အတ္တပညတ္တိဝဏ္ဏနာ

၁၁၇. အနုသန္ဓိယတိ ဧတေနာတိ အနုသန္ဓိ၊ ဟေဋ္ဌာ အာဂတဒေသနာယ အနုသန္ဓာနဝသေန ပဝတ္တာ ဥပရိဒေသနာ၊ သာ ပဌမပဒဿ ဒဿိတာ၊ ဣဒါနိ ဒုတိယပဒဿ ဒဿေတဗ္ဗာတိ တမတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣတိ ဘဂဝါ’’တိအာဒိမာဟ. ရူပိန္တိ ရူပဝန္တံ. ပရိတ္တန္တိ န ဝိပုလံ၊ အပ္ပကန္တိ အတ္ထော. ယသ္မာ အတ္တာ နာမ ကောစိ ပရမတ္ထတော နတ္ထိ. ကေဝလံ ပန ဒိဋ္ဌိဂတိကာနံ ပရိကပ္ပိတမတ္တံ၊ တသ္မာ ယတ္ထ နေသံ အတ္တသညာ၊ ယထာ စဿ ရူပိဘာဝါဒိပရိကပ္ပနာ ဟောတိ၊ တံ ဒဿေန္တော ‘‘ယော’’တိအာဒိမာဟ. ရူပိံ ပရိတ္တန္တိ အတ္တနော ဥပဋ္ဌိတကသိဏရူပဝသေန ရူပိံ၊ တဿ အဝဍ္ဎိတဘာဝေန ပရိတ္တံ. ပညပေတိ နီလကသိဏာဒိဝသေန နာနာကသိဏလာဘီ. တန္တိ အတ္တာနံ. အနန္တန္တိ ကသိဏနိမိတ္တဿ အပ္ပမာဏတာယ ပရိစ္ဆေဒဿ အနုပဋ္ဌာနတော အန္တရဟိတံ. ဥဂ္ဃါဋေတွာတိ ဘာဝနာယ အပနေတွာ. နိမိတ္တဖုဋ္ဌောကာသန္တိ တေန ကသိဏနိမိတ္တေန ဖုဋ္ဌပ္ပဒေသံ. တေသူတိ စတူသု အရူပက္ခန္ဓေသု. ဝိညာဏမတ္တမေဝါတိ ‘‘ဝိညာဏမယော အတ္တာ’’တိ ဧဝံဝါဒီ.

၁၁၈. ‘‘ဧတရဟီ’’တိ သာဝဓာရဏမိဒံ ပဒန္တိ တဒတ္ထံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒါနေဝါ’’တိ ဝတွာ အဝဓာရဏေန နိဝတ္တိတမတ္ထံ အာဟ ‘‘န ဣတော ပရ’’န္တိ. တတ္ထ တတ္ထေဝ သတ္တာ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တီတိ ဥစ္ဆေဒဝါဒီ၊ တေနာဟ ‘‘ဥစ္ဆေဒဝသေနေတံ ဝုတ္တ’’န္တိ. ဘာဝိန္တိ သဗ္ဗံ သဒါ ဘာဝိံ အဝိနဿနကံ. တေနာဟ ‘‘သဿတဝသေနေတံ ဝုတ္တ’’န္တိ. အတထာသဘာဝန္တိ ယထာ ပရဝါဒီ ဝဒန္တိ၊ န တထာ သဘာဝံ. တထဘာဝါယာတိ ဥစ္ဆေဒဘာဝါယ ဝါ သဿတဘာဝါယ ဝါ. အနိယမဝစနဉှေတံ ဝုတ္တံ သာမညဇောတနာဝသေန. သမ္ပာဒေဿာမီတိ တထဘာဝံ အဿ သမ္ပန္နံ ကတွာ ဒဿယိဿာမိ၊ ပတိဋ္ဌာပေဿာမီတိ အတ္ထော. တထာ ဟိ ဝက္ခတိ ‘‘သဿတဝါဒဉ္စ ဇာနာပေတွာ’’တိအာဒိ. (ဒီ. နိ. အဋ္ဌ. ၂.၁၁၈) ဣမိနာတိ ‘‘အတထံ ဝါ ပနာ’’တိအာဒိ ဝစနေန၊ အနုစ္ဆေဒသဘာဝမ္ပိ သမာနံ သဿတဝါဒိနော မတိဝသေနာတိ အဓိပ္ပါယော. ဥပကပ္ပေဿာမီတိ ဥပေစ္စ သမတ္ထယိဿာမိ.

ဧဝံ သမာနန္တိ ဧဝံ ဘူတံ သမာနံ. ရူပကသိဏဇ္ဈာနံ ရူပံ ဥတ္တရပဒလောပေန၊ အဓိဂမနဝသေန တံ ဧတဿ အတ္ထီတိ ရူပီတိ အာဟ ‘‘ရူပိန္တိ ရူပကသိဏလာဘိ’’န္တိ. ပရိတ္တတ္တာနုဒိဋ္ဌီတိ ဧတ္ထ ရူပီ-သဒ္ဒေါပိအာဝုတ္တိအာဒိနယေန အာနေတွာ ဝတ္တဗ္ဗော၊ ရူပီဘာဝမ္ပိ ဟိ သော ဒိဋ္ဌိဂတိကော ပရိတ္တဘာဝံ ဝိယ အတ္တနော အဘိနိဝိဿ ဌိတောတိ. အရူပိန္တိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ‘‘ပတ္တပလာသဗဟုလဂစ္ဆသင်္ခေပေန ဃနဂဟနဇဋာဝိတာနာ နာတိဒီဃသန္တာနာ ဝလ္လိ၊ တဗ္ဗိပရီတာ လတာ’’တိ ဝဒန္တိ. အပ္ပဟီနဋ္ဌေနာတိ မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နဘာဝေန. ကာရဏလာဘေ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟတာ အနုသယနဋ္ဌော.

အရူပကသိဏံ နာမ ကသိဏုဂ္ဃါဋိံ အာကာသံ၊ န ပရိစ္ဆိန္နာကာသကသိဏံ. ‘‘ဥဘယမ္ပိ အရူပကသိဏမေဝါ’’တိ ကေစိ. အရူပက္ခန္ဓဂေါစရံ ဝါတိ ဝေဒနာဒယော အရူပက္ခန္ဓာ ‘‘အတ္တာ’’တိ အဘိနိဝေသဿ ဂေါစရော ဧတဿာတိ အရူပက္ခန္ဓဂေါစရော၊ ဒိဋ္ဌိဂတိကော၊ တံ အရူပက္ခန္ဓဂေါစရံ. ဝါ-သဒ္ဒေါ ဝုတ္တဝိကပ္ပတ္ထော. သဒ္ဒယောဇနာ ပန အရူပံ အရူပက္ခန္ဓာ ဂေါစရဘူတာ ဧတဿ အတ္ထီတိ အရူပီ၊ တံ အရူပိံ. လာဘိနော စတ္တာရောတိ ရူပကသိဏာဒိလာဘဝသေန တံ တံ ဒိဋ္ဌိဝါဒံ သယမေဝ ပရိကပ္ပေတွာ တံ အာဒါယ ပဂ္ဂယှ ပညာပနကာ စတ္တာရော ဒိဋ္ဌိဂတိကာ. တေသံ အန္တေဝါသိကာတိ တေသံ လာဘီနံ ဝါဒံ ပစ္စက္ခတော၊ ပရမ္ပရာယ စ ဥဂ္ဂဟေတွာ တထေဝ နံ ခမိတွာ ရောစေတွာ ပညာပနကာ စတ္တာရော. တက္ကိကာ စတ္တာရောတိ ကသိဏဇ္ဈာနဿ အလာဘိနော ကေဝလံ တက္ကနဝသေနေဝ ယထာဝုတ္တေ စတ္တာရော ဒိဋ္ဌိဝါဒေ သယမေဝ အဘိနိဝိဿ ပဂ္ဂယှ ဌိတာ စတ္တာရော. တေသံ အန္တေဝါသိကာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗာ.