၄. မဂ္ဂသစ္စနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၂၀၅. အညမဂ္ဂပဋိက္ခေပနတ္ထန္တိ တိတ္ထိယေဟိ ကပ္ပိတဿ မဂ္ဂဿ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိပဋိပဒါဘာဝံ ပဋိက္ခေပေတုန္တိ အတ္ထော၊ အညဿ ဝါ မဂ္ဂဘာဝပဋိက္ခေပေါ အညမဂ္ဂပဋိက္ခေပေါ. ပုဂ္ဂလဿ အရိယဘာဝကရတ္တာ အရိယံ ကရောတီတိ အရိယော၊ အရိယဖလပဋိလာဘကရတ္တာ အရိယံ လဘာပေတိ ဇနေတီတိ အရိယော. အတ္တနော ကိစ္စဝသေန ဖလဝသေန စ အရိယနာမလာဘော ဧဝ ဝုတ္တောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အဋ္ဌ အင်္ဂါနိ အဿာတိ အညပဒတ္ထသမာသံ အကတွာ ‘‘အဋ္ဌင်္ဂါနိ အဿ သန္တီတိ အဋ္ဌင်္ဂိကော’’တိ ပဒသိဒ္ဓိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

စတုရင်္ဂသမန္နာဂတာ ဝါစာ ဇနံ သင်္ဂဏှာတီတိ တဗ္ဗိပက္ခဝိရတိသဘာဝါ သမ္မာဝါစာ ဘေဒကရမိစ္ဆာဝါစာပဟာနေန ဇနေ သမ္ပယုတ္တေ စ ပရိဂ္ဂဏှနကိစ္စဝတီ ဟောတီတိ ‘‘ပရိဂ္ဂဟလက္ခဏာ’’တိ ဝုတ္တာ. ယထာ စီဝရကမ္မာဒိကော ကမ္မန္တော ဧကံ ကာတဗ္ဗံ သမုဋ္ဌာပေတိ နိပ္ဖါဒေတိ၊ တံတံကိရိယာနိပ္ဖါဒကော ဝါ စေတနာသင်္ခါတော ကမ္မန္တော ဟတ္ထပါဒစလနာဒိကံ ကိရိယံ သမုဋ္ဌာပေတိ၊ ဧဝံ သာဝဇ္ဇကတ္တဗ္ဗကိရိယာသမုဋ္ဌာပကမိစ္ဆာကမ္မန္တပ္ပဟာနေန သမ္မာကမ္မန္တော နိရဝဇ္ဇသမုဋ္ဌာပနကိစ္စဝါ ဟောတိ၊ သမ္ပယုတ္တဓမ္မေ စ သမုဋ္ဌာပေန္တော ဧဝ ပဝတ္တတီတိ ‘‘သမုဋ္ဌာပနလက္ခဏော’’တိ ဝုတ္တော. ကာယဝါစာနံ ခန္ဓသန္တာနဿ စ သံကိလေသဘူတမိစ္ဆာအာဇီဝပ္ပဟာနေန သမ္မာအာဇီဝေါ ‘‘ဝေါဒါပနလက္ခဏော’’တိ ဝုတ္တော.

အတ္တနော ပစ္စနီကကိလေသာ ဒိဋ္ဌေကဋ္ဌာ အဝိဇ္ဇာဒယော. ပဿတီတိ ပကာသေတီတိ အတ္ထော. တေနေဝ ဟိ အင်္ဂေန တတ္ထ ပစ္စဝေက္ခဏာ ပဝတ္တတီတိ. တထေဝါတိ အတ္တနော ပစ္စနီကကိလေသေဟိ သဒ္ဓိန္တိ အတ္ထော.

ကိစ္စတောတိ ပုဗ္ဗဘာဂေဟိ ဒုက္ခာဒိဉာဏေဟိ ကတ္တဗ္ဗကိစ္စဿ ဣဓ နိပ္ဖတ္တိတော၊ ဣမဿေဝ ဝါ ဉာဏဿ ဒုက္ခာဒိပ္ပကာသနကိစ္စတော. တီဏိ နာမာနိ လဘတိ ကာမသင်္ကပ္ပါဒိပ္ပဟာနကိစ္စနိပ္ဖတ္တိတော. သိက္ခာပဒဝိဘင်္ဂေ (ဝိဘ. ၇၀၃ အာဒယော) ‘‘ဝိရတိစေတနာ သဗ္ဗေ သမ္ပယုတ္တဓမ္မာ စ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ ဝုတ္တာတိ တတ္ထ ပဓာနာနံ ဝိရတိစေတနာနံ ဝသေန ‘‘ဝိရတိယောပိ ဟောန္တိ စေတနာယောပီ’’တိ အာဟ. မုသာဝါဒါဒီဟိ ဝိရမဏကာလေ ဝါ ဝိရတိယော သုဘာသိတာဒိဝါစာဘာသနာဒိကာလေ စ စေတနာယော ယောဇေတဗ္ဗာ၊ မဂ္ဂက္ခဏေ ဝိရတိယောဝ စေတနာနံ အမဂ္ဂင်္ဂတ္တာ ဧကဿ ဉာဏဿ ဒုက္ခာဒိဉာဏတာ ဝိယ ဧကာယ ဝိရတိယာ မုသာဝါဒါဒိဝိရတိဘာဝေါ ဝိယ စ ဧကာယ စေတနာယ သမ္မာဝါစာဒိကိစ္စတ္တယသာဓနသဘာဝါဘာဝါ သမ္မာဝါစာဒိဘာဝါသိဒ္ဓိတော၊ တံသိဒ္ဓိယဉ္စ အင်္ဂတ္တယတ္တာသိဒ္ဓိတော စ.

ပုဗ္ဗဘာဂေပိ မဂ္ဂက္ခဏေပိ သမ္မာသမာဓိ ဧဝါတိ ယဒိပိ သမာဓိဥပကာရကာနံ အဘိနိရောပနာနုမဇ္ဇနသမ္ပိယာယနဗြူဟနသန္တသုခါနံ ဝိတက္ကာဒီနံ ဝသေန စတူဟိ ဈာနေဟိ သမ္မာသမာဓိ ဝိဘတ္တော၊ တထာပိ ဝါယာမော ဝိယ အနုပ္ပန္နာကုသလာနုပ္ပါဒနာဒိစတုဝါယာမကိစ္စံ၊ သတိ ဝိယ စ အသုဘာသုခါနိစ္စာနတ္တေသု ကာယာဒီသု သုဘာဒိသညာပဟာနစတုသတိကိစ္စံ၊ ဧကော သမာဓိ စတုက္ကဇ္ဈာနသမာဓိကိစ္စံ န သာဓေတီတိ ပုဗ္ဗဘာဂေပိ ပဌမဇ္ဈာနသမာဓိစိတ္တေ ဈာနသမာဓိ ပဌမဇ္ဈာနသမာဓိ ဧဝ မဂ္ဂက္ခဏေပိ၊ တထာ ပုဗ္ဗဘာဂေပိ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိစိတ္တေ ဈာနသမာဓိ စတုတ္ထဇ္ဈာနသမာဓိ ဧဝ မဂ္ဂက္ခဏေပီတိ အတ္ထော.

ဝစီဘေဒဿ ဥပကာရကော ဝိတက္ကော သာဝဇ္ဇာနဝဇ္ဇဝစီဘေဒနိဝတ္တနပဝတ္တနကရာယ သမ္မာဝါစာယပိ ဥပကာရကော ဧဝါတိ ‘‘သွာယ’’န္တိအာဒိမာဟ. ဝစီဘေဒနိယာမိကာ ဝါစာ ကာယိကကိရိယာနိယာမကဿ သမ္မာကမ္မန္တဿ ဥပကာရိကာ. ဣဒံ ဝီရိယန္တိ စတုသမ္မပ္ပဓာနဝီရိယံ. ဂတိယောတိ နိပ္ဖတ္တိယော၊ ကိစ္စာဒိသဘာဝေ ဝါ. သမနွေသိတွာတိ ဥပဓာရေတွာ.

ပုရိမာနိ ဒွေ သစ္စာနိ ဥဂ္ဂဏှိတွာတိ သမ္ဗန္ဓော. ဣဋ္ဌံ ကန္တန္တိ နိရောဓမဂ္ဂေသု နိန္နဘာဝံ ဒဿေတိ၊ န အဘိနန္ဒနံ၊ တန္နိန္နဘာဝေါယေဝ စ တတ္ထ ကမ္မကရဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ကိစ္စတောတိ ပရိညာဒိတော. အာရမ္မဏပဋိဝေဓောတိ သစ္ဆိကိရိယာပဋိဝေဓမာဟ. သဗ္ဗမ္ပိ ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရန္တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ၊ နနု ဥဂ္ဂဟာဒိပဋိဝေဓော စ ပဋိဝေဓောဝ၊ န စ သော လောကုတ္တရောတိ? န၊ ကေဝလေန ပဋိဝေဓ-သဒ္ဒေန ဥဂ္ဂဟာဒိပဋိဝေဓာနံ အဝစနီယတ္တာ၊ ပဋိဝေဓနိမိတ္တတ္တာ ဝါ ဥဂ္ဂဟာဒိဝသေန ပဝတ္တံ ဒုက္ခာဒီသု ပုဗ္ဗဘာဂေ ဉာဏံ ‘‘ပဋိဝေဓော’’တိ ဝုတ္တံ၊ န ပဋိဝေဓတ္တာ၊ ပဋိဝေဓဘူတမေဝ ပန ဉာဏံ သန္ဓာယာဟ ‘‘သဗ္ဗမ္ပိ ပဋိဝေဓဉာဏံ လောကုတ္တရ’’န္တိ. ဥဂ္ဂဟပရိပုစ္ဆာဉာဏာနိပိ သဝနဉာဏေ ဧဝ အဝရောဓံ ဂစ္ဆန္တီတိ ‘‘သဝနဓာရဏသမ္မသနဉာဏံ လောကိယ’’န္တိ တိဝိဓမေဝ ဉာဏမာဟ. ဥဂ္ဂဟာဒီဟိ သစ္စပရိဂ္ဂဏှနံ ပရိဂ္ဂဟော.

ပယောဂေါတိ ကိရိယာ၊ ဝါယာမော ဝါ. တဿ မဟန္တတရဿ ဣစ္ဆိတဗ္ဗတံ ဒုက္ကရတရတဉ္စ ဥပမာဟိ ဒဿေတိ ‘‘ဘဝဂ္ဂဂဟဏတ္ထ’’န္တိအာဒိနာ.

ပဒဃာတန္တိ ဧတ္ထ ဂတမဂ္ဂေါ ‘‘ပဒ’’န္တိ ဝုစ္စတိ. ယေန စုပါယေန ကာရဏေန ကာမဝိတက္ကော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ သော တဿ ဂတမဂ္ဂေါတိ တဿ ဃာတော ပဒဃာတော. ဥဿုက္ကာပေတွာတိ ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ သန္တိဝိသေသယုတ္တံ ကတွာ၊ ဝဍ္ဎေတွာတိ အတ္ထော.

ပါဠိယံ ဝိဘတ္တေသူတိ ကတရပါဠိယံ? ဓမ္မသင်္ဂဟေ တာဝ အဋ္ဌ ကသိဏာနိ ဒသ အသုဘာ စတ္တာရော ဗြဟ္မဝိဟာရာ စတ္တာရိ အာရုပ္ပါနိ ဝိဘတ္တာနိ၊ အာဂမေသု ဒသ အနုဿတိယော အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနန္တိ ဣမာနိ စာတိ တတ္ထ တတ္ထ ဝိဘတ္တံ. ဣမေသု တီသူတိ ကာမာဒီသု တီသု ဌာနေသု.

မိစ္ဆာဝါစာသင်္ခါတာယာတိ ဧတေန ဧကာယ စေတနာယ ပဟာတဗ္ဗဧကတ္တံ ဒဿေတိ. ဣဓ အရိယသာဝကော သကလျာဏပုထုဇ္ဇနကော သေက္ခော. ကာယဒွါရဝီတိက္ကမာတိ အာဇီဝဟေတုကတော ပါဏာတိပါတာဒိတော ဝိသုံ ဝိသုံ ဝိရမဏံ ယောဇေတဗ္ဗံ.

အယံ ပနဿာတိ မဂ္ဂဘာဝေန စတုဗ္ဗိဓမ္ပိ ဧကတ္တေန ဂဟေတွာ အဿ မဂ္ဂဿ အယံ ဈာနဝသေန သဗ္ဗသဒိသသဗ္ဗာသဒိသဧကစ္စသဒိသတာ ဝိသေသော. ပါဒကဇ္ဈာနနိယာမေန ဟောတီတိ ဣဓ ပါဒကဇ္ဈာနနိယာမံ ဓုရံ ကတွာ အာဟ၊ အဋ္ဌသာလိနိယံ ပန ဝိပဿနာနိယာမံ တတ္ထ သဗ္ဗဝါဒါဝိရောဓတော၊ ဣဓ ပန သမ္မသိတဇ္ဈာနပုဂ္ဂလဇ္ဈာသယဝါဒနိဝတ္တနတော ပါဒကဇ္ဈာနနိယာမံ. ဝိပဿနာနိယာမော ပန သာဓာရဏတ္တာ ဣဓာပိ န ပဋိက္ခိတ္တောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော. အညေ စာစရိယဝါဒါ ဝက္ခမာနာ ဝိဘဇိတဗ္ဗာတိ ယထာဝုတ္တမေဝ တာဝ ပါဒကဇ္ဈာနနိယာမံ ဝိဘဇန္တော အာဟ ‘‘ပါဒကဇ္ဈာနနိယာမေန တာဝါ’’တိ.

အာရုပ္ပေ စတုက္ကပဉ္စက။ပေ။ ဝုတ္တံ အဋ္ဌသာလိနိယန္တိ အဓိပ္ပါယော. နနု တတ္ထ ‘‘အာရုပ္ပေ တိကစတုက္ကဇ္ဈာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ န ‘‘စတုက္ကပဉ္စကဇ္ဈာန’’န္တိ? သစ္စံ၊ ယေသု ပန သံသယော အတ္ထိ၊ တေသံ ဥပ္ပတ္တိဒဿနေန၊ တေနတ္ထတော စတုက္ကပဉ္စကဇ္ဈာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတီတိ ဧဝမာဟာတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. သမုဒါယဉ္စ အပေက္ခိတွာ ‘‘တဉ္စ လောကုတ္တရံ၊ န လောကိယ’’န္တိ အာဟ. စတုတ္ထဇ္ဈာနမေဝ ဟိ လောကိယံ တတ္ထ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န စတုက္ကံ ပဉ္စကဉ္စာတိ. ဧတ္ထ ကထန္တိ ပါဒကဇ္ဈာနဿ အဘာဝါ ကထံ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ အတ္ထော. တံဈာနိကာဝ တဿ တတ္ထ တယော မဂ္ဂါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ တဇ္ဈာနိကံ ပဌမဖလာဒိံ ပါဒကံ ကတွာ ဥပရိမဂ္ဂဘာဝနာယာတိ အဓိပ္ပါယော၊ တိကစတုက္ကဇ္ဈာနိကံ ပန မဂ္ဂံ ဘာဝေတွာ တတ္ထုပ္ပန္နဿ အရူပဇ္ဈာနံ တဇ္ဈာနိကံ ဖလဉ္စ ပါဒကံ ကတွာ ဥပရိမဂ္ဂဘာဝနာယ အညဈာနိကာပိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ဈာနင်္ဂါဒိနိယာမိကာ ပုဗ္ဗာဘိသင်္ခါရသမာပတ္တိ ပါဒကံ၊ န သမ္မသိတဗ္ဗာတိ ဖလဿပိ ပါဒကတာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ.

ဒုက္ခဉာဏာဒီနံ ရူပါဒိဆဠာရမ္မဏတ္တာ နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပါဒီနံ ကသိဏာဒိတံတံကုသလာရမ္မဏာရမ္မဏတ္တာ သမ္မာဝါစာဒီနံ အင်္ဂါနံ တံတံဝိရမိတဗ္ဗာဒိအာရမ္မဏတ္တာ ‘‘ယထာနုရူပ’’န္တိ အာဟ. တဒနုရူပေါတိ အဝိပ္ပဋိသာရကရသီလံ ဝါယာမဿ ဝိသေသပစ္စယောတိ သီလာနုရူပတာ ဝါယာမဿ ဝုတ္တာ သမ္ပယုတ္တဿပိ၊ သမ္ပယုတ္တဿေဝ စ ဝစနတော ‘‘သီလဘူမိယံ ပတိဋ္ဌိတဿာ’’တိ အဝတွာ ‘‘ပတိဋ္ဌမာနဿာ’’တိ ဝုတ္တံ. စေတသော အသမ္မောသောတိ ‘‘ဧကာရက္ခော’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တေန သတာရက္ခေန စေတသော ရက္ခိတတာ. တေနာဟ ‘‘ဣတိ။ပေ။ သုဝိဟိတစိတ္တာရက္ခဿာ’’တိ.

အာသဝက္ခယဉာဏဿ ဝိဇ္ဇာဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ အာသဝက္ခယသင်္ခါတေ မဂ္ဂေ တီဟိ ခန္ဓေဟိ သင်္ဂဟိတေ ပညာက္ခန္ဓော ဝိဇ္ဇာ၊ သီလဿ စတုန္နဉ္စ ဈာနာနံ စရဏဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ ဣတရေ ဒွေ ခန္ဓာ စရဏံ. ယန္တိ ဧတေန နိဗ္ဗာနံ ဂစ္ဆန္တီတိ ယာနံ၊ ဝိပဿနာဝ ယာနံ ဝိပဿနာယာနံ. သီလံ သမာဓိဿ ဝိသေသပစ္စယော၊ သမာဓိ ဝိပဿနာယာတိ သမထဿ ဥပကာရတ္တာ သီလက္ခန္ဓော စ သမထယာနေန သင်္ဂဟိတော. ဝိပဿနာယာနေန ကာမေသု အာဒီနဝံ ဝိဘာဝေန္တော သမထယာနေန နိရာမိသံ ဈာနသုခံ အပရိစ္စဇန္တော အန္တဒွယကုမ္မဂ္ဂံ ဝိဝဇ္ဇေတိ. ပညာ ဝိယ မောဟဿ၊ သီလသမာဓယော စ ဒေါသလောဘာနံ ဥဇုဝိပစ္စနီကာ အဒေါသာလောဘေဟိ သာဓေတဗ္ဗတ္တာ. သီလသမာဓိပညာယောဂတော အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနကလျာဏံ. သီလာဒီနိ ဟိ သာသနဿ အာဒိမဇ္ဈပရိယောသာနန္တိ. ယသ္မိံ ဌိတော မဂ္ဂဋ္ဌော ဖလဋ္ဌော စ အရိယော ဟောတိ၊ တံ မဂ္ဂဖလသင်္ခါတံ ခန္ဓတ္တယသင်္ဂဟိတံ သာသနံ အရိယဘူမိ.

မဂ္ဂသစ္စနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

သုတ္တန္တဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.