၉. ဆတ္တုပါဟနဝဂ္ဂေါ
၁. ဆတ္တုပါဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဆတ္တဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ဆတ္တုပါဟနန္တိ ပဒဘာဇနေ (ပါစိ. ၁၁၇၈-၁၁၈၂) ဝုတ္တလက္ခဏံ ဆတ္တဉ္စ ဥပါဟနာယော စ. ဓာရေယျာတိ ပရိဘောဂဝသေန မဂ္ဂဂမနေ ဧကပ္ပယောဂေနေဝ ဒိဝသမ္ပိ ဓာရေန္တိယာ ဧကာ အာပတ္တိ. သစေ ပန တာဒိသံ ဌာနံ ပတွာ ဆတ္တမ္ပိ အပနာမေတွာ ဥပါဟနာပိ ဩမုဉ္စိတွာ ပုနပ္ပုနံ ဓာရေတိ၊ ပယောဂဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ.
သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ ဆတ္တုပါဟနဓာရဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘အဂိလာနာ’’တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ ဆတ္တဿေဝ ဥပါဟနာနံယေဝ ဝါ ဓာရဏေ ဒုက္ကဋံ၊ အဂိလာနာယ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ဂိလာနာယ ဒွိကဒုက္ကဋံ. ဂိလာနသညာယ ပန၊ အာရာမေ အာရာမူပစာရေ ဓာရေန္တိယာ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဥဘိန္နံ ဓာရဏံ၊ အနုညာတကာရဏာဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဧဠကလောမသဒိသာနီတိ.
ဆတ္တုပါဟနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. ယာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဒုတိယေ ယာနေနာတိ ဝယှာဒိနာ. ဧတ္ထာပိ ဩရောဟိတွာ ပုနပ္ပုနံ အဘိရုဟန္တိယာ ပယောဂဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ. အနာပတ္တိယံ ‘‘အာရာမေ အာရာမူပစာရေ’’တိ နတ္ထိ၊ သေသံ ပဌမေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
ယာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၃. သံဃာဏိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
တတိယေ သံဃာဏိန္တိ ယံကိဉ္စိ ကဋူပဂံ. ဓာရေယျာတိ ကဋိယံ ပဋိမုဉ္စေယျ. ဧတ္ထာပိ ဩမုဉ္စိတွာ ဩမုဉ္စိတွာ ဓာရေန္တိယာ ပယောဂဂဏနာယ ပါစိတ္တိယံ.
သာဝတ္ထိယံ အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ သံဃာဏိံ ဓာရဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ. အာဗာဓပစ္စယာ ကဋိသုတ္တံ ဓာရေန္တိယာ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. သေသံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ဣဒံ ပန အကုသလစိတ္တန္တိ.
သံဃာဏိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. ဣတ္ထာလင်္ကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
စတုတ္ထေ ဣတ္ထာလင်္ကာရန္တိ သီသူပဂါဒီသု အညတရံ ယံကိဉ္စိ ပိဠန္ဓနံ. ဣဓ တဿ တဿ ဝသေန ဝတ္ထုဂဏနာယ အာပတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ ဣတ္ထာလင်္ကာရံ ဓာရဏဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ အာဗာဓပစ္စယာ ကိဉ္စိဒေဝ ဓာရေန္တိယာ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. သေသံ ဝုတ္တသဒိသမေဝါတိ.
ဣတ္ထာလင်္ကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. ဂန္ဓဝဏ္ဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ပဉ္စမေ ဂန္ဓဝဏ္ဏကေနာတိ ယေနကေနစိ ဂန္ဓေန စ ဝဏ္ဏကေန စ. ဣဓ ဂန္ဓာဒိယောဇနတော ပဋ္ဌာယ ပုဗ္ဗပယောဂေ ဒုက္ကဋံ၊ နဟာနပရိယောသာနေ ပါစိတ္တိယံ. အာဗာဓပစ္စယာ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. သေသံ စတုတ္ထသဒိသမေဝါတိ.
ဂန္ဓဝဏ္ဏကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၆. ဝါသိတကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဆဋ္ဌေ ဝါသိတကေနာတိ ဂန္ဓဝါသိတကေန. ပိညာကေနာတိ တိလပိဋ္ဌေန. သေသံ ပဉ္စမသဒိသမေဝါတိ.
ဝါသိတကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. ဘိက္ခုနိဥမ္မဒ္ဒါပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
သတ္တမေ ဥမ္မဒ္ဒါပေယျာတိ ဥဗ္ဗဋ္ဋာပေယျ. ပရိမဒ္ဒါပေယျာတိ သမ္ဗာဟာပေယျ. ဧတ္ထ စ ဟတ္ထံ အမုဉ္စိတွာ ဥဗ္ဗဋ္ဋနေ ဧကာဝ အာပတ္တိ၊ မောစေတွာ မောစေတွာ ဥဗ္ဗဋ္ဋနေ ပယောဂဂဏနာယ အာပတ္တိယော. သမ္ဗာဟနေပိ ဧသေဝ နယော.
သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ ဘိက္ခုနိယာ ဥမ္မဒ္ဒါပနပရိမဒ္ဒါပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဣဓ မဂ္ဂဂမနပရိဿမောပိ ဂေလညံ၊ စောရဘယာဒီဟိ သရီရကမ္ပနာဒယောပိ အာပဒါ. သေသံ စတုတ္ထေ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ.
ဘိက္ခုနိဥမ္မဒ္ဒါပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၈-၉-၁၀. သိက္ခမာနဥမ္မဒ္ဒါပနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
အဋ္ဌမနဝမဒသမေသုပိ သိက္ခမာနာယ သာမဏေရိယာ ဂိဟိနိယာတိ ဧတ္တကမေဝ နာနံ. သေသံ သတ္တမသဒိသမေဝါတိ.
သိက္ခမာနဥမ္မဒ္ဒါပနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၁. အနာပုစ္ဆာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဧကာဒသမေ ဘိက္ခုဿ ပုရတောတိ န အဘိမုခမေဝါတိ အတ္ထော၊ ဣဒံ ပန ဥပစာရံ သန္ဓာယ ကထိတန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တသ္မာ ဘိက္ခုဿ ဥပစာရေ အန္တမသော ဆမာယပိ ‘‘နိသီဒါမိ၊ အယျာ’’တိ အနာပုစ္ဆိတွာ နိသီဒန္တိယာ ပါစိတ္တိယံ.
သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ အနာပုစ္ဆာ နိသီဒနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အာပုစ္ဆိတေ ဒွိကဒုက္ကဋံ. တသ္မိံ အာပုစ္ဆိတသညာယ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဘိက္ခုဿ အနာပုစ္ဆာ၊ ဥပစာရေ နိသဇ္ဇာ၊ အနုညာတကာရဏာဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ကထိနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ကိရိယာကိရိယန္တိ.
အနာပုစ္ဆာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၂. ပဉှာပုစ္ဆနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဒွါဒသမေ အနောကာသကတန္တိ ‘‘အသုကသ္မိံ နာမ ဌာနေ ပုစ္ဆာမီ’’တိ ဧဝံ အကတဩကာသံ၊ တသ္မာ သုတ္တန္တေ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ ဝိနယံ ဝါ အဘိဓမ္မံ ဝါ ပုစ္ဆန္တိယာ ပါစိတ္တိယံ. သေသေသုပိ ဧသေဝ နယော၊ သဗ္ဗသော အကာရိတေ ပန ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ.
သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ အနောကာသကတံ ဘိက္ခုံ ပဉှံ ပုစ္ဆနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ. တတ္ထ တတ္ထ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ ပုစ္ဆန္တိယာ၊ အနောဒိဿ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ပုစ္ဆန္တိယာ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဘိက္ခုဿ အနောကာသကာရာပနံ၊ ပဉှံ ပုစ္ဆနန္တိ ဣမာနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ပဒသောဓမ္မသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ကိရိယာကိရိယန္တိ.
ပဉှာပုစ္ဆနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၃. အသံကစ္စိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
တေရသမေ အသံကစ္စိကာတိ အဓက္ခကဥဗ္ဘနာဘိမဏ္ဍလသင်္ခါတဿ သရီရဿ ပဋိစ္ဆာဒနတ္ထံ အနုညာတသံကစ္စိကဝိရဟိတာ. ဂါမံ ပဝိသေယျာတိ ဧတ္ထ ပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပံ၊ အပရိက္ခိတ္တဿ ဥပစာရံ အတိက္ကမန္တိယာ ဝါ ဩက္ကမန္တိယာ ဝါ ပဌမပါဒေ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုတိယေ ပါစိတ္တိယံ.
သာဝတ္ထိယံ အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ အသံကစ္စိကာယ ဂါမံ ပဝိသနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ. ယဿာ ပန သံကစ္စိကစီဝရံ အစ္ဆိန္နံ ဝါ နဋ္ဌံ ဝါ၊ တဿာ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အသံကစ္စိကတာ၊ ဝုတ္တပရိစ္ဆေဒါတိက္ကမော၊ အနုညာတကာရဏာဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဧဠကလောမသဒိသာနီတိ.
အသံကစ္စိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဆတ္တုပါဟနဝဂ္ဂေါ နဝမော.
၁၀။ပေ။၁၆. မုသာဝါဒါဒိဝဂ္ဂေါ
မုသာဝါဒါဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
ဣတော ပရေသု မုသာဝါဒဝဂ္ဂါဒီသု သတ္တသု ဝဂ္ဂေသု ဘိက္ခုပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗောတိ.
သောဠသမဝဂ္ဂေါ.
ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ခေါ အယျာယော ဆသဋ္ဌိသတာ ပါစိတ္တိယာ ဓမ္မာတိ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ ပညတ္တာ သာဓာရဏာ သတ္တတိ၊ အသာဓာရဏာ ဆန္နဝုတီတိ ဧဝံ ဆသဋ္ဌိသတာ. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.
ကင်္ခါဝိတရဏိယာ ပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယ
ဘိက္ခုနိပါတိမောက္ခေ
သုဒ္ဓပါစိတ္တိယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
တတြာယံ သင်္ခေပတော အသာဓာရဏသိက္ခာပဒေသု သမုဋ္ဌာနဝိနိစ္ဆယော – ဂိရဂ္ဂသမဇ္ဇာ စိတ္တာဂါရသိက္ခာပဒံ သံဃာဏီ ဣတ္ထာလင်္ကာရော ဂန္ဓဝဏ္ဏကော ဝါသိတကပိညာကော ဘိက္ခုနိအာဒီဟိ ဥမ္မဒ္ဒနပရိမဒ္ဒနာတိ ဣမာနိ ဒသ သိက္ခာပဒါနိ အစိတ္တကာနိ လောကဝဇ္ဇာနိ အကုသလစိတ္တာနိ. အယံ ပနေတ္ထ အဓိပ္ပါယော၊ ဝိနာပိ စိတ္တေန အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ အစိတ္တကာနိ၊ စိတ္တေ ပန သတိ အကုသလေနေဝ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ လောကဝဇ္ဇာနိ စေဝ အကုသလစိတ္တာနိ စာတိ. အဝသေသာနိ သစိတ္တကာနိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာနေဝ. စောရိဝုဋ္ဌာပနံ ဂါမန္တရံ အာရာမသိက္ခာပဒံ ဂဗ္ဘိနိဝဂ္ဂေ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ သတ္တ၊ ကုမာရိဘူတဝဂ္ဂေ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပဉ္စ ပုရိသာဒိသံသဋ္ဌံ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနံ အနုဝဿဝုဋ္ဌာပနံ ဧကန္တရိကဝုဋ္ဌာပနန္တိ ဣမာနိ ဧကူနဝီသတိ သိက္ခာပဒါနိ သစိတ္တကာနိ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာနိ. အဝသေသာနိ သစိတ္တကာနိ လောကဝဇ္ဇာနေဝါတိ.