၁. ပစ္စယစတုက္ကဝဏ္ဏနာ

ပစ္စယသဟိတပစ္စယုပ္ပန္နာနိ အင်္ဂဘာဝေန ဝုတ္တာနိ၊ န ကေဝလံ ပစ္စယာ. တသ္မာ ‘‘ဆဋ္ဌာယတနပစ္စယာ ဖဿော’’တိ ဧတ္ထ န ဆဋ္ဌာယတနဿ အင်္ဂတာ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘န၊ တဿ အနင်္ဂတ္တာ’’တိ. ဧဝဉ္စ ကတွာတိ ပစ္စယသဟိတဿ ပစ္စယုပ္ပန္နဿ အင်္ဂဘာဝတော. တီသု ပကာရေသူတိ ‘‘ပဌမော သဗ္ဗသင်္ဂါဟိကဋ္ဌေနာ’’တိအာဒိနာ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၂၄၃) အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တေသု တီသုပိ ပကာရေသု. ပစ္စယဝိသေသာဒီတိ ဧတ္ထ နာမံ၊ ဆဋ္ဌာယတနဉ္စ ပစ္စယဝိသေသော. အာဒိ-သဒ္ဒေန ယောနိဝိသေသော၊ အာယတနာနံ အပါရိပူရိပါရိပူရိဘဝဝိသေသော စ ဂဟိတော. တေ ဟိ ဒုတိယဝါရာဒီနံ နာနတ္တကရာ. အတ္ထဝိသေသေနာတိ ယဒိပိ အညတ္ထ ‘‘သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော’’တိ သဠာယတနပစ္စယော ဝုတ္တော၊ တထာပိ သဟဇာတာဒိနာမသန္နိဿယေန ပဝတ္တနတော နာမမတ္တပစ္စယာပိ သော ဟောတီတိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဿ နာနာနယဝိစိတ္တတာနုမိတဿ ဂမ္ဘီရဘာဝဿ ဝိဘာဝနသင်္ခါတေန၊ အနဝသေသနာမပစ္စယဒဿနသင်္ခါတေန စ အတ္ထဝိသေသေန. တထာ ဟိ ‘‘ယေဟိ၊ အာနန္ဒ၊ အာကာရေဟိ ယေဟိ လိင်္ဂေဟိ ယေဟိ နိမိတ္တေဟိ ယေဟိ ဥဒ္ဒေသေဟိ နာမကာယဿ ပညတ္တိ ဟောတိ၊ တေသု အာကာရေသု။ပေ။ ဥဒ္ဒေသေသု အသတိ အပိ နု ခေါ ရူပကာယေ အဓိဝစနသမ္ဖဿော ပညာယေထာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၁၁၄) ဖဿဿ နာမပစ္စယတာဝိဘာဝနဝသေန မဟာနိဒါနဒေသနာ ပဝတ္တာ. တထာ ‘‘နာမရူပပစ္စယာ ဖဿောတိ ဣစ္စဿ ဝစနီယ’’န္တိ (ဒီ. နိ. ၂.၉၇) ‘‘နာမရူပပစ္စယာ’’တိ ဝဒန္တေန ‘‘နာမပစ္စယာ’’တိပိ ဝုတ္တမေဝ ဟောတီတိ.

ဝါရစတုက္ကေ ‘‘သင်္ခါရော’’တိ ဝုတ္တံ၊ သောကာဒယော န ဝုတ္တာ၊ ပုရိမသ္မိံ ဝါရဒွယေ ရူပံ န ဝုတ္တံ၊ ဝါရတ္တယေ သဠာယတနံ န ဝုတ္တန္တိ ယောဇေတဗ္ဗံ.

သဗ္ဗ။ပေ။ ရဏတောတိ သဗ္ဗဿ ဝိညာဏဿ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတသဗ္ဗဘဝသာဓာရဏတော၊ ဝိညာဏဿ ဝါ ပဝတ္တိဋ္ဌာနဘူတသဗ္ဗဘဝသာဓာရဏတော. သမာနံ ဖလံ သမာနော ပစ္စယော သဟဇာတာဒိပစ္စယေဟိ ဥပကတ္တဗ္ဗတော၊ ဥပကာရကတော စ. တဿ ဝိညာဏဿ. ဝိညာဏာဟရဏန္တိ ဝိပါကဝိညာဏနိဗ္ဗတ္တနံ. အဿ ဝိညာဏဿ.

ဂတိသူစကောတိ ဟိ-သဒ္ဒံ လောကေ ဂတိအတ္ထံ ဝဒန္တီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ. ‘‘ဝိဂတ’’န္တိ ဧတ္ထ ဝိ-သဒ္ဒေါ ပဋိသေဓဒီပကောတိ ဒွေ ပဋိသေဓာ ပကတိံ ဉာပေန္တီတိ အာဟ ‘‘ဝိဂတတာနိဝါရဏဝသေန ဂတိ ဧဝ ဟောတီ’’တိ.

တိဓာ စတုဓာ ပဉ္စဓာ ဝါတိ ဧတ္ထ သညာမနသိကာရာဒယော သဟဇာတနိဿယအတ္ထိပစ္စယဝသေန တိဓာ၊ ဖဿစေတနာဒယော တေသဉ္စေဝ အာဟာရာဒီနဉ္စ ဝသေန စတုဓာ၊ ဝေဒနာဝိတက္ကာဒယော တေသဉ္စေဝ ဈာနိန္ဒြိယာဒီနဉ္စ ဝသေန ပဉ္စဓာ. ယထာ သမာဓိ၊ ဧဝံ ဝီရိယမ္ပိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တမ္ပိ ဟိ အဓိပတိန္ဒြိယမဂ္ဂပစ္စယေဟိ ဆဓာ ပစ္စယော ဟောတိ.

‘‘ဝစနဝသေနာ’’တိ ဣမိနာ ဣမသ္မိံ စတုက္ကေ သဟဇာတပစ္စယံ ဓုရံ ကတွာ ဒေသနာ ပဝတ္တာတိ တေသံ အဓိပ္ပါယောတိ ဒဿေတိ. အတ္ထောတိ ပစ္စယဓမ္မော. ကတ္ထစီတိ ကိသ္မိဉ္စိ ဝါရေ အတ္တနော ပစ္စယုပ္ပန္နဿ ယထာသကေဟိ ပစ္စယော န န ဟောတိ. ‘‘အတ္ထတော’’တိ စ ပါဌော. ‘‘ဘဝပစ္စယာ ဇာတီ’’တိအာဒိ န ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ၊ ဝုတ္တဉ္စ တံ. တသ္မာ သဟဇာတပစ္စယဝသေနေဝ ပဌမစတုက္ကော ဝုတ္တောတိ န ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဒဿေတိ. တေနာဟ ‘‘န စ တံ န ဝုတ္တ’’န္တိအာဒိ. ဣမဿ စ ‘‘ဘဝပစ္စယာ ဇာတီတိအာဒိ န ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ’’တိ ဣမိနာ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. ပစ္စယဝစနမေဝါတိ ‘‘အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ’’တိအာဒီသု ဝုတ္တပစ္စယဝစနမေဝ စ. တေသန္တိ တေသံ အာစရိယာနံ. အယောဇေတွာ ဝုတ္တန္တိ သမ္ဗန္ဓော. ကထံ ပန ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘သာမညေန။ပေ။ သန္ဓာယ ဝုတ္တ’’န္တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘သဟဇာတသူစက’’န္တိအာဒိနာ ယထာဓိပ္ပေတဿ အတ္ထဿ ဝစနတော အသိဒ္ဓိမာဟ၊ ‘‘သဟဇာတတော’’တိအာဒိနာ ပန အတ္ထာပတ္တိတော. အသမ္ဘဝေ ဟိ အညဿ အတ္ထတော သိဇ္ဈေယျ ဝစနတော ဝါ အတ္ထတော ဝါ အဓိပ္ပေတတ္ထသာဓနာတိ.

အညတ္ထာတိ အညသ္မိံ သုတ္တေ. အတီတဒ္ဓံ နိဒ္ဓါရေတွာ ပစ္စုပ္ပန္နာနာဂတေဟိ သဒ္ဓိံ အဒ္ဓတ္တယဒဿနတ္ထံ. တံဒေသနာပရိဂ္ဂဟတ္ထန္တိ မဟာနိဒါနဒေသနာပရိဂ္ဂဟတ္ထံ. သော စ ဥဘိန္နံ ဒေသနာနံ အညမညံ သံသန္ဒနဘာဝဒဿနတ္ထံ. ဧဝံ သဗ္ဗညုဗုဒ္ဓဘာသိတာ ဒေသနာ အညဒတ္ထု သံသန္ဒတီတိ.

ဣမဿာတိ ဣမဿ တတိယဝါရဿ.

အပရာပေက္ခတာယ၊ အပရိကိလိဋ္ဌုပပတ္တိတာယ၊ အသုစိအမက္ခိတတာယ ကာမာဝစရဒေဝါနံ၊ သဗ္ဗေသဉ္စ ဗြဟ္မာနံ တထာ ဥပပဇ္ဇနတော စ ဩပပါတိကယောနိယာ ပဓာနတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သင်္ဂဟနိဒဿနဝသေနာတိ ဩပပါတိကယောနိယာ ဧဝ သံသေဒဇယောနိယာ သင်္ဂဟဿ နိဒဿနဝသေန ဥဒါဟရဏဝသေန. အာရမ္မဏပစ္စယဿာပိ ဖဿဿ သတိပိ ပဝတ္တိဟေတုဘာဝေ သော ပန သဟဇာတာဒိပစ္စယဘူတဿ အဇ္ဈတ္တိကဿ ဆဋ္ဌာယတနဿ ဝိယ န သာတိသယောတိ ဝုတ္တံ ‘‘အာရမ္မဏပစ္စယော စေတ္ထ ပဝတ္တကော န ဟောတီ’’တိ.

ကေသဉ္စီတိ ပရိပုဏ္ဏာယတနာနံ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ. ‘‘ပစ္ဆိမ။ပေ။ သဒါ သမ္ဘဝတီ’’တိ ဣဒံ ဂဗ္ဘသေယျကာနံ ဝိယ ဣတရယောနိကာနံ ကမေန အာယတနုပ္ပတ္တိ နတ္ထီတိ ဝုတ္တံ. တထာ စာဟ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘သဟုပ္ပတ္တိဒီပနတော’’တိ.

ပစ္စယစတုက္ကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.