၂. အဘိဓမ္မဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ

၂၀၆-၂၁၄. အရိယသစ္စ-သဒ္ဒေါ သမုဒယေ ဝတ္တမာနော ပရိညေယျဘာဝရဟိတေ ဧကန္တပဟာတဗ္ဗေ တဏှာသင်္ခါတေ သမုဒယေ ပဝတ္တတိ၊ န ပဟာတဗ္ဗပရိညေယျေသု အဝသေသကိလေသာဝသေသာကုသလေသု အပ္ပဟာတဗ္ဗေသု စ သာသဝကုသလမူလာဝသေသသာသဝကုသလေသူတိ သပ္ပဒေသော တတ္ထ သမုဒယော ဟောတိ၊ ကေဝလံ သစ္စသဒ္ဒေ နိပ္ပဒေသောတိ အာဟ ‘‘နိပ္ပဒေသတော သမုဒယံ ဒဿေတု’’န္တိ. ဒုက္ခနိရောဓာ ပန အရိယသစ္စဒေသနာယံ ဓမ္မတော နိပ္ပဒေသာ ဧဝ. န ဟိ တတော အညော ဓမ္မော အတ္ထိ၊ ယော သစ္စဒေသနာယံ ဒုက္ခံ နိရောဓောတိ စ ဝတ္တဗ္ဗော သိယာ၊ မဂ္ဂေါပိ အဋ္ဌင်္ဂိကပဉ္စင်္ဂိကဝါရေသု အပုဗ္ဗော နတ္ထိ၊ တသ္မာ သမုဒယမေဝ ‘‘နိပ္ပဒေသတော ဒဿေတု’’န္တိ ဝဒတိ တဿ သဗ္ဗတ္ထ တီသုပိ ဝါရေသု အပုဗ္ဗဿ ဒဿိတတ္တာ. အပုဗ္ဗသမုဒယဒဿနတ္ထာယပိ ဟိ သစ္စဒေသနာယံ ‘‘တတ္ထ ကတမော ဒုက္ခသမုဒယော? တဏှာ’’တိ ဝစနံ ကေဝလာယ တဏှာယ သစ္စ-သဒ္ဒဿ ပဝတ္တိဒဿနတ္ထန္တိ. ဒေသနာဝသေန ပန တံ တံ သမုဒယံ ဌပေတွာ ဒုက္ခံ တဿ တဿ ပဟာနဝသေန နိရောဓော အဋ္ဌင်္ဂိကပဉ္စင်္ဂိကသဗ္ဗလောကုတ္တရကုသလဝသေန မဂ္ဂေါ စ အရိယသစ္စဒေသနာယံ န ဝုတ္တောတိ ဒုက္ခာဒီနိ စ တတ္ထ သပ္ပဒေသာနိ ဒဿိတာနိ ဟောန္တီတိ တာနိ စ နိပ္ပဒေသာနိ ဒဿေတုံ သစ္စဒေသနာ ဝုတ္တာတိ ဝတ္တုံ ဝဋ္ဋတိ. ပစ္စယသင်္ခါတန္တိ ကမ္မကိလေသဝသေန ဇာတိအာဒိဒုက္ခဿ မူလဘူတန္တိ အတ္ထော.

နိရောဓသစ္စံ။ပေ။ ပဉ္စဟာကာရေဟိ နိဒ္ဒိဋ္ဌန္တိ အရိယသစ္စဒေသနတော သစ္စဒေသနာယ ဝိသေသံ ဒဿေတိ. တတ္ထ ‘‘တိဏ္ဏန္နဉ္စ ကုသလမူလာနံ အဝသေသာနဉ္စ သာသဝကုသလာနံ ပဟာန’’န္တိ ဣဒံ တေသံ ပစ္စယာနံ အဝိဇ္ဇာတဏှာဥပါဒါနာနံ ပဟာနဝသေန၊ အဝိဇ္ဇာဒီသု ဝါ ပဟီနေသု တေသံ အပ္ပဝတ္တိဝသေန ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. န ဟိ ကုသလာ ပဟာတဗ္ဗာတိ. ပဟာနန္တိ စ မဂ္ဂကိစ္စဝသေန တဒဓိဂမနီယံ နိရောဓံ ဒဿေတိ၊ နိရောဓဿေဝ ဝါ တဏှာဒီနံ အပ္ပဝတ္တိဘာဝေါ ပဟာနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ယဒိပိ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ခေါ ပနဿ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ အာဇီဝေါ သုပရိသုဒ္ဓေါ ဟောတိ၊ ဧဝမဿာယံ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတီ’’တိ (မ. နိ. ၃.၄၃၁) လောကုတ္တရမဂ္ဂက္ခဏေ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂပါရိပူရိယာ ဥပနိဿယဒဿနတ္ထံ ဣဒံ ဝုတ္တံ၊ တထာပိ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ခေါ ပနာ’’တိ ဝစနံ ကာယကမ္မာဒိသုဒ္ဓိယာ ဒူရတရုပနိဿယတံ၊ စက္ခာဒီသု အသာရဇ္ဇန္တဿ အသံယုတ္တဿ အသမ္မူဠှဿ အာဒီနဝါနုပဿိနော ဝိဟရတော တာယေဝ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိယာ ဝိပဿနာယ အာယတိံ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေသု အပစယံ ဂစ္ဆန္တေသု သဗ္ဗသင်္ခါရေသု ဝိဝဋ္ဋနဝသေန၊ ပေါနောဗ္ဘဝိကတဏှာယ ပဟီယမာနာယ ကိလေသဒူရီဘာဝေန၊ ကာယိကစေတသိကဒရထသန္တာပပရိဠာဟေသု ပဟီယမာနေသု ပဿဒ္ဓကာယစိတ္တဝသေန ကာယိကစေတသိကသုခေ ပဋိသံဝေဒိယမာနေ ‘‘ယာ တထာဘူတဿ ဒိဋ္ဌိ၊ သာဿ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌီ’’တိအာဒိနာ (မ. နိ. ၃.၄၃၁) ဝုတ္တာနံ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာက္ခဏေ ပဝတ္တာနံ ပဉ္စန္နံ သမ္မာဒိဋ္ဌာဒီနံ အင်္ဂါနံ အာသန္နတရုပနိဿယတဉ္စ ဒဿေတီတိ အာသန္နတရုပနိဿယဝသေန ပဉ္စင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ သုခံ ဗုဇ္ဈန္တာနံ ပုဂ္ဂလာနံ အဇ္ဈာသယဝသေန ပဉ္စင်္ဂိကမဂ္ဂဒေသနာယ ပဝတ္တတံ ဒီပေတိ. တေနာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ခေါ။ပေ။ သုပရိသုဒ္ဓေါ ဟောတီတိ ဝစနတော’’တိအာဒိ. ဧဝမိဒံ ဝစနတောတိ နိဿက္ကဝစနံ ဒေသနုပါယဿ ဉာပကနိဒဿနံ ဟောတိ၊ ဝစနတောတိ ဝါ အတ္တနော ဝစနာနုရူပံ ပဉ္စင်္ဂိကောပိ မဂ္ဂေါ ပဋိပဒါ ဧဝါတိ ဘဂဝတာ ဒေသိတောတိ အတ္ထော. ကတ္ထာတိ? ဒေဝပုရေ၊ တသ္မာ တံ ဒေသိတနယံ ဒဿေတုံ ပဉ္စင်္ဂိကဝါရောပိ နိဒ္ဒိဋ္ဌော ဓမ္မသင်္ဂါဟကေဟိ. အထ ဝါ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ခေါ ပနဿာ’’တိ ဝစနေနေဝ အဇ္ဈာသယဝိသေသကာရဏနိဒဿကေန ပုဂ္ဂလဇ္ဈာသယဝသေန ပဉ္စင်္ဂိကော မဂ္ဂေါပိ ပဋိပဒါ ဧဝါတိ ဒေသိတော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗေဝ ခေါ ပန။ပေ။ ဝစနတော ပန။ပေ။ ဒေသိတော’’တိ၊ တသ္မာ တံ သုတ္တန္တေ ဒေသိတနယံ ဒဿေတုံ ပဉ္စင်္ဂိကဝါရောပိ နိဒ္ဒိဋ္ဌော ဘဂဝတာ ဒေဝပုရေတိ အတ္ထော.

ဈာနေဟိ ဒေသနာပဝေသော၊ ဘာဝနာပဝေသော ဝါ ဈာနာဘိနိဝေသော. ဧကေကသ္မိံ ကောဋ္ဌာသေ စတုန္နံ စတုန္နံ နယသဟဿာနံ ဒဿနံ ဂဏနာသုခတ္ထန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ယထာ ပန ပါဠိ ဌိတာ၊ တထာ ဧကေကိဿာ ပဋိပဒါယ သုညတာဒီသု စ ပဉ္စ ပဉ္စ ကောဋ္ဌာသေ ယောဇေတွာ ပါဠိဂမနံ ကတန္တိ ဝိညာယတိ. တတ္ထ အဋ္ဌင်္ဂိကဝါရေ ဒုတိယဇ္ဈာနာဒီသု တသ္မိံ သမယေ သတ္တင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ ဟောတီတိ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ၊ သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဝါရေ စ ယထာ ဝိဇ္ဇမာနဓမ္မဝသေနာတိ.

အဘိဓမ္မဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.