၃. ပတ္တဝဂ္ဂေါ

၁. ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပတ္တဝဂ္ဂဿ ပဌမေ အတိရေကပတ္တောတိ အနဓိဋ္ဌိတော စ အဝိကပ္ပိတော စ၊ သော စ ခေါ ဥက္ကဋ္ဌမဇ္ဈိမောမကာနံ အညတရော ပမာဏယုတ္တောဝ၊ တဿ ပမာဏံ ‘‘အဍ္ဎာဠှကောဒနံ ဂဏှာတီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ ၆၀၂) နယေန ပါဠိယံ ဝုတ္တံ. တတြာယံ ဝိနိစ္ဆယော – အနုပဟတပုရာဏသာလိတဏ္ဍုလာနံ သုကောဋ္ဋိတပရိသုဒ္ဓါနံ ဒွေ မဂဓနာဠိယော ဂဟေတွာ တေဟိ တဏ္ဍုလေဟိ အနုတ္တဏ္ဍုလမကိလိန္နမပိဏ္ဍိကံ သုဝိသဒံ ကုန္ဒမကုဠရာသိသဒိသံ အဝဿာဝိတောဒနံ ပစိတွာ နိရဝသေသံ ပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ တဿ ဩဒနဿ စတုတ္ထဘာဂပ္ပမာဏော နာတိဃနော နာတိတနုကော ဟတ္ထဟာရိယော သဗ္ဗသမ္ဘာရသင်္ခတော မုဂ္ဂသူပေါ ပက္ခိပိတဗ္ဗော၊ တတော အာလောပဿ အနုရူပံ ယာဝစရိမာလောပပ္ပဟောနကံ မစ္ဆမံသာဒိဗျဉ္ဇနံ ပက္ခိပိတဗ္ဗံ၊ သပ္ပိတေလတက္ကရသကဉ္ဇိယာဒီနိ ပန ဂဏနူပဂါနိ န ဟောန္တိ. တာနိ ဟိ ဩဒနဂတိကာနေဝ၊ နေဝ ဟာပေတုံ၊ န ဝဍ္ဎေတုံ သက္ကောန္တိ၊ ဧဝမေတံ သဗ္ဗမ္ပိ ပက္ခိတ္တံ သစေ ပတ္တဿ မုခဝဋ္ဋိယာ ဟေဋ္ဌိမရာဇိသမံ တိဋ္ဌတိ၊ သုတ္တေန ဝါ ဟီရေန ဝါ ဆိန္ဒန္တဿ သုတ္တဿ ဝါ ဟီရဿ ဝါ ဟေဋ္ဌိမန္တံ ဖုသတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌော နာမ ပတ္တော. သစေ တံ ရာဇိံ အတိက္ကမ္မ ထူပီကတံ တိဋ္ဌတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌောမကော နာမ ပတ္တော. သစေ တံ ရာဇိံ န သမ္ပာပုဏာတိ၊ အန္တောဂဓမေဝ ဟောတိ၊ အယံ ဥက္ကဋ္ဌုက္ကဋ္ဌော နာမ ပတ္တော. ဥက္ကဋ္ဌတော ဥပဍ္ဎပ္ပမာဏော မဇ္ဈိမော. မဇ္ဈိမပတ္တတော ဥပဍ္ဎပ္ပမာဏော ဩမကော. တေသမ္ပိ ဝုတ္တနယေနေဝ ဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣစ္စေတေသု နဝသု ဥက္ကဋ္ဌုက္ကဋ္ဌော စ ဩမကောမကော စာတိ ဒွေ အပတ္တာ၊ သေသာ သတ္တ ပတ္တာ ပမာဏယုတ္တာ နာမ၊ အယမေတ္ထသင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန သမန္တပါသာဒိကာယံ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၅၉၈ အာဒယော) ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ဧဝံ ပမာဏယုတ္တံ သမဏသာရုပ္ပေန ပက္ကံ အယောပတ္တံ ဝါ မတ္တိကာပတ္တံ ဝါ လဘိတွာ ပုရာဏပတ္တံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ အန္တောဒသာဟေ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော. သစေ ပနဿ မူလတော ကာကဏိကမတ္တမ္ပိ ဒါတဗ္ဗံ အဝသိဋ္ဌံ ဟောတိ၊ အဓိဋ္ဌာနုပဂေါ န ဟောတိ၊ အပ္ပစ္စုဒ္ဓရန္တေန ဝိကပ္ပေတဗ္ဗော. တတ္ထ ပစ္စုဒ္ဓရဏာဓိဋ္ဌာနလက္ခဏံ စီဝရဝဂ္ဂေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဝိကပ္ပနလက္ခဏံ ပရတော ဝက္ခာမ. သစေ ပန ကောစိ အပတ္တကော ဘိက္ခု ဒသ ပတ္တေ လဘိတွာ သဗ္ဗေ အတ္တနာဝ ပရိဘုဉ္ဇိတုကာမော ဟောတိ၊ ဧကံ ပတ္တံ အဓိဋ္ဌာယ ပုန ဒိဝသေ တံ ပစ္စုဒ္ဓရိတွာ အညော အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော၊ ဧတေနုပါယေန ဝဿသတမ္ပိ ပရိဟရိတုံ သက္ကာ. ယော ပနဿ ပတ္တော မုခဝဋ္ဋိတော ဟေဋ္ဌာ ဒွင်္ဂုလမတ္တောကာသတော ပဋ္ဌာယ ယတ္ထကတ္ထစိ ကင်္ဂုသိတ္ထနိက္ခမနမတ္တေန ဆိဒ္ဒေန ဆိဒ္ဒေါ ဟောတိ၊ သော အဓိဋ္ဌာနုပဂေါ န ဟောတိ. ပုန ဆိဒ္ဒေ ပါကတိကေ ကတေ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော၊ သေသံ အဓိဋ္ဌာနဝိဇဟနံ တိစီဝရေ ဝုတ္တနယမေဝ.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ အာရဗ္ဘ အတိရေကပတ္တဓာရဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ အသာဓာရဏပညတ္တိ၊ သေသဝဏ္ဏနာက္ကမော စီဝရဝဂ္ဂဿ ပဌမသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗောတိ.

ပတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ဦနပဉ္စဗန္ဓနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒုတိယေ ဦနာနိ ပဉ္စ ဗန္ဓနာနိ အဿာတိ ဦနပဉ္စဗန္ဓနော၊ နာဿ ပဉ္စ ဗန္ဓနာနိ ပူရေန္တီတိ အတ္ထော၊ တေန ဦနပဉ္စဗန္ဓနေန၊ ဣတ္ထမ္ဘူတဿ လက္ခဏေ ကရဏဝစနံ. တတ္ထ ယသ္မာ အဗန္ဓနဿာပိ ပဉ္စ ဗန္ဓနာနိ န ပူရေန္တိ သဗ္ဗသော နတ္ထိတာယ၊ တေနဿ ပဒဘာဇနေ ‘‘ဦနပဉ္စဗန္ဓနော နာမ ပတ္တော အဗန္ဓနော ဝါ ဧကဗန္ဓနော ဝါ’’တိအာဒိ (ပါရာ. ၆၁၃) ဝုတ္တံ. ‘‘ဦနပဉ္စဗန္ဓနေနာ’’တိ စ ဝုတ္တတ္တာ ယဿ ပဉ္စဗန္ဓနော ပတ္တော ဟောတိ ပဉ္စဗန္ဓနောကာသော ဝါ၊ တဿ သော အပတ္တော၊ တသ္မာ အညံ ဝိညာပေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ယသ္မိံ ပန ပတ္တေ မုခဝဋ္ဋိတော ဟေဋ္ဌာ ဘဋ္ဌာ ဒွင်္ဂုလပ္ပမာဏာ ဧကာပိ ရာဇိ ဟောတိ၊ တံ တဿာ ရာဇိယာ ဟေဋ္ဌိမပရိယန္တေ ပတ္တဝေဓကေန ဝိဇ္ဈိတွာ ပစိတွာ သုတ္တရဇ္ဇုကမကစိရဇ္ဇုကာဒီဟိ ဝါ တိပုသုတ္တကေန ဝါ ဗန္ဓိတွာ တံ ဗန္ဓနံ အာမိသဿ အလဂ္ဂနတ္ထံ တိပုပဋ္ဋကေန ဝါ ကေနစိ ဗဒ္ဓသိလေသာဒိနာ ဝါ ပဋိစ္ဆာဒေတဗ္ဗံ၊ သော စ ပတ္တော အဓိဋ္ဌဟိတွာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော၊ သုခုမံ ဝါ ဆိဒ္ဒံ ကတွာ ဗန္ဓိတဗ္ဗော၊ ဖာဏိတံ ဈာပေတွာ ပါသာဏစုဏ္ဏေန ဗန္ဓိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ယဿ ပန ဒွေ ရာဇိယော ဝါ ဧကာယေဝ ဝါ စတုရင်္ဂုလာ၊ တဿ ဒွေ ဗန္ဓနာနိ ဒါတဗ္ဗာနိ. ယဿ တိဿော ဝါ ဧကာယေဝ ဝါ ဆဠင်္ဂုလာ၊ တဿ တီဏိ. ယဿ စတဿော ဝါ ဧကာယေဝ ဝါ အဋ္ဌင်္ဂုလာ၊ တဿ စတ္တာရိ. ယဿ ပဉ္စ ဝါ ဧကာယေဝ ဝါ ဒသင်္ဂုလာ၊ သော ဗဒ္ဓေါပိ အဗဒ္ဓေါပိ အပတ္တောယေဝ၊ အညော ဝိညာပေတဗ္ဗော၊ ဧသ တာဝ မတ္တိကာပတ္တေ ဝိနိစ္ဆယော.

အယောပတ္တေ ပန သစေပိ ပဉ္စ ဝါ အတိရေကာနိ ဝါ ဆိဒ္ဒါနိ ဟောန္တိ၊ တာနိ စေ အယစုဏ္ဏေန ဝါ အာဏိယာ ဝါ လောဟမဏ္ဍလေန ဝါ ဗဒ္ဓါနိ မဋ္ဌာနိ ဟောန္တိ၊ သွေဝ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော၊ အညော န ဝိညာပေတဗ္ဗော. အထ ပန ဧကမ္ပိ ဆိဒ္ဒံ မဟန္တံ ဟောတိ၊ လောဟမဏ္ဍလေန ဗဒ္ဓမ္ပိ မဋ္ဌံ န ဟောတိ၊ ပတ္တေ အာမိသံ လဂ္ဂတိ၊ အကပ္ပိယော ဟောတိ အယံ ပတ္တော၊ အညော ဝိညာပေတဗ္ဗော. ယော ပန ဧဝံ ပတ္တသင်္ခေပဂတေ ဝါ အယောပတ္တေ၊ ဦနပဉ္စဗန္ဓနေ ဝါ မတ္တိကာပတ္တေ သတိ အညံ ဝိညာပေတိ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယော ဟောတိ၊ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗော. နိဿဇ္ဇန္တေန သံဃမဇ္ဈေ ဧဝ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗော၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဘိက္ခုပရိသာယ နိဿဇ္ဇိတဗ္ဗော’’တိ. ယော စ တဿာ ဘိက္ခုပရိသာယာတိဧတ္ထ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ ပကတိယာ ဧဝ အတ္တနော အတ္တနော အဓိဋ္ဌိတံ ပတ္တံ ဂဟေတွာ သန္နိပတိတဗ္ဗံ၊ တတော သမ္မတေန ပတ္တဂ္ဂါဟာပကေန ပတ္တဿ ဝိဇ္ဇမာနဂုဏံ ဝတွာ ‘‘ဘန္တေ၊ ဣမံ ဂဏှထာ’’တိ ထေရော ဝတ္တဗ္ဗော. သစေ ထေရဿ သော ပတ္တော န ရုစ္စတိ၊ အပ္ပိစ္ဆတာယ ဝါ န ဂဏှာတိ၊ ဝဋ္ဋတိ. တသ္မိံ ပန အနုကမ္ပာယ အဂဏှန္တဿ ဒုက္ကဋံ. သစေ ပန ဂဏှာတိ၊ ထေရဿ ပတ္တံ ဒုတိယတ္ထေရံ ဂါဟာပေတွာ ဧတေနေဝ ဥပါယေန ယာဝ သံဃနဝကာ ဂါဟာပေတဗ္ဗော၊ တေန ပရိစ္စတ္တပတ္တော ပန ပတ္တပရိယန္တော နာမ၊ သော တဿ ဘိက္ခုနော ပဒါတဗ္ဗော. တေနာပိ သော ယထာ ဝိညာပေတွာ ဂဟိတပတ္တော၊ ဧဝမေဝ သက္ကစ္စံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော. သစေ ပန တံ ဇိဂုစ္ဆန္တော အဒေသေ ဝါ နိက္ခိပတိ၊ အပရိဘောဂေန ဝါ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဝိဿဇ္ဇေတိ ဝါ၊ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ.

သက္ကေသု ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ အာရဗ္ဘ ဗဟူ ပတ္တေ ဝိညာပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ အဗန္ဓနေန အဗန္ဓနံ၊ ဧကဗန္ဓနံ၊ ဒုဗန္ဓနံ၊ တိဗန္ဓနံ၊ စတုဗ္ဗန္ဓနံ၊ အဗန္ဓနောကာသံ၊ ဧကဒွိတိစတုဗ္ဗန္ဓနောကာသံ စေတာပေတိ၊ ဧဝံ ဧကေကေန ပတ္တေန ဒသဓာ ဒသဝိဓံ ပတ္တံ. စေတာပနဝသေန ပန ဧကံ နိဿဂ္ဂိယပါစိတ္တိယသတံ ဟောတိ. နဋ္ဌပတ္တဿ၊ ဘိန္နပတ္တဿ၊ အတ္တနော ဉာတကပ္ပဝါရိတေ၊ အညဿ စ ဉာတကပ္ပဝါရိတေ၊ တဿေဝတ္ထာယ ဝိညာပေန္တဿ၊ အတ္တနော ဓနေန ဂဏှတော၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အဓိဋ္ဌာနုပဂပတ္တဿ ဦနပဉ္စဗန္ဓနတာ၊ အတ္တုဒ္ဒေသိကတာ၊ အကတဝိညတ္တိ၊ တာယ စ ပဋိလာဘောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဓောဝါပနသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယာနေဝါတိ.

ဦနပဉ္စဗန္ဓနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

တတိယေ ပဋိသာယနီယာနီတိ ပဋိသာယိတဗ္ဗာနိ၊ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထော. ဧတေန သယံ ဥဂ္ဂဟေတွာ နိက္ခိတ္တာနံ သတ္တာဟာတိက္ကမေပိ အနာပတ္တိံ ဒဿေတိ၊ တာနိ ဟိ ပဋိသာယိတုံ န ဝဋ္ဋန္တိ. ဘေသဇ္ဇာနီတိ ဘေသဇ္ဇကိစ္စံ ကရောန္တု ဝါ၊ မာ ဝါ၊ ဧဝံ လဒ္ဓဝေါဟာရာနိ. သပ္ပိ နာမ ဂဝါဒီနံ သပ္ပိ၊ ယေသံ မံသံ ကပ္ပတိ၊ တေသံ သပ္ပိ. တထာ နဝနီတံ. တေလံ နာမ တိလသာသပမဓူကဧရဏ္ဍကဝသာဒီဟိ နိဗ္ဗတ္တိတံ. မဓု နာမ မက္ခိကာမဓုမေဝ. ဖာဏိတံ နာမ ဥစ္ဆုရသံ ဥပါဒါယ ပန အပက္ကာ ဝါ အဝတ္ထုကပက္ကာ ဝါ သဗ္ဗာပိ ဥစ္ဆုဝိကတိ ‘‘ဖာဏိတ’’န္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာတိ တာနိ ဘေသဇ္ဇာနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ န တေသံ ဝတ္ထူနိ. ဧတေန ဌပေတွာ ဝသာတေလံ ယာနေတ္ထ ယာဝကာလိကဝတ္ထုကာနိ၊ တေသံ ဝတ္ထူနိ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ ကတာနိ သပ္ပိအာဒီနိ သတ္တာဟံ အတိက္ကာမယတောပိ အနာပတ္တိံ ဒဿေတိ. ဝသာတေလံ ပန ကာလေ ပဋိဂ္ဂဟိတံ ကာလေ နိပက္ကံ ကာလေ သံသဋ္ဌံ တေလပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတုံ အနုညာတံ၊ တသ္မာ ဌပေတွာ မနုဿဝသံ အညံ ယံကဉ္စိ ဝသံ ပုရေဘတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ သာမံ ပစိတွာ နိဗ္ဗတ္တိတတေလမ္ပိ သတ္တာဟံ နိရာမိသပရိဘောဂေန ဝဋ္ဋတိ. အနုပသမ္ပန္နေန ပစိတွာ ဒိန္နံ ပန တဒဟုပုရေဘတ္တံ သာမိသမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ၊ အညေသံ ယာဝကာလိကဝတ္ထူနံ ဝတ္ထုံ ပစိတုံ န ဝဋ္ဋတိယေဝ. နိဗ္ဗတ္တိတသပ္ပိ ဝါ နဝနီတံ ဝါ ပစိတုံ ဝဋ္ဋတိ၊ တံ ပန တဒဟုပုရေဘတ္တမ္ပိ သာမိသံ ပရိဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ. ပုရေဘတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟိတခီရာဒိတော အနုပသမ္ပန္နေန ပစိတွာ ကတသပ္ပိအာဒီနိ ပန တဒဟုပုရေဘတ္တံ သာမိသာနိပိ ဝဋ္ဋန္တိ၊ ပစ္ဆာဘတ္တတော ပဋ္ဌာယ အနဇ္ဈောဟရဏီယာနိ၊ သတ္တာဟာတိက္ကမေပိ အနာပတ္တိ. သန္နိဓိကာရကံ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနီတိ သန္နိဓိံ ကတွာ နိဒဟိတွာ ပုရေဘတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ တဒဟုပုရေဘတ္တံ သာမိသပရိဘောဂေနာပိ ဝဋ္ဋန္တိ၊ ပစ္ဆာဘတ္တတော ပဋ္ဌာယ ပန တာနိ စ၊ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ စ သတ္တာဟံ နိရာမိသပရိဘောဂေန ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနီတိ အတ္ထော. ‘‘ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာနီ’’တိ စ ဝစနတော အန္တောသတ္တာဟေ အဗ္ဘဉ္ဇနာဒီနံ အတ္ထာယ အဓိဋ္ဌဟိတွာ ဌပိတေသု အနာပတ္တိ၊ ယာဝဇီဝိကာနိ သာသပမဓူကဧရဏ္ဍကအဋ္ဌီနိ တေလကရဏတ္ထံ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ တဒဟေဝ ကတတေလံ သတ္တာဟကာလိကံ၊ ဒုတိယဒိဝသေ ကတံ ဆာဟံ ဝဋ္ဋတိ၊ တတိယဒိဝသေ ကတံ ပဉ္စာဟံ၊ စတုတ္ထပဉ္စမဆဋ္ဌသတ္တမဒိဝသေ ကတံ တဒဟေဝ ဝဋ္ဋတိ. သစေ ယာဝ အရုဏဿ ဥဂ္ဂမနာ တိဋ္ဌတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ၊ အဋ္ဌမဒိဝသေ ကတံ အနဇ္ဈောဟရဏီယံ၊ အနိဿဂ္ဂိယတ္တာ ပန ဗာဟိရပရိဘောဂေန ဝဋ္ဋတိ. သစေပိ န ကရောတိ၊ တေလတ္ထာယ ပဋိဂ္ဂဟိတသာသပါဒီနံ ပန ပါဠိယံ အနာဂတသပ္ပိအာဒီနဉ္စ သတ္တာဟာတိက္ကမေ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ. သီတုဒကေန ကတမဓူကပုပ္ဖဖာဏိတံ ပန ဖာဏိတဂတိကမေဝ၊ အမ္ဗဖာဏိတာဒီနိ ယာဝကာလိကာနိ. ယံ ပနေတ္ထ သတ္တာဟကာလိကံ၊ တံ နိဿဋ္ဌံ ပဋိလဘိတွာပိ အရုအာဒီနိ ဝါ မက္ခေတုံ၊ အဇ္ဈောဟရိတုံ ဝါ န ဝဋ္ဋတိ. ပဒီပေ ကာဠဝဏ္ဏေ ဝါ ဥပနေတဗ္ဗံ၊ အညဿ ဘိက္ခုနော ကာယိကပရိဘောဂံ ဝဋ္ဋတိ. ယံ ပန နိရပေက္ခော ပရိစ္စဇိတွာ ပုန လဘတိ၊ တံ အဇ္ဈောဟရိတုမ္ပိ ဝဋ္ဋတိ. ဝိသုံ ဌပိတသပ္ပိအာဒီသု၊ ဧကဘာဇနေ ဝါ အမိဿိတေသု ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော.

သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ သတ္တာဟံ အတိက္ကမနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသံ စီဝရဝဂ္ဂဿ ပဌမသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.

ဘေသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

စတုတ္ထေ မာသော သေသော ဂိမှာနန္တိ စတုန္နံ ဂိမှမာသာနံ ဧကော ပစ္ဆိမမာသော သေသော. ပရိယေသိတဗ္ဗန္တိ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမမာသဿ ပဌမဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ကတ္တိကမာသဿ ပစ္ဆိမဒိဝသော၊ တာဝ ‘‘ကာလော ဝဿိကသာဋိကာယာ’’တိအာဒိနာ သတုပ္ပါဒကရဏေန၊ သံဃဿ ပဝါရိတဋ္ဌာနတော၊ အတ္တနော ဉာတကပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနတော ပန ‘‘ဒေထ မေ ဝဿိကသာဋိကစီဝရ’’န္တိအာဒိကာယ ဝိညတ္တိယာပိ ပရိယေသိတဗ္ဗံ. အညာတကအပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနေ သတုပ္ပါဒံ ကရောန္တဿ ဝတ္တဘေဒေ ဒုက္ကဋံ၊ ယထာ ဝါ တထာ ဝါ ‘‘ဒေထ မေ’’တိအာဒိဝစနေန ဝိညာပေန္တဿ အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒေန နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ကတွာ နိဝါသေတဗ္ဗန္တိ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမဒ္ဓမာသဿ ပဌမဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ကတ္တိကမာသဿ ပစ္ဆိမဒိဝသော၊ တာဝ သူစိကမ္မနိဋ္ဌာနေန သကိမ္ပိ ဝဏ္ဏဘေဒမတ္တရဇနေန ကပ္ပဗိန္ဒုကရဏေန စ ကတွာ ပရိဒဟိတဗ္ဗာ. ဧတ္တာဝတာ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမော မာသော ပရိယေသနက္ခေတ္တံ၊ ပစ္ဆိမော အဒ္ဓမာသော ကရဏနိဝါသနက္ခေတ္တမ္ပိ၊ ဝဿာနဿ စတူသု မာသေသု သဗ္ဗမ္ပိ တံ ဝဋ္ဋတီတိ အယမတ္ထော ဒဿိတော ဟောတိ. ယော စာယံ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမော မာသော အနုညာတော၊ ဧတ္ထ ကတပရိယေသိတမ္ပိ ဝဿိကသာဋိကံ အဓိဋ္ဌာတုံ န ဝဋ္ဋတိ. သစေ တသ္မိံ မာသေ အတိက္ကန္တေ ဝဿံ ဥက္ကဍ္ဎိယတိ၊ ပုန မာသပရိဟာရံ လဘတိ၊ ဓောဝိတွာ ပန နိက္ခိပိတွာ ဝဿူပနာယိကဒိဝသေ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗာ. သစေ သတိသမ္မောသေန ဝါ အပ္ပဟောနကဘာဝေန ဝါ အကတာ ဟောတိ. တေ စ ဒွေ မာသေ ဝဿာနဿ စတုမာသန္တိ ဆ မာသေ ပရိဟာရံ လဘတိ. သစေ ပန ကတ္တိကမာသေ ကထိနံ အတ္ထရိယတိ၊ အပရေပိ စတ္တာရော မာသေ လဘတိ၊ ဧဝံ ဒသ မာသာ ဟောန္တိ. တတော ပရမ္ပိ သတိယာ ပစ္စာသာယ တံ မူလစီဝရံ ကတွာ ဌပေန္တဿ ဧကမာသန္တိ ဧဝံ ဧကာဒသ မာသေ ပရိဟာရံ လဘတိ၊ ဣတော ပရံ ဧကာဟမ္ပိ န လဘတိ.

ဩရေန စေ မာသော သေသော ဂိမှာနန္တိ ဂိမှာနံ ပစ္ဆိမမာသဿ ဩရိမဘာဂေ ယာဝ ဟေမန္တဿ ပဌမဒိဝသော၊ တာဝါတိ အတ္ထော. ပရိယေသေယျာတိ ဧတေသု သတ္တသု ပိဋ္ဌိသမယမာသေသု အညာတကအပ္ပဝါရိတဋ္ဌာနတော သတုပ္ပါဒကရဏေန ပရိယေသန္တဿ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ၊ ဝိညာပေန္တဿ အညာတကဝိညတ္တိသိက္ခာပဒေန နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ၊ ဉာတကပ္ပဝါရိတေ ဝိညာပေန္တဿ တေန သိက္ခာပဒေန အနာပတ္တိ၊ သတုပ္ပါဒံ ကရောန္တဿ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန အာပတ္တိ. ဩရေနဒ္ဓမာသော သေသော ဂိမှာနန္တိ ဂိမှာနဿ ပစ္ဆိမဒ္ဓမာသတော ဩရိမဘာဂေ ဧကသ္မိံ အဒ္ဓမာသေ. ကတွာ နိဝါသေယျာတိ ဧတ္ထန္တရေ ဓမ္မေန ဥပ္ပန္နမ္ပိ ကတွာ နိဝါသေန္တဿ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ဝဿိကသာဋိကပရိယေသနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ အသာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ဦနကမာသဒ္ဓမာသေသု အတိရေကသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ၊ တထာ သတိယာ ဝဿိကသာဋိကာယ နဂ္ဂဿ ကာယံ ဩဝဿာပယတော. ပေါက္ခရဏိယာဒီသု ပန နှာယန္တဿ ဝါ အစ္ဆိန္နစီဝရဿ ဝါ နဋ္ဌစီဝရဿ ဝါ ‘‘အနိဝတ္ထံ စောရာ ဟရန္တီ’’တိ ဧဝံ အာပဒါသု ဝါ နိဝါသယတော ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဧတ္ထ စ ဝဿိကသာဋိကာယ အတ္တုဒ္ဒေသိကတာ၊ အသမယေ ပရိယေသနတာ၊ တာယ စ ပဋိလာဘောတိ ဣမာနိ တာဝ ပရိယေသနာပတ္တိယာ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သစီဝရတာ၊ အာပဒါဘာဝေါ၊ ဝဿိကသာဋိကာယ သကဘာဝေါ၊ အသမယေ နိဝါသနန္တိ ဣမာနိ နိဝါသနာပတ္တိယာ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဓောဝါပနသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယာနေဝါတိ.

ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပဉ္စမေ သာမံ စီဝရံ ဒတွာတိ ဝေယျာဝစ္စာဒီနိ ပစ္စာသိသမာနော သယမေဝ ဒတွာ. အစ္ဆိန္ဒေယျာတိ ဝေယျာဝစ္စာဒီနိ အကရောန္တံ ဒိသွာ သကသညာယ အစ္ဆိန္ဒန္တဿ ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိယော. အစ္ဆိန္ဒာပေယျာတိဧတ္ထ ပန ‘‘အစ္ဆိန္ဒာ’’တိ အာဏတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ၊ အစ္ဆိန္ဒေသု ယတ္တကာနိ အာဏတ္တာနိ၊ တေသံ ဂဏနာယ အာပတ္တိယော.

သာဝတ္ထိယံ ဥပနန္ဒံ အာရဗ္ဘ စီဝရအစ္ဆိန္ဒနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ သာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညိနော၊ ဝေမတိကဿ၊ အနုပသမ္ပန္နသညိနော ဝါ၊ ဥပသမ္ပန္နဿာပိ ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမစီဝရံ ဌပေတွာ အညံ ပရိက္ခာရံ၊ အနုပသမ္ပန္နဿ စ ယံကိဉ္စိ အစ္ဆိန္ဒတော ဝါ ဒုက္ကဋံ. တေန တုဋ္ဌေန ဝါ ကုပိတေန ဝါ ဒိန္နံ ပန တဿ ဝိဿာသံ ဝါ ဂဏှန္တဿ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဝိကပ္ပနုပဂပစ္ဆိမစီဝရတာ၊ သာမံ ဒိန္နတာ၊ သကသညိတာ၊ ဥပသမ္ပန္နတာ၊ ကောဓဝသေန အစ္ဆိန္ဒနံ ဝါ အစ္ဆိန္ဒာပနံ ဝါတိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနိ အညတြ ဝေဒနာယ. ဝေဒနာ ပန ဣဓ ဒုက္ခဝေဒနာယေဝါတိ.

စီဝရအစ္ဆိန္ဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဆဋ္ဌေ သုတ္တန္တိ ဆဗ္ဗိဓံ ခေါမသုတ္တာဒိံ ဝါ တေသံ အနုလောမံ ဝါ. ဝိညာပေတွာတိ စီဝရတ္ထာယ ယာစိတွာ. ဝါယာပေယျာတိ ‘‘စီဝရံ မေ၊ အာဝုသော၊ ဝါယထာ’’တိ အကပ္ပိယာယ ဝိညတ္တိယာ ဝါယာပေယျ. နိဿဂ္ဂိယန္တိ ဧဝံ ဝါယာပေန္တဿ ယော တန္တဝါယော စီဝရဝါယနတ္ထံ တုရိဝေမသဇ္ဇနာဒိကေ ပယောဂေ ကရောတိ၊ တဿ သဗ္ဗပ္ပယောဂေသု ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ.

ရာဇဂဟေ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ စီဝရဝါယာပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ ဝိညာပိတသုတ္တံ ဝိညာပိတတန္တဝါယေန ဝါယာပေန္တဿ ဒီဃတော ဝိဒတ္ထိမတ္တေ တိရိယဉ္စ ဟတ္ထမတ္တေ ဝီတေ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. ဣတိ ယာဝ စီဝရံ ဝဍ္ဎတိ၊ တာဝ ဣမိနာ ပမာဏေန အာပတ္တိယော ဝဍ္ဎန္တိ. တေနေဝ ပန အဝိညတ္တိယာ လဒ္ဓသုတ္တံ ဝါယာပေန္တဿ ယထာ ပုဗ္ဗေ နိဿဂ္ဂိယံ၊ ဧဝံ ဣဓ ဒုက္ကဋံ. တေနေဝ ဝိညတ္တဉ္စ အဝိညတ္တဉ္စ ဝါယာပေန္တဿ သစေ ဝုတ္တပ္ပမာဏေန ကေဒါရဗဒ္ဓံ ဝိယ စီဝရံ ဟောတိ၊ အကပ္ပိယသုတ္တမယေ ပရိစ္ဆေဒေ ပါစိတ္တိယံ၊ ဣတရသ္မိံ တထေဝ ဒုက္ကဋံ. တတော စေ ဦနတရာ ပရိစ္ဆေဒါ၊ သဗ္ဗပရိစ္ဆေဒေသု ဒုက္ကဋာနေဝ. အထ ဧကန္တရိကေန ဝါ သုတ္တေန ဒီဃတော ဝါ ကပ္ပိယံ တိရိယံ အကပ္ပိယံ ကတွာ ဝီတံ ဟောတိ၊ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တပ္ပမာဏဂဏနာယ ဒုက္ကဋာနိ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန ကပ္ပိယတန္တဝါယေန အကပ္ပိယသုတ္တေ၊ ကပ္ပိယာကပ္ပိယေဟိ တန္တဝါယေဟိ သုတ္တေပိ ကပ္ပိယေ အကပ္ပိယေ ကပ္ပိယာကပ္ပိယေ စ အာပတ္တိဘေဒေါ ဝေဒိတဗ္ဗော. တိကပါစိတ္တိယံ၊ အဝါယာပိတေ ဝါယာပိတသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ. စီဝရသိဗ္ဗနအာယောဂကာယဗန္ဓနအံသဗဒ္ဓကပတ္တတ္ထဝိကပရိဿာဝနာနံ အတ္ထာယ သုတ္တံ ဝိညာပေန္တဿ၊ ဉာတကပ္ပဝါရိတေဟိ ကပ္ပိယသုတ္တံ ဝါယာပေန္တဿ၊ အညဿတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဓနေန၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ၊ စီဝရတ္ထာယ ဝိညာပိတသုတ္တံ၊ အတ္တုဒ္ဒေသိကတာ၊ အကပ္ပိယတန္တဝါယေန အကပ္ပိယဝိညတ္တိယာ ဝါယာပနန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဓောဝါပနသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယာနေဝါတိ.

သုတ္တဝိညတ္တိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. မဟာပေသကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သတ္တမေ တတြ စေ သော ဘိက္ခူတိ ယတြ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ တန္တဝါယာ၊ တတြ. ပုဗ္ဗေ အပ္ပဝါရိတောတိ စီဝရသာမိကေဟိ အပ္ပဝါရိတော ဟုတွာ. ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇေယျာတိ ဝိသိဋ္ဌကပ္ပံ အဓိကဝိဓာနံ အာပဇ္ဇေယျ. ဣဒါနိ ယေနာကာရေန ဝိကပ္ပံ အာပန္နော ဟောတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ဣဒံ ခေါ၊ အာဝုသောတိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ အာယတန္တိ ဒီဃံ. ဝိတ္ထတန္တိ ပုထုလံ. အပ္ပိတန္တိ ဃနံ. သုဝီတန္တိ သုဋ္ဌု ဝီတံ၊ သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု သမံ ကတွာ ဝီတံ. သုပ္ပဝါယိတန္တိ သုဋ္ဌု ပဝါယိတံ၊ သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု သမံ ကတွာ တန္တေ ပသာရိတံ. သုဝိလေခိတန္တိ လေခနိယာ သုဋ္ဌု ဝိလေခိတံ. သုဝိတစ္ဆိတန္တိ ကောစ္ဆေန သုဋ္ဌု ဝိတစ္ဆိတံ၊ သုဋ္ဌု နိဒ္ဓေါတန္တိ အတ္ထော. ပိဏ္ဍပါတမတ္တမ္ပီတိ ဧတ္ထ စ န ဘိက္ခုနော ပိဏ္ဍပါတဒါနမတ္တေန တံ နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ၊ သစေ ပန တေ တဿ ဝစနေန စီဝရသာမိကာနံ ဟတ္ထတော သုတ္တံ ဂဟေတွာ ဤသကမ္ပိ အာယတံ ဝါ ဝိတ္ထတံ ဝါ အပ္ပိတံ ဝါ ကရောန္တိ၊ အထ တေသံ ပယောဂေ ဘိက္ခုနော ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ.

သာဝတ္ထိယံ ဥပနန္ဒံ အာရဗ္ဘ စီဝရေ ဝိကပ္ပံ အာပဇ္ဇနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ဉာတကေ အညာတကသညိနော ဝေမတိကဿ ဝါ ဒုက္ကဋံ. ဉာတကပ္ပဝါရိတာနံ တန္တဝါယေဟိ၊ အညဿ ဝါ အတ္ထာယ၊ အတ္တနော ဝါ ဓနေန၊ မဟဂ္ဃံ ဝါယာပေတုကာမံ အပ္ပဂ္ဃံ ဝါယာပေန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အညာတကအပ္ပဝါရိတာနံ တန္တဝါယေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝိကပ္ပမာပဇ္ဇနတာ၊ စီဝရဿ အတ္တုဒ္ဒေသိကတာ၊ တဿ ဝစနေန သုတ္တဝဍ္ဎနံ၊ စီဝရပ္ပဋိလာဘောတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဓောဝါပနသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယာနေဝါတိ.

မဟာပေသကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အဋ္ဌမေ ဒသာဟာနာဂတန္တိ ဒသ အဟာနိ ဒသာဟံ၊ တေန ဒသာဟေန အနာဂတာ ဒသာဟာနာဂတာ၊ ဒသာဟေန အသမ္ပတ္တာတိ အတ္ထော၊ တံ ဒသာဟာနာဂတံ၊ အစ္စန္တသံယောဂဝသေန ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ. ကတ္တိကတေမာသိကပုဏ္ဏမန္တိ ပဌမကတ္တိကပုဏ္ဏမံ၊ ဣဓာပိ ပဌမပဒဿ အနုပယောဂတာ ပုရိမနယေနေဝ ဘုမ္မတ္ထေ ဥပယောဂဝစနံ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ယတော ပဋ္ဌာယ ပဌမပ္ပဝါရဏာ ‘‘ဒသာဟာနာဂတာ’’တိ ဝုစ္စတိ၊ သစေပိ တာနိ ဒိဝသာနိ အစ္စန္တမေဝ ဘိက္ခုနော အစ္စေကစီဝရံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ၊ ‘‘အစ္စေကံ ဣဒ’’န္တိ ဇာနမာနေန ဘိက္ခုနာ သဗ္ဗမ္ပိ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗန္တိ. တေန ပဝါရဏာမာသဿ ဇုဏှပက္ခပဉ္စမိတော ပဋ္ဌာယ ဥပ္ပန္နဿ စီဝရဿ နိဓာနကာလော ဒဿိတော ဟောတိ. ကာမဉ္စေသ ‘‘ဒသာဟပရမံ အတိရေကစီဝရံ ဓာရေတဗ္ဗ’’န္တိဣမိနာဝ သိဒ္ဓေါ၊ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေန ပန အပုဗ္ဗံ ဝိယ အတ္ထံ ဒဿေတွာ သိက္ခာပဒံ ဌပိတံ. အစ္စေကစီဝရန္တိ ဂမိကဂိလာနဂဗ္ဘိနိအဘိနဝုပ္ပန္နသဒ္ဓါနံ ပုဂ္ဂလာနံ အညတရေန ‘‘ဝဿာဝါသိကံ ဒဿာမီ’’တိ ဧဝံ အာရောစေတွာ ဒိန္နံ. သစေ တံ ပုရေ ပဝါရဏာယ ဝိဘဇိတံ၊ ယေန ဂဟိတံ၊ တေန ဝဿစ္ဆေဒေါ န ကာတဗ္ဗော၊ ကရောတိ စေ၊ တံ စီဝရံ သံဃိကံ ဟောတိ. ယာဝ စီဝရကာလသမယန္တိ အနတ္ထတေ ကထိနေ ယာဝ ဝဿာနဿ ပစ္ဆိမော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ယာဝ ပဉ္စ မာသာ၊ တာဝ နိက္ခိပိတဗ္ဗံ.

သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ အစ္စေကစီဝရဿ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကမနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသမေတ္ထ စီဝရဝဂ္ဂဿ ပဌမသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.

အစ္စေကစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. သာသင်္ကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

နဝမေ ဥပဝဿံ ခေါ ပနာတိ ဧတ္ထ ဥပဝဿန္တိ ဥပဝဿ၊ ဥပဝသိတွာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ၊ ဥပသမ္ပဇ္ဇန္တိအာဒီသု (ဝိဘ. ၅၇၀) ဝိယ ဟေတ္ထ အနုနာသိကော ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ဝသိတွာ စာတိ အတ္ထော. ဣမဿ စ ပဒဿ ‘‘တထာရူပေသု ဘိက္ခု သေနာသနေသု ဝိဟရန္တော’’တိဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော၊ ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဝဿံ ဥပဂန္တွာ ဝသိတွာ စ တတော ပရံ ပစ္ဆိမကတ္တိကပုဏ္ဏမပရိယောသာနကာလံ ယာနိ ခေါ ပန တာနိ အာရညကာနိ။ပေ။ အန္တရဃရေ နိက္ခိပေယျာတိ. တတ္ထ အာရညကာနီတိ သဗ္ဗပစ္ဆိမာနိ အာရောပိတေန အာစရိယဓနုနာ ဂါမဿ ဣန္ဒခီလတော ပဋ္ဌာယ ပဉ္စဓနုသတပ္ပမာဏေ ပဒေသေ ကတသေနာသနာနိ. သစေ ပန အပရိက္ခိတ္တော ဂါမော ဟောတိ၊ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနတော ပဋ္ဌာယ မိနေတဗ္ဗံ. သစေ ဝိဟာရဿ ပရိက္ခေပေါ ဝါ အပရိက္ခိတ္တဿ ယံ ဂါမတော သဗ္ဗပဌမံ သေနာသနံ ဝါ စေတိယံ ဝါ ဗောဓိ ဝါ ဓုဝသန္နိပါတဋ္ဌာနံ ဝါ ယာဝ၊ တံ တာဝ ပကတိမဂ္ဂေန မိနေတဗ္ဗံ၊ အညံ မဂ္ဂံ ကာတုံ၊ အမဂ္ဂေန ဝါ မိနေတုံ န ဝဋ္ဋတိ. သာသင်္ကသမ္မတာနီတိ စောရာဒီနံ နိဝိဋ္ဌောကာသာဒိဒဿနေန ‘‘သာသင်္ကာနီ’’တိ သမ္မတာနိ၊ ဧဝံ သညာတာနီတိ အတ္ထော. သဟ ပဋိဘယေန သပ္ပဋိဘယာနိ၊ စောရေဟိ မနုဿာနံ ဟတဝိလုတ္တာကောဋိတဘာဝဒဿနတော သန္နိဟိတဗလဝဘယာနီတိ အတ္ထော.

အန္တရဃရေ နိက္ခိပေယျာတိ အာရညကဿ သေနာသနဿ သမန္တာ သဗ္ဗဒိသာဘာဂေသု အတ္တနာ အဘိရုစိတေ ဂေါစရဂါမေ နိက္ခိပေယျ. တဉ္စ ခေါ သတိယာ အင်္ဂသမ္ပတ္တိယာ၊ တတြာယံ အင်္ဂသမ္ပတ္တိ – ပုရိမိကာယ ဥပဂန္တွာ မဟာပဝါရဏာယ ပဝါရိတော ဟောတိ၊ ဣဒမေကံ အင်္ဂံ. ကတ္တိကမာသောယေဝ ဟောတိ၊ ဣဒံ ဒုတိယံ အင်္ဂံ. ပဉ္စဓနုသတိကပစ္ဆိမပ္ပမာဏယုတ္တံ သေနာသနံ ဟောတိ၊ ဣဒံ တတိယံ အင်္ဂံ. ဦနပ္ပမာဏေ ဝါ ဂါဝုတတော အတိရေကပ္ပမာဏေ ဝါ န လဘတိ၊ ယတြ ဟိ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ဘုတ္တဝေလာယမေဝ ပုန ဝိဟာရံ သက္ကာ အာဂန္တုံ၊ တဒေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတံ. သာသင်္ကသပ္ပဋိဘယမေဝ ဟောတိ၊ ဣဒံ စတုတ္ထံ အင်္ဂံ ဟောတီတိ. ကောစိဒေဝ ပစ္စယောတိ ကိဉ္စိဒေဝ ကာရဏံ. တေန စီဝရေနာတိ တေန အန္တရဃရေ နိက္ခိတ္တစီဝရေန. ဝိပ္ပဝါသာယာတိ ဝိယောဂဝါသာယ. တတော စေ ဥတ္တရိ ဝိပ္ပဝသေယျာတိ ဆာရတ္တတော ဥတ္တရိ တသ္မိံ သေနာသနေ သတ္တမံ အရုဏံ ဥဋ္ဌာပေယျာတိ အတ္ထော၊ တထာ အသက္ကောန္တေန ပန ဂါမသီမံ ဩက္ကမိတွာ သဘာယံ ဝါ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဝါ ဝသိတွာ စီဝရပ္ပဝတ္တိံ ဉတွာ ပက္ကမိတုံ ဝဋ္ဋတိ. အညတြ ဘိက္ခုသမ္မုတိယာတိ ယံ သံဃော ဂိလာနဿ ဘိက္ခုနော စီဝရေန ဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိံ ဒေတိ၊ တံ ဌပေတွာ အလဒ္ဓသမ္မုတိကဿ အတိရေကဆာရတ္တံ ဝိပ္ပဝသတော နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ.

သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ စီဝရဝိပ္ပဝါသဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသမေတ္ထ စီဝရဝဂ္ဂဿ ဒုတိယသိက္ခာပဒေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.

သာသင်္ကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ပရိဏတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒသမေ သံဃိကန္တိ သံဃဿ သန္တကံ. သော ဟိ သံဃဿ ပရိဏတတ္တာ ဟတ္ထေ အနာရုဠှောပိ ဧကေန ပရိယာယေန သံဃသန္တကော ဟောတိ. လာဘန္တိ လဘိတဗ္ဗံ စီဝရာဒိဝတ္ထုံ. ပရိဏတန္တိ ‘‘ဒဿာမ ကရိဿာမာ’’တိ ဝစီဘေဒေန ဝါ ဟတ္ထမုဒ္ဒါယ ဝါ သံဃဿ နိန္နံ ဟုတွာ ဌိတံ. အတ္တနော ပရိဏာမေယျာတိ ‘‘ဣဒံ မယှံ ဒေထာ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တော အတ္တနိန္နံ ကရေယျ. သစေ ပန သံဃဿ ဒိန္နံ ဟောတိ၊ တံ ဂဟေတုံ န ဝဋ္ဋတိ၊ သံဃဿေဝ ဒါတဗ္ဗံ. ပရိဏတံ ပန သဟဓမ္မိကာနံ ဝါ ဂိဟီနံ ဝါ အန္တမသော မာတုသန္တကမ္ပိ အတ္တနော ပရိဏာမေန္တဿ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ပဋိလာဘေန နိဿဂ္ဂိယံ ဟောတိ.

သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပရိဏာမနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ ပရိဏတေ ဝေမတိကဿ၊ အပရိဏတေ ပရိဏတသညိနော စေဝ ဝေမတိကဿ စ၊ သံဃစေတိယပုဂ္ဂလေသု ယဿ ကဿစိ ပရိဏတံ အညသံဃာဒီနံ ပရိဏာမေန္တဿ စ ဒုက္ကဋံ. အပရိဏတသညိနော၊ ‘‘ကတ္ထ ဒေမာ’’တိ ပုစ္ဆိတေ ‘‘ယတ္ထ တုမှာကံ စိတ္တံ ပသီဒတိ၊ တတ္ထ ဒေထ၊ တုမှာကံ ဒေယျဓမ္မော ပရိဘောဂံ ဝါ လဘေယျာ’’တိအာဒီနိ ဝဒန္တဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. သံဃေ ပရိဏတဘာဝေါ၊ တံ ဉတွာ အတ္တနော ပရိဏာမနံ၊ ပဋိလာဘောတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနီတိ.

ပရိဏတသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပတ္တဝဂ္ဂေါ တတိယော.

ဣတိ ကင်္ခါဝိတရဏိယာ ပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယ

နိဿဂ္ဂိယပါစိတ္တိယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.