၂. ရတ္တန္ဓကာရဝဂ္ဂေါ

၁. ရတ္တန္ဓကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အန္ဓကာရဝဂ္ဂဿ ပဌမေ ရတ္တန္ဓကာရေတိ ရတ္တိအန္ဓကာရေ. အပ္ပဒီပေတိ ပဇ္ဇောတစန္ဒသူရိယအဂ္ဂီသု ဧကေကေနာပိ အနောဘာသိတေ. ပုရိသေနာတိ သန္တိဋ္ဌိတုံ သလ္လပိတုဉ္စ ဝိညုနာ မနုဿပုရိသေန သဒ္ဓိံ. သန္တိဋ္ဌေယျ ဝါတိ ဟတ္ထပါသေ ဌိတမတ္တာယ ပါစိတ္တိယံ. သလ္လပေယျာတိ တတ္ထ ဌတွာ ဂေဟသိတကထံ ကထေန္တိယာပိ ပါစိတ္တိယမေဝ.

သာဝတ္ထိယံ အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ ဧဝံ သန္တိဋ္ဌနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟိတွာ၊ ယက္ခာဒီနံ ဟတ္ထပါသံ အဝိဇဟိတွာပိ သန္တိဋ္ဌန္တိယာ၊ သလ္လပေန္တိယာ ဝါ ဒုက္ကဋံ၊ ယံကိဉ္စိ ဝိညုံ ဒုတိယံ ဂဟေတွာ ဧဝံ ကရောန္တိယာ၊ အရဟောပေက္ခာယ၊ အညဝိဟိတာယ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ရတ္တန္ဓကာရတာ၊ ပုရိသဿ ဟတ္ထပါသေ ဌာနံ ဝါ သလ္လပနံ ဝါ၊ သဟာယာဘာဝေါ၊ ရဟောပေက္ခတာတိ ဣမာနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ. ထေယျသတ္ထသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ သညာဝိမောက္ခံ၊ သစိတ္တကံ၊ လောကဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ ဝစီကမ္မံ၊ အကုသလစိတ္တံ၊ တိဝေဒနန္တိ.

ရတ္တန္ဓကာရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. ပဋိစ္ဆန္နောကာသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒုတိယေ ပဋိစ္ဆန္နေ ဩကာသေတိ ကုဋ္ဋာဒီသု ယေန ကေနစိ ပဋိစ္ဆန္နေ၊ ဣဒမေဝေတ္ထ နာနတ္တံ.

ပဋိစ္ဆန္နောကာသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. အဇ္ဈောကာသသလ္လပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

တတိယေ အဇ္ဈောကာသေတိ နာနံ၊ သေသံ ဥဘယတ္ထာပိ ပဌမသဒိသမေဝါတိ.

အဇ္ဈောကာသသလ္လပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဒုတိယိကဥယျောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

စတုတ္ထေ ရထိကာယာတိ ရစ္ဆာယံ. ဗျူဟေတိ အနိဝိဒ္ဓရစ္ဆာယံ. သိင်္ဃာဋကေတိ စစ္စရေ. နိကဏ္ဏိကံ ဝါ ဇပ္ပေယျာတိ ကဏ္ဏမူလေ ကိဉ္စိ ဇပ္ပေယျ. ဥယျောဇေယျာတိ အနာစာရံ စရိတုကာမတာယ ‘‘ဂစ္ဆ တွ’’န္တိ ဒုတိယိကံ ဥယျောဇေယျ. ပါစိတ္တိယန္တိ ပုရိမနယေနေဝ တာဝ သန္တိဋ္ဌနာဒီသု တီဏိ ပါစိတ္တိယာနိ၊ ဥယျောဇေန္တိယာ ပန ဥယျောဇနေ စ ဟတ္ထပါသဝိဇဟနေ စ ဒုက္ကဋံ၊ ဝိဇဟိတေ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ ထုလ္လနန္ဒံ အာရဗ္ဘ ဧဝံ သန္တိဋ္ဌနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသံ ပုရိမတ္တယသဒိသမေဝ. အနာပတ္တိယံ ပန ‘‘န အနာစာရံ အာစရိတုကာမာ၊ သတိ ကရဏီယေ ဒုတိယိကံ ဘိက္ခုနိံ ဥယျောဇေတီ’’တိ (ပါစိ. ၈၅၂) ဧတ္တကံ အဓိကန္တိ.

ဒုတိယိကဥယျောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. အနာပုစ္ဆာပက္ကမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပဉ္စမေ ပုရေဘတ္တန္တိ အရုဏုဂ္ဂမနံ ဥပါဒါယ ယာဝ မဇ္ဈနှိကံ. အာသနေတိ ပလ္လင်္ကဿောကာသဘူတေ. သာမိကေ အနာပုစ္ဆာတိ တသ္မိံ ကုလေ ယံကိဉ္စိ ဝိညုံ မနုဿံ အနာပုစ္ဆာ. ပက္ကမေယျာတိ ဧတ္ထ ဆန္နဿ အန္တော နိသီဒိတွာ အနောဝဿကံ အဇ္ဈောကာသေ ဥပစာရံ အတိက္ကာမေန္တိယာ ပဌမပါဒေ ဒုက္ကဋံ၊ ဒုတိယေ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ အနာပုစ္ဆာ ပက္ကမနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ ပလ္လင်္ကဿ အနောကာသေ ဒုက္ကဋံ၊ တထာ အာပုစ္ဆိတေ အနာပုစ္ဆိတသညာယ စေဝ ဝေမတိကာယ စ. အာပုစ္ဆိတသညာယ ပန၊ အသံဟာရိမေ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. ပုရေဘတ္တတာ၊ အန္တရဃရေ နိသဇ္ဇာ၊ အာသနဿ ပလ္လင်္ကောကာသတာ၊ အညတြ အနုညာတကာရဏာ အနာပုစ္ဆနံ၊ ဝုတ္တပရိစ္ဆေဒါတိက္ကမောတိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ကထိနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ကိရိယာကိရိယန္တိ.

အနာပုစ္ဆာပက္ကမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. အနာပုစ္ဆာအဘိနိသီဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဆဋ္ဌေ ပစ္ဆာဘတ္တန္တိ မဇ္ဈနှိကေ ဝီတိဝတ္တေ ယာဝ သူရိယဿ အတ္ထင်္ဂမာ. အဘိနိသီဒေယျ ဝါတိ အာဒိမှိ နိသီဒိတွာ ဂစ္ဆန္တိယာ ဧကာ အာပတ္တိ၊ အနိသီဒိတွာ နိပဇ္ဇိတွာဝ ဂစ္ဆန္တိယာပိ ဧကာ၊ နိသီဒိတွာ နိပဇ္ဇန္တိယာ ဒွေ.

သာဝတ္ထိယံ ထုလ္လနန္ဒံ အာရဗ္ဘ အာသနေ အဘိနိသီဒနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ သေသံ ပဉ္စမသဒိသမေဝ. ယထာ ပန တတ္ထ အသံဟာရိမေ၊ ဧဝမိဓ ဓုဝပညတ္တေ အနာပတ္တီတိ.

အနာပုစ္ဆာအဘိနိသီဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. အနာပုစ္ဆာသန္ထရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သတ္တမေ ဝိကာလေတိ အတ္ထင်္ဂတေ သူရိယေ. သေယျန္တိ အန္တမသော ပဏ္ဏသန္ထာရမ္ပိ၊ သေသံ ဆဋ္ဌသဒိသမေဝ.

ဣဒံ ပန သာဝတ္ထိယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော အာရဗ္ဘ ဝိကာလေ ကုလာနိ ဥပသင်္ကမိတွာ သာမိကေ အနာပုစ္ဆိတွာ သေယျံ သန္ထရိတွာ အဘိနိသီဒနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ အနာပတ္တိယဉ္စေတ္ထ ဓုဝပညတ္တံ နာမ နတ္ထီတိ.

အနာပုစ္ဆာသန္ထရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ပရဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အဋ္ဌမေ ဒုဂ္ဂဟိတေန ဒူပဓာရိတေနာတိ ယံ ဝုတ္တံ၊ တတော အညထာ ဂဟိတေန စ ဥပဓာရိတေန စ. ပရန္တိ ‘‘အဟံ ကိရယျေ အယျံ န သက္ကစ္စံ ဥပဋ္ဌဟာမီ’’တိအာဒိနာ (ပါစိ. ၈၆၉) နယေန ဥပသမ္ပန္နံ ဥဇ္ဈာပေန္တိယာ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ အညတရံ ဘိက္ခုနိံ အာရဗ္ဘ ဧဝံ ပရံ ဥဇ္ဈာပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အနုပသမ္ပန္နာယ တိကဒုက္ကဋံ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနံယေဝ အနာပတ္တိ. ဒုဂ္ဂဟိတတာ၊ ဥဇ္ဈာပနံ၊ ယံ ဥဇ္ဈာပေတိ၊ တဿာ ဥပသမ္ပန္နတာတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ဒုက္ခဝေဒနန္တိ.

ပရဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. ပရအဘိသပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

နဝမေ အဘိသပေယျာတိ သပထံ ကရေယျ. တတ္ထ ‘‘နိရယေ ဥပပဇ္ဇာမိ၊ နိရယေ ဥပပဇ္ဇတူ’’တိဧဝမာဒီနိ ဝဒမာနာ နိရယေန အဘိသပတိ နာမ၊ အက္ကောသတီတိ အတ္ထော. ‘‘ဂိဟိနီ ဟောမိ၊ ဂိဟိနီ ဟောတူ’’တိဧဝမာဒီနိ ဝဒမာနာ ဗြဟ္မစရိယေန. တဿာ ဝါစာယ ဝါစာယ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ စဏ္ဍကာဠိံ အာရဗ္ဘ ဧဝံ အဘိသပနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ တိကပါစိတ္တိယံ၊ အနုပသမ္ပန္နာယ တိကဒုက္ကဋံ၊ တိရစ္ဆာနယောနိယာ ဝါ ပေတ္တိဝိသယေန ဝါ မနုဿဒေါဘဂ္ဂေန ဝါ အဘိသပနေ ဒုက္ကဋံ. အတ္ထဓမ္မာနုသာသနိပုရေက္ခာရာနံ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. နိရယေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အဘိသပနံ၊ ဥပသမ္ပန္နတာ၊ အတ္ထဓမ္မပုရေက္ခာရာဒီနံ အဘာဝေါတိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဋ္ဌမသဒိသာနေဝါတိ.

ပရအဘိသပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ရောဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒသမေ ဝဓိတွာတိ ဟတ္ထာဒီဟိ ပဟရိတွာ၊ ဥဘယံ ကရောန္တိယာဝ ပါစိတ္တိယံ.

သာဝတ္ထိယံ စဏ္ဍကာဠိံ အာရဗ္ဘ အတ္တာနံ ဝဓိတွာ ရောဒနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ကေဝလံ ဝဓန္တိယာ ဝါ ရောဒန္တိယာ ဝါ ဒုက္ကဋမေဝ. ဉာတိရောဂဘောဂဗျသနေဟိ ဖုဋ္ဌာယ ကေဝလံ ရောဒန္တိယာ ဧဝ န ဝဓန္တိယာ၊ ဥမ္မတ္တိကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. အတ္တာနံ ဝဓနဉ္စေဝ၊ ရောဒနဉ္စာတိ ဣမာနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ သမနုဘာသနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ကိရိယမေဝါတိ.

ရောဒနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ရတ္တန္ဓကာရဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.