္ခိပေတိယော ပဏ္ဍကော မေထုနဝတ္ထုဘူတာ စ တိရစ္ဆာနိတ္ထိယော ဣဓ ဒုက္ကဋဝတ္ထုကာ ဟောန္တိ.

သာဝတ္ထိယံ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ မာတုဂါမေန သဟသေယျဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသံ အနန္တရသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ အညတြ ရတ္တိပရိစ္ဆေဒါ၊ တတြ ဟိ စတုတ္ထဒိဝသေ အာပတ္တိ၊ ဣဓ ပန ပဌမဒိဝသေပီတိ.

ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သတ္တမေ ဥတ္တရိဆပ္ပဉ္စဝါစာဟီတိဧတ္ထ ဧကော ဂါထာပါဒေါ ဧကာ ဝါစာတိ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ဝါစာပမာဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဓမ္မံ ဒေသေယျာတိ ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တလက္ခဏံ ဓမ္မံ ဝါ အဋ္ဌကထာဓမ္မံ ဝါ ဘာသေယျ. အညတြ ဝိညုနာ ပုရိသဝိဂ္ဂဟေနာတိ ဝိနာ ဝိညုနာ ပုရိသေန. မနုဿဝိဂ္ဂဟံ ဂဟေတွာ ဌိတေန ပန ယက္ခေန ဝါ ပေတေန ဝါ တိရစ္ဆာနေန ဝါ သဒ္ဓိံ ဌိတာယပိ ဓမ္မံ ဒေသေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပါစိတ္တိယန္တိ ဒုတိယာနိယတေ ဝုတ္တလက္ခဏေန မနုဿေန ဝိနာ ဝိညုမနုဿိတ္ထိယာ ဆန္နံ ဝါစာနံ ဥပရိ ပဒါဒိဝသေန ဓမ္မံ ဒေသေန္တဿ ပဒါဒိဂဏနာယ၊ ဗဟူနံ ဒေသယတော မာတုဂါမဂဏနာယ စ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ ဥဒါယိတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ မာတုဂါမဿ ဓမ္မဒေသနာဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘အညတြ ဝိညုနာ’’တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အမာတုဂါမေ မာတုဂါမသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ယက္ခိပေတိပဏ္ဍကမနုဿဝိဂ္ဂဟတိရစ္ဆာနိတ္ထီနံ ဒေသေန္တဿ စ ဒုက္ကဋံ. ဆဟိ ဝါစာဟိ၊ တတော ဝါ ဩရံ ဒေသေန္တဿ၊ ဝုတ္တလက္ခဏေ ဝါ ပုရိသေ သတိ၊ သယံ ဝါ ဥဋ္ဌာယ၊ ပုန နိသီဒိတွာ မာတုဂါမဿ ဝါ ဥဋ္ဌဟိတွာ ပုန နိသိန္နဿ၊ အညဿ ဝါ မာတုဂါမဿ ဒေသယတော၊ ‘‘ဒီဃနိကာယော နာမ ဘန္တေ ကိမတ္ထိယော’’တိ ဧဝံ ပန ပုဋ္ဌေ သဗ္ဗမ္ပိ ဒီဃနိကာယံ ဒေသေန္တဿ၊ အညဿတ္ထာယ ဝုစ္စမာနံ မာတုဂါမေ သုဏန္တေ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဝုတ္တလက္ခဏဿ ဓမ္မဿ ဆန္နံ ဝါစာနံ ဥပရိ ဒေသနာ၊ ဝုတ္တလက္ခဏော မာတုဂါမော၊ ဣရိယာပထပရိဝတ္တာဘာဝေါ၊ ကပ္ပိယကာရကဿာဘာဝေါ၊ အပဉှာဝိဿဇ္ဇနာတိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ပဒသောဓမ္မသဒိသာနေဝ၊ ကေဝလံ ဣဓ ကိရိယာကိရိယံ ဟောတီတိ.

ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ဘူတာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အဋ္ဌမေ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မန္တိ စတုတ္ထပါရာဇိကေ ဝုတ္တလက္ခဏံ ဥတ္တရိမနုဿာနံ ဈာယီနဉ္စေဝ အရိယာနဉ္စ ဓမ္မံ. ဘူတသ္မိံ ပါစိတ္တိယန္တိ အတ္တနိ ဈာနာဒိဓမ္မေ သတိ တံ ဘိက္ခုဉ္စ ဘိက္ခုနိဉ္စ ဌပေတွာ အညဿ အာရောစယတော ပါစိတ္တိယံ.

ဝေသာလိယံ ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ တေသံ ဘူတာရောစနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ နိပ္ပရိယာယေန အတ္တနိ ဝိဇ္ဇမာနံ ဈာနာဒိဓမ္မံ အာရောစေန္တဿ သစေ ယဿ အာရောစေတိ၊ သော အနန္တရမေဝ ‘‘အယံ ဈာနလာဘီ’’တိ ဝါ ‘‘အရိယော’’တိ ဝါ ယေန ကေနစိ အာကာရေန တမတ္ထံ ဇာနာတိ၊ ပါစိတ္တိယံ. နော စေ ဇာနာတိ၊ ဒုက္ကဋံ. ပရိယာယေန အာရောစိတံ ပန ဇာနာတု ဝါ၊ မာ ဝါ၊ ဒုက္ကဋမေဝ. တထာရူပေ ကာရဏေ သတိ ဥပသမ္ပန္နဿ အာရောစယတော၊ အာဒိကမ္မိကဿ စ အနာပတ္တိ. ယသ္မာ ပန အရိယာနံ ဥမ္မတ္တကာဒိဘာဝေါ နတ္ထိ၊ ဈာနလာဘိနော ပန တသ္မိံ သတိ ဈာနာ ပရိဟာယန္တိ၊ တသ္မာ တေ ဣဓ န ဂဟိတာ. ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဿ ဘူတတာ၊ အနုပသမ္ပန္နဿ အာရောစနံ၊ တင်္ခဏဝိဇာနနာ၊ အနညာပဒေသောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. ဘူတာရောစနသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ နောသညာဝိမောက္ခံ၊ အစိတ္တကံ၊ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ ကုသလာဗျာကတစိတ္တေဟိ ဒွိစိတ္တံ၊ သုခမဇ္ဈတ္တဝေဒနာဟိ ဒွိဝေဒနန္တိ.

ဘူတာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

နဝမေ ဘိက္ခုဿာတိ ပါရာဇိကံ အနဇ္ဈာပန္နဿ. ဒုဋ္ဌုလ္လန္တိ ကိဉ္စာပိ ဒွိန္နံ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနမေတံ အဓိဝစနံ၊ ဣဓ ပန သံဃာဒိသေသမေဝ အဓိပ္ပေတံ. အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာတိ ယံ သံဃော အဘိဏှာပတ္တိကဿ ဘိက္ခုနော အာယတိံ သံဝရတ္ထာယ အာပတ္တီနဉ္စ ကုလာနဉ္စ ပရိယန္တံ ကတွာ ဝါ အကတွာ ဝါ တိက္ခတ္တုံ အပလောကေတွာ ကတိကံ ကရောတိ၊ တံ ဌပေတွာ၊ အယထာကတိကာယ ‘‘အယံ အသုစိံ မောစေတွာ သံဃာဒိသေသံ အာပန္နော’’တိအာဒိနာ နယေန ဝတ္ထုနာ သဒ္ဓိံ အာပတ္တိံ ဃဋေတွာ အာရောစေန္တဿ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ဒုဋ္ဌုလ္လာပတ္တိအာရောစနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အဒုဋ္ဌုလ္လာယ ဒုဋ္ဌုလ္လသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ၊ အဝသေသေ ဆ အာပတ္တိက္ခန္ဓေ၊ အနုပသမ္ပန္နဿ ပုရိမပဉ္စသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမသင်္ခါတံ ဒုဋ္ဌုလ္လံ ဝါ ဣတရံ အဒုဋ္ဌုလ္လံ ဝါ အဇ္ဈာစာရံ အာရောစေန္တဿာပိ ဒုက္ကဋမေဝ. ဝတ္ထုမတ္တံ ဝါ အာပတ္တိမတ္တံ ဝါ အာရောစေန္တဿ၊ ဘိက္ခုသမ္မုတိပရိစ္ဆေဒံ အနတိက္ကမိတွာ အာရောစေန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဝုတ္တလက္ခဏဿ ဘိက္ခုနော သဝတ္ထုကော သံဃာဒိသေသော၊ အနုပသမ္ပန္နဿ အာရောစနံ၊ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာ အဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနိ၊ ဝေဒနာ ပန ဣဓ ဒုက္ခာယေဝါတိ.

ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒသမေ ပထဝိန္တိ ဒုဝိဓာ ပထဝီ ဇာတပထဝီ အဇာတပထဝီတိ. တတ္ထ ဇာတပထဝီ သုဒ္ဓမိဿပုဉ္ဇဝသေန တိဝိဓာ၊ တတ္ထ သုဒ္ဓပထဝီ နာမ ပကတိယာ သုဒ္ဓပံသု ဝါ သုဒ္ဓမတ္တိကာ ဝါ. မိဿပထဝီ နာမ ယတ္ထ ပံသုတော ဝါ မတ္တိကာတော ဝါ ပါသာဏသက္ခရကထလမရုမ္ဗဝါလုကာသု အညတရဿ တတိယဘာဂေါ ဟောတိ. ပုဉ္ဇပထဝီ နာမ ‘‘အတိရေကစာတုမာသံ ဩဝဋ္ဌော ပံသုပုဉ္ဇော ဝါ မတ္တိကာပုဉ္ဇော ဝါ’’တိ (ပါစိ. ၈၆) ဝုတ္တံ၊ ဝုတ္တလက္ခဏေန ပန မိဿကပုဉ္ဇောပိ ပိဋ္ဌိပါသာဏေ ဌိတသုခုမရဇမ္ပိ စ ဒေဝေ ဖုသာယန္တေ သကိံ တိန္တံ စတုမာသစ္စယေန တိန္တောကာသော ပုဉ္ဇပထဝိသင်္ခမေဝ ဂစ္ဆတိ. တိဝိဓာပိ စေသာ ပထဝီ ဥဒ္ဓနပတ္တပစနာဒိဝသေန ဝါ ယထာ တထာ ဝါ အဒဍ္ဎာ ‘ဇာတပထဝီ’တိ ဝုစ္စတိ၊ ဒဍ္ဎာ ပန ဝုတ္တပ္ပမာဏတော အဓိကတရပါသာဏာဒိမိဿာ ဝါ အဇာတပထဝီ နာမ ဟောတိ၊ ကော ပန ဝါဒေါ သုဒ္ဓပါသာဏာဒိဘေဒါယ. တတ္ထ ယာ ‘ဇာတပထဝီ’တိ ဝုတ္တာ၊ အယံ အကပ္ပိယပထဝီ. ယော ဘိက္ခု တံ ဧဝရူပံ ပထဝိံ သယံ ခဏတိ၊ ခဏနဘေဒနဝိလေခနပစနာဒီဟိ ဝိကောပေတိ၊ တဿ ပယောဂဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ. ယော ပန ခဏာပေတိ၊ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိကောပါပေတိ၊ တဿ ‘‘ဣမံ ပဒေသ’’န္တိ ဝါ ‘‘ဣမံ ပထဝိ’’န္တိ ဝါ ဧဝံ နိယမေတွာ ‘‘ခဏ၊ ဘိန္ဒာ’’တိအာဒိနာ နယေန အာဏာပေန္တဿ အာဏတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ၊ သကိံ အာဏတ္တေ ဒိဝသမ္ပိ ခဏန္တေ အာဏာပကဿ ဧကမေဝ ပါစိတ္တိယံ၊ သစေ ဣတရော ပုနပ္ပုနံ အာဏာပေတိ၊ ဝါစာယ ဝါစာယ ပါစိတ္တိယံ.

အာဠဝိယံ အာဠဝကေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပထဝိခဏနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ သာဏတ္တိကံ၊ ပထဝိယာ ဝေမတိကဿ၊ အပထဝိယာ ပထဝိသညိနော စေဝ ဝေမတိကဿ စ ဒုက္ကဋံ. ဩကာသံ အနိယမေတွာ ‘‘ပေါက္ခရဏိံ ခဏ၊ အာဝါဋံ ခဏ၊ ကန္ဒံ ခဏာ’’တိအာဒီနိ ဘဏန္တဿ၊ အာတပေန သုဿိတွာ ဖလိတကဒ္ဒမံ ဝါ ဂေါကဏ္ဋကံ ဝါ ဟေဋ္ဌာ ပထဝိယာ အသမ္ဗဒ္ဓံ ဘိဇ္ဇိတွာ ပတိတနဒိတဋံ ဝါ မဟန္တမ္ပိ နင်္ဂလစ္ဆိန္နမတ္တိကာပိဏ္ဍန္တိဧဝမာဒီနိ သဗ္ဗဉ္စ အဇာတပထဝိံ ဝိကောပေန္တဿ၊ ‘‘ဣမဿ ထမ္ဘဿ အာဝါဋံ ဇာန၊ မတ္တိကံ ဒေဟိ၊ မတ္တိကံ အာဟရ၊ ပံသုနာ မေ အတ္ထော၊ မတ္တိကံ ကပ္ပိယံ ကရောဟီ’’တိ ဘဏန္တဿ၊ အသဉ္စိစ္စ ရုက္ခာဒိပဝဋ္ဋနေန ဘိန္ဒန္တဿ၊ အသတိယာ ပါဒင်္ဂုဋ္ဌကာဒီဟိ ဝိလေခန္တဿ၊ ဇာတပထဝိဘာဝံ ဝါ၊ ‘‘ခဏာမိ ဝါ အဟ’’န္တိ အဇာနန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဇာတပထဝီ၊ ပထဝိသညိတာ၊ ခဏနခဏာပနာနံ အညတရန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇံ၊ တိစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.

ပထဝီခဏနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

မုသာဝါဒဝဂ္ဂေါ ပဌမော.